Issues
Select Version
Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā
Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā

6. Catubyūhahārasampātavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

68. TatthaV0.94 itisaddoti ‘‘ paripālīyatī ’’ ti itisaddo . 68. Yena yena lakkhaṇahārasampātena suttappadesatthā samānalakkhaṇena gahitā , so lakkhaṇahārasampāto paripuṇṇo ,‘‘ katamo catubyūhahārasampāto ’’ ti pucchitabbattā ‘‘ tattha katamo catubyūho hārasampāto ’’ tiādi vuttaṃ . Tattha tesu desanāhārasampātādīsu soḷasasu hārasampātesu katamo saṃvaṇṇanāviseso catubyūhahārasampāto nāmāti pucchati . ‘‘ KatamasmiṃM0.245 sutte katame nirutyādhippāyanidānapubbāparānusandhayo niddhāritā ’’ ti pucchitabbattā ‘‘ tasmā ’’ tiādi vuttaṃ .
‘‘ Tasmā rakkhitacittassā ’’ ti suttappadese ‘‘ rakkhīyate rakkhitan ’’ ti niruttiṃ ‘‘ paripālīyatī ’’ ti iminā pariyāyena dasseti , itisaddassa ādyatthattā ‘‘ cintetīti cittaṃ , attano santānaṃ cinotīti cittaṃ , paccayehi citanti cittaṃ , cittavicittaṭṭhena cittaṃ , cittakaraṇaṭṭhena cittaṃ , rakkhitaṃ cittaṃ yassāti rakkhitacitto . Sammā saṅkappetīti sammāsaṅkappo , gāvo caranti etthāti gocaro , gocaro viyāti gocaro , sammāsaṅkappo gocaro assāti sammāsaṅkappagocaro . Sammā passatīti sammādiṭṭhi , sammādiṭṭhi purekkhāroV0.367 assāti sammādiṭṭhipurekkhāro . Jānātīti ñatvāna . Udayo ca vayo ca udayabbayaṃ . Thinañca middhañca thinamiddhaṃ , abhibhavatīti abhibhū , thinamiddhaṃ abhibhūti thinamiddhābhibhū . Bhikkhatīti bhikkhū ’’ ti niruttipi nīharitā . Tenāha – ‘‘ iti-saddo ādyattho ’’ ti ( netti . aṭṭha .68). Esā vuttappakārā paññatti nirutti nāmāti nīharitā .
Idha suttappadese bhagavato ko adhippāyoti ce puccheyya , ye sappurisā sabbāhi duggatīhi parimuccitukāmā bhavissanti , te sappurisā dhammacārino rakkhitacittā bhavissantīti ayaṃ adhippāyo . Ettha ‘‘ tasmā rakkhitacittassā ’’ tiādisuttappadese bhagavato adhippāyoti nīharitabbo .
‘‘ Katamaṃ nidānan ’’ ti ce puccheyya , kokāliko sāriputtamoggallānesu theresu cittaṃ arakkhitvā padosayitvā mahāpadumaniraye yasmā upapanno , yasmā bhagavā ca satiārakkhena samannāgato sabbā duggatiyo jahati , tasmā ca sabbā duggatiyo jahitukāmo bhikkhu sappuriso rakkhitacitto assa bhaveyyāti nidānaṃ nīharitabbaṃ .
‘‘ Katamo pubbāparasandhī ’’ ti ce puccheyya , suttamhi ‘‘ satiyā cittaṃ rakkhitabban ’’ ti yaṃ vacanaṃ vuttaṃ , tena pubbavacanena ayaṃ ‘‘ tasmā rakkhitacittassa … pe … sabbā duggatiyo jahe ’’ ti suttappadeso anusandhi saṃsandati sametīti pubbaparānusandhi niddhāritabboti .
‘‘ EttakovaM0.246 catubyūhahārasampāto paripuṇṇo ’’ ti vattabbattā ‘‘ niyutto catubyūho hārasampāto ’’ ti vuttaṃ . Yena yena saṃvaṇṇanāvisesabhūtena catubyūhahārasampātena nirutyādhippāyanidānapubbāparānusandhi niddhāritabbo , so so saṃvaṇṇanāvisesabhūto catubyūhahārasampāto niyutto yathārahaṃ niddhāretvā yujjitabboti attho gahetabboti . Iti catubyūhahārasampāte sattibalānurūpā racitā Vibhāvanā niṭṭhitā . Paṇḍitehi pana … pe … gahetabboti .