Issues
Select Version
Buddhavaṃsapāḷi

Buddhavaṃsapāḷi

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Buddhavaṃsapāḷi

1. Ratanacaṅkamanakaṇḍaṃ

1.
BrahmāT2.405M2.299V2.287P0.1 ca lokādhipatī sahampatī [ sahampati ( syā . kaṃ .)], katañjalī anadhivaraṃ ayācatha ;
‘‘ Santīdha sattāpparajakkhajātikā , desehi dhammaṃ anukampimaṃ pajaṃ ’’.
2.
Sampannavijjācaraṇassa tādino , jutindharassantimadehadhārino ;
Tathāgatassappaṭipuggalassa , uppajji kāruññatā sabbasatte .
3.
‘‘ Na hete jānanti sadevamānusā , buddho ayaṃ kīdisako naruttamo ;
Iddhibalaṃ paññābalañca kīdisaṃ , buddhabalaṃ lokahitassa kīdisaṃ .
4.
‘‘ NaT2.406 hete jānanti sadevamānusā , buddho ayaṃ edisako naruttamo ;
Iddhibalaṃ paññābalañca edisaṃ , buddhabalaṃ lokahitassa edisaṃ .
5.
‘‘ HandāhaṃM2.300V2.288 dassayissāmi , buddhabalamanuttaraṃ ;
Caṅkamaṃ māpayissāmi , nabhe ratanamaṇḍitaṃ ’’.
6.
Bhummā mahārājikā tāvatiṃsā , yāmā ca devā tusitā ca nimmitā ;
Paranimmitā yepi ca brahmakāyikā , ānanditā vipulamakaṃsu ghosaṃ .
7.
ObhāsitāP0.2 ca pathavī sadevakā , puthū ca lokantarikā asaṃvutā ;
Tamo ca tibbo vihato tadā ahu , disvāna accherakaṃ pāṭihīraṃ .
8.
Sadevagandhabbamanussarakkhase , ābhā uḷārā vipulā ajāyatha ;
ImasmiṃT2.407 loke parasmiñcobhayasmiṃ [ parasmiṃ cūbhaye ( syā . kaṃ .)], adho ca uddhaṃ tiriyañca vitthataṃ .
9.
Sattuttamo anadhivaro vināyako , satthā ahū devamanussapūjito ;
Mahānubhāvo satapuññalakkhaṇo , dassesi accherakaṃ pāṭihīraṃ .
10.
So yācito devavarena cakkhumā , atthaṃ samekkhitvā tadā naruttamo ;
Caṅkamaṃ [ caṅkamaṃ tattha ( sī .)] māpayi lokanāyako , suniṭṭhitaṃ sabbaratananimmitaṃ .
11.
Iddhī ca ādesanānusāsanī , tipāṭihīre bhagavā vasī ahu ;
Caṅkamaṃ māpayi lokanāyako , suniṭṭhitaṃ sabbaratananimmitaṃ .
12.
Dasasahassīlokadhātuyā , sinerupabbatuttame ;
Thambheva dassesi paṭipāṭiyā , caṅkame ratanāmaye .
13.
DasasahassīT2.408 atikkamma , caṅkamaṃ māpayī jino ;
Sabbasoṇṇamayā passe , caṅkame ratanāmaye .
14.
TulāsaṅghāṭānuvaggāM2.301 , sovaṇṇaphalakatthatā ;
Vedikā sabbasovaṇṇā , dubhato passesu nimmitā .
15.
Maṇimuttāvālukākiṇṇā , nimmito ratanāmayo ;
Obhāseti disā sabbā , sataraṃsīva uggato .
16.
Tasmiṃ caṅkamane dhīro , dvattiṃsavaralakkhaṇo ;
Virocamāno sambuddho , caṅkame caṅkamī jino .
17.
Dibbaṃ mandāravaṃ pupphaṃ , padumaṃ pārichattakaṃ ;
Caṅkamane okiranti , sabbe devā samāgatā .
18.
Passanti taṃ devasaṅghā , dasasahassī pamoditā ;
Namassamānā nipatanti , tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā .
19.
TāvatiṃsāV2.289 ca yāmā ca , tusitā cāpi devatā ;
Nimmānaratino devā , ye devā vasavattino ;
Udaggacittā sumanā , passanti lokanāyakaṃ .
20.
Sadevagandhabbamanussarakkhasā , nāgā supaṇṇā atha vāpi kinnarā ;
PassantiP0.3 taṃ lokahitānukampakaṃ , nabheva accuggatacandamaṇḍalaṃ .
21.
ĀbhassarāT2.409 subhakiṇhā , vehapphalā akaniṭṭhā ca devatā ;
Susuddhasukkavatthavasanā , tiṭṭhanti pañjalīkatā .
22.
Muñcanti pupphaṃ pana pañcavaṇṇikaṃ , mandāravaṃ candanacuṇṇamissitaṃ ;
Bhamenti celāni ca ambare tadā ,‘‘ aho jino lokahitānukampako .
23.
‘‘ Tuvaṃ satthā ca ketū ca , dhajo yūpo ca pāṇinaṃ ;
Parāyano patiṭṭhā ca , dīpo ca dvipaduttamo [ dipaduttamo ( sī . syā .)].
24.
‘‘ Dasasahassīlokadhātuyā , devatāyo mahiddhikā ;
Parivāretvā namassanti , tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā .
25.
‘‘ Devatā devakaññā ca , pasannā tuṭṭhamānasā ;
Pañcavaṇṇikapupphehi , pūjayanti narāsabhaṃ .
26.
‘‘ PassantiM2.302 taṃ devasaṅghā , pasannā tuṭṭhamānasā ;
Pañcavaṇṇikapupphehi , pūjayanti narāsabhaṃ .
27.
‘‘ Aho acchariyaṃ loke , abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ ;
Na medisaṃ bhūtapubbaṃ , accheraṃ lomahaṃsanaṃ ’’.
28.
Sakasakamhi bhavane , nisīditvāna devatā ;
Hasanti tā mahāhasitaṃ , disvānaccherakaṃ nabhe .
29.
Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā , tiṇapanthanivāsino ;
Katañjalī namassanti , tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā .
30.
YepiT2.410 dīghāyukā nāgā , puññavanto mahiddhikā ;
Pamoditā namassanti , pūjayanti naruttamaṃ .
31.
Saṅgītiyo pavattenti , ambare anilañjase ;
Cammanaddhāni vādenti , disvānaccherakaṃ nabhe .
32.
Saṅkhā ca paṇavā ceva , athopi ḍiṇḍimā [ ḍeṇḍimā ( sī .)] bahū ;
Antalikkhasmiṃ vajjanti , disvānaccherakaṃ nabhe .
33.
AbbhutoV2.290 vata no ajja , uppajji lomahaṃsano ;
Dhuvamatthasiddhiṃ labhāma , khaṇo no paṭipādito .
34.
Buddhoti tesaṃ sutvāna , pīti uppajji tāvade ;
Buddho buddhoti kathayantā , tiṭṭhanti pañjalīkatā .
35.
Hiṅkārā sādhukārā ca [ hiṅkāraṃ sādhukārañca ( sī . syā .)], ukkuṭṭhi sampahaṃsanaṃ [ sampasādanaṃ ( sī .), sampanādanaṃ ( syā .)];
Pajā ca vividhā gagane , vattenti pañjalīkatā .
36.
Gāyanti seḷenti ca vādayanti ca , bhujāni pothenti ca naccayanti ca ;
Muñcanti pupphaṃ pana pañcavaṇṇikaṃ , mandāravaṃ candanacuṇṇamissitaṃ .
37.
‘‘ YathāP0.4 tuyhaṃ mahāvīra , pādesu cakkalakkhaṇaṃ ;
Dhajavajirapaṭākā , vaḍḍhamānaṅkusācitaṃ .
38.
‘‘ RūpeM2.303 sīle samādhimhi , paññāya ca asādiso ;
Vimuttiyā asamasamo , dhammacakkappavattane .
39.
‘‘ DasanāgabalaṃT2.411 kāye , tuyhaṃ pākatikaṃ balaṃ ;
Iddhibalena asamo , dhammacakkappavattane .
40.
‘‘ Evaṃ sabbaguṇūpetaṃ , sabbaṅgasamupāgataṃ ;
Mahāmuniṃ kāruṇikaṃ , lokanāthaṃ namassatha .
41.
‘‘ Abhivādanaṃ thomanañca , vandanañca pasaṃsanaṃ ;
Namassanañca pūjañca , sabbaṃ arahasī tuvaṃ .
42.
‘‘ Ye keci loke vandaneyyā , vandanaṃ arahanti ye ;
Sabbaseṭṭho mahāvīra , sadiso te na vijjati .
43.
‘‘ Sāriputto mahāpañño , samādhijjhānakovido ;
Gijjhakūṭe ṭhitoyeva , passati lokanāyakaṃ .
44.
‘‘ Suphullaṃ sālarājaṃva , candaṃva gagane yathā ;
Majjhanhikeva [ majjhantikeva ( sabbattha )] sūriyaṃ , olokesi narāsabhaṃ .
45.
‘‘ Jalantaṃ dīparukkhaṃva , taruṇasūriyaṃva uggataṃ ;
Byāmappabhānurañjitaṃ , dhīraṃ passati lokanāyakaṃ .
46.
‘‘ Pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ , katakiccāna tādinaṃ ;
Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ , khaṇena sannipātayi .
47.
‘‘ LokappasādanaṃV2.291 nāma , pāṭihīraṃ nidassayi ;
Amhepi tattha gantvāna , vandissāma mayaṃ jinaṃ .
48.
‘‘ Etha sabbe gamissāma , pucchissāma mayaṃ jinaṃ ;
Kaṅkhaṃ vinodayissāma , passitvā lokanāyakaṃ ’’.
49.
SādhūtiT2.412 te paṭissutvā , nipakā saṃvutindriyā ;
Pattacīvaramādāya , taramānā upāgamuṃ .
50.
Khīṇāsavehi vimalehi , dantehi uttame dame ;
Sāriputto mahāpañño , iddhiyā upasaṅkami .
51.
TehiM2.304 bhikkhūhi parivuto , sāriputto mahāgaṇī ;
Laḷanto devova gagane , iddhiyā upasaṅkami .
52.
Ukkāsitañca khipitaṃ [ ukkāsitañca khipitañca ( syā . aṭṭha .)], ajjhupekkhiya subbatā ;
Sagāravā sappatissā , sambuddhaṃ upasaṅkamuṃ .
53.
Upasaṅkamitvā passanti , sayambhuṃ lokanāyakaṃ ;
Nabhe accuggataṃ dhīraṃ , candaṃva gagane yathā .
54.
Jalantaṃ dīparukkhaṃva , vijjuṃva gagane yathā ;
Majjhanhikeva sūriyaṃ , passanti lokanāyakaṃ .
55.
Pañcabhikkhusatā sabbe , passanti lokanāyakaṃ ;
Rahadamiva vippasannaṃ , suphullaṃ padumaṃ yathā .
56.
AñjaliṃP0.5 paggahetvāna , tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā ;
Namassamānā nipatanti , satthuno cakkalakkhaṇe .
57.
Sāriputto mahāpañño , koraṇḍasamasādiso ;
Samādhijjhānakusalo , vandate lokanāyakaṃ .
58.
Gajjitā kālameghova , nīluppalasamasādiso ;
Iddhibalena asamo , moggallāno mahiddhiko .
59.
MahākassapopiT2.413 ca thero , uttattakanakasannibho ;
Dhutaguṇe agganikkhitto , thomito satthuvaṇṇito .
60.
Dibbacakkhūnaṃ yo aggo , anuruddho mahāgaṇī ;
Ñātiseṭṭho bhagavato , avidūreva tiṭṭhati .
61.
ĀpattianāpattiyāV2.292 , satekicchāya kovido ;
Vinaye agganikkhitto , upāli satthuvaṇṇito .
62.
Sukhumanipuṇatthapaṭividdho , kathikānaṃ pavaro gaṇī ;
Isi mantāniyā putto , puṇṇo nāmāti vissuto .
63.
Etesaṃ cittamaññāya , opammakusalo muni ;
Kaṅkhacchedo mahāvīro , kathesi attano guṇaṃ .
64.
‘‘ CattāroM2.305 te asaṅkheyyā , koṭi yesaṃ na nāyati ;
Sattakāyo ca ākāso , cakkavāḷā canantakā ;
Buddhañāṇaṃ appameyyaṃ , na sakkā ete vijānituṃ .
65.
‘‘ Kimetaṃ acchariyaṃ loke , yaṃ me iddhivikubbanaṃ ;
Aññe bahū acchariyā , abbhutā lomahaṃsanā .
66.
‘‘ Yadāhaṃ tusite kāye , santusito nāmahaṃ tadā ;
Dasasahassī samāgamma , yācanti pañjalī mamaṃ .
67.
‘‘‘ Kālo kho te [ kālo deva ( sī .), kāloyaṃ te ( syā . ka .)] mahāvīra , uppajja mātukucchiyaṃ ;
Sadevakaṃ tārayanto , bujjhassu amataṃ padaṃ ’.
68.
‘‘ TusitāT2.414 kāyā cavitvāna , yadā okkami kucchiyaṃ ;
Dasasahassīlokadhātu , kampittha dharaṇī tadā .
69.
‘‘ Yadāhaṃ mātukucchito , sampajānova nikkhamiṃ ;
Sādhukāraṃ pavattenti , dasasahassī pakampatha .
70.
‘‘ Okkantiṃ me samo natthi , jātito abhinikkhame ;
Sambodhiyaṃ ahaṃ seṭṭho , dhammacakkappavattane .
71.
‘‘ Aho acchariyaṃ loke , buddhānaṃ guṇamahantatā ;
Dasasahassīlokadhātu , chappakāraṃ pakampatha ;
Obhāso ca mahā āsi , accheraṃ lomahaṃsanaṃ ’’.
72.
Bhagavā tamhi [ bhagavā ca tamhi ( sī . syā . ka .)] samaye , lokajeṭṭho narāsabho ;
Sadevakaṃ dassayanto , iddhiyā caṅkamī jino .
73.
Caṅkame caṅkamantova , kathesi lokanāyako ;
Antarā na nivatteti , catuhatthe caṅkame yathā .
74.
SāriputtoV2.293P0.6 mahāpañño , samādhijjhānakovido ;
Paññāya pāramippatto , pucchati lokanāyakaṃ .
75.
‘‘ Kīdiso te mahāvīra , abhinīhāro naruttama ;
Kamhi kāle tayā dhīra , patthitā bodhimuttamā .
76.
‘‘ DānaṃM2.306 sīlañca nekkhammaṃ , paññāvīriyañca kīdisaṃ ;
Khantisaccamadhiṭṭhānaṃ , mettupekkhā ca kīdisā .
77.
‘‘ DasaT2.415 pāramī tayā dhīra , kīdisī lokanāyaka ;
Kathaṃ upapāramī puṇṇā , paramatthapāramī kathaṃ ’’.
78.
Tassa puṭṭho viyākāsi , karavīkamadhuragiro ;
Nibbāpayanto hadayaṃ , hāsayanto sadevakaṃ .
79.
Atītabuddhānaṃ jinānaṃ desitaṃ , nikīlitaṃ [ nikīḷitaṃ ( ka .)] buddhaparamparāgataṃ ;
Pubbenivāsānugatāya buddhiyā , pakāsayī lokahitaṃ sadevake .
80.
‘‘ Pītipāmojjajananaṃ , sokasallavinodanaṃ ;
Sabbasampattipaṭilābhaṃ , cittīkatvā suṇātha me .
81.
‘‘ Madanimmadanaṃ sokanudaṃ , saṃsāraparimocanaṃ ;
Sabbadukkhakkhayaṃ maggaṃ , sakkaccaṃ paṭipajjathā ’’ ti .
Ratanacaṅkamanakaṇḍo niṭṭhito .