190. Na upetīti saṅkhaṃ na gacchatīti atthoti āha ‘‘ na yujjatī ’’ ti .
Anujānitabbaṃ siyā anupādāvimuttassa kañcipi uppattiyā abhāvato .
‘‘ Evaṃ vimuttacitto na upapajjatī ’’ ti kāmañcetaṃ sabhāvapavedanaṃ parinibbānaṃ , eke pana ucchedavādino ‘‘ mayampi ‘ satto āyatiṃ na upapajjatī ’ ti vadāma , samaṇo gotamopi tathā vadatī ’’ ti ucchedabhāveyeva patiṭṭhahissanti , tasmā bhagavā
V2.94 ‘‘ na upapajjatīti kho vaccha na upetī ’’ ti āha .‘‘ Upapajjatī ’’ ti pana vutte sassatameva gaṇheyyāti yojanā .Sesadvayepi eseva nayo .Appatiṭṭhoti ucchedavādādivasena patiṭṭhārahito .Anālamboti tesaṃyeva vādānaṃ olambārammaṇassa abhāvena anālambo .Sukhapavesanaṭṭhānan ti tesaññeva vādānaṃ sukhapavesanokāsaṃ mā labhatūti .Ananuññāya ṭhatvāti ‘‘ na upapajjatī ’’ tiādinā anujānitabbāya paṭiññāya ṭhānahetu .Anuññampīti anujānitabbampi dutiyapañhaṃ paṭikkhipi .
Pariyatto pana dhammo atthato paccayākāro evāti āha ‘‘ dhammoti paccayākāradhammo ’’ ti .
Aññattha payogenāti imamhā niyyānikasāsanā aññasmiṃ micchāsamaye pavattappayogena , aniyyānikaṃ vividhaṃ micchāpaṭipattiṃ paṭipajjantenāti attho .‘‘ Aññavādiyakenā ’’ tipi pāṭho , paccayākārato aññākāradīpakaācariyavādaṃ paggayha tiṭṭhantenāti attho .
191. Appaccayoti
M2.94 anupādāno , nirindhanoti attho . 192. Yena rūpenāti yena bhūtupādādibhedena rūpadhammena .
Taṃ rūpaṃ tappaṭibaddhasaṃyojanappahānena khīṇāsava- tathāgatassa pahīnaṃ anuppattidhammataṃ āpannaṃ .
Tena vuttaṃ pāḷiyaṃ ‘‘ anuppādadhamman ’’ tiādi .
Aññesaṃ jānanāya abhāvaguṇatāya guṇagambhīro .
‘‘ Ettakā guṇā ’’ ti pamāṇaṃ gaṇhituṃ na sakkuṇeyyo .
‘‘ Īdisā etassa guṇā ’’ ti pariyogāhituṃ asakkuṇeyyatāya duppariyogāḷhoti .
Dujjānoti agādhatāya gambhīro ‘‘ ettakāni udakaḷhakasatānī ’’ tiādinā pametuṃ na sakkāti appameyyo , tato eva dujjāno .
Evamevān ti yathā mahāsamuddo gambhīro appameyyo dujjāno , evameva khīṇāsavopi guṇavasena , tasmā ayaṃ rūpādiṃ gahetvā rūpītiādivohāro bhaveyya , parinibbutassa pana tadabhāvā tathā paññāpetuṃ na sakkā , tato taṃ ārabbha upapajjatītiādi na yujjeyya .Yathā pana vijjamāno eva jātavedo byattena purisena nīyamāno puratthimādidisaṃ gatoti vucceyya , na nibbuto , evaṃ khīṇāsavopīti dassento ‘‘ evamevā ’’ tiādimāha .
Aniccatāti ettha aniccatāgahaṇaṃ asāranidassanaṃ .Tena yathā so sālarukkho sākhāpalāsādiasārāpagamena suddho sāre patiṭṭhito , evamayaṃ dhammavinayo sāsavasaṅkhātaasāravigamena lokuttaradhammasāre patiṭṭhitoti dasseti .Sesaṃ suviññeyyameva .