Issues
Select Version
(SN) Khandhavagga-aṭṭhakathā
  • 1. Khandhasaṃyuttaṃ
  • 1. Nakulapituvaggo
  • 1. Nakulapitusuttavaṇṇanā
  • 2. Devadahasuttavaṇṇanā
  • 3. Hāliddikānisuttavaṇṇanā
  • 4. Dutiyahāliddikānisuttavaṇṇanā
  • 5. Samādhisuttavaṇṇanā
  • 6. Paṭisallāṇasuttavaṇṇanā
  • 7. Upādāparitassanāsuttavaṇṇanā
  • 8. Dutiyaupādāparitassanāsuttavaṇṇanā
  • 9. Kālattayaaniccasuttavaṇṇanā
  • 10-11. Kālattayadukkhasuttādivaṇṇanā
  • 2. Aniccavaggo
  • 1-10. Aniccasuttādivaṇṇanā
  • 3. Bhāravaggo
  • 1. Bhārasuttavaṇṇanā
  • 2. Pariññasuttavaṇṇanā
  • 3. Abhijānasuttavaṇṇanā
  • 4-9. Chandarāgasuttādivaṇṇanā
  • 10. Aghamūlasuttavaṇṇanā
  • 11. Pabhaṅgusuttavaṇṇanā
  • 4. Natumhākavaggo
  • 1. Natumhākasuttavaṇṇanā
  • 2. Dutiyanatumhākasuttavaṇṇanā
  • 3. Aññatarabhikkhusuttavaṇṇanā
  • 4. Dutiyaaññatarabhikkhusuttavaṇṇanā
  • 5-6. Ānandasuttādivaṇṇanā
  • 7-10. Anudhammasuttādivaṇṇanā
  • 5. Attadīpavaggo
  • 1. Attadīpasuttavaṇṇanā
  • 2. Paṭipadāsuttavaṇṇanā
  • 3. Aniccasuttavaṇṇanā
  • 4. Dutiyaaniccasuttavaṇṇanā
  • 5. Samanupassanāsuttavaṇṇanā
  • 6. Khandhasuttavaṇṇanā
  • 7-8. Soṇasuttādivaṇṇanā
  • 9-10. Nandikkhayasuttādivaṇṇanā
  • 6. Upayavaggo
  • 1. Upayasuttavaṇṇanā
  • 2. Bījasuttavaṇṇanā
  • 3. Udānasuttavaṇṇanā
  • 4. Upādānaparipavattasuttavaṇṇanā
  • 5. Sattaṭṭhānasuttavaṇṇanā
  • 6. Sammāsambuddhasuttavaṇṇanā
  • 7. Anattalakkhaṇasuttavaṇṇanā
  • 8. Mahālisuttavaṇṇanā
  • 9. Ādittasuttavaṇṇanā
  • 10. Niruttipathasuttavaṇṇanā
  • 7. Arahantavaggo
  • 1. Upādiyamānasuttavaṇṇanā
  • 2. Maññamānasuttavaṇṇanā
  • 3. Abhinandamānasuttavaṇṇanā
  • 4-5. Aniccasuttādivaṇṇanā
  • 7. Anattaniyasuttavaṇṇanā
  • 8-10. Rajanīyasaṇṭhitasuttādivaṇṇanā
  • 8. Khajjanīyavaggo
  • 1-3. Assādasuttādivaṇṇanā
  • 4. Arahantasuttavaṇṇanā
  • 5. Dutiyaarahantasuttavaṇṇanā
  • 6. Sīhasuttavaṇṇanā
  • 7. Khajjanīyasuttavaṇṇanā
  • 8. Piṇḍolyasuttavaṇṇanā
  • 9. Pālileyyasuttavaṇṇanā
  • 10. Puṇṇamasuttavaṇṇanā
  • 9. Theravaggo
  • 1. Ānandasuttavaṇṇanā
  • 2. Tissasuttavaṇṇanā
  • 3. Yamakasuttavaṇṇanā
  • 4. Anurādhasuttavaṇṇanā
  • 5. Vakkalisuttavaṇṇanā
  • 6. Assajisuttavaṇṇanā
  • 7. Khemakasuttavaṇṇanā
  • 8. Channasuttavaṇṇanā
  • 9-10. Rāhulasuttādivaṇṇanā
  • 10. Pupphavaggo
  • 1. Nadīsuttavaṇṇanā
  • 2. Pupphasuttavaṇṇanā
  • 3. Pheṇapiṇḍūpamasuttavaṇṇanā
  • 4-6. Gomayapiṇḍasuttādivaṇṇanā
  • 7. Gaddulabaddhasuttavaṇṇanā
  • 8. Dutiyagaddulabaddhasuttavaṇṇanā
  • 9. Vāsijaṭasuttavaṇṇanā
  • 10. Aniccasaññāsuttavaṇṇanā
  • 11. Antavaggo
  • 1. Antasuttavaṇṇanā
  • 2-3. Dukkhasuttādivaṇṇanā
  • 4. Pariññeyyasuttavaṇṇanā
  • 5-10. Samaṇasuttādivaṇṇanā
  • 12. Dhammakathikavaggo
  • 1-2. Avijjāsuttādivaṇṇanā
  • 3. Dhammakathikasuttavaṇṇanā
  • 4. Dutiyadhammakathikasuttavaṇṇanā
  • 5-9. Bandhanasuttādivaṇṇanā
  • 10. Sīlavantasuttavaṇṇanā
  • 11. Sutavantasuttavaṇṇanā
  • 12-13. Kappasuttādivaṇṇanā
  • 13. Avijjāvaggo
  • 1-10. Samudayadhammasuttādivaṇṇanā
  • 14. Kukkuḷavaggo
  • 1-13. Kukkuḷasuttādivaṇṇanā
  • 15. Diṭṭhivaggo
  • 1-9. Ajjhattasuttādivaṇṇanā
  • 10. Ānandasuttavaṇṇanā
  • 2. Rādhasaṃyuttaṃ
  • 1. Paṭhamavaggo
  • 1. Mārasuttavaṇṇanā
  • 2-10. Sattasuttādivaṇṇanā
  • 2. Dutiyavaggo
  • 1-12. Mārasuttādivaṇṇanā
  • 3-4. Āyācanavaggādi
  • 1-11. Mārādisuttaekādasakavaṇṇanā
  • 3. Diṭṭhisaṃyuttaṃ
  • 1. Sotāpattivaggo
  • 1. Vātasuttavaṇṇanā
  • 2-4. Etaṃmamasuttādivaṇṇanā
  • 5. Natthidinnasuttavaṇṇanā
  • 6. Karotosuttavaṇṇanā
  • 7. Hetusuttavaṇṇanā
  • 8-10. Mahādiṭṭhisuttādivaṇṇanā
  • 11-18. Antavāsuttādivaṇṇanā
  • 2. Dutiyagamanādivaggavaṇṇanā
  • 4. Okkantasaṃyuttaṃ
  • 1-10. Cakkhusuttādivaṇṇanā
  • 5. Uppādasaṃyuttavaṇṇanā
  • 6. Kilesasaṃyuttavaṇṇanā
  • 7. Sāriputtasaṃyuttaṃ
  • 1-9. Vivekajasuttādivaṇṇanā
  • 10. Sucimukhīsuttavaṇṇanā
  • 8. Nāgasaṃyuttaṃ
  • 1. Suddhikasuttavaṇṇanā
  • 2-50. Paṇītatarasuttādivaṇṇanā
  • 9. Supaṇṇasaṃyuttavaṇṇanā
  • 10. Gandhabbakāyasaṃyuttavaṇṇanā
  • 11. Valāhakasaṃyuttavaṇṇanā
  • 12. Vacchagottasaṃyuttavaṇṇanā
  • 13. Jhānasaṃyuttaṃ
  • 1. Samādhimūlakasamāpattisuttavaṇṇanā
  • 2-55. Samādhimūlakaṭhitisuttādivaṇṇanā
(SN) Khandhavagga-aṭṭhakathā
  • 1. Khandhasaṃyuttaṃ
  • 1. Nakulapituvaggo
  • 1. Nakulapitusuttavaṇṇanā
  • 2. Devadahasuttavaṇṇanā
  • 3. Hāliddikānisuttavaṇṇanā
  • 4. Dutiyahāliddikānisuttavaṇṇanā
  • 5. Samādhisuttavaṇṇanā
  • 6. Paṭisallāṇasuttavaṇṇanā
  • 7. Upādāparitassanāsuttavaṇṇanā
  • 8. Dutiyaupādāparitassanāsuttavaṇṇanā
  • 9. Kālattayaaniccasuttavaṇṇanā
  • 10-11. Kālattayadukkhasuttādivaṇṇanā
  • 2. Aniccavaggo
  • 1-10. Aniccasuttādivaṇṇanā
  • 3. Bhāravaggo
  • 1. Bhārasuttavaṇṇanā
  • 2. Pariññasuttavaṇṇanā
  • 3. Abhijānasuttavaṇṇanā
  • 4-9. Chandarāgasuttādivaṇṇanā
  • 10. Aghamūlasuttavaṇṇanā
  • 11. Pabhaṅgusuttavaṇṇanā
  • 4. Natumhākavaggo
  • 1. Natumhākasuttavaṇṇanā
  • 2. Dutiyanatumhākasuttavaṇṇanā
  • 3. Aññatarabhikkhusuttavaṇṇanā
  • 4. Dutiyaaññatarabhikkhusuttavaṇṇanā
  • 5-6. Ānandasuttādivaṇṇanā
  • 7-10. Anudhammasuttādivaṇṇanā
  • 5. Attadīpavaggo
  • 1. Attadīpasuttavaṇṇanā
  • 2. Paṭipadāsuttavaṇṇanā
  • 3. Aniccasuttavaṇṇanā
  • 4. Dutiyaaniccasuttavaṇṇanā
  • 5. Samanupassanāsuttavaṇṇanā
  • 6. Khandhasuttavaṇṇanā
  • 7-8. Soṇasuttādivaṇṇanā
  • 9-10. Nandikkhayasuttādivaṇṇanā
  • 6. Upayavaggo
  • 1. Upayasuttavaṇṇanā
  • 2. Bījasuttavaṇṇanā
  • 3. Udānasuttavaṇṇanā
  • 4. Upādānaparipavattasuttavaṇṇanā
  • 5. Sattaṭṭhānasuttavaṇṇanā
  • 6. Sammāsambuddhasuttavaṇṇanā
  • 7. Anattalakkhaṇasuttavaṇṇanā
  • 8. Mahālisuttavaṇṇanā
  • 9. Ādittasuttavaṇṇanā
  • 10. Niruttipathasuttavaṇṇanā
  • 7. Arahantavaggo
  • 1. Upādiyamānasuttavaṇṇanā
  • 2. Maññamānasuttavaṇṇanā
  • 3. Abhinandamānasuttavaṇṇanā
  • 4-5. Aniccasuttādivaṇṇanā
  • 7. Anattaniyasuttavaṇṇanā
  • 8-10. Rajanīyasaṇṭhitasuttādivaṇṇanā
  • 8. Khajjanīyavaggo
  • 1-3. Assādasuttādivaṇṇanā
  • 4. Arahantasuttavaṇṇanā
  • 5. Dutiyaarahantasuttavaṇṇanā
  • 6. Sīhasuttavaṇṇanā
  • 7. Khajjanīyasuttavaṇṇanā
  • 8. Piṇḍolyasuttavaṇṇanā
  • 9. Pālileyyasuttavaṇṇanā
  • 10. Puṇṇamasuttavaṇṇanā
  • 9. Theravaggo
  • 1. Ānandasuttavaṇṇanā
  • 2. Tissasuttavaṇṇanā
  • 3. Yamakasuttavaṇṇanā
  • 4. Anurādhasuttavaṇṇanā
  • 5. Vakkalisuttavaṇṇanā
  • 6. Assajisuttavaṇṇanā
  • 7. Khemakasuttavaṇṇanā
  • 8. Channasuttavaṇṇanā
  • 9-10. Rāhulasuttādivaṇṇanā
  • 10. Pupphavaggo
  • 1. Nadīsuttavaṇṇanā
  • 2. Pupphasuttavaṇṇanā
  • 3. Pheṇapiṇḍūpamasuttavaṇṇanā
  • 4-6. Gomayapiṇḍasuttādivaṇṇanā
  • 7. Gaddulabaddhasuttavaṇṇanā
  • 8. Dutiyagaddulabaddhasuttavaṇṇanā
  • 9. Vāsijaṭasuttavaṇṇanā
  • 10. Aniccasaññāsuttavaṇṇanā
  • 11. Antavaggo
  • 1. Antasuttavaṇṇanā
  • 2-3. Dukkhasuttādivaṇṇanā
  • 4. Pariññeyyasuttavaṇṇanā
  • 5-10. Samaṇasuttādivaṇṇanā
  • 12. Dhammakathikavaggo
  • 1-2. Avijjāsuttādivaṇṇanā
  • 3. Dhammakathikasuttavaṇṇanā
  • 4. Dutiyadhammakathikasuttavaṇṇanā
  • 5-9. Bandhanasuttādivaṇṇanā
  • 10. Sīlavantasuttavaṇṇanā
  • 11. Sutavantasuttavaṇṇanā
  • 12-13. Kappasuttādivaṇṇanā
  • 13. Avijjāvaggo
  • 1-10. Samudayadhammasuttādivaṇṇanā
  • 14. Kukkuḷavaggo
  • 1-13. Kukkuḷasuttādivaṇṇanā
  • 15. Diṭṭhivaggo
  • 1-9. Ajjhattasuttādivaṇṇanā
  • 10. Ānandasuttavaṇṇanā
  • 2. Rādhasaṃyuttaṃ
  • 1. Paṭhamavaggo
  • 1. Mārasuttavaṇṇanā
  • 2-10. Sattasuttādivaṇṇanā
  • 2. Dutiyavaggo
  • 1-12. Mārasuttādivaṇṇanā
  • 3-4. Āyācanavaggādi
  • 1-11. Mārādisuttaekādasakavaṇṇanā
  • 3. Diṭṭhisaṃyuttaṃ
  • 1. Sotāpattivaggo
  • 1. Vātasuttavaṇṇanā
  • 2-4. Etaṃmamasuttādivaṇṇanā
  • 5. Natthidinnasuttavaṇṇanā
  • 6. Karotosuttavaṇṇanā
  • 7. Hetusuttavaṇṇanā
  • 8-10. Mahādiṭṭhisuttādivaṇṇanā
  • 11-18. Antavāsuttādivaṇṇanā
  • 2. Dutiyagamanādivaggavaṇṇanā
  • 4. Okkantasaṃyuttaṃ
  • 1-10. Cakkhusuttādivaṇṇanā
  • 5. Uppādasaṃyuttavaṇṇanā
  • 6. Kilesasaṃyuttavaṇṇanā
  • 7. Sāriputtasaṃyuttaṃ
  • 1-9. Vivekajasuttādivaṇṇanā
  • 10. Sucimukhīsuttavaṇṇanā
  • 8. Nāgasaṃyuttaṃ
  • 1. Suddhikasuttavaṇṇanā
  • 2-50. Paṇītatarasuttādivaṇṇanā
  • 9. Supaṇṇasaṃyuttavaṇṇanā
  • 10. Gandhabbakāyasaṃyuttavaṇṇanā
  • 11. Valāhakasaṃyuttavaṇṇanā
  • 12. Vacchagottasaṃyuttavaṇṇanā
  • 13. Jhānasaṃyuttaṃ
  • 1. Samādhimūlakasamāpattisuttavaṇṇanā
  • 2-55. Samādhimūlakaṭhitisuttādivaṇṇanā

1. Nakulapituvaggo

Author: 注释—善巧 @ 小僧善巧

2. DevāM2.208 vuccanti rājāno ‘‘ dibbanti kāmaguṇehi kīḷanti laḷanti , attano vā puññānubhāvena jotantī ’’ ti katvā .Tesaṃ dahoti devadaho .Sayaṃjāto vā so hoti , tasmāpi ‘‘ devadaho ’’ ti vutto .
Tassa avidūre nigamo ‘‘ devadahan ’’ tveva saṅkhaṃ gato yathā ‘‘ varaṇānagaraṃ , godhāgāmo ’’ ti .
Pacchābhūmiyaṃ aparadisāyaṃ niviṭṭhajanapado pacchābhūmaṃ , taṃ gantukāmā pacchābhūmagamikā .
Te sabhāreti te bhikkhū therassa vasena sabhāre kātukāmatāya .Yadi thero tesaṃ bhāro , therassapi te bhārā evāti ‘‘ te sabhāre kātukāmatāyā ’’ ti vuttaṃ .Evañhi thero te ovaditabbe anusāsitabbe maññatīti .Idāni tamatthaṃ vivaranto ‘‘ yo hī ’’ tiādimāha .
Ayaṃ nibbhāro nāma kañci puggalaṃ attano bhāraṃ katvā avattanato .
Catubbidhenāti dhātukosallaṃ āyatanakosallaṃ paṭiccasamuppādakosallaṃ ṭhānāṭṭhānakosallanti evaṃ catubbidhena .
Te mahallakābādhikātidaharapuggale gaṇhitvāva gacchati .Te hi divasadvayena vūpasantaparissamā eva .
Hatthivānaratittira paṭibaddhaṃ vatthuṃ kathetvā .
‘‘ Eḷakāḷagumbeti kāḷatiṇagacchamaṇḍape ’’ tipi vadanti .
Vividhaṃ nānābhūtaṃ rajjaṃ virajjaṃ , virajjameva verajjaṃ , tattha gataṃ , paradesagatanti attho .Tenāha ‘‘ ekassā ’’ tiādi .
Cittasudattādayoti cittagahapatianāthapiṇḍikādayo .
Vīmaṃsakāti dhammavicārakā .
Kin ti kīdisaṃ .Dassanan ti siddhantaṃ .
Ācikkhati kīdisanti adhippāyo .
Dhammassāti bhagavatā vuttadhammassa .Anudhamman ti anukūlaṃ avirujjhanadhammaṃ .So pana veneyyajjhāsayānurūpadesanāvitthāroti āha –‘‘ vuttabyākaraṇassa anubyākaraṇan ’’ ti .
Dhāreti attanoV2.186 phalanti dhammo , kāraṇanti āha –‘‘ sahadhammikoti sakāraṇo ’’ ti .
Imināpi pāṭhantarena vādo eva dīpito , na tena pakāsitā kiriyā .
Taṇhāvaseneva channampi padānaṃ attho veditabbo .Yasmā rāgādayo taṇhāya eva avatthāvisesāti .Tenāha ‘‘ taṇhā hī ’’ tiādi .
Vihananti kāyaṃ cittañcāti vighāto , dukkhanti āha –‘‘ avighātotiM2.209 nidukkho ’’ ti .
Upāyāseti upatāpetīti upāyāso , upatāpo .Tappaṭipakkho pana anupāyāso nirūpatāpo daṭṭhabbo .
Sabbatthāti sabbavāresu .
5. Samādhīti appanāsamādhi , upacārasamādhi vā .Kammaṭṭhānan ti samādhipādakaṃ vipassanākammaṭṭhānaṃ .‘‘ Phātiṃ gamissatī ’’ ti pāṭho .
Patthetīti ‘‘ aho vata me īdisaṃ rūpaṃ bhaveyyā ’’ ti .
Abhivadatīti taṇhādiṭṭhivasena abhinivesaṃ vadati .Tenāha ‘‘ tāya abhinandanāyā ’’ tiādi .
‘‘ Aho piyaṃ iṭṭhan ’’ ti vacībhede asatipi tathā lobhuppāde sati abhivadatiyeva nāma .Tenāha ‘‘ vācaṃ abhindanto ’’ ti .
‘‘ Mama idan ’’ ti attano pariṇāmetvā anaññagocaraṃ viya katvā gaṇhanto ajjhosāya tiṭṭhati nāmāti dassento āha ‘‘ gilitvāti pariniṭṭhapetvā gaṇhātī ’’ ti .‘‘ Abhinandatī ’’ tiādayo pubbabhāgavasena vuttā ,‘‘ uppajjati nandī ’’ ti dvārappattavasena .Paṭhamehi padehi anusayo , pacchimena pariyuṭṭhānanti keci ‘‘ gahaṇaṭṭhena upādānan ’’ ti katvā .
Nābhinandati nābhivadatīti ettha heṭṭhā vuttavipariyāyena attho veditabbo .Na ‘‘ iṭṭhaṃ kantan ’’ ti vadatīti ‘‘ iṭṭhan ’’ ti na vadati ,‘‘ kantan ’’ ti na vadati .
Nābhivadatiyeva taṇhāya anupādiyattā .