42. Dutiye annadoti yasmā atibalavāpi dve tīṇi bhattāni abhutvā uṭṭhātuṃ na sakkoti , bhutvā pana dubbalopi hutvā balasampanno hoti , tasmā ‘‘ annado balado ’’ ti āha .Vatthadoti yasmā surūpopi duccoḷo vā acoḷo vā virūpo hoti ohīḷito duddasiko , vatthacchanno devaputto viya sobhati
P1.83 , tasmā ‘‘ vatthado hoti vaṇṇado ’’ ti āha .Yānadoti hatthiyānādīnaṃ dāyako .Tesu pana –‘‘ Na hatthiyānaṃ samaṇassa kappati ,Na assayānaṃ , na rathena yātuṃ ;Idañca yānaṃ samaṇassa kappati ,Upāhanā rakkhato sīlakhandhan ’’ ti .
Tasmā
V1.75 chattupāhanakattarayaṭṭhimañcapīṭhānaṃ dāyako , yo ca maggaṃ sodheti , nisseṇiṃ karoti , setuṃ karoti , nāvaṃ paṭiyādeti , sabbopi yānadova hoti .Sukhado hotīti yānassa sukhāvahanato sukhado nāma hoti .Cakkhudoti andhakāre cakkhumantānampi rūpadassanābhāvato dīpado cakkhudo nāma hoti , anuruddhatthero viya dibbacakkhu sampadampi labhati .Sabbadado hotīti sabbesaṃyeva balādīnaṃ dāyako hoti .Dve tayo gāme piṇḍāya caritvā kiñci aladdhā āgatassāpi sītalāya pokkharaṇiyā nhāyitvā patissayaṃ pavisitvā muhuttaṃ mañce nipajjitvā uṭṭhāya nisinnassa hi kāye balaṃ āharitvā pakkhittaṃ viya hoti .Bahi vicarantassa ca kāye vaṇṇāyatanaṃ vātātapehi jhāyati , patissayaṃ pavisitvā dvāraṃ pidhāya muhuttaṃ nipannassa ca visabhāgasantati vūpasammati , sabhāgasantati okkamati , vaṇṇāyatanaṃ āharitvā pakkhittaṃ
M1.79 viya hoti .Bahi vicarantassa pāde kaṇṭako vijjhati , khāṇu paharati , sarīsapādiparissayo ceva corabhayañca uppajjati , patissayaṃ pavisitvā dvāraṃ pidhāya nipannassa sabbete parissayā na honti , dhammaṃ sajjhāyantassa dhammapītisukhaṃ , kammaṭṭhānaṃ manasikarontassa upasamasukhaṃ uppajjati .Tathā bahi vicarantassa ca sedā muccanti , akkhīni phandanti , senāsanaṃ pavisanakkhaṇe kūpe otiṇṇo viya hoti , mañcapīṭhādīni na paññāyanti .Muhuttaṃ nisinnassa pana akkhipasādo āharitvā pakkhitto viya hoti , dvārakavāṭavātapānamañcapīṭhādīniP1.84 paññāyanti .Tena vuttaṃ –‘‘ so ca sabbadado hoti , yo dadāti upassayan ’’ ti .Amataṃdado ca so hotīti paṇītabhojanassa pattaṃ pūrento viya amaraṇadānaṃ nāma deti .Yo dhammamanusāsatīti yo dhammaṃ anusāsati , aṭṭhakathaṃ katheti , pāḷiṃ vāceti , pucchitapañhaṃ vissajjeti , kammaṭṭhānaṃ ācikkhati , dhammassavanaṃ karoti , sabbopesa dhammaṃ anusāsati nāma .Sabbadānānañca idaṃ dhammadānameva agganti veditabbaṃ .Vuttampi cetaṃ –
‘‘ Sabbadānaṃ dhammadānaṃ jināti ,Sabbarasaṃ dhammaraso jināti ;Sabbaratiṃ
V1.76 dhammarati jināti ,Taṇhakkhayo sabbadukkhaṃ jinātī ’’ ti .( dha . pa .354);Dutiyaṃ ; 47. Kesan ti
V1.109 sāmivasena vuttakasaddo ‘‘ dhammaṭṭhā sīlasampannā ’’ ti ettha paccattabahuvacanavasena pariṇāmetabbo .Atthavasena hi vibhattivipariṇāmo . 47. Sattame dhammaṭṭhā sīlasampannāti ke dhammaṭṭhā , ke sīlasampannāti pucchati .
Bhagavā imaṃ pañhaṃ thāvaravatthunā dīpento ārāmaropātiādimāha .Tattha ārāmaropāti pupphārāmaphalārāmaropakā .Vanaropāti sayaṃjāte aropimavane sīmaṃ parikkhipitvā cetiyabodhicaṅkamanamaṇḍapakuṭileṇarattiṭṭhānadivāṭṭhānānaṃ kārakā chāyūpage rukkhe ropetvā dadamānāpi vanaropāyeva nāma .Setukārakāti visame setuṃ karonti , udake nāvaṃ paṭiyādenti
V1.80 .Papan ti pānīyadānasālaṃ .Udapānan ti yaṃkiñci pokkharaṇītaḷākādiṃ .Upassayan ti vāsāgāraṃ .‘‘ Upāsayan ’’ tipi pāṭho .
Sadā puññaṃ pavaḍḍhatīti na akusalavitakkaṃ
P1.89 vā vitakkentassa niddāyantassa vā pavaḍḍhati .Yadā yadā pana anussarati , tadā tadā tassa vaḍḍhati .Imamatthaṃ sandhāya ‘‘ sadā puññaṃ pavaḍḍhatī ’’ ti vuttaṃ .Dhammaṭṭhā sīlasampannāti tasmiṃ dhamme ṭhitattā tenapi sīlena sampannattā dhammaṭṭhā sīlasampannā .Atha vā
M1.84 evarūpāni puññāni karontānaṃ dasa kusalā dhammā pūrenti , tesu ṭhitattā dhammaṭṭhā .Teneva ca sīlena sampannattā sīlasampannāti .Sattamaṃ .Evaṃ paṭhamagāthāya jetavanassa vaṇṇaṃ kathetvā idāni ariyamaggassa kathento kammaṃ vijjātiādimāha .Tattha kamman ti maggacetanā .Vijjāti maggapaññā .Dhammoti samādhipakkhikā dhammā .Sīlaṃ jīvitamuttaman ti sīle patiṭṭhitassa jīvitaṃ uttamanti dasseti .Atha vā vijjāti diṭṭhisaṅkappā .Dhammoti vāyāmasatisamādhayo .Sīlan ti vācākammantājīvā .Jīvitamuttaman ti etasmiṃ sīle ṭhitassa jīvitaṃ nāma uttamaṃ .
Etena maccā sujjhantīti etena aṭṭhaṅgikamaggena sattā visujjhanti .
Tasmāti yasmā maggena sujjhanti , na gottadhanehi , tasmā .
Yoniso vicine dhamman ti upāyena samādhipakkhiyadhammaṃ vicineyya .Evaṃ tattha visujjhatīti evaṃ tasmiṃ ariyamagge visujjhati .Atha vā yoniso vicine dhamman ti upāyena pañcakkhandhadhammaṃ vicineyya .Evaṃ tattha visujjhatīti evaṃ tesu catūsu saccesu visujjhati .
Idāni sāriputtattherassa vaṇṇaṃ kathento sāriputtovātiādimāha .Tattha sāriputtovāti avadhāraṇavacanaṃ , etehi paññādīhi sāriputtova seyyoti vadati .Upasamenāti kilesaupasamena
V1.81 .Pāraṃ gatoti nibbānaṃ gato .Yo koci nibbānaṃ patto bhikkhu , so etāvaparamo siyā , na therena uttaritaro nāma atthīti vadati .Sesaṃ uttānamevāti .Aṭṭhamaṃ .