24.‘‘ Rūpī rūpāni passatī ’’ tiādike ( ma . ni .2.248;3.312; paṭi . ma .1.209; dha . sa .248) nirodhasamāpattiante aṭṭha vimokkhe vatvā ‘‘ yato kho , ānanda , bhikkhu ime aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati , paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti .Ayaṃ vuccati , ānanda , bhikkhu ubhatobhāgavimutto ’’ ti yadipi mahānidānasutte
V0.35 vuttaṃ , taṃ pana ubhatobhāgavimuttaseṭṭhavasena vuttanti idha kīṭāgirisuttavasena sabbaubhatobhāgavimuttasaṅgahatthaṃ ‘‘ aṭṭha samāpattiyo sahajātanāmakāyena paṭilabhitvā viharatī ’’ ti āha .KīṭāgirisutteM0.35 hi ‘‘ idha , bhikkhave , ekacco puggalo ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā , te kāyena phusitvā viharati , paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti .Ayaṃ vuccati , bhikkhave , puggalo ubhatobhāgavimutto ’’ ti ( ma . ni .2.182) arūpasamāpattivasena cattāro ubhatobhāgavimuttā vuttā , ubhatobhāgavimuttaseṭṭho ca vuttalakkhaṇopapattitoti .Kāyasakkhimhipi eseva nayo .Paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā hontīti na āsavā paññāya passanti , dassanakāraṇā pana parikkhīṇā disvā parikkhīṇāti vuttā .Dassanāyattaparikkhayattā eva hi dassanaṃ purimakiriyā hotīti .
Nāmanissitako esoti eso ubhatobhāgavimutto rūpato muccitvā nāmaṃ nissāya ṭhito puna tato muccanato ‘‘ nāmanissitako ’’ ti vatvā tassa ca sādhakaṃ suttaṃ vatvā ‘‘ kāyadvayato suvimuttattā ubhatobhāgavimutto ’’ ti āhāti attho .Sutte hi ākiñcaññāyatanalābhino upasīvabrāhmaṇassa bhagavatā nāmakāyā vimuttoti ubhatobhāgavimuttoti muni akkhātoti .
Paṭhamattheravāde dvīhi bhāgehi vimutto ubhatobhāgavimutto , dutiyattheravāde ubhato bhāgato vimuttoti ubhatobhāgavimuttoti , tatiyattheravāde dvīhi bhāgehi dve vāre vimuttoti ayametesaṃ viseso .Tattha vimuttoti kilesehi vimutto , kilesavikkhambhanasamucchedanehi vā kāyadvayato vimuttoti attho daṭṭhabbo .
Arūpāvacaraṃ pana nāmakāyato ca vimuttan ti nīvaraṇasaṅkhātanāmakāyato vimuttanti vuttaṃ hoti .Tañhi nīvaraṇadūrībhāvena nāmakāyato rūpataṇhāvikkhambhanena rūpakāyato ca vimuttattā ekadesena ubhatobhāgavimuttaṃ nāma hotīti arahattamaggassa pādakabhūtaṃ ubhatobhāgavimuttanāmalābhassa kāraṇaṃ bhavituṃ yuttanti adhippāyo .
25. Etesu hi ekopi aṭṭhavimokkhalābhī na hotīti ubhatobhāgavimuttabhāvassa kāraṇabhūtaṃ rūpakāyato vimuttaṃ ekampi vimokkhaṃ
M0.36 anadhigatoti adhippāyo .Arūpāvacaresu hi ekampi adhigato ubhatobhāgavimuttabhāvakāraṇapaṭilābhato aṭṭhavimokkhekadesena tena taṃnāmadāne
V0.36 samatthena ‘‘ aṭṭhavimokkhalābhī ’’ tveva vuccati .Tenāha ‘‘ arūpāvacarajjhānesu panā ’’ tiādi .