TikanipātassaM2.75V2.69 paṭhame bhayan ti bhīti cetaso byadhoti āha ‘‘ cittutrāso ’’ ti .Upaddavoti antarāyo .Tassa pana vikkhepakāraṇattā vuttaṃ ‘‘ anekaggatākāro ’’ ti .Upasaggoti upasajjanaṃ , devatopapīḷādinā appaṭikāravighātāpatti .Sā pana yasmā paṭi
-
TikanipātassaM2.75V2.69 paṭhame bhayan ti bhīti cetaso byadhoti āha ‘‘ cittutrāso ’’ ti .Upaddavoti antarāyo .Tassa pana vikkhepakāraṇattā vuttaṃ ‘‘ anekaggatākāro ’’ ti .Upasaggoti upasajjanaṃ , devatopapīḷādinā appaṭikāravighātāpatti .Sā pana yasmā paṭi1. Bālavaggo38%
-
Dutiyassa paṭhame ñātoyeva paññātoti āha ‘‘ ñāto paññāto ’’ ti .Kassa ananulomiketi āha ‘‘ sāsanassā ’’ ti , sāsanassa ananulomike appatirūpeti attho .Idāni ananulomikasaddassa nibbacanaṃ dassento ‘‘ na anulometīti ananulomikan ’’ ti āhaM2.78 .SāsanassātiÑātasuttavaṇṇanā37%
-
SamiddhasuttavaṇṇanāTatiyassa paṭhame ruccatīti kāyasakkhiādīsu puggalesu ativiya sundaratarapaṇītatarabhāvena te cittassa abhiruciuppādako katamoti pucchati .Saddhindriyaṃ dhuraṃ ahosi saddhādhuraṃ maggavuṭṭhānanti katvā , sesindriyāni pana kathanti āhaPuggalavaggo36%
-
SabrahmakasuttavaṇṇanāCatutthassaM2.97V2.90 paṭhame sabrahmakānīti saseṭṭhakāni .Yesan ti yesaṃ kulānaṃ .Puttānan ti puttehi .Pūjitasaddayogena hi idaṃ karaṇatthe sāmivacanaṃ .Tenāti āhārādinā .Paṭijaggitā gopitāti yathākālaṃ tassa tassa dātabbassa dānenaDevadūtavaggo23%
-
SammukhībhāvasuttavaṇṇanāPañcamassa paṭhame sammukho bhavati yena so sammukhībhāvo , purato vijjamānatā , tasmā sammukhībhāvā .Puññakamman ti dānasaṅkhātaṃ puññakammaṃ .Dve dhammā sulabhā bāhirattā yathāsakaṃ paccayasamavāyena labbhanato .Saddhā pana dullCūḷavaggo34%
-
BrāhmaṇavaggassaM2.127V2.117 paṭhame jarājiṇṇāti jarāvasena jiṇṇā , na byādhiādīnaṃ vasena jiṇṇasadisattā jiṇṇā .Vayovuddhāti vayaso vuddhippattiyā vuddhā , na sīlādivuddhiyā .Jātimahallakāti jātiyā mahantatāya cirarattaññutāya jātimahallakā .Tayo addhe a(6) 1. Brāhmaṇavaggo47%
-
TitthāyatanasuttavaṇṇanāDutiyassa paṭhame titthaṃ nāma dvāsaṭṭhi diṭṭhiyo tabbinimuttassa kassaci diṭṭhivipphanditassa abhāvato .Ettha hi sattā taranti uppilavanti ummujjanimujjaṃ karonti , tasmā ‘‘ titthan ’’ ti vuccati .Pāragamanasaṅkhātañhi taraṇaṃ diṭ(7)2. Mahāvaggo41%
-
ChannasuttavaṇṇanāTatiyassa paṭhame channaparibbājakoti na naggaparibbājako .Bāhirakasamayaṃ luñcitvā harantoti bāhirakānaṃ samayaṃ nisedhetvā āpanno .Paññācakkhussa vibandhanato andhaṃ karotīti andhakaraṇoti āha ‘‘ yassa rāgo uppajjatī ’’ tiādi .Acakkhuk(8)3. Ānandavaggo18%
-
1-5.Samaṇasuttādivaṇṇanā82-86.Catutthassa paṭhame sammā ādānaṃ gahaṇaṃ samādānan ti āha ‘‘ samādānaṃ vuccati gahaṇan ’’ ti .Adhikaṃ visiṭṭhaṃ sīlanti adhisīlaṃ .LokiyasīlassaM2.186 adhisīlabhāvo pariyāyenāti nippariyāyameva taṃ dassetuṃ ‘‘ apica sabbampi(9)4. Samaṇavaggo42%
-
AccāyikasuttavaṇṇanāPañcamassa paṭhame atipātikānīti sīghaṃ pavattetabbāni .Karaṇīyānīti ettha avassake anīyasaddo daṭṭhabboti āha ‘‘ avassakiccānī ’’ ti .Nikkhantasetaṅkurānīti bījato nikkhantasetaṅkurāni .Sesamettha uttānameva .Accāyikasuttavaṇṇanā niṭṭ(10)5. Loṇakapallavaggo39%
-
1-3.Pubbevasambodhasuttādivaṇṇanā104-106.TatiyassaM2.202V2.183 paṭhame sambodhito pubbevāti sambodho vuccati catūsu maggesu ñāṇaṃ ‘‘ sāmaṃ sammā bujjhi etenā ’’ ti katvā , tato pubbeyevāti attho .Tenāha ‘‘ ariyamaggappattito aparabhāgeyevā ’’ ti .Bodhisat(11)1. Sambodhavaggo26%
-
ĀpāyikasuttavaṇṇanāDutiyassa paṭhame apāyesu nibbattanasīlatāya apāyūpagā āpāyikāti āha ‘‘ apāyaṃ gacchissantīti āpāyikā ’’ ti .Aññe brahmacārino sunivatthe supārute sumbhakapattadhare gāmanigamarājadhānīsuV2.185 piṇḍāya caritvā jīvikaṃ kappente disvā say(12)2. Āpāyikavaggo55%
-
124-125.TatiyassaM2.209 paṭhame taṇhāgedhena gathitoti taṇhābandhanena baddho .Taṇhāmucchanāyāti taṇhāya vasena mucchāpattiyā .Mucchitoti mucchaṃ mohaṃ pamādaṃ āpanno .Ajjhopannoti adhiopanno .Taṇhāya adhibhavitvā ajjhotthaṭo gilitvā pariniṭṭhapetvā viya(13)3. Kusināravaggo 1-2. Kusinārasuttādivaṇṇanā25%
-
YodhājīvasuttavaṇṇanāCatutthassa paṭhame yujjhanaṃ yodho , so ājīvo etassāti yodhājīvo .Yuddhamupajīvatīti vā etasmiṃ atthe yodhājīvoti niruttinayena padasiddhi veditabbā .Tenāha ‘‘ yuddhaṃ upajīvatīti yodhājīvo ’’ ti .Saha … pe … passatīti pubbabhāge vip(14)4. Yodhājīvavaggo33%
-
147-156.MaṅgalavaggoV2.199 uttānatthoyeva .Tatiyapaṇṇāsakaṃ niṭṭhitaṃ .(16)6. Acelakavaggavaṇṇanā147-156.MaṅgalavaggoV2.199 uttānatthoyeva .Tatiyapaṇṇāsakaṃ niṭṭhitaṃ .(15) 5. Maṅgalavaggo14%
-
157-163.Ito paresu pana suttapadesu ‘‘ gāḷhā ’’ ti vuttamatthaṃ vivaranto ‘‘ kakkhaḷā ’’ ti āha .Kakkhaḷacāro cassā na lūkhasabhāvo .Atha kho taṇhāvasena thiraggahaṇanti āha ‘‘ lobhavasena thiraggahaṇā ’’ ti .Agāḷhā paṭipadāti vā kāmānaṃ ogāhanaṃ paṭipatt(16)6. Acelakavaggavaṇṇanā64%
-
164-184.Samanuññoti sammadeva katānuñño .Tenāha ‘‘ samānajjhāsayo ’’ ti .Sesamettha uttānameva .Iti manorathapūraṇiyā aṅguttaranikāya-aṭṭhakathāyaTikanipātavaṇṇanāya anuttānatthadīpanā samattā .Peyyālavaggavaṇṇanā26%