7. Sāriputtasaṃyuttaṃ

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

7. Sāriputtasaṃyuttaṃ

1. Vivekajasuttaṃ

332. EkaṃT3.291V2.232M2.197 samayaṃ āyasmā sāriputto sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .

Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi .

Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena andhavanaṃ tenupasaṅkami divāvihārāya .

Andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi .

Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena jetavanaṃ anāthapiṇḍikassa ārāmo tenupasaṅkami .

Addasā kho āyasmā ānando āyasmantaṃ sāriputtaṃ dūratova āgacchantaṃ .

Disvāna āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –

‘‘ vippasannāni kho te , āvuso sāriputta , indriyāni ;

parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto .

Katamenāyasmā sāriputto ajja vihārena vihāsī ’’ ti ?

‘‘ Idhāhaṃ , āvuso , vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi .

Tassa mayhaṃ , āvuso , na evaṃ hoti –

‘ ahaṃT3.292 paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmī ’ ti vā ‘ ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpanno ’ ti vā ‘ ahaṃ paṭhamā jhānā vuṭṭhito ’ ti vā ’’ ti .

‘‘ TathāP3.236 hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṃ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā .

Tasmā āyasmato sāriputtassa na evaṃ hoti –

‘ ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmī ’ ti vā ‘ ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpanno ’ ti vā ‘ ahaṃ paṭhamā jhānā vuṭṭhito ’ ti vā ’’ ti .

Paṭhamaṃ .

2. Avitakkasuttaṃ

333. SāvatthinidānaṃV2.233 .

Addasā kho āyasmā ānando … pe … āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –

‘‘ vippasannāni kho te , āvuso sāriputta , indriyāni ;

parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto .

Katamenāyasmā sāriputto ajja vihārena vihāsī ’’ ti ?

‘‘ IdhāhaṃM2.198 , āvuso , vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi .

Tassa mayhaṃ , āvuso , na evaṃ hoti –

‘ ahaṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmī ’ ti vā ‘ ahaṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpanno ’ ti vā ‘ ahaṃ dutiyā jhānā vuṭṭhito ’ ti vā ’’ ti .

‘‘ Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṃ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā .

Tasmā āyasmato sāriputtassa na evaṃ hoti –

‘ ahaṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmī ’ ti vā ‘ ahaṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpanno ’ ti vā ‘ ahaṃ dutiyā jhānā vuṭṭhito ’ ti vā ’’ ti .

Dutiyaṃ .

3. Pītisuttaṃ

334. Sāvatthinidānaṃ .

Addasā kho āyasmā ānando … pe …‘‘ vippasannāni kho te , āvuso sāriputta , indriyāni ;

parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto .

Katamenāyasmā sāriputto ajja vihārena vihāsī ’’ ti ?

‘‘ Idhāhaṃ , āvuso , pītiyā ca virāgā upekkhako ca vihāsiṃ sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedemi ;

yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti ‘ upekkhako satimā sukhavihārī ’ tiP3.237 tatiyaṃ jhānaṃ upasampajjaT3.293 viharāmi .

Tassa mayhaṃ , āvuso , na evaṃ hoti –

‘ ahaṃ tatiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmī ’ ti vā ‘ ahaṃ tatiyaṃ jhānaṃ samāpanno ’ ti vā ‘ ahaṃ tatiyā jhānā vuṭṭhito ’ ti vā ’’ ti .

‘‘ Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṃ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā .

Tasmā āyasmato sāriputtassa na evaṃ hoti –

‘ ahaṃ tatiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmī ’ ti vā ‘ ahaṃ tatiyaṃ jhānaṃ samāpanno ’ ti vā ‘ ahaṃ tatiyā jhānā vuṭṭhito ’ ti vā ’’ ti .

Tatiyaṃ .

4. Upekkhāsuttaṃ

335. SāvatthinidānaṃV2.234 .

Addasā kho āyasmā ānando … pe …‘‘ vippasannāni kho te , āvuso sāriputta , indriyāni ;

parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto .

Katamenāyasmā sāriputto ajja vihārena vihāsī ’’ ti ?

‘‘ Idhāhaṃ , āvuso , sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃM2.199 jhānaṃ upasampajja viharāmi .

Tassa mayhaṃ , āvuso , na evaṃ hoti –

‘ ahaṃ catutthaṃ jhānaṃ samāpajjāmī ’ ti vā ‘ ahaṃ catutthaṃ jhānaṃ samāpanno ’ ti vā ‘ ahaṃ catutthā jhānā vuṭṭhito ’ ti vā ’’ ti .

‘‘ Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṃ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā .

Tasmā āyasmato sāriputtassa na evaṃ hoti –

‘ ahaṃ catutthaṃ jhānaṃ samāpajjāmī ’ ti vā ‘ ahaṃ catutthaṃ jhānaṃ samāpanno ’ ti vā ‘ ahaṃ catutthā jhānā vuṭṭhito ’ ti vā ’’ ti .

Catutthaṃ .

5. Ākāsānañcāyatanasuttaṃ

336. SāvatthinidānaṃT3.294 .

Addasā kho āyasmā ānando … pe …‘‘ idhāhaṃ , āvuso , sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharāmi … pe … vuṭṭhitoti vā ’’ ti .

Pañcamaṃ .

6. Viññāṇañcāyatanasuttaṃ

337. Sāvatthinidānaṃ .

Addasā kho āyasmā ānando … pe …‘‘ idhāhaṃ , āvuso , sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma anantaṃ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharāmi … pe … vuṭṭhitoti vā ’’ ti .

Chaṭṭhaṃ .

7. Ākiñcaññāyatanasuttaṃ

338. Sāvatthinidānaṃ .

Atha kho āyasmā sāriputto … pe …‘‘ idhāhaṃ , āvuso , sabbasoV2.235 viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma , natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharāmi … pe … vuṭṭhitoti vā ’’ ti .

Sattamaṃ .

8. Nevasaññānāsaññāyatanasuttaṃ

339. SāvatthinidānaṃP3.238 .

Atha kho āyasmā sāriputto … pe …‘‘ idhāhaṃ , āvuso , ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharāmi … pe … vuṭṭhitoti vā ’’ ti .

Aṭṭhamaṃ .

9. Nirodhasamāpattisuttaṃ

340. Sāvatthinidānaṃ .

Atha kho āyasmā sāriputto … pe …T3.295 .

‘‘ Idhāhaṃ , āvuso , sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃM2.200 upasampajja viharāmi .

Tassa mayhaṃ , āvuso , na evaṃ hoti –

‘ ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjāmī ’ ti vā ‘ ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpanno ’ ti vā ‘ ahaṃ saññāvedayitanirodhā vuṭṭhito ’ ti vā ’’ ti .

‘‘ Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṃ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā .

Tasmā āyasmato sāriputtassa na evaṃ hoti –

‘ ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjāmī ’ ti vā ‘ ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpanno ’ ti vā ‘ ahaṃ saññāvedayitanirodhā vuṭṭhito ’ ti vā ’’ ti .

Navamaṃ .

10. Sūcimukhīsuttaṃ

341. Ekaṃ samayaṃ āyasmā sāriputto rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe .

Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahe piṇḍāya pāvisi .

Rājagahe sapadānaṃ piṇḍāya caritvā taṃ piṇḍapātaṃ aññataraṃ kuṭṭamūlaṃ [ kuḍḍamūlaṃ ( sī . syā . kaṃ .), kuḍḍaṃ ( pī .)] nissāya paribhuñjati .

Atha kho sūcimukhī paribbājikā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavocaT3.296 –

‘‘ KiṃV2.236 nu kho , samaṇa , adhomukho bhuñjasī ’’ ti ?

‘‘ Na khvāhaṃ , bhagini , adhomukho bhuñjāmī ’’ ti .

‘‘ Tena hi , samaṇa , ubbhamukho [ uddhaṃmukho ( sī . aṭṭha .)] bhuñjasī ’’ ti ?

‘‘ Na khvāhaṃ , bhagini , ubbhamukho bhuñjāmī ’’ ti .

‘‘ TenaP3.239 hi , samaṇa , disāmukho bhuñjasī ’’ ti ?

‘‘ Na khvāhaṃ , bhagini , disāmukho bhuñjāmī ’’ ti .

‘‘ Tena hi , samaṇa , vidisāmukho bhuñjasī ’’ ti ?

‘‘ Na khvāhaṃ , bhagini , vidisāmukho bhuñjāmī ’’ ti .

‘‘‘ Kiṃ nu , samaṇa , adhomukho bhuñjasī ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ na khvāhaṃ , bhagini , adhomukho bhuñjāmī ’ ti vadesi .

‘ Tena hi , samaṇa , ubbhamukho bhuñjasī ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ na khvāhaṃ , bhagini , ubbhamukho bhuñjāmī ’ ti vadesi .

‘ Tena hi , samaṇa , disāmukho bhuñjasī ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ na khvāhaṃ , bhagini , disāmukho bhuñjāmī ’ ti vadesi .

‘ Tena hi , samaṇa , vidisāmukho bhuñjasī ’ ti iti puṭṭho samāno ‘ na khvāhaṃ , bhagini , vidisāmukho bhuñjāmī ’ ti vadesi ’’.

‘‘ KathañcarahiM2.201 , samaṇa , bhuñjasī ’’ ti ?

‘‘ Ye hi keci , bhagini , samaṇabrāhmaṇā [ samaṇā vā brāhmaṇā vā ( sī .) nigamanavākye pana sabbatthāpi samāsoyeva dissati ] vatthuvijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṃ [ jīvitaṃ ( ka .)] kappenti , ime vuccanti , bhagini , samaṇabrāhmaṇā ‘ adhomukhā bhuñjantī ’ ti .

Ye hi keci , bhagini , samaṇabrāhmaṇā nakkhattavijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṃ kappenti , ime vuccanti , bhagini , samaṇabrāhmaṇā ‘ ubbhamukhā bhuñjantī ’ ti .

Ye hi keci , bhagini , samaṇabrāhmaṇā dūteyyapahiṇagamanānuyogāya [… nuyogā ( sī . syā . kaṃ . pī .),… nuyogena (?)] micchājīvena jīvikaṃ kappenti , ime vuccanti , bhagini , samaṇabrāhmaṇā ‘ disāmukhā bhuñjantī ’ ti .

Ye hi keci , bhagini , samaṇabrāhmaṇā aṅgavijjātiracchānavijjāya micchājīvenaT3.297 jīvikaṃ kappenti , ime vuccanti , bhagini , samaṇabrāhmaṇā ‘ vidisāmukhā bhuñjantī ’’’ ti .

‘‘ So khvāhaṃ , bhagini , na vatthuvijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṃ kappemi , na nakkhattavijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṃ kappemi , na dūteyyapahiṇagamanānuyogāya micchājīvena jīvikaṃ kappemi , na aṅgavijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṃ kappemi .

Dhammena bhikkhaṃ pariyesāmi ;

dhammena bhikkhaṃ pariyesitvā bhuñjāmī ’’ ti .

AthaV2.237P3.240 kho sūcimukhī paribbājikā rājagahe rathiyāya rathiyaṃ , siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā evamārocesi –

‘‘ dhammikaṃ samaṇā sakyaputtiyā āhāraṃ āhārenti ;

anavajjaṃ [ anavajjena ( ka .)] samaṇā sakyaputtiyā āhāraṃ āhārenti .

Detha samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ piṇḍan ’’ ti .

Dasamaṃ .

Sāriputtasaṃyuttaṃ samattaṃ .

Tassuddānaṃ –

Vivekajaṃ avitakkaṃ , pīti upekkhā catutthakaṃ ;

Ākāsañceva viññāṇaṃ , ākiñcaṃ nevasaññinā ;

Nirodho navamo vutto , dasamaṃ sūcimukhī cāti .

Issues

Select Version

Khandhavaggo

Khandhavaggo