5. Pañcame dvinnāhan ti dvinnaṃ ahaṃ .
Upaññāsin ti upagantvā guṇaṃ aññāsiṃ , jāniṃ paṭivijjhinti attho .
Idāni te dhamme dassento yā ca asantuṭṭhitātiādimāha .
Imañhi
P2.94 dhammadvayaṃ nissāya satthā sabbaññutaṃ patto , tasmā tassānubhāvaṃ dassento evamāha .
Tattha asantuṭṭhitā kusalesu dhammesūti iminā imaṃ dīpeti –
‘‘ ahaṃ jhānamattakena vā obhāsanimittamattakena vā asantuṭṭho hutvā arahattamaggameva uppādesiṃ .
Yāva so na uppajji , na tāvāhaṃ santuṭṭho ahosiṃ .
Padhānasmiṃ ca anukkaṇṭhito hutvā anosakkanāya ṭhatvāyeva padhānakiriyaṃ akāsin ’’ ti imamatthaṃ dassento yā ca appaṭivānitātiādimāha .
Tattha appaṭivānitāti appaṭikkamanā anosakkanā .Appaṭivānī sudāhaṃ
M2.6 , bhikkhave , padahāmīti ettha sudan ti nipātamattaṃ .
Ahaṃ , bhikkhave , anosakkanāyaṃ ṭhito bodhisattakāle sabbaññutaṃ patthento padhānamakāsinti ayamettha attho .Idāni yathā tena taṃ padhānaṃ kataṃ , taṃ dassento kāmaṃ taco cātiādimāha .
Tattha pattabban ti
V2.6 iminā pattabbaṃ guṇajātaṃ dasseti .
Purisathāmenātiādinā purisassa ñāṇathāmo ñāṇavīriyaṃ ñāṇaparakkamo ca kathito .
Saṇṭhānan ti ṭhapanā appavattanā osakkanā , paṭippassaddhīti attho .
Ettāvatā tena caturaṅgasamannāgataṃ vīriyādhiṭṭhānaṃ nāma kathitaṃ .
Ettha hi kāmaṃ taco cāti ekaṃ aṅgaṃ , nhāru cāti ekaṃ , aṭṭhi cāti ekaṃ , maṃsalohitanti ekaṃ , imāni cattāri aṅgāni .
Purisathāmenātiādīni adhimattavīriyādhivacanāni .
Iti purimehi catūhi aṅgehi samannāgatena hutvā evaṃ adhiṭṭhitaṃ vīriyaṃ caturaṅgasamannāgataṃ vīriyādhiṭṭhānaṃ nāmāti veditabbaṃ .
EttāvatāP2.95 tena bodhipallaṅke attano āgamanīyapaṭipadā kathitā .Idāni tāya paṭipadāya paṭiladdhaguṇaṃ kathetuṃ tassa mayhaṃ , bhikkhavetiādimāha .
Tattha appamādādhigatāti satiavippavāsasaṅkhātena appamādena adhigatā , na suttappamattena laddhā .
Sambodhīti catumaggañāṇañceva sabbaññutaññāṇañca .
Na hi sakkā etaṃ suttappamattena adhigantunti .
Tenāha –
‘‘ appamādādhigatā sambodhī ’’ ti .
Anuttaro yogakkhemoti na kevalaṃ bodhiyeva , arahattaphalanibbānasaṅkhāto anuttaro yogakkhemopi appamādādhigatova .
Idāni attanā paṭiladdhaguṇesu bhikkhusaṅghaṃ samādapento tumhe cepi bhikkhavetiādimāha .
Tattha yassatthāyāti yassa atthāya , yaṃ upasampajja viharitukāmā hutvāti attho .
Tadanuttaran ti taṃ anuttaraṃ .
Brahmacariyapariyosānan ti maggabrahmacariyassa pariyosānabhūtaṃ ariyaphalaṃ .
Abhiññā sacchikatvāti abhiññāya uttamapaññāya paccakkhaṃ katvā .
Upasampajja viharissathāti paṭilabhitvā pāpuṇitvā viharissatha .
Tasmāti yasmā appaṭivānapadhānaṃ nāmetaṃ bahūpakāraṃ uttamatthasādhakaṃ , tasmā .
Pañcamaṃ .