Issues
Select Version
Dukanipātapāḷi

5. Upaññātasuttaṃ

Author: _System_commentary_ @ Administrator

5. Pañcame dvinnāhan ti dvinnaṃ ahaṃ . Upaññāsin ti upagantvā guṇaṃ aññāsiṃ , jāniṃ paṭivijjhinti attho . Idāni te dhamme dassento yā ca asantuṭṭhitātiādimāha . ImañhiP2.94 dhammadvayaṃ nissāya satthā sabbaññutaṃ patto , tasmā tassānubhāvaṃ dassento evamāha . Tattha asantuṭṭhitā kusalesu dhammesūti iminā imaṃ dīpeti – ‘‘ ahaṃ jhānamattakena vā obhāsanimittamattakena vā asantuṭṭho hutvā arahattamaggameva uppādesiṃ . Yāva so na uppajji , na tāvāhaṃ santuṭṭho ahosiṃ . Padhānasmiṃ ca anukkaṇṭhito hutvā anosakkanāya ṭhatvāyeva padhānakiriyaṃ akāsin ’’ ti imamatthaṃ dassento yā ca appaṭivānitātiādimāha . Tattha appaṭivānitāti appaṭikkamanā anosakkanā .
Appaṭivānī sudāhaṃM2.6 , bhikkhave , padahāmīti ettha sudan ti nipātamattaṃ . Ahaṃ , bhikkhave , anosakkanāyaṃ ṭhito bodhisattakāle sabbaññutaṃ patthento padhānamakāsinti ayamettha attho .
Idāni yathā tena taṃ padhānaṃ kataṃ , taṃ dassento kāmaṃ taco cātiādimāha . Tattha pattabban tiV2.6 iminā pattabbaṃ guṇajātaṃ dasseti . Purisathāmenātiādinā purisassa ñāṇathāmo ñāṇavīriyaṃ ñāṇaparakkamo ca kathito . Saṇṭhānan ti ṭhapanā appavattanā osakkanā , paṭippassaddhīti attho . Ettāvatā tena caturaṅgasamannāgataṃ vīriyādhiṭṭhānaṃ nāma kathitaṃ . Ettha hi kāmaṃ taco cāti ekaṃ aṅgaṃ , nhāru cāti ekaṃ , aṭṭhi cāti ekaṃ , maṃsalohitanti ekaṃ , imāni cattāri aṅgāni . Purisathāmenātiādīni adhimattavīriyādhivacanāni . Iti purimehi catūhi aṅgehi samannāgatena hutvā evaṃ adhiṭṭhitaṃ vīriyaṃ caturaṅgasamannāgataṃ vīriyādhiṭṭhānaṃ nāmāti veditabbaṃ . EttāvatāP2.95 tena bodhipallaṅke attano āgamanīyapaṭipadā kathitā .
Idāni tāya paṭipadāya paṭiladdhaguṇaṃ kathetuṃ tassa mayhaṃ , bhikkhavetiādimāha . Tattha appamādādhigatāti satiavippavāsasaṅkhātena appamādena adhigatā , na suttappamattena laddhā . Sambodhīti catumaggañāṇañceva sabbaññutaññāṇañca . Na hi sakkā etaṃ suttappamattena adhigantunti . Tenāha – ‘‘ appamādādhigatā sambodhī ’’ ti . Anuttaro yogakkhemoti na kevalaṃ bodhiyeva , arahattaphalanibbānasaṅkhāto anuttaro yogakkhemopi appamādādhigatova .
Idāni attanā paṭiladdhaguṇesu bhikkhusaṅghaṃ samādapento tumhe cepi bhikkhavetiādimāha .
Tattha yassatthāyāti yassa atthāya , yaṃ upasampajja viharitukāmā hutvāti attho . Tadanuttaran ti taṃ anuttaraṃ . Brahmacariyapariyosānan ti maggabrahmacariyassa pariyosānabhūtaṃ ariyaphalaṃ . Abhiññā sacchikatvāti abhiññāya uttamapaññāya paccakkhaṃ katvā . Upasampajja viharissathāti paṭilabhitvā pāpuṇitvā viharissatha .
Tasmāti yasmā appaṭivānapadhānaṃ nāmetaṃ bahūpakāraṃ uttamatthasādhakaṃ , tasmā .
Pañcamaṃ .