Issues
Select Version
arhaငaindāsabha
မြန်မာဘာသာ
ဘိက္ခုနီဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ
ဘိက္ခုနီဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ

၂=သံဃာဒိသေသကဏ္ဍ

Author: arhaငaindāsabha @ IAPT

**၂၊ သံဃာဒိသေသကဏ္ဍ**

**၁၊ ပဌမသံဃာ‌ဒိသေသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

(၇၁) ၆၇၉။ သံဃာဒိသေသကဏ္ဍေ၊ သံဃာဒိသိသ်ကဏ္ဍ၌။ "ဒုတိယ-ဿ အာရောစေတီ"တိ ဧတ္ထာပိ၊ ဟူသောပုဒ်၌လည်း။ ဒွီသု အဍ္ဍကာရကေသု၊ တရားတွေ့သူ နှစ်ယောက်တို့တွင်။ ယဿ ကဿစိ၊ အမှတ်မရှိသော။ ဒုတိ-ယဿ၊ နှစ်ယောက်မြောက်သော သူ၏။ ကထံ၊ စကားကို။ ယော ကောစိ၊ အမှတ်မရှိသော သူသည်။ အာ‌ရောစေတိ၊ ကြားအံ့။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ အတ္ထော၊ ကို။ ဂဟေတဗ္ဗော၊ ၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "ဧသေဝ နယော"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
ဂတိဂတန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ စိရကာလပ္ပဝတ္တံ၊ ကြာမြင့်ရှည်စွာ ဖြစ်သည်တည်း။
အာပတ္တီတိ၊ ဟူသည်ကား။ အာပဇ္ဇနံ၊ ရောက်ခြင်းသည်။
"နိဿာ-ရဏီယ"န္တိ ဣဒံ၊ ဟူသော ဤပုဒ်သည်။ ကတ္တုအတ္ထေ၊ ကတ္တားအနက်၌။ သိဒ္ဓံ၊ ပြီး၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "နိဿာရေတီ"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ဆို၏။
အာပန္နံ၊ အာပတ်သင့်သော။ ဘိက္ခုနိံ၊ ကို။ သံဃတော၊ မှ။ ဝိယောဇေတိ၊ ကင်းစေ၏။ ဝိယောဇနဟေတု၊ ကင်းခြင်း၏ အကြောင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ဂီဝါယေဝါတိ၊ ဟူသည်ကား။ အာဏတ္တိယာ၊ စေခြင်း၏။ အဘာဝ-တော၊ မရှိခြင်းကြောင့်။ ဂီဝါ ဧဝ၊ အစားသာတည်း။
တေသံ အနတ္ထ-ကာမတာယာတိ၊ ဟူသည်ကား။ "စောရော"တိ၊ ခိုးသူဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သော။ မမ ဝစနံ၊ ငါ၏ စကားကို။ သုတွာ၊ ကြား၍။ ကေစိ၊ အချို့သော ဒါယကာတို့သည်။ ဒဏ္ဍိဿန္တိ၊ အလျော်စားကုန်လတ္တံ့။ ဇီဝိတာ၊ ဇီဝိတိန္ဒြေမှ။ ဝေါရောပေဿန္တိ၊ ချကုန်လတ္တံ့။ ဣတိ ဧဝံ သညာယ၊ ဤသို့သော အမှတ်ဖြင့်။
ဧတေန၊ ဤ တေသံ အနတ္ထကာမတာယ-ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ ကေဝလံ၊ သက်သက်။ ဘယေနဝါ၊ ကြောက်သောကြောင့်လည်းကောင်း။ ပရိက္ခာရဂ္ဂဟဏတ္ထံ ဝါ၊ ပရိက္ခရာကို ယူစေခြင်းငှာလည်းကောင်း။ သဟသာ၊ အဆောတလျင်။ "စောရော"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တေ၊ ဆိုသည်ရှိသော်။ ဒဏ္ဍိတေပိ၊ အလျော်တပ်သော်လည်း။ န ဒေါသော၊ အပြစ်မရှိ။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ပြ၏။
ဟိ၊ သင့်စွ။ ရာဇပုရိသာနံ၊ မင်းချင်းတို့အား။ "အယံ၊ ဤသူသည်။ စောရော၊ တည်း"။ ဣတိ၊ သို့။ ဥဒ္ဒိဿ၊ ရည်၍။ ကထနေ ဧဝ၊ ဆိုရာ၌သာလျှင်။ ဂီဝါ၊ အစားတည်း။ ဘိက္ခူနံ ဝါ၊ တို့၏လည်းကောင်း။ အာရာမိကာဒီနံ ဝါ၊ အရံစောင့် စသည်တို့၏လည်းကောင်း။ သမ္မုခါ၊ မျက်မှောက်၌။ "အသုကော စောရော၊ ဤမည်သောခိုးသူသည်။ ဧဝံ၊ သို့။ အကာသိ၊ ၏"။ ဣတိ၊ သို့။ ကေနစိ၊ တစုံတယောက်သော ရဟန်းသည်။ ဝုတ္တဝစနံ၊ ဆိုအပ်သော စကားကို။ နိဿာယ၊ မှီ၍။ အာရာမိကာဒီသု၊ အရံစောင့်အစရှိသည်တို့သည်။ ရာဇပုရိသာနံ၊ မင်းချင်းတို့အား။ ဝတွာ၊ ၍။ ဒဏ္ဍာပေန္တေသုပိ၊ အလျော်တပ်စေကုန်သော်လည်း။ ဘိက္ခုဿ၊ အား။ န ဂီဝါ၊ အစားမထိုက်။ ကသ္မာ၊ နည်း။ ရာဇပုရိသာနံ၊ မင်းချင်းတို့အား။ အဝုတ္တတ္တာ စ၊ မဆိုအပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း။
ယေသံ၊ အကြင် အရံစောင့် စသည်တို့အား။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ တေဟိ၊ ထို အရံစောင့်စသည်တို့သည်။ သယံ၊ ကိုယ်တိုင်။ စောရဿ၊ ကို။ အဒဏ္ဍိတတ္တာ စ၊ အလျော်မတပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်းတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဟိ၊ သင့်စွ။ "တွံ၊ သည်။ ဧတဿ၊ ထိုသူ၏။ သန္တကံ၊ ဥစ္စာကို။ အစ္ဆိန္ဒ၊ လုယက်လော့"။ ဣတိ၊ သို့။ အာဏတ္တောပိ၊ စေခိုင်းအပ်သော သူသည်လည်း။ အညေန၊ သူတပါးကို။ သစေအစ္ဆိန္ဒာပေတိ၊ အကယ်၍ လုယက်စေငြားအံ့။ အာဏာပကဿ၊ စေခိုင်းတတ်သော ရဟန်းအား။ ဝိသင်္ကေတတ္တာ၊ ချွတ်ယွင်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ အနာပတ္တိ၊ အာပတ်မသင့်။
"အတ္တနော ဝစနကရ"န္တိ ဣဒံ၊ ဟူသောစကားကို။ သာမီစိဝသေန၊ အရိုအသေ၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဝစနံ၊ ကို။ အကရောန္တာနံ၊ မလိုက်နာကုန်သော။ ရာဇပုရိသာနမ္ပိ၊ တို့အားလည်း။ "ဣမိနာ၊ ဤသူကို။ ဂဟိတပရိက္ခာရံ၊ ယူအပ်သောပရိက္ခရာကို။ အာဟရာပေဟိ၊ ဆောင်စေလော့။ အဿ စ၊ ထိုသူအားလည်း။ ဒဏ္ဍံ၊ အလျော်တတ်ခြင်းကို။ မာ ကရောဟိ၊ မပြုလင့်"။ ဣတိ၊ သို့။ ဥဒ္ဒိဿ၊ ရည်၍။ ဝဒန္တဿာပိ၊ ဆိုသောရဟန်းအားလည်း။ ဒဏ္ဍေ၊ အလျော်ကို။ ဂဟိတေပိ၊ ယူသော်လည်း။ န ဂီဝါ ဧဝ၊ အစားမထိုက်သလျှင်ကတည်း။ ကသ္မာ၊ နည်း။ ဒဏ္ဍဂ္ဂဟဏဿ၊ အလျော်ယူခြင်းကို။ ပဋိက္ခိတ္တတ္တာ၊ ပယ်အပ်သော ကြောင့်တည်း။ ကိမိဝ၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း။ "အသုကံ ဘဏ္ဍံ၊ ဤမည်သောဘဏ္ဍာကို။ အဝဟရာ"တိ၊ ခိုးလော့ယူ၍။ အာဏာပေတွာ၊ စေ၍။ ဝိပ္ပဋိသာရေ၊ နှလုံးမသာယာခြင်းသည်။ ဥပ္ပန္နေ၊ ဖြစ်သည်ရှိသော်။ ပုန၊ တဖန်။ ပဋိက္ခိပနေ ဝိယ၊ ပယ်ခြင်း၌ကဲ့သို့တည်း။
ဒါသာဒီနံ၊ ကျွန်အစရှိသည်တို့ကို။ သမ္ပဋိစ္ဆနေ၊ ခံခြင်း၌။ ဒုက္ကဋံ ဝိယ၊ ဒုက္ကဋ်သင့်သကဲ့သို့။ တဒတ္ထာယ၊ ထို ကျွန်အစရှိသည်အကျိုးငှာ။ အဍ္ဍကရဏေပိ၊ တရားတွေ့ခြင်း၌လည်း။ ဘိက္ခူနံ၊ တို့အား။ ဒုက္ကဋံ၊ တည်း။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "အကပ္ပိယအဍ္ဍေ နာမ န ဝဋ္ဋတီ"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
ကေစိ ပန၊ တို့သည်ကား။ ဘိက္ခုနာ၊ သည်။ ခေတ္တာဒိတ္ထောယ၊ လယ်အစရှိသည်အလို့ငှာ။ ဝေါဟာရိကာနံ၊ တရားသူကြီးတို့၏။ သန္တိကံ၊ သို့။ ဂန္တွာ၊ ၍။ အဍ္ဍေ၊ တရားတို့ကို။ ကတေပိ၊ တွေ့သော်လည်း။ တံ ခေတ္တာဒိံ၊ ထိုလယ်အစရှိသည်ကို။ သမ္ပဋိစ္ဆနေ ဝိယ၊ ခံခြင်း၌ကဲ့သို့။ သဗ္ဗေသံ၊ ခပ်သိမ်းသော ရဟန်းတို့အား။ အကပ္ပိယံ၊ မအပ်သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ကသ္မာ၊ နည်း။ ပုဗ္ဗေ ဧဝ၊ ရှေး၌ပင်လျှင်။ သံဃဿ၊ ၏။ (၇၂) သန္တကတ္တာ၊ ဥစ္စာဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ ဘိက္ခုဿ ပန၊ ရဟန်းအားကား။ ပယောဂ-ဝသေန၊ လုံ့လ၏အစွမ်းအားဖြင့်။ အာပတ္တိယော၊ တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
ဒါသာဒီနမ္ပိ၊ ကျွန်အစရှိသည်တို့၏လည်း။ အတ္ထာယ၊ ငှာ။ ရက္ခံ၊ အစောင့်အရှောက်ကို။ ယာစိတုဉ္စ၊ တောင်းခြင်းငှာလည်းကောင်း။ ဝေါဟာရိကေန၊ တရားသူကြီးသည်။ ပုဋ္ဌေန၊ မေးအပ်သော ရဟန်းသည်။ သံဃဿ၊ အား။ ဥပ္ပန္နံ၊ ဖြစ်သော။ ကပ္ပိယက္ကမံ၊ အပ်သောအစဉ်ကို။ ဝတ္တုဉ္စ၊ ပြောခြင်းငှာလည်းကောင်း။ အာရာမိကာဒီဟိ၊ အရံစောင့်စသည်တို့ကို။ အဍ္ဍံ၊ တရားကို။ ကာရာပေတုဉ္စ၊ တွေ့စေခြင်းငှာလည်းကောင်း။ ဝဋ္ဋတိ ဧဝ၊ အပ်သည်သာလျှင်တည်း။ (ဤတွင် ဝေါဟာရိကေန ပုဗ္ဗေ သံဃဿ ဥပ္ပန္နံ ကပ္ပိယံ ဣမံ ဝတ္ထု-ဟုပါဌ်အများရှိကြသည်။ ကြံစည်လျှောက်ထားကြလေဦး။)
ဝိဟာရဝတ္ထာဒိကပ္ပိယအဍ္ဍံ ပန၊ ကျောင်း, သင်္ကန်း အစရှိသော ကပ္ပိကတရားကိုကား။ ဘိက္ခုနော၊ အား။ သယံ ကာတုမ္ပိ၊ ကိုယ်တိုင်တွေ့ခြင်းငှာလည်း။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။ (စာစောင်အများ၌ ဣတိ ဝဒန္တိ-မရှိကြ၊ ကျသည် ဖြစ်ရာ၏။)
ဘိက္ခုနီနံ ဝုတ္တောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ရက္ခံ၊ ကို။ ယာစန္တီနံ၊ တောင်းကုန်သော။ ဘိက္ခုနီနံ၊ တို့အား။ ဝုတ္တော၊ သော။ ဥဒ္ဒိဿာနုဒ္ဒိဿဝသေန၊ ရည်, မရည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ရက္ခာယာစနဝိနိစ္ဆယော၊ အစောင့်တောင်းသောအဆုံးအဖြတ်တည်း။ သဗ္ဗော၊ သော။ သိက္ခာပဒဝိနိစ္ဆယော၊ သည်။ န၊ မဟုတ်။ ကသ္မာ၊ နည်း။ သိက္ခာပဒဿ၊ ၏။ အသာဓာရဏတ္တာ၊ အသာဓာရဏဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
တေန၊ ကြောင့်။ "ဘိက္ခုနောပီ"တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ၏။
အနာကဍ္ဎိတာယ၊ ‌ မခေါ်ငင်ပဲ။ အဍ္ဍကရဏံ၊ တရားတွေ့ခြင်းလည်းကောင်း။ အဍ္ဍပရိယောသာနံ၊ တရားဆုံးဖြတ်ခြင်းပြီးခြင်း လည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ၊ ဤနှစ်ပါးတို့သည်။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ပဌမသံဃာ‌ဒိသေသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၂၊ ဒုတိယသံဃာဒိသေသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၆၈၃။ ပါဠိယံ၊ ၌။ ဒုတိယေ၊ ၌။ "မလ္လဂဏဘဋိပုတ္တဂဏာဒိက"န္တိအာဒီသု၊ အစရှိသောပါဌ်တို့၌။ မလ္လရာဇူနံ၊ မလ္လာမင်းတို့၏။ ဂဏော၊ အပေါင်းသည်။ မလ္လဂဏော၊ မည်၏။
ဘဋိပုတ္တာ နာမ၊ ဘဋိပုတ္တ အမည်ရှိကုန်သော။ ကေစိ၊ ကုန်သော။ ဂဏရာဇာနော၊ အပေါင်းဖြစ်သော မင်းတို့သည်။ သန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ တေသံ၊ ထိုမင်းတို့၏။ ဂဏော၊ အပေါင်းတည်း။ ဘဋိပုတ္တဂဏော၊ မည်၏။ (ထည့်)။
ကေစိ ပန၊ တို့သည်ကား။ "နာရာယနဘတ္တိကော၊ ဗိဿနိုးနတ်စာကျွေးသော။ ပုညကာရဂဏော၊ ကောင်းမှုပြုသော သူအပေါင်းသည်။ မလ္လဂဏော၊ မည်၏။
တထာ၊ ထိုမှတပါး။ ကုမာရဘတ္တိကော၊ သားငယ်ကိုအစာကျွေးသော။ ဂဏော စ၊ အပေါင်းသည်လည်း။ ဘဋိပုတ္တဂဏော၊ မည်၏"။ ဣတိပိ၊ ဤသို့လည်း။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ဓမ္မဂဏောတိ၊ ဟူသည်ကား။ သာယနေ ဝါ၊ ၌လည်းကောင်း။ လောကေ ဝါ၊ ၌လည်းကောင်း။ အနေကပ္ပကာရပုညကာရကော၊ များစွာအပြားရှိသော ကောင်းမှုကို ပြုတတ်သော။ ဂဏော၊ အပေါင်းတည်း။
ဂန္ဓဝိကတိကာရကော၊ အနံ့အထူးကိုပြုသော။ ဂဏော၊ သည်။ ဂန္ဓိကသေဏီ၊ မည်၏။
ပေသကာရာဒိဂဏော၊ ယက်ကန်းသည်အစရှိသော အပေါင်းသည်။ ဒုဿိကသေဏီ၊ မည်၏။
ကပ္ပ-ဂတိကန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ကပ္ပိယဘာဝံ၊ အပ်သော‌အဖြစ်သို့။ ဂတံ၊ ရောက်သော။ ပဗ္ဗဇိတပုဗ္ဗံ၊ ရဟန်းပြုဖူးသော။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
၆၈၅။ ပါဠိယံ၊ ၌။ ဝုဋ္ဌာပေတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဥပသမ္ပာဒေတိ၊ ပဉ္စင်းခံ၏။
အကပ္ပဂတမ္ပိ၊ အပ်သည်၏အဖြစ်သို့ မရောက်သော မာတုဂါမကိုလည်း။ ပဗ္ဗာဇေန္တိယာ၊ ရဟန်းခံသော ဘိက္ခုနီအား။ ဒုက္ကဋံ၊ တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ခီဏာသဝါယပိ၊ အာသဝေါကုန်သော ဘိက္ခုနီအားလည်း။ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗတော၊ ရောက်ထိုက်သောကြောင့်။ "တိစိတ္တ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
စောရိတာ၊ ခိုးသူမ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ တံ၊ ထိုခိုးသူမကို။ ဉတွာ၊ သိလျက်။ အနနုညာတကာရဏာ၊ ခွင့်ပြုအပ်သော အကြောင်းမရှိပဲ။ ဝုဋ္ဌာပနံ၊ ပဉ္စင်းခံခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဒုတိယသံဃာဒိသေသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၃၊ တတိယသံဃာဒိသေသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

(၇၃) ၆၉၂။ တတိယေ၊ ၌။ ပရိက္ခေပံ အတိက္ကာမေန္တိယာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဂါမန္တရဿ၊ ၏။ ပရိက္ခေပံ၊ အရံကို။ အတိက္ကာမေန္တိယာ၊ လွန်သော ဘိက္ခုနီအား။
ဟိ၊ သင့်စွ။ "ဂါမန္တရံ ဂစ္ဆေယျာ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဝိကာလ ဂါမပ္ပဝေသန သိက္ခာပဒေ ဝိယ၊ နေလွဲအခါ ရွာဝင်သိက္ခာပုဒ်၌ကဲ့သို့။ "အပရိက္ခိတ္တဿ ဥပစာရံ ဩက္ကမန္တိယာ"တိ၊ ဟူ၍။ အဝတွာ၊ မဟောပဲ။ "အတိက္ကာမေန္တိယာ"တိ၊ ဟူ၍။ ပါဠိယံ၊ ၌။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဟောအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဂါမံ၊ သို့။ ပဝိသန္တိယာ၊ ဝင်သော ဘိက္ခုနီ၏။ (အတိက္ကမော နာမ-၌ စပ်။) ဃရူပစာရေ၊ အိမ်ဥပစာ၌။ ဌိတဿ၊ တည်သော ယောက်ျား၏။ ဒုတိယ လေဍ္ဍုပါတသင်္ခါတဿ၊ ခဲနှစ်ကျဟုဆိုအပ်သော။ ဥပစာရဿ၊ ကို။ အတိက္ကမော နာမ၊ လွန်ခြင်း မည်သည်ကား။ ပဌမလေဍ္ဍုပါတနဋ္ဌာနသင်္ခါတဿ၊ ရှေးဦးစွာ ခဲတကျဟု ဆိုအပ်သော။ ပရိက္ခေပါရဟဋ္ဌာနဿ၊ အရံထိုက်ရာ အရပ်ကို။ အတိက္ကမော ဧဝ၊ လွန်ခြင်းသာတည်း။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ "ပရိက္ခေပါရဟဋ္ဌာနံ ဧကေန ပါဒေန အတိက္ကမတီ"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
မဇ္ဈေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဂါမမဇ္ဈေ၊ ရွာလယ်၌။
ပစ္ဆာတိ၊ ဟူသည်ကား။ အပရကာလေ၊ နောက်ကာလ၌။
"စတုဂါမသာဓာရဏတ္တာ"တိ ဣမိနာ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ "ဝိဟာရတော စတူသု ဂါမေသု ယတ္ထ ကတ္ထစိ ပဝိသိ-တုံ ဝဋ္ဋတီ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောဝါကျ၌။ ကာရဏတ္ထံ ကာရဏံ- (ဆဋ္ဌ) ၊ အကြောင်းဖြစ်သောအနက်ကို။ အာဟ၊ ၏။
ပရတီရမေဝ အက္ကမန္တိယာတိ၊ ဟူသည်ကား။ နဒိံ၊ သို့။ အနောတရိ-တွာ၊ မသက်မူ၍။ ဩရိမတီရတော၊ ဤမှာဘက် ကမ်းမှ။ လင်္ဃိတွာ ဝါ၊ ခုန်၍လည်းကောင်း။ အာကာသာဒိနာ ဝါ၊ ကောင်းကင် အစရှိသည်ဖြင့်လည်းကောင်း။ ပရတီရမေဝ၊ ထိုမှာဘက်ကမ်းကိုသာလျှင်။ အက္ကမန္တိယာ အတိက္ကာမေန္တိယာ- (ဆဋ္ဌ) ၊ နင်းသော ဘိက္ခုနီအား။
"ဩရိမတီရမေဝ အာဂစ္ဆတိ၊ အာပတ္တီ"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ ပါရဂမနာယ၊ ထိုမှာဘက် ကမ်းသို့ သွားခြင်းငှာ။ ဩတိဏ္ဏတ္တာ၊ သက်သည်အဖြစ်ကြောင့်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
တာဒိသေ အရညေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဣန္ဒခီလတော၊ တံခါးခုံမှ။ ဗဟိ-ဘာဝလက္ခဏေ၊ အပ၏အဖြစ်လျှင် လက္ခဏာရှိသော။ အရညေ၊ တော၌။
"တေနေဝါ"တိအာဒိနာ၊ အစရှိသည်ဖြင့်။ ဒဿနူပစာရေ၊ မြင်လောက်သောဥပစာကို။ ဝိဇဟိဟေ ဝိရဟိတေ- (ဆဋ္ဌ) ၊ စွန့်သည်ရှိသော်။ သဝနူပစာရဿ၊ ကြားလောက်သော ဥပစာ၏။ ဝိဇ္ဇမာနတ္တေ၊ ရှိသောအဖြစ်သည်။ သတိပိ၊ သော်လည်း။ အာပတ္တိ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
အညံ မဂ္ဂံ ဂဏှာတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ မဂ္ဂမူဠှတ္တာ၊ ခရီးမှား‌သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဂဏှာတိ၊ ၏။ ဒုတိယိကံ၊ အဖော်ကို။ ဇဟိတုံ ဩဟိယိတုံ- (ဆဋ္ဌ) ၊ စွန့်ခြင်းငှာ။ န ဂဏှာတိ၊ ယူသည်မဟုတ်။ (ဒုတိယကံ ဒါတုံ ဒုတိယကံ ဂါဟာပေတုံစသည်ဖြင့် အထွေထွေ ပါဌ်ရှိကြ၏။ ယောဇနာခဲ့သော ပါဌ်သာရှိသင့်သည်။)
တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ အနာပတ္တိ၊ အာပတ်မသင့်။
အနန္တရာယေန၊ အန္တရာယ်မရှိသဖြင့်။ ဧကဘာဝေါ၊ တယောက်တည်းအဖြစ်လည်းကောင်း။ အနာပဒါယ၊ ဘေးရန်မရှိသဖြင့်။ ဂါမန္တရဂမနာဒီသု၊ ရွာတပါးသို့ သွားခြင်းအစရှိသည်တို့တွင်။ ဧကံ၊ တခုလည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
တတိယသံဃာဒိသေသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၄၊ စတုတ္ထသံဃာဒိသေသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၆၉၄။ စတုတ္ထေ၊ ၌။ "ကာရကဂဏဿာ"တိ၊ ဟူသောစကားကို။ ဣမဿ၊ ဤရဟန်းအား။ ကမ္မံ၊ ကံကို။ ကာတဗ္ဗန္တိ၊ ပြုအပ်၏ဟူ၍။ ယေဟိ၊ အကြင်ရဟန်းတို့သည်။ သန္နိဋ္ဌာနံ၊ ဆုံးဖြတ်ခြင်းကို။ ကတံ၊ ပြုအပ်၏။ တေ၊ ထိုရဟန်းတို့ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ကမ္မဝါစက္ခဏေ စ၊ ကမ္မဝါစာခဏ၌လည်း။ သဟဌိတေ၊ တကွတည်သော ရဟန်းတို့ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ကေစိ၊ တို့သည်။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
နေတ္ထာရဝတ္တေ-တိ၊ ဟူသည်ကား။ နိတ္ထရဏဟေတုမှိ၊ ထွက်မြောက်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော။ ဝတ္တေ၊ ဝတ်၌။
(၇၄) ၆၉၈။ ပါဠိယံ၊ ၌။ "အသန္တေ ကာရကသံဃေ"တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောပုဒ်၌။ ဝိဇ္ဇမာနံ၊ ထင်ရှားရှိသော ကာရကသံဃာကို။ သုဒူရမ္ပိ၊ အလွန်ဝေးရာအရပ်သို့လည်း။ ဂန္တွာ၊ သွား၍။ အာပုစ္ဆိတဗ္ဗံ၊ ပန်အပ်၏။
အန္တရာ-ယေ၊ သည်။ သတိ၊ သော်။ သမ္မာ၊ ကောင်းစွာ။ ဝတ္တန္တံ၊ ကျင့်အပ်သောရဟန်းကို။ ဩသာရေတုံ၊ သွင်းခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ဓမ္မကမ္မေန၊ ဖြင့်။ ဥက္ခိတ္တတာ၊ နှင်ထုတ်အပ်သောအဖြစ်လည်းကောင်း။ အနနုညာတကာရဏာ၊ ခွင့်ပြုတော်မူအပ်သော အကြောင်းမရှိပဲ။ ဩသာရဏံ၊ သွင်းခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
စတုတ္ထသံဃာဒိသေသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၅၊ ပဉ္စမသံဃာဒိသေသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၇၀၁။ ပဉ္စမေ၊ ၌။ တန္တိ၊ တံဟူသည်ကား။ မဟာအဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ အဝစနံ၊ မဆိုခြင်းသည်။ "အနဝဿုတောတိ ဇာနန္တီ ပဋိဂ္ဂဏှာတီ"တိအာဒိပါဠိယာ၊ အစရှိသောပါဠိနှင့်။ သမေတိ၊ ညီ၏။
ဥဘတော အဝဿုတ-ဘာဝေါ၊ နှစ်ယောက်စုံ ရာဂစွတ်သောအဖြစ်လည်းကောင်း။ ဥဒကဒန္တ-ပေါဏတော၊ ရေ, တံပူမှ။ အညံ၊ တပါးသော ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်ကို။ သဟတ္ထာ၊ မိမိလက်ဖြင့်။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ အဇ္ဈောဟရဏံ၊ မျိုခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ပဉ္စမသံဃာဒိသေသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

**၆၊ ဆဋ္ဌသံဃာဒိသေသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**

၇၀၅။ ဆဋ္ဌေ၊ ၌။ ပဋိဂ္ဂဟော တေန န ဝိဇ္ဇတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ တေနေဝ "န ဒေတီ"တိ ဝုတ္တကာရဏေန၊ ထို န ဒေတိ-ဟူ၍ ဆိုအပ်သောအကြောင်းဖြင့်သာလျှင်။ ဥယျောဇိတာယ၊ တိုက်တွန်းအပ်သော ဘိက္ခုနီ၏။ ဟတ္ထတော၊ မှ။ ဣတရာယ၊ တိုက်တွန်းအပ်သော ဘိက္ခုနီ၏။ ပဋိဂ္ဂဟောပိ၊ ခံယူခြင်းသည်လည်း။ နတ္ထိ၊ မရှိ။
ပရိဘောဂပစ္စယာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဥယျောဇိတာယ၊ တိုက်တွန်းအပ်သော ဘိက္ခုနီ၏။ ဘောဇနပရိယောသာန-ပစ္စယာ၊ စား၍ပြီးဆုံးခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင်း။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
မနုဿပုရိသဿ၊ လူယောက်ျား၏။ အဝဿုတကာ၊ ရာဂစွတ်သော အဖြစ်လည်းကောင်း။ တံ၊ ထိုရာဂစွတ်သော အဖြစ်ကို။ ဉတွာ၊ သိလျက်။ အနနုညာတကာရဏာ၊ ခွင့်ပြုအပ်သော အကြောင်းမရှိပဲ။ ဥယျောဇနာ၊ တိုက်တွန်းခြင်းလည်းကောင်း။ တေန၊ ထိုတိုက်တွန်းခြင်းကြောင့်။ ဣတရိဿာ၊ တိုက်တွန်းအပ်သော ဘိက္ခုနီ၏။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ ဘောဇန-ပရိ‌ယောသာနံ၊ စား၍ပြီးခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ တီဏိ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ဆဋ္ဌသံဃာဒိသေသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၇၀၉-၇၂၇။ သတ္တမာဒိဒသမပရိယောသာနာနိ သတ္တမတော ယာဝ ဒသမပရိယောသာနာနိ- (ဆဋ္ဌ) ၊ သတ္တမအစ ဒသမမအဆုံးရှိသောသိက္ခာပုဒ်တို့သည်။ ဥတ္တာနာနေဝ၊ ပေါ်ကုန်သလျှင်ကတည်း။
သံဃာဒိသေသဝဏ္ဏနာန‌ယော၊ သည်။ နိဋ္ဌိတော၊ ပြီ။