Issues
Select Version
arhaငaindāsabha
မြန်မာဘာသာ
ဘိက္ခုနီဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ
ဘိက္ခုနီဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ

၄=ပါစိတ္တိယကဏ္ဍ

Author: arhaငaindāsabha @ IAPT

**၄၊ ပါစိတ္တိယကဏ္ဍ**

၁။ လသုဏဝဂ္ဂ

**၁၊ ပဌမလသုဏာဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**
(၇၆) ၇၉၇။ ပါစိတ္တိယေသု၊ ပါစိတ်တို့၌။ လသုဏဝဂ္ဂဿ၊ ၏။ ပဌမေ၊ ၌။ ဗဒရသာဠဝံ နာမ၊ မည်သည်ကား။ ဗဒရဖလာနိ၊ အိမ်ဆီးသီးတို့ကို။ သုက္ခာပေတွာ၊ ခြောက်စေ၍။ တေဟိ၊ ထိုဆီးသီးခြောက်တို့ဖြင့်။ ကာတဗ္ဗဗျဉ္ဇနဝိကတိ၊ ပြုအပ်သော ဟင်းလျာအထူးတည်း။
အာမကမာဂဓ-လသုဏဉ္စေဝ၊ အစိမ်းဖြစ်သော မဂဓရာဇ်ကြက်သွန်လည်းကောင်း။ အဇ္ဈော-ဟရဏဉ္စ၊ မျိုခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
၇၉၉-၈၁၂။ ဒုတိယာဒီနိ၊ ဒုတိယအစရှိသည်တို့သည်။ ဥတ္တာနတ္ထာနိ၊ ပေါ်သော အနက်ရှိကုန်၏။
၈၁၅။ ဆဋ္ဌေ၊ ၌။ ပါဠိယံ၊ ၌။ အာသုမ္ဘိတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပါတေ-တွာ၊ ချ၍။
၈၁၇။ ဒဓိမတ္ထူတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဒဓိမှိ၊ နို့ဓမ်း၌။ ပ။ သန္နောဒကံ၊ ကြည်သောရေတည်း။
ရသခီရာဒီနန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ မံသရသခီရာဒီနံ၊ အမဲရည်, နို့ရည်အစရှိသည်တို့၏။
ဘုဉ္ဇန္တဿ၊ သော။ ဘိက္ခုနော၊ ၏။ ဟတ္ထပါသေ၊ ၌။ ဌာနံ၊ တည်ခြင်းလည်းကောင်း။ ပါနီယဿ ဝါ၊ သောက်ရေကိုလည်းကောင်း။ ဝိဓူပနဿ ဝါ၊ ယပ်ကိုလည်းကောင်း။ ဂဟဏံ၊ ကိုင်ခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
၈၂၂။ သတ္တမေ၊ ၌။ အဝိညတ္တိယာ လဒ္ဓန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ အတ္တနော၊ ၏။ ဝိညတ္တိံ၊ တောင်းခြင်းကို။ ဝိနာ၊ ကြည်၍။ လဒ္ဓံ၊ ရအပ်သော။
"ပုဗ္ဗာ-ပရဝိရုဒ္ဓ"န္တိ၊ ဟူသော စကားကို။ "သယံ ကရဏေ ပါစိတ္တိယ"န္တိ ဝစနဿ၊ ဟူသောစကား၏။ ကာရာပနေ၊ ပြုစေခြင်း၌။ ဒုက္ကဋဝစနေန၊ ဒုက္ကဋ်ကိုဆိုခြင်းနှင့်။ ဣဒံ ဝိရုဇ္ဈနံ၊ ဤဆန့်ကျင်ခြင်းကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
တေန၊ ကြောင့်။ "န ဟီ"တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ၏။ ဝါ၊ ကား။ "အဝိညတ္တိယာ လဒ္ဓ"န္တိအာဒိဝစနေန၊ အစရှိသောစကားနှင့်။ ဝိရုဇ္ဈနံ၊ ဆန့်ကျင်ခြင်းကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဟိ၊ သင့်စွ။ အညာယ၊ တပါးသော ဘိက္ခုနီသည်။ ဝိညတ္တိပိ၊ တောင်းအပ်သော်လည်း။ ဣမိဿာ၊ ဤရဟန်းမိန်းမအား။ အဝိညတ္တိယာ၊ ‌မတောင်းသဖြင့်။ လဒ္ဓမေဝ၊ ရအပ်သလျှင်ကတည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့သိအပ်၏။
အာမကဓညဝိညာပနာဒိ၊ စပါးစိမ်းကိုတောင်းခြင်းအစရှိသည်လည်းကောင်း။ တံ၊ ထိုစပါးစိမ်းကို။ ဘဇ္ဇနာဒိနာ၊ လှော်ခြင်းအစရှိသည်ဖြင့်။ အဇ္ဈောဟရဏံ၊ မျိုခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
၈၂၄။ အဋ္ဌမေ၊ ၌။ နိဗ္ဗိဋ္ဌောတိ၊ ဟူသည်ကား။ လဒ္ဓေါ၊ ရအပ်၏။
ကေဏီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ရညော၊ အား။ ဒါတဗ္ဗော၊ ပေးအပ်သော။ အာယော၊ အခွန်အတုတ်သည်။ အာယုပ္ပတ္တိဋ္ဌာနံ၊ အခွန်ဖြစ်ရာ အရပ်တည်း။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
တေန၊ ကြောင့်။ "ဧကံ ဌာနန္တရ"န္တိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။ အာဟ၊ ၏။
စ၊ ဆက်၍ဖွင့်အံ့။ ဌာ-နန္တရန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဂါမဇနပဒါဒိနာယကတ္တံ၊ ရွာ ဇနပုဒ်စသည်၏အကြီးအမှူးအဖြစ်တည်း။ (ဇနပဒါနာယတ္တံ-ဟူ၍သာ ပါဌ်ရှိကြ၏၊ မသင့်။)
ဝဠဉ္ဇိယမာနတိ‌ရောကုဋ္ဋာဒိတာ၊ သုံးဆောင်သောနံရံတဘက်အစရှိသည်၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ အနပလောကေတွာ၊ မကြည့်မရှုမူ၍။ ဥစ္စာရာဒီနံ၊ ကျင်ကြီးစသည်တို့ကို။ ဆဍ္ဍနာဒိ၊ စွန့်ခြင်းအစရှိသည်လည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
၈၃၀။ နဝမေ၊ ၌။ "မတ္ထကစ္ဆိန္နနာဠိကေရမ္ပိီ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဟရိတူပရိ၊ စိမ်းရှင်‌သော ကောက်ပဲ၏ အထက်၌။ ဆဍ္ဍနမေဝ၊ စွန့်ခြင်းကိုသာလျှင်။ ပဋိက္ခိတ္တံ၊ ပယ်အပ်၏။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ "အနိက္ခိတ္တဗီဇေသူ"တိအာဒိ၊ ကို။ အာဟ၊ ၏။
ယတ္ထ စ၊ အကြင်အရပ်၌လည်း။ ဆဍ္ဍေတုံ၊ စွန့်ခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ ဟရိတေ၊ စိမ်းစိုသော။ တတ္ထ၊ ထိုအရပ်၌။ ဝစ္စာဒိံ၊ ကျင်ကြီးစသည်ကို။ ကာတုမ္ပိ၊ ငှာလည်း။ ဝဋ္ဋတိ ဧဝ၊ အပ်သည်သာတည်း။
သဗ္ဗေသန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဘိက္ခု ဘိက္ခုနီနံ၊ ရဟန်းယောက်ျား, ရဟန်းမိန်းမတို့အား။
(၇၇) ၈၃၆-၇။ ဒသမေ၊ ၌။ တေသံယေဝါတိ၊ ဟူသည်ကား။ ယေသံ၊ အကြင်သူတို့၏။ နစ္စံ နိစ္စံ- (ဆဋ္ဌ) ၊ ကခြင်းကို။ ပဿတိ၊ မြင်၏။
အာရာမေ ဌတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ နသိန္နဋ္ဌာနေ ဧဝ ဌိတနိသိန္နဋ္ဌာနေ ဧဝ- (ဆဋ္ဌ) ၊ နေသောအရပ်၌သာလျှင်။ ဌတွာ၊ တည်၍။ သမန္တတော၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ။ ဂီဝံ၊ လည်ကို။ ပရိဝတ္တေတွာပိ၊ လှည့်၍လည်း။ ပဿတိ၊ ငြားအံ့။ အနာပတ္တိ၊ အာပတ်မသင့်။
ဌိတဋ္ဌာန-တော၊ တည်ရာအရပ်မှ။ ဂန္တွာ၊ ၍။ ပဿိတုံ၊ ရှုခြင်းငှာ။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
ကေစိ ပန၊ တို့သည်ကား။ "ဝဋ္ဋတီ"တိ၊ အပ်၏ဟူ၍။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
တံ ပန၊ ထိုစကားကိုကား။ "ဒဿနာယ ဂစ္ဆေယျေ၊ ပါစိတ္တိယ"န္တိ၊ ဟူ၍။ သာ-မညတော၊ အားဖြင့်။ ဂမနဿ၊ သွားခြင်းကို။ ပဋိက္ခိတ္တတ္တာ စ၊ ပယ်အပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိယမ္ပိ၊ အနာပတ္တိဝါရ၌လည်း။ ဂမနာယ၊ သွားခြင်းကို။ အဝုတ္တတ္တာ စ၊ ‌မဟောအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ န ဂဟေတဗ္ဗံ၊ မယူအပ်။
နစ္စာဒိတာ၊ ကခြင်း အစရှိသောအဖြစ်လည်းကောင်း။ အနနုညာတကာရဏာ၊ ခွင့်ပြုအပ်သောအကြောင်းမရှိပဲ။ ဂမနံ၊ သွားခြင်းလည်းကောင်း။ ဒဿနာဒိ စ၊ ရှုခြင်း အစရှိသည်လည်းကောင်း။ ဣတိ ‌တီဏိ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
ပဌမော၊ သော။ လသုဏဝဂ္ဂေါ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတော၊ ပြီ။

**၂၊ အန္ဓကာရဝဂ္ဂ**

**၁၊ ပဌမာဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**
၈၄၁။ ဒုတိယဝဂ္ဂဿ၊ ၏။ ပဌမေ၊ ၌။ ဒါနေ ဝါတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဒါနနိမိတ္တံ၊ အလှူဟူသော အကြောင်းကြောင့်။
ရတ္တန္ဓကာရေ၊ ညဉ့်မှောင်မိုက်၏။ ပုရိသဿ၊ ၏။ ဟတ္ထပါသေ၊ ဟတ္ထပါသ်၌။ ဌာနာဒိ၊ ရပ်ခြင်းအစရှိသည် လည်းကောင်း။ ရ‌ဟောပေက္ခာ၊ ဆိတ်ငြိမ်ရာ ငဲ့ခြင်းလည်းကောင်း။ သဟာယာဘာဝေါ၊ အဖော်၏မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ တီဏိ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
၈၄၂-၈၅၀။ ဒုတိယာဒီနိ၊ ဒုတိယ အစရှိသည်တို့သည်။ ဥတ္တာနာနိ၊ ပေါ်ကုန်၏။
၈၅၄။ ပဉ္စမေ၊ ၌။ ပလ္လင်္ကဿ အနောကာသေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဦရုဗဒ္ဓါသနဿ၊ တင်ပျဉ် ခွေခြင်းငှာ။ အပ္ပဟောနကေ၊ မ‌လောက်သောနေရာ၌။
ပုရိဘတ္တံ၊ နံနက်အခါ၌။ အန္တရဃရေ၊ ရွာတွင်း၌။ ပလ္လင်္ကပ္ပဟော-နကာသနေ၊ တင်ပျဉ်ဖွဲ့လောက်သော နေရာ၌။ နိသဇ္ဇာ၊ ထိုင်ခြင်း လည်းကောင်း။ အနနုညာတကာရဏာ၊ ခွင့်ပြုအပ်သော အကြောင်းမရှိပဲ။ အနာ-ပုစ္ဆာ၊ မပန်မူ၍။ ဝုတ္တပရိစ္ဆေဒါတိက္ကမော၊ ဟောအပ်သော တံစက်အပိုင်းအခြားကို လွန်ခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
၈၆၀-၈၇၉။ ဆဋ္ဌာဒီနိ၊ ဆဋ္ဌအစရှိသည်တို့သည်။ ဥတ္တာနာနိ၊ ပေါ်ကုန်၏။
ဒုတိယော၊ သော။ အန္ဓကာရဝဂ္ဂေါ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတော၊ ပြီ။

**၃၊ နဂ္ဂဝဂ္ဂ**

**၁၊ ပဌမာဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**
၈၈၃-၈၈၇။ တတိယဝဂ္ဂဿ၊ ၏။ ပဌမဒုတိယာနိ၊ တို့သည်။ ဥတ္တာနာနိ၊ ပေါ်ကုန်၏။
၈၉၃။ တတိယေ၊ ၌။ ဝိသိဗ္ဗေတွာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဝိဇဋေတွာ၊ ဖြည်၍။
ဓုရံနိက္ခိတ္တမတ္တေတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဝိသိဗ္ဗနဒိဝသတော၊ ဖြည်သောနေ့မှ။ ပဉ္စ ဒိဝသေ၊ ငါးရက်တို့ကို။ အတိက္ကာမေတွာ၊ လွန်စေ၍။ ဓုရံ နိက္ခိတ္တမတ္တေ၊ ဝန်ချကာမျှ၌။
အန္တောပဉ္စာဟေ ပန၊ ငါးရက်အတွင်း၌ကား။ ဓုရနိက္ခေပေပိ၊ ဝန်ချသော်လည်း။ အနာပတ္တိ ဧဝ၊ အာပတ် မသင့်သည်သာ လျှင်တည်း။ ကသ္မာ၊ နည်း။ "အညတြ စတူဟပဉ္စာဟာ"တိ၊ ဟူ၍။ (၇၈) ဝုတ္တတ္တာ၊ ဟောအပ်သောကြောင့်တည်း။
ဥပသမ္ပန္နာယ၊ ရဟန်းမိန်းမ၏။ စီဝရံ၊ ကို။ သိဗ္ဗနတ္ထာယ၊ ချုပ်ခြင်းငှာ။ ဝိသိဗ္ဗေတွာ၊ ဖြည်၍။ ပဉ္စာဟာတိက္ကမော၊ ‌ငါးရက်လွန်ခြင်းလည်းကောင်း။ အနနုညာတကာရဏာ၊ ခွင့်ပြုအပ်သောအကြောင်းမရှိပဲ။ ဓုရနိက္ခေပေါ၊ လည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
၉၀၀။ စတုတ္ထေ၊ ၌။ ပဉ္စန္နံ စီဝရာနံ၊ သင်္ကန်းငါးထည်တို့ကို။ အပရိ-ဝတ္တနံ၊ မလှည့်ဝတ်ခြင်း လည်းကောင်း။ အနနုညာတကာရဏာ၊ ခွင့်ပြုအပ်သော အကြောင်းမရှိပဲ။ ပဉ္စာဟာတိက္ကမော၊ လည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
၉၀၃။ ပဉ္စမံ၊ သည်။ ဥတ္တာနမေဝ၊ ပေါ်သလျှင်ကတည်း။
၉၀၉။ ဆဋ္ဌေ၊ ၌။ ဝိကပ္ပနုပဂဿ၊ ဝိကပ္ပနာလောက်သော သင်္ကန်း၏။ သံဃေ၊ ၌။ ပရိဏတတာ၊ ညွတ်သော အဖြစ်လည်းကောင်း။ အာနိသံသ-ဒဿနေန၊ အကျိုးကို ပြခြင်းနှင့်။ ဝိနာ၊ ကင်း၍။ အန္တရာယကရဏံ၊ အန္တရာယ်ကိုပြုခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဒွေ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
၉၁၁။ သတ္တမံ၊ သည်။ ဥတ္တာနမေဝ၊ ပေါ်သလျှင်ကတည်း။
၉၁၆။ အဋ္ဌမေ၊ ၌။ ကုမ္ဘထူဏံ နာမ၊ မည်သည်ကား။ ကုမ္ဘသဒ္ဒေါ၊ အိုးသံကွဲသို့ အသံရှိသော စည်တည်း။ တေန၊ ထိုစည်ဖြင့်။ ကီဠန္တိ၊ ကစားကုန်၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ကုမ္ဘထူဏိကာ၊ မည်ကုန်၏။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ "ဃဋကေန ကီဠနကာ"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
ဒီဃနိကာယဋ္ဌကထာယံ ပန၊ ဒီဃနိကာယ်အဋ္ဌကထာ၌ကား။ "စတုရဿအမ္ဗဏကတာဠ"န္တိ၊ လေးထောင့်ရှိသော စည်ကိုတီးခြင်းဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
တံ ဟိ တံ ပန ဝါဒိတဘဏ္ဍံ၊ ထိုစည်ဘဏ္ဍာသည်ကား။ ရုက္ခသာရာဒိမယံ၊ သစ်သားနှစ် စသည်ဖြင့် ပြီး၏။ အန္တောဆိဒ္ဒံ၊ အတွင်း၌အပေါက်ရှိ၏။ စတူသု ပဿေသု၊ နံပါးလေးဘက်တို့၌။ စမ္မောနဒ္ဓံ၊ သားရေဖြင့် ကျက်အပ်သော။ ဝါဒိတဘဏ္ဍံ၊ တီးအပ်သော ဘဏ္ဍာတည်း။ ယံ၊ အကြင်စည်ဘဏ္ဍာကို။ "ဗိမ္ဗိသက"န္တိပိ၊ ဗိမ္ဗိသကဟူ၍လည်း။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ တံ၊ ထိုစည်ဘဏ္ဍာကို။ ဝါဒေန္တာပိ၊ တီးသောသူတို့သည်လည်း။ ကုမ္ဘထူဏိကာ၊ မည်ကုန်၏။
တေန၊ ကြောင့်။ "ဗိမ္ဗိသကဝါဒိ-တကာတိပိ ဝဒန္တီ"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
၉၁၈။ ပါဠိယံ၊ ၌။ ကပ္ပကတန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ ကပ္ပကတံ၊ ကပ္ပဗိန္ဒုပြုအပ်ပြီးသော။ နိဝါသနပါရုပနူပဂံ၊ ဝတ်လောက် ရုံလောက်‌သော သင်္ကန်းသည်။
သမဏစီဝရတာ၊ ရဟန်းသင်္ကန်း အဖြစ်လည်းကောင်း။ အနနုညာ-တာနံ၊ ခွင့်မပြုအပ်ကုန်သော သူတို့အား။ ဒါနံ၊ ပေးခြင်း လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒွေ အင်္ဂါနိ၊ နှစ်ပါးသော အင်္ဂါတို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
၉၁၂-၉၃၁။ နဝမဒသမာနိ၊ တို့သည်။ ဥတ္တာနာနေဝ၊ လျှင်တည်း။
တတိယော၊ သော။ နဂ္ဂဝဂ္ဂေါ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတော၊ ပြီ။

**၄၊ တုဝဋ္ဋဝဂ္ဂ**

**၁၀၊ ဒသမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**
၉၇၆။ တုဝဋ္ဋဝဂ္ဂဿ၊ ၏။ ဒသမေ၊ ၌။ စာရိကာယ၊ ဒေသစာရီကို။ အပက္ကမနံ၊ မလှည့်လည်ခြင်းသည်။ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇမေဝ၊ တည်း။
ပဏ္ဏတ္တိဝိဇာနန-စိတ္တေန၊ ပညတ်ကို သိသောစိတ်ဖြင့်။ သစိတ္တကတံ၊ စိတ်ရှိသော အဖြစ်ကို။ သန္ဓာယ ပန၊ ရည်၍ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ "လောကဝဇ္ဇ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
သေသံ၊ ကြွင်းသော စကားသည်။ သဗ္ဗတ္ထ၊ ခပ်သိမ်းသောပုဒ်၌။ ဥတ္တာနမေဝ၊ ပေါ်သလျှင်တည်း။
စတုတ္ထော၊ သော။ တုဝဋ္ဋဝဂ္ဂေါ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတော၊ ပြီ။

**၅၊ စိတ္တာဂါရဝဂ္ဂ**

**၁၊ ပဌမာဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**
(၇၉) ၉၇၈။ စိတ္တာဂါရဝဂ္ဂဿ၊ စိတ္တာဂါရဝဂ်၏။ ပဌမေ၊ ၌။ ပါဋေက္ကာ အာပတ္တိယောတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဂီဝါယ၊ လည်ကို။ ပရိဝတ္တ-နပ္ပယောဂဂဏနာယ၊ လှည့်လည်ခြင်းပ‌ယောဂအရေအတွက်ဖြင့်။
၁၀၁၅။ နဝမေ၊ ၌။ ဟတ္ထိအာဒီသု၊ ဟတ္ထိ-သဒ္ဒါအစရှိသည်တို့၌။ သိပ္ပသဒ္ဒေါ၊ သိပ္ပသဒ္ဒါကို။ ပစ္စေကံ၊ အသီး အသီး။ ယောဇေတဗ္ဗော၊ ယှဉ်အပ်၏။ တထာ၊ ထိုအတူ။ အာထဗ္ဗဏာဒီသု၊ အာထဗ္ဗဏသဒ္ဒါအစရှိသည်တို့၌။ မန္တသဒ္ဒေါ၊ ကို။ ယောဇေတဗ္ဗော၊ ၏။
တတ္ထ ဝစနေ၊ ၌။ အာထဗ္ဗဏမန္တော နာမ၊ မည်သည်ကား။ အာထဗ္ဗဏဝေဒေ၊ အာထဗ္ဗဏဗေဒင်၌။ ဝိဟိတော၊ စီရင်အပ်သော။ ပရူပဃာတကရော၊ သူတပါးအားညှဉ်းဆဲခြင်းကိုပြုတတ်သော။ မန္တော၊ မန္တရားတည်း။
ခီလနမန္တော နာမ၊ မည်သည်ကား။ ဝေရိမာရဏတ္ထာယ၊ ရန်သူကိုသတ်ခြင်းငှာ။ သာရဒါရုမယံ၊ သစ်သားနှစ်ဖြင့်ပြီးသော။ ခီလံ၊ တန်သင်းသစ်ငုတ်ကို။ မန္တေတွာ၊ မန်းမှုတ်၍။ ပထဝိယံ၊ ‌ မြေ၌။ အာကော‌ဋနမန္တော၊ နှက်သော မန္တန်တည်း။
ဝိသပ္ပ-ယောဇနံ၊ သည်။ အဂဒပ္ပယောဂေါ၊ အဆိပ်ပယောဂမည်၏။
နာဂမဏ္ဍ-လန္တိ၊ ဟူသည်ကား။ သပ္ပါနံ၊ မြွေတို့၏။ ပဝေသနိဝါရဏတ္ထံ၊ ဝင်ခြင်းကိုတားမြစ်ခြင်းငှာ။ မဏ္ဍလဗန္ဓမန္တော၊ စဉ်ဝန်းဖွဲ့သောမန္တန်တည်း။
သေသံ၊ ကြွင်းသော စကားသည်။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံတို့၌။ ဥတ္တာနမေဝ၊ လျှင်တည်း။
ပဉ္စမော၊ ‌သော။ စိတ္တာဂါရဝဂ္ဂေါ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတော၊ ပြီ။
၁၀၂၅-၁၁၁၆။အာရာမဝဂ္ဂေ စ၊ ၌လည်းကောင်း။ ဂဗ္ဘိနိဝဂ္ဂေ စ၊ ၌လည်းကောင်း။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော စကားသည်။ ဥတ္တာနမေဝ၊ ပေါ်သလျှင်ကတည်း။

**၈၊ ကုမာရိဘူတဝဂ္ဂ**

**၁၊ ပဌမာဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ**
၁၁၁၉။ အဋ္ဌမဝဂ္ဂဿ၊ ၏။ ပဌမေ၊ ၌။ သဗ္ဗပဌမာ ဒွေ ‌မဟာသိက္ခ-မာနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ဂဗ္ဘိနိဝဂ္ဂေ၊ ၌။ သဗ္ဗပဌမံ၊ အလုံးစုံတို့၏ ရှေးဦးစွာ။ ဝုတ္တာ၊ ဆိုအပ်ကုန်သော။ ဒွေ၊ သိက္ခမာန် နှစ်ယောက်တို့တည်း။
သိက္ခမာနာ ဣစ္စေဝ ဝတ္တဗ္ဗာတိ၊ ဟူသည်ကား။ သမ္မုတိကမ္မာဒီသု၊ သမ္မုတိကံအစရှိသည်တို့၌။ အညထာ၊ တပါးသော အပြားဖြင့်။ ဝုတ္တေ၊ ဆိုသည်ရှိသော်။ ကမ္မံ၊ သည်။ ကုပ္ပတိ၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
၁၁၆၇။ ဧကဒသမေ၊ ၌။ ပါရိဝါသိယေန ဆန္ဒဒါနေနာတိ၊ ဟူသည်ကား။ ပရိဝုတ္ထေန၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ ထလေပြီးသော။ ဝိကပ္ပဝုတ္ထေန၊ အထူးကြံ၍ ထလေပြီးသော။ (ဝုတ္ထေန-ဟု ပါဌ်အရှိများ၏။) ဝိဂတေန၊ ကင်းသော။ ဆန္ဒဒါနေန၊ ဆန္ဒပေးခြင်းဖြင့်။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။ ဝါ၊ ကား။ ဆန္ဒဝိဿဇ္ဇနမတ္တေန၊ ဆန္ဒကိုစွန့်ကာမျှဖြင့်။
၁၁၆၈။ "ဝုဋ္ဌိတာယာ"တိ ဧတေန၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ "ဣဒါနိ၊ ၌။ ကမ္မံ၊ ကို။ န ကရိဿာမ၊ မပြုကုန်လတ္တံ့"။ ဣတိ၊ သို့။ ဓုရံ၊ ကို။ နိက္ခိပိတွာ၊ ချ၍။ ကာယေန၊ ဖြင့်။ အဝုဋ္ဌဟိတွာ၊ မထမူ၍။ နိသိန္နာယ၊ ထိုင်သော။ ပရိသာယပိ၊ ပရိသတ်၌လည်း။ ကမ္မံ၊ ကို။ ကာတုံ၊ ငှာ။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဿေတိ၊ ၏။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ "ဆန္ဒံ အဝိဿဇ္ဇေတွာ အဝုဋ္ဌိတာယာ"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
ပန၊ ယင်းသို့ ပြသော်လည်း။ ပါဠိယံ၊ ၌။ "အနာပတ္တိ အဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယာ"တိ၊ ဟူ၍။ သာမညတော၊ အားဖြင့်။ (၈၀) ဝုတ္တတ္တာ စ၊ ဟောအပ်သောကြောင့် လည်းကောင်း။ ဥပေါတထက္ခန္ဓကေ စ၊ ၌လည်း။ "န ဘိက္ခဝေ ပါရိဝါသိကပါရိသုဒ္ဓိဒါနေန ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော အညတြ အဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယာ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ စ၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။ တဒဋ္ဌကထာယမ္ပိ၊ ထိုဥပေါသထက္ခန္ဓကအဋ္ဌကထာ၌လည်း။ "ပါရိဝါသိကပါရိသုဒ္ဓိဒါနံ နာမ ပရိသာယ ဝုဋ္ဌိတကာ-လတော ပဋ္ဌာယ န ဝဋ္ဋတိ၊ အဝုဋ္ဌိတာယ ပန ဝဋ္ဋတီ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ စ၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။ "ကမ္မံ၊ ကို။ န ကရိဿာမိ၊ မပြုအံ့"။ ဣတိ၊ သို့။ ဓုရံ၊ ကို။ နိက္ခိပိတွာ၊ ချ၍။ နိသိန္နာယပိ၊ ထိုင်သော ပရိသတ်၌လည်း။ ကမ္မံ၊ ကို။ ကာတုံ၊ ငှာ။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်သည်ကား။ န၊ မဟုတ်။ ဝဋ္ဋတိ ဧဝ၊ အပ်သည်သာတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ၏။ (န ကမ္မံ ကာတုံ န ဝဋ္ဋတိ-ဟု ပဋိသိဓ် နှစ်ချက်ရှိမှ သင့်သည်။)
သေသံ၊ ကြွင်းသော စကားသည်။ ဥတ္တာ‌နမေဝ၊ လျှင်ကတည်း။
အဋ္ဌမော၊ သော။ ကုမာရိဘူတဝဂ္ဂေါ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတော၊ ပြီ။
၁၁၈၁။ ဆတ္တဝဂ္ဂေါ၊ သည်။ ဥတ္တာနော ဧဝ၊ လျှင်ကတည်း။
ခုဒ္ဒကဝဏ္ဏနာနယော၊ သည်။ နိဋ္ဌိတော၊ တည်း။