117. Cetasoti
M2.308 karaṇe sāmivacanaṃ .Cittena saṃphusanaṃ nāma anubhavoti āha ‘‘ cittena anubhūtapubbā ’’ ti .Ututtayānurūpatāvasena pāsādattayaṃ , taṃ vasena tividhanāṭakabhedo .Manorammatāmattena kāmaguṇaṃ katvā dassitaṃ , na kāmavasena .Na hi abhinikkhamanato uddhaṃ bodhisattassa kāmavitakkā bhūtapubbā .Tenāha māro pāpimā –‘‘ Satta vassāni bhagavantaṃ , anubandhiṃ padāpadaṃ ;Otāraṃ nādhigacchissaṃ , sambuddhassa satīmato ’’ ti .( su . ni .448);
Metteyyo nāmātiādi anāgatārammaṇadassanamattaṃ , na bodhisattassa evaṃ uppajjatīti .
Attā piyāyitabbarūpo etassāti attarūpo , uttarapade purimapadalopenāti ‘‘ attano hitakāmajātikenā ’’ ti attho vutto .Attarūpenāti vā pītisomanassehi gahitasabhāvena tuṭṭhapahaṭṭhena udaggudaggena .
Appamādoti appamajjanaṃ kusaladhammesu akhaṇḍakāritāti āha ‘‘ sātaccakiriyā ’’ ti .Avossaggoti cittassa kāmaguṇesu avossajjanaṃ pakkhandituṃ appadānaṃ .Purimo vikappo kusalānaṃ dhammānaṃ karaṇavasena dassito , pacchimo akusalānaṃ akaraṇavasena .
Dve dhammāti appamādo satīti dve dhammā .Appamādo sati ca tathā pavattā cattāro kusaladhammakkhandhā veditabbā .Kattabbāti pavattetabbā .
Tasmiṃ āyataneti tasmiṃ nibbānasaññite kāraṇe paṭivedhe .Taṃ kāraṇan ti channaṃ āyatanānaṃ kāraṇaṃ .
Saḷāyatanaṃ nirujjhati etthāti saḷāyatananirodho vuccati nibbānaṃ .Tenāha ‘‘ nibbānaṃ .Taṃ sandhāyā ’’ tiādi .
Nibbānasmin ti nibbānamhi .
Kāmaguṇasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .