5. Yuganaddhaniddese yasmā heṭṭhā suttantavaṇṇanāyaṃ vutto yuganaddhakkamo purimadvayaniddesanayeneva pākaṭo , maggakkhaṇe yuganaddhakkamo pana na pākaṭo , tasmā pubbabhāge anekantikaṃ yuganaddhabhāvanaṃ avatvā maggakkhaṇe ekantena labbhamānayuganaddhabhāvanameva dassento soḷasahi ākārehītiādimāha .
Tattha ārammaṇaṭṭhenātiādīsu sattarasasu ākāresu ante uddiṭṭhaṃ yuganaddhaṃ mūlapadena ekaṭṭhattā taṃ vippahāya sesānaṃ vasena ‘‘ soḷasahī ’’ ti vuttaṃ .Ārammaṇaṭṭhenāti ālambanaṭṭhena , ārammaṇavasenāti attho .Evaṃ sesesupi .Gocaraṭṭhenāti ārammaṇaṭṭhepi sati nissayitabbaṭṭhānaṭṭhena .Pahānaṭṭhenāti pajahanaṭṭhena .Pariccāgaṭṭhenāti pahānepi sati puna anādiyanena pariccāgaṭṭhena .Vuṭṭhānaṭṭhenāti uggamanaṭṭhena .Vivaṭṭanaṭṭhenāti uggamanepi sati apunarāvaṭṭanena nivattanaṭṭhena .Santaṭṭhenāti nibbutaṭṭhena .Paṇītaṭṭhenāti nibbutaṭṭhepi sati uttamaṭṭhena , atappakaṭṭhena vā .Vimuttaṭṭhenāti bandhanāpagataṭṭhena .Anāsavaṭṭhenāti bandhanamokkhepi sati ārammaṇaṃ katvā pavattamānāsavavirahitaṭṭhena .Taraṇaṭṭhenāti anosīditvā pilavanaṭṭhena , atikkamanaṭṭhena vā .Animittaṭṭhenāti saṅkhāranimittavirahitaṭṭhena .Appaṇihitaṭṭhenāti paṇidhivirahitaṭṭhena .Suññataṭṭhenāti abhinivesavirahitaṭṭhena .Ekarasaṭṭhenāti ekakiccaṭṭhena .Anativattanaṭṭhenāti aññamaññaṃ anatikkamanaṭṭhena .Yuganaddhaṭṭhenāti yugalakaṭṭhena .
Uddhaccaṃ pajahato , avijjaṃ pajahatoti yogino tassa tassa paṭipakkhappahānavasena vuttaṃ .Nirodho cettha nibbānameva .
Aññamaññaṃ nātivattantīti samatho ce vipassanaṃ ativatteyya , līnapakkhikattā samathassa cittaṃ kosajjāya saṃvatteyya .Vipassanā ce samathaṃ ativatteyya , uddhaccapakkhikattā vipassanāya cittaṃ uddhaccāya saṃvatteyya .Tasmā samatho ca vipassanaṃ anativattamāno kosajjapātaṃ na karoti , vipassanā samathaṃ anativattamānā uddhaccapātaṃ na karoti .Samatho samaṃ pavattamāno
M2.190 vipassanaṃ uddhaccapātato rakkhati , vipassanā samaṃ pavattamānā samathaṃ kosajjapātato rakkhati .Evamime ubho aññamaññaṃ anativattanakiccenaP3.588 ekakiccā , samā hutvā pavattamānena aññamaññaṃ anativattamānā atthasiddhikarā honti .Tesaṃ maggakkhaṇe yuganaddhattaṃ vuṭṭhānagāminivipassanākkhaṇe yuganaddhattāyeva hoti .Pahānapariccāgavuṭṭhānavivaṭṭanakaraṇānaṃ maggakiccavasena vuttattā sakalassa maggakiccassa dassanatthaṃ uddhaccasahagatakilesā ca khandhā ca avijjāsahagatakilesā ca khandhā ca niddiṭṭhā .SesānaṃV2.176 na tathā vuttattā paṭipakkhadhammamattadassanavasena uddhaccāvijjā eva niddiṭṭhā .Vivaṭṭatoti nivattantassa .