Issues
Select Version
Udānapāḷi
  • 1. Bodhivaggo
  • 1. Paṭhamabodhisuttaṃ
  • 2. Dutiyabodhisuttaṃ
  • 3. Tatiyabodhisuttaṃ
  • 4. Huṃhuṅkasuttaṃ
  • 5. Brāhmaṇasuttaṃ
  • 6. Mahākassapasuttaṃ
  • 7. Ajakalāpakasuttaṃ
  • 8. Saṅgāmajisuttaṃ
  • 9. Jaṭilasuttaṃ
  • 10. Bāhiyasuttaṃ
  • 2. Mucalindavaggo
  • 1. Mucalindasuttaṃ
  • 2. Rājasuttaṃ
  • 3. Daṇḍasuttaṃ
  • 4. Sakkārasuttaṃ
  • 5. Upāsakasuttaṃ
  • 6. Gabbhinīsuttaṃ
  • 7. Ekaputtakasuttaṃ
  • 8. Suppavāsāsuttaṃ
  • 9. Visākhāsuttaṃ
  • 10. Bhaddiyasuttaṃ
  • 3. Nandavaggo
  • 1. Kammavipākajasuttaṃ
  • 2. Nandasuttaṃ
  • 3. Yasojasuttaṃ
  • 4. Sāriputtasuttaṃ
  • 5. Mahāmoggallānasuttaṃ
  • 6. Pilindavacchasuttaṃ
  • 7. Sakkudānasuttaṃ
  • 8. Piṇḍapātikasuttaṃ
  • 9. Sippasuttaṃ
  • 10. Lokasuttaṃ
  • 4. Meghiyavaggo
  • 1. Meghiyasuttaṃ
  • 2. Uddhatasuttaṃ
  • 3. Gopālakasuttaṃ
  • 4. Yakkhapahārasuttaṃ
  • 5. Nāgasuttaṃ
  • 6. Piṇḍolasuttaṃ
  • 7. Sāriputtasuttaṃ
  • 8. Sundarīsuttaṃ
  • 9. Upasenasuttaṃ
  • 10. Sāriputtaupasamasuttaṃ
  • 5. Soṇavaggo [mahāvagga (aṭṭhakathāya sameti)]
  • 1. Piyatarasuttaṃ
  • 2. Appāyukasuttaṃ
  • 3. Suppabuddhakuṭṭhisuttaṃ
  • 4. Kumārakasuttaṃ
  • 5. Uposathasuttaṃ
  • 6. Soṇasuttaṃ
  • 7. Kaṅkhārevatasuttaṃ
  • 8. Saṅghabhedasuttaṃ
  • 9. Sadhāyamānasuttaṃ
  • 10. Cūḷapanthakasuttaṃ
  • 6. Jaccandhavaggo
  • 1. Āyusaṅkhārossajjanasuttaṃ
  • 2. Sattajaṭilasuttaṃ
  • 3. Paccavekkhaṇasuttaṃ
  • 4. Paṭhamanānātitthiyasuttaṃ
  • 5. Dutiyanānātitthiyasuttaṃ
  • 6. Tatiyanānātitthiyasuttaṃ
  • 7. Subhūtisuttaṃ
  • 8. Gaṇikāsuttaṃ
  • 9. Upātidhāvantisuttaṃ
  • 10. Uppajjantisuttaṃ
  • 7. Cūḷavaggo
  • 1. Paṭhamalakuṇḍakabhaddiyasuttaṃ
  • 2. Dutiyalakuṇḍakabhaddiyasuttaṃ
  • 3. Paṭhamasattasuttaṃ
  • 4. Dutiyasattasuttaṃ
  • 5. Aparalakuṇḍakabhaddiyasuttaṃ
  • 6. Taṇhāsaṅkhayasuttaṃ
  • 7. Papañcakhayasuttaṃ
  • 8. Kaccānasuttaṃ
  • 9. Udapānasuttaṃ
  • 10. Utenasuttaṃ
  • 8. Pāṭaligāmiyavaggo
  • 1. Paṭhamanibbānapaṭisaṃyuttasuttaṃ
  • 2. Dutiyanibbānapaṭisaṃyuttasuttaṃ
  • 3. Tatiyanibbānapaṭisaṃyuttasuttaṃ
  • 4. Catutthanibbānapaṭisaṃyuttasuttaṃ
  • 5. Cundasuttaṃ
  • 6. Pāṭaligāmiyasuttaṃ
  • 7. Dvidhāpathasuttaṃ
  • 8. Visākhāsuttaṃ
  • 9. Paṭhamadabbasuttaṃ
  • 10. Dutiyadabbasuttaṃ
Udānapāḷi
  • 1. Bodhivaggo
  • 1. Paṭhamabodhisuttaṃ
  • 2. Dutiyabodhisuttaṃ
  • 3. Tatiyabodhisuttaṃ
  • 4. Huṃhuṅkasuttaṃ
  • 5. Brāhmaṇasuttaṃ
  • 6. Mahākassapasuttaṃ
  • 7. Ajakalāpakasuttaṃ
  • 8. Saṅgāmajisuttaṃ
  • 9. Jaṭilasuttaṃ
  • 10. Bāhiyasuttaṃ
  • 2. Mucalindavaggo
  • 1. Mucalindasuttaṃ
  • 2. Rājasuttaṃ
  • 3. Daṇḍasuttaṃ
  • 4. Sakkārasuttaṃ
  • 5. Upāsakasuttaṃ
  • 6. Gabbhinīsuttaṃ
  • 7. Ekaputtakasuttaṃ
  • 8. Suppavāsāsuttaṃ
  • 9. Visākhāsuttaṃ
  • 10. Bhaddiyasuttaṃ
  • 3. Nandavaggo
  • 1. Kammavipākajasuttaṃ
  • 2. Nandasuttaṃ
  • 3. Yasojasuttaṃ
  • 4. Sāriputtasuttaṃ
  • 5. Mahāmoggallānasuttaṃ
  • 6. Pilindavacchasuttaṃ
  • 7. Sakkudānasuttaṃ
  • 8. Piṇḍapātikasuttaṃ
  • 9. Sippasuttaṃ
  • 10. Lokasuttaṃ
  • 4. Meghiyavaggo
  • 1. Meghiyasuttaṃ
  • 2. Uddhatasuttaṃ
  • 3. Gopālakasuttaṃ
  • 4. Yakkhapahārasuttaṃ
  • 5. Nāgasuttaṃ
  • 6. Piṇḍolasuttaṃ
  • 7. Sāriputtasuttaṃ
  • 8. Sundarīsuttaṃ
  • 9. Upasenasuttaṃ
  • 10. Sāriputtaupasamasuttaṃ
  • 5. Soṇavaggo [mahāvagga (aṭṭhakathāya sameti)]
  • 1. Piyatarasuttaṃ
  • 2. Appāyukasuttaṃ
  • 3. Suppabuddhakuṭṭhisuttaṃ
  • 4. Kumārakasuttaṃ
  • 5. Uposathasuttaṃ
  • 6. Soṇasuttaṃ
  • 7. Kaṅkhārevatasuttaṃ
  • 8. Saṅghabhedasuttaṃ
  • 9. Sadhāyamānasuttaṃ
  • 10. Cūḷapanthakasuttaṃ
  • 6. Jaccandhavaggo
  • 1. Āyusaṅkhārossajjanasuttaṃ
  • 2. Sattajaṭilasuttaṃ
  • 3. Paccavekkhaṇasuttaṃ
  • 4. Paṭhamanānātitthiyasuttaṃ
  • 5. Dutiyanānātitthiyasuttaṃ
  • 6. Tatiyanānātitthiyasuttaṃ
  • 7. Subhūtisuttaṃ
  • 8. Gaṇikāsuttaṃ
  • 9. Upātidhāvantisuttaṃ
  • 10. Uppajjantisuttaṃ
  • 7. Cūḷavaggo
  • 1. Paṭhamalakuṇḍakabhaddiyasuttaṃ
  • 2. Dutiyalakuṇḍakabhaddiyasuttaṃ
  • 3. Paṭhamasattasuttaṃ
  • 4. Dutiyasattasuttaṃ
  • 5. Aparalakuṇḍakabhaddiyasuttaṃ
  • 6. Taṇhāsaṅkhayasuttaṃ
  • 7. Papañcakhayasuttaṃ
  • 8. Kaccānasuttaṃ
  • 9. Udapānasuttaṃ
  • 10. Utenasuttaṃ
  • 8. Pāṭaligāmiyavaggo
  • 1. Paṭhamanibbānapaṭisaṃyuttasuttaṃ
  • 2. Dutiyanibbānapaṭisaṃyuttasuttaṃ
  • 3. Tatiyanibbānapaṭisaṃyuttasuttaṃ
  • 4. Catutthanibbānapaṭisaṃyuttasuttaṃ
  • 5. Cundasuttaṃ
  • 6. Pāṭaligāmiyasuttaṃ
  • 7. Dvidhāpathasuttaṃ
  • 8. Visākhāsuttaṃ
  • 9. Paṭhamadabbasuttaṃ
  • 10. Dutiyadabbasuttaṃ

2. Dutiyabodhisuttaṃ

Author: 注释—善巧 @ 小僧善巧

2. DutiyeM0.43 paṭiloman ti ‘‘ avijjānirodhā saṅkhāranirodho ’’ tiādinā nayena vutto avijjādikoyeva paccayākāro anuppādanirodhena nirujjhamāno attano kattabbakiccassa akaraṇato paṭilomoti vuccati . Pavattiyā vā vilomanato paṭilomo , antatoP0.47 pana majjhato vā paṭṭhāya ādiṃ pāpetvā avuttattā ito aññenatthenettha paṭilomatā na yujjati . Paṭilomanti ca ‘‘ visamaṃ candasūriyā parivattantī ’’ tiādīsu viya bhāvanapuṃsakaniddeso . Imasmiṃ asati idaṃ na hotīti imasmiṃ avijjādike paccaye asati maggena pahīne idaṃ saṅkhārādikaṃ phalaṃ na hoti nappavattati . Imassa nirodhā idaṃ nirujjhatīti imassa avijjādikassa paccayassa nirodhā maggena anuppattidhammataṃ āpāditattā idaṃ saṅkhārādikaṃ phalaṃ nirujjhati , nappavattatīti attho . Idhāpi yathā ‘‘ imasmiṃ sati idaṃ hoti , imassuppādā idaṃ uppajjatī ’’ ti ettha ‘‘ imasmiṃ satiyeva , nāsati , imassa uppādā eva , na nirodhā ’’ ti antogadhaniyamatā dassitā . Evaṃ imasmiṃ asatiyeva , na sati , imassa nirodhā eva , na uppādāti antogadhaniyamatālakkhaṇā dassitāti veditabbaṃ . Sesamettha yaṃ vattabbaṃ , taṃ paṭhamabodhisuttavaṇṇanāya vuttanayānusārena veditabbaṃ . Evaṃ yathā bhagavā paṭilomapaṭiccasamuppādaṃ manasi akāsi , taṃ saṅkhepena dassetvā idāni vitthārena dassetuṃ ‘‘ avijjānirodhā saṅkhāranirodho ’’ tiādi vuttaṃ . Tattha avijjānirodhāti ariyamaggena avijjāya anavasesanirodhā , anusayappahānavasena aggamaggena avijjāyaV0.39 accantasamugghāṭatoti attho . Yadipi heṭṭhimamaggehi pahīyamānā avijjā accantasamugghāṭavaseneva pahīyati , tathāpi na anavasesato pahīyati . Apāyagāminiyā hi avijjā paṭhamamaggena pahīyati . Tathā sakideva imasmiṃ loke sabbattha ca anariyabhūmiyaṃ upapattipaccayabhūtā avijjā yathākkamaṃ dutiyatatiyamaggehi pahīyati , na itarāti . Arahattamaggeneva hi sā anavasesaṃ pahīyatīti . Saṅkhāranirodhoti saṅkhārānaṃ anuppādanirodho hoti .
Evaṃ niruddhānaṃ pana saṅkhārānaṃ nirodhā viññāṇaṃ , viññāṇādīnañca nirodhā nāmarūpādīni niruddhāni eva hontīti dassetuṃ ‘‘ saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho ’’ tiādiṃ vatvā ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī ’’ ti vuttaṃ . Tattha yaṃ vattabbaṃ , taṃ heṭṭhā vuttanayameva .
Etamatthaṃ viditvāti yvāyaṃ ‘‘ avijjānirodhādivasena saṅkhārādikassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī ’’ ti vutto , sabbākārena etamatthaṃ viditvā .Imaṃ udānaṃ udānesīti imasmiṃ atthe vidite ‘‘ avijjānirodhā saṅkhāranirodho ’’ ti evaṃ pakāsitassa avijjādīnaṃ paccayānaṃ khayassa avabodhānubhāvadīpakaṃ udānaṃ udānesīti attho .
Tatrāyaṃ saṅkhepattho – yasmā avijjādīnaṃ paccayānaṃ anuppādanirodhasaṅkhātaṃ khayaṃ avedi aññāsi paṭivijjhi , tasmā etassa vuttanayena ātāpino jhāyato brāhmaṇassa vuttappakārā bodhipakkhiyadhammā catusaccadhammā vā pātubhavanti uppajjanti pakāsenti vā .Atha yā paccayanirodhassaV0.40 sammā aviditattā uppajjeyyuṃ pubbe vuttappabhedā kaṅkhā , tā sabbāpi vapayanti nirujjhantīti .Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva .