Issues
Select Version
(VN)Pārājikapāḷi
  • Verañjakaṇḍaṃ
  • 1. Pārājikakaṇḍaṃ
  • 1. Paṭhamapārājikaṃ
  • Sudinnabhāṇavāro
  • Makkaṭīvatthu
  • Santhatabhāṇavāro
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 2. Dutiyapārājikaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 3. Tatiyapārājikaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 4. Catutthapārājikaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 2. Saṅghādisesakaṇḍaṃ
  • 1. Sukkavissaṭṭhisikkhāpadaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 2. Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 3. Duṭṭhullavācāsikkhāpadaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 4. Attakāmapāricariyasikkhāpadaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 5. Sañcarittasikkhāpadaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 6. Kuṭikārasikkhāpadaṃ
  • 7. Vihārakārasikkhāpadaṃ
  • 8. Duṭṭhadosasikkhāpadaṃ
  • 9. Dutiyaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ
  • 10. Saṅghabhedasikkhāpadaṃ
  • 11. Bhedānuvattakasikkhāpadaṃ
  • 12. Dubbacasikkhāpadaṃ
  • 13. Kuladūsakasikkhāpadaṃ
  • 3. Aniyatakaṇḍaṃ
  • 1. Paṭhamaaniyatasikkhāpadaṃ
  • 2. Dutiyaaniyatasikkhāpadaṃ
  • 4. Nissaggiyakaṇḍaṃ
  • 1. Cīvaravaggo
  • 1. Paṭhamakathinasikkhāpadaṃ
  • 2. Udositasikkhāpadaṃ
  • 3. Tatiyakathinasikkhāpadaṃ
  • 4. Purāṇacīvarasikkhāpadaṃ
  • 5. Cīvarapaṭiggahaṇasikkhāpadaṃ
  • 6. Aññātakaviññattisikkhāpadaṃ
  • 7. Tatuttarisikkhāpadaṃ
  • 8. Upakkhaṭasikkhāpadaṃ
  • 9. Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadaṃ
  • 10. Rājasikkhāpadaṃ
  • 2. Kosiyavaggo
  • 1. Kosiyasikkhāpadaṃ
  • 2. Suddhakāḷakasikkhāpadaṃ
  • 3. Dvebhāgasikkhāpadaṃ
  • 4. Chabbassasikkhāpadaṃ
  • 5. Nisīdanasanthatasikkhāpadaṃ
  • 6. Eḷakalomasikkhāpadaṃ
  • 7. Eḷakalomadhovāpanasikkhāpadaṃ
  • 8. Rūpiyasikkhāpadaṃ
  • 9. Rūpiyasaṃvohārasikkhāpadaṃ
  • 10. Kayavikkayasikkhāpadaṃ
  • 3. Pattavaggo
  • 1. Pattasikkhāpadaṃ
  • 2. Ūnapañcabandhanasikkhāpadaṃ
  • 3. Bhesajjasikkhāpadaṃ
  • 4. Vassikasāṭikasikkhāpadaṃ
  • 5. Cīvaraacchindanasikkhāpadaṃ
  • 6. Suttaviññattisikkhāpadaṃ
  • 7. Mahāpesakārasikkhāpadaṃ
  • 8. Accekacīvarasikkhāpadaṃ
  • 9. Sāsaṅkasikkhāpadaṃ
  • 10. Pariṇatasikkhāpadaṃ
(VN)Pārājikapāḷi
  • Verañjakaṇḍaṃ
  • 1. Pārājikakaṇḍaṃ
  • 1. Paṭhamapārājikaṃ
  • Sudinnabhāṇavāro
  • Makkaṭīvatthu
  • Santhatabhāṇavāro
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 2. Dutiyapārājikaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 3. Tatiyapārājikaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 4. Catutthapārājikaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 2. Saṅghādisesakaṇḍaṃ
  • 1. Sukkavissaṭṭhisikkhāpadaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 2. Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 3. Duṭṭhullavācāsikkhāpadaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 4. Attakāmapāricariyasikkhāpadaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 5. Sañcarittasikkhāpadaṃ
  • Vinītavatthuuddānagāthā
  • Vinītavatthu
  • 6. Kuṭikārasikkhāpadaṃ
  • 7. Vihārakārasikkhāpadaṃ
  • 8. Duṭṭhadosasikkhāpadaṃ
  • 9. Dutiyaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ
  • 10. Saṅghabhedasikkhāpadaṃ
  • 11. Bhedānuvattakasikkhāpadaṃ
  • 12. Dubbacasikkhāpadaṃ
  • 13. Kuladūsakasikkhāpadaṃ
  • 3. Aniyatakaṇḍaṃ
  • 1. Paṭhamaaniyatasikkhāpadaṃ
  • 2. Dutiyaaniyatasikkhāpadaṃ
  • 4. Nissaggiyakaṇḍaṃ
  • 1. Cīvaravaggo
  • 1. Paṭhamakathinasikkhāpadaṃ
  • 2. Udositasikkhāpadaṃ
  • 3. Tatiyakathinasikkhāpadaṃ
  • 4. Purāṇacīvarasikkhāpadaṃ
  • 5. Cīvarapaṭiggahaṇasikkhāpadaṃ
  • 6. Aññātakaviññattisikkhāpadaṃ
  • 7. Tatuttarisikkhāpadaṃ
  • 8. Upakkhaṭasikkhāpadaṃ
  • 9. Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadaṃ
  • 10. Rājasikkhāpadaṃ
  • 2. Kosiyavaggo
  • 1. Kosiyasikkhāpadaṃ
  • 2. Suddhakāḷakasikkhāpadaṃ
  • 3. Dvebhāgasikkhāpadaṃ
  • 4. Chabbassasikkhāpadaṃ
  • 5. Nisīdanasanthatasikkhāpadaṃ
  • 6. Eḷakalomasikkhāpadaṃ
  • 7. Eḷakalomadhovāpanasikkhāpadaṃ
  • 8. Rūpiyasikkhāpadaṃ
  • 9. Rūpiyasaṃvohārasikkhāpadaṃ
  • 10. Kayavikkayasikkhāpadaṃ
  • 3. Pattavaggo
  • 1. Pattasikkhāpadaṃ
  • 2. Ūnapañcabandhanasikkhāpadaṃ
  • 3. Bhesajjasikkhāpadaṃ
  • 4. Vassikasāṭikasikkhāpadaṃ
  • 5. Cīvaraacchindanasikkhāpadaṃ
  • 6. Suttaviññattisikkhāpadaṃ
  • 7. Mahāpesakārasikkhāpadaṃ
  • 8. Accekacīvarasikkhāpadaṃ
  • 9. Sāsaṅkasikkhāpadaṃ
  • 10. Pariṇatasikkhāpadaṃ

3. Tatiyapārājikaṃ

Author: 注释—善巧 @ 小僧善巧

162. TenaV2.2 samayena buddho bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyan ti ettha vesāliyan ti evaṃnāmake itthiliṅgavasena pavattavohāre nagare .Tañhi nagaraṃ tikkhattuṃ pākāraparikkhepavaḍḍhanena visālībhūtattā ‘‘ vesālī ’’ ti vuccati .Idampi ca nagaraṃ sabbaññutappatteyeva sammāsambuddhe sabbākārena vepullaṃ pattanti veditabbaṃ .Evaṃ gocaragāmaṃ dassetvā nivāsaṭṭhāna māha –‘‘ mahāvane kūṭāgārasālāyan ’’ ti .Tattha mahāvanaṃ nāma sayaṃjātaṃ aropimaṃ saparicchedaṃ mahantaṃ vanaṃ .Kapilavatthusāmantā pana mahāvanaṃ himavantena saha ekābaddhaṃ aparicchedaṃ hutvā mahāsamuddaṃ āhacca ṭhitaṃ .Idaṃ tādisaṃ na hoti , saparicchedaṃ mahantaṃ vananti mahāvanaṃ .Kūṭāgārasālā pana mahāvanaṃM2.2 nissāya kate ārāme kūṭāgāraṃ anto katvā haṃsavaṭṭakacchadanena katā sabbākārasampannā buddhassa bhagavato gandhakuṭi veditabbā .
Anekapariyāyena asubhakathaṃ kathetīti anekehi kāraṇehi asubhākārasandassanappavattaṃ kāyavicchandaniyakathaṃ katheti .Seyyathidaṃ –‘‘ atthi imasmiṃ kāye kesā lomā … pe .P2.394 … muttan ’’ ti .Kiṃ vuttaṃ hoti ?Bhikkhave , imasmiṃ byāmamatte kaḷevare sabbākārenapi vicinanto na koci kiñci muttaṃ vā maṇiṃ vā veḷuriyaṃ vā agaruṃ vā candanaṃ vā kuṅkumaṃ vā kappūraṃ vā vāsacuṇṇādīni vā aṇumattampi sucibhāvaṃ passati .Atha kho paramaduggandhaṃ jegucchaṃ assirīkadassanaṃ kesalomādinānappakāraṃ asuciṃyeva passati .Tasmā na ettha chando vā rāgo vā karaṇīyo .Yepi hi uttamaṅge sirasmiṃ jātā kesā nāma , tepi asubhā ceva asucino ca paṭikkūlā ca .So ca nesaṃ asubhāsucipaṭikkūlabhāvo vaṇṇatopi saṇṭhānatopi gandhatopi āsayatopi okāsatopīti pañcahi kāraṇehi veditabbo .Evaṃ lomādīnanti .Ayamettha saṅkhepo , vitthāro pana visuddhimagge ( visuddhi .1.182) vuttanayena veditabbo .Iti bhagavā ekamekasmiṃ koṭṭhāse pañcapañcappabhedena anekapariyāyena asubhakathaṃ katheti .Asubhāya vaṇṇaṃ bhāsatīti uddhumātakādivasena asubhamātikaṃ nikkhipitvā padabhājanīyena taṃ vibhajanto vaṇṇento saṃvaṇṇento asubhāya vaṇṇaṃ bhāsati .Asubhabhāvanāya vaṇṇaṃ bhāsatīti yā ayaṃ kesādīsu vā uddhumātakādīsu vā ajjhattabahiddhāvatthūsu asubhākāraṃ gahetvā pavattassa cittassa bhāvanā vaḍḍhanā phātikammaṃ , tassā asubhabhāvanāya ānisaṃsaṃ dassento vaṇṇaṃ bhāsati , guṇaṃ parikitteti .Seyyathidaṃ –‘‘ asubhabhāvanābhiyutto , bhikkhaveV2.3 , bhikkhu kesādīsu vā vatthūsu uddhumātakādīsu vā pañcaṅgavippahīnaṃ pañcaṅgasamannāgataṃ tividhakalyāṇaṃ dasalakkhaṇasampannaṃ paṭhamaṃ jhānaṃP2.395 paṭilabhati .So taṃ paṭhamajjhānasaṅkhātaṃ cittamañjūsaṃ nissāya vipassanaṃ vaḍḍhetvā uttamatthaṃ arahattaṃ pāpuṇātī ’’ ti .TatrimāniM2.3 paṭhamassa jhānassa dasa lakkhaṇāni – pāripanthikato cittavisuddhi , majjhimassa samādhinimittassa paṭipatti , tattha cittapakkhandanaṃ , visuddhassa cittassa ajjhupekkhanaṃ , samathappaṭipannassa ajjhupekkhanaṃ , ekattupaṭṭhānassa ajjhupekkhanaṃ , tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena sampahaṃsanā , indriyānaṃ ekarasaṭṭhena tadupagavīriyavāhanaṭṭhena āsevanaṭṭhena sampahaṃsanāti .Tatrāyaṃ pāḷi –‘‘ paṭhamassa jhānassa ko ādi , kiṃ majjhe , kiṃ pariyosānaṃ ?Paṭhamassa jhānassa paṭipadāvisuddhi ādi , upekkhānubrūhanā majjhe , sampahaṃsanā pariyosānaṃ .Paṭhamassa jhānassa paṭipadāvisuddhi ādi , ādissa kati lakkhaṇāni ?Ādissa tīṇi lakkhaṇāni – yo tassa paripantho tato cittaṃ visujjhati , visuddhattā cittaṃ majjhimaṃ samathanimittaṃ paṭipajjati , paṭipannattā tattha cittaṃ pakkhandati .Yañca paripanthato cittaṃ visujjhati , yañca visuddhattā cittaṃ majjhimaṃ samathanimittaṃ paṭipajjati , yañca paṭipannattā tattha cittaṃ pakkhandati .Paṭhamassa jhānassa paṭipadāvisuddhi ādi , ādissa imāni tīṇi lakkhaṇāni .Tena vuccati –‘ paṭhamaṃ jhānaṃ ādikalyāṇañceva hoti tilakkhaṇasampannañca ’.‘‘ Paṭhamassa jhānassa upekkhānubrūhanā majjhe , majjhassa kati lakkhaṇāni ?Majjhassa tīṇi lakkhaṇāni – visuddhaṃ cittaṃ ajjhupekkhati , samathappaṭipannaṃ ajjhupekkhati , ekattupaṭṭhānaṃ ajjhupekkhati .Yañca visuddhaṃ cittaṃ ajjhupekkhati , yañca samathappaṭipannaṃ ajjhupekkhatiP2.396 , yañca ekattupaṭṭhānaṃ ajjhupekkhati .Paṭhamassa jhānassa upekkhānubrūhanā majjhe , majjhassa imāni tīṇi lakkhaṇāni .Tena vuccati –‘ paṭhamaṃ jhānaṃ majjhekalyāṇañceva hoti tilakkhaṇasampannañca ’.‘‘ Paṭhamassa jhānassa sampahaṃsanā pariyosānaṃ , pariyosānassa kati lakkhaṇāni ?Pariyosānassa cattāri lakkhaṇāni – tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena sampahaṃsanā , indriyānaṃ ekarasaṭṭhena sampahaṃsanā , tadupagavīriyavāhanaṭṭhena sampahaṃsanā , āsevanaṭṭhena sampahaṃsanā .Paṭhamassa jhānassa sampahaṃsanā pariyosānaṃ , pariyosānassa imāni cattāri lakkhaṇāniV2.4 .Tena vuccati –‘ paṭhamaṃ jhānaṃ pariyosānakalyāṇañceva hoti catulakkhaṇasampannañca .‘‘ Evaṃ tividhattagataṃ cittaṃ tividhakalyāṇakaṃ dasalakkhaṇasampannaṃM2.4 vitakkasampannañceva hoti vicārasampannañca pītisampannañca sukhasampannañca cittassa adhiṭṭhānasampannañca saddhāsampannañca vīriyasampannañca satisampannañca samādhisampannañca paññāsampannañcā ’’ ti ( paṭi . ro .1.158).Ādissa ādissa asubhasamāpattiyā vaṇṇaṃ bhāsatīti ‘‘ evampi itthampī ’’ ti punappunaṃ vavatthānaṃ katvā ādisanto asubhasamāpattiyā vaṇṇaṃ bhāsati , ānisaṃsaṃ katheti , guṇaṃ parikitteti .Seyyathidaṃ –‘‘ asubhasaññāparicitena , bhikkhave , bhikkhuno cetasā bahulaṃ viharato methunadhammasamāpattiyā cittaṃ paṭilīyati paṭikuṭati paṭivaṭṭati , na sampasārīyati , upekkhā vā pāṭikulyatā vā saṇṭhāti .Seyyathāpi , bhikkhave , kukkuṭapattaṃ vā nhārudaddulaṃ vā aggimhi pakkhittaṃ paṭilīyati paṭikuṭati paṭivaṭṭati , na sampasārīyati ;evameva kho , bhikkhave , asubhasaññāparicitena bhikkhunoP2.397 cetasā bahulaṃ viharato methunadhammasamāpattiyā cittaṃ paṭilīyati paṭikuṭati paṭivaṭṭati , na sampasārīyatī ’’ ti ( a . ni .7.49).
Icchāmahaṃ , bhikkhave , addhamāsaṃ paṭisallīyitun ti ahaṃ bhikkhave ekaṃ addhamāsaṃ paṭisallīyituṃ nilīyituṃ ekova hutvā viharituṃ icchāmīti attho .
Namhi kenaci upasaṅkamitabbo aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenāti yo attanā payuttavācaṃ akatvā mamatthāya saddhesu kulesu paṭiyattaṃ piṇḍapātaṃ nīharitvā mayhaṃ upanāmeti , taṃ piṇḍapātanīhārakaṃ ekaṃ bhikkhuṃ ṭhapetvā namhi aññena kenaci bhikkhunā vā gahaṭṭhena vā upasaṅkamitabboti .Kasmā pana evamāhāti ?Atīte kira pañcasatā migaluddakā mahatīhi daṇḍavāgurāhi araññaṃ parikkhipitvā haṭṭhatuṭṭhā ekatoyeva yāvajīvaṃ migapakkhighātakammena jīvikaṃ kappetvā niraye upapannā ;te tattha paccitvā pubbe katena kenacideva kusalakammena manussesu upapannā kalyāṇūpanissayavasena sabbepi bhagavato santike pabbajjañca upasampadañca labhiṃsu ;tesaṃ tato mūlākusalakammato avipakkavipākā aparāparacetanā tasmiṃ addhamāsabbhantare attūpakkamena ca parūpakkamena ca jīvatupacchedāya okāsamakāsi , taṃ bhagavā addasa .Kammavipāko nāma na sakkā kenaci paṭibāhituṃ .Tesu ca bhikkhūsu puthujjanāpi atthi sotāpannasakadāgāmīanāgāmīkhīṇāsavāpi .Tattha khīṇāsavā appaṭisandhikā , itare ariyasāvakāM2.5 niyatagatikā sugatiparāyaṇā , puthujjanānaṃ pana gati aniyatā .Atha bhagavā cintesiV2.5 –‘‘ ime attabhāve chandarāgena maraṇabhayabhītā na sakkhissanti gatiṃ visodhetuṃ , handa nesaṃ chandarāgappahānāya asubhakathaṃ kathemi .Taṃ sutvā attabhāve vigatacchandarāgatāya gativisodhanaṃ katvā sagge paṭisandhiṃ gaṇhissanti .Evaṃ nesaṃ mama santike pabbajjā sātthikāP2.398 bhavissatī ’’ ti .Tato tesaṃ anuggahāya asubhakathaṃ kathesi kammaṭṭhānasīsena , no maraṇavaṇṇasaṃvaṇṇanādhippāyena .Kathetvā ca panassa etadahosi –‘‘ sace maṃ imaṃ addhamāsaṃ bhikkhū passissanti ,‘ ajja eko bhikkhu mato , ajja dve … pe … ajja dasā ’ ti āgantvā āgantvā ārocessanti .Ayañca kammavipāko na sakkā mayā vā aññena vā paṭibāhituṃ .Svāhaṃ taṃ sutvāpi kiṃ karissāmi ?Kiṃ me anatthakena anayabyasanena sutena ?Handāhaṃ bhikkhūnaṃ adassanaṃ upagacchāmī ’’ ti .Tasmā evamāha –‘‘ icchāmahaṃ , bhikkhave , addhamāsaṃ patisallīyituṃ ;namhi kenaci upasaṅkamitabbo aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā ’’ ti .Apare panāhu –‘‘ parūpavādavivajjanatthaṃ evaṃ vatvā paṭisallīno ’’ ti .Pare kira bhagavantaṃ upavadissanti –‘‘ ayaṃ ‘ sabbaññū , ahaṃ saddhammavaracakkavattī ’ ti paṭijānamāno attanopi sāvake aññamaññaṃ ghātente nivāretuṃ na sakkoti .Kimaññaṃ sakkhissatī ’’ ti ?Tattha paṇḍitā vakkhanti –‘‘ bhagavā paṭisallānamanuyutto nayimaṃ pavattiṃ jānāti , kocissa ārocayitāpi natthi , sace jāneyya addhā nivāreyyā ’’ ti .Idaṃ pana icchāmattaṃ , paṭhamamevettha kāraṇaṃ .
Nāssudhāti ettha ‘‘ assudhā ’’ ti padapūraṇamatte avadhāraṇatthe vā nipāto ;neva koci bhagavantaṃ upasaṅkamatīti attho .
Anekehi vaṇṇasaṇṭhānādīhi kāraṇehi vokāro assāti anekākāravokāro ;anekākāravokiṇṇo anekakāraṇasammissoti vuttaṃ hoti .Ko so ?Asubhabhāvanānuyogo , taṃ anekākāravokāraṃ asubhabhāvanānuyogaṃ anuyuttā viharantīti yuttapayuttā viharanti .
Aṭṭīyantīti sakena kāyena aṭṭā dukkhitā hontiM2.6 .Harāyantīti lajjanti .Jigucchantīti sañjātajigucchā honti .
Daharoti taruṇo .Yuvāti yobbanena samannāgato .Maṇḍanakajātikoti maṇḍanakapakatiko .SīsaṃnhātotiP2.399 sīsena saddhiṃ nhāto .Daharo yuvāti cettha daharavacanena paṭhamayobbanabhāvaṃ dasseti .Paṭhamayobbane hi sattā visesena maṇḍanakajātikā honti .Sīsaṃnhātoti iminā maṇḍanānuyogakālaṃ .Yuvāpi hi kiñci kammaṃ katvā saṃkiliṭṭhasarīro naV2.6 maṇḍanānuyutto hoti ;sīsaṃnhāto pana so maṇḍanamevānuyuñjati .Ahikuṇapādīni daṭṭhumpi na icchati .So tasmiṃ khaṇe ahikuṇapena vā kukkurakuṇapena vā manussakuṇapena vā kaṇṭhe āsattena kenacideva paccatthikena ānetvā kaṇṭhe baddhena paṭimukkena yathā aṭṭīyeyya harāyeyya jiguccheyya ;evameva te bhikkhū sakena kāyena aṭṭīyantā harāyantā jigucchantā so viya puriso taṃ kuṇapaṃ vigatacchandarāgatāya attano kāyaṃ pariccajitukāmā hutvā satthaṃ ādāya attanāpi attānaṃ jīvitā voropenti .‘‘ Tvaṃ maṃ jīvitā voropehi ;ahaṃ tan ’’ ti evaṃ aññamaññampi jīvitā voropenti .Migalaṇḍikampi samaṇakuttakan ti migalaṇḍikoti tassa nāmaṃ ;samaṇakuttakoti samaṇavesadhārako .So kira sikhāmattaṃ ṭhapetvā sīsaṃ muṇḍetvā ekaṃ kāsāvaṃ nivāsetvā ekaṃ aṃse katvā vihāraṃyeva upanissāya vighāsādabhāvena jīvati .Tampi migalaṇḍikaṃ samaṇakuttakaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadanti .
Sādhūti āyācanatthe nipāto .Noti upayogabahuvacanaṃ , sādhu āvuso amhe jīvitā voropehīti vuttaṃ hoti .Ettha ca ariyā neva pāṇātipātaṃ kariṃsu na samādapesuṃ , na samanuññā ahesuṃ .Puthujjanā pana sabbamakaṃsu .
Lohitakan ti lohitamakkhitaṃ .Yena vaggumudānadīti vaggumatā lokassa puññasammatā nadī .Sopi kira ‘‘ taṃ pāpaṃ tattha pavāhessāmī ’’ ti saññāya gato , nadiyā ānubhāvena appamattakampi pāpaṃ pahīnaṃ nāma natthi .
176. Lekhāsaṃvaṇṇanāya – lekhaṃ chindatīti paṇṇe vā potthake vā akkharāni likhati –‘‘ yo satthaṃ vā āharitvā papāte vā papatitvā aññehi vā aggippavesanaudakappavesanādīhi upāyehiP2.453 marati , so idañcidañca labhatī ’’ ti vā ‘‘ tassa dhammo hotī ’’ ti vāti .Etthāpi dukkaṭathullaccayā vuttanayeneva veditabbā .Uddissa likhite pana yaṃ uddissa likhitaṃ tasseva maraṇena pārājikaṃ .Bahū uddissa likhite yattakā maranti , tattakā pāṇātipātā .Mātāpitūnaṃ maraṇena ānantariyaṃ .Anuddissa likhitepi eseva nayo .‘‘ Bahū marantī ’’ ti vippaṭisāre uppanne taṃ potthakaṃ jhāpetvā vā yathā vā akkharāni na paññāyanti tathā katvā muccati .Sace so parassa potthako hoti , uddissa likhito vā hoti anuddissa likhito vā , gahitaṭṭhāne ṭhapetvā muccati .Sace mūlena kīto hoti , potthakassāmikānaṃ potthakaṃ , yesaṃ hatthato mūlaṃ gahitaṃ , tesaṃ mūlaṃ datvā muccati .Sace sambahulā ‘‘ maraṇavaṇṇaṃ likhissāmā ’’ ti ekajjhāsayā hutvā eko tālarukkhaṃ ārohitvā paṇṇaṃ chindati , eko āharati , eko potthakaṃ karoti , eko likhati , eko sace kaṇṭakalekhā hoti , masiṃ makkheti , masiṃ makkhetvā taṃ potthakaṃ sajjetvā sabbevaM2.52 sabhāyaṃ vā āpaṇe vā yattha vā pana lekhādassanakotūhalakā bahū sannipatanti , tattha ṭhapenti .Taṃ vācetvā sacepi eko marati , sabbesaṃ pārājikaṃ .Sace bahukā maranti , vuttasadisova nayo .VippaṭisāreV2.48 pana uppanne taṃ potthakaṃ sacepi mañjūsāyaṃ gopenti , añño ca taṃ disvā nīharitvā puna bahūnaṃ dasseti , neva muccanti .Tiṭṭhatu mañjūsā , sacepi taṃ potthakaṃ nadiyaṃ vā samudde vā khipanti vā dhovanti vā khaṇḍākhaṇḍaṃ vā chindanti , aggimhi vā jhāpenti , yāva saṅghaṭṭitepi duddhote vā dujjhāpite vā patte akkharāni paññāyanti , tāva na muccanti .Yathā pana akkharāni na paññāyanti tatheva kate muccantīti .
IdāniP2.454 thāvarapayogassa vibhāgadassanatthaṃ vuttesu opātādimātikāniddesesu manussaṃ uddissa opātaṃ khanatīti ‘‘ itthannāmo patitvā marissatī ’’ ti kañci manussaṃ uddisitvā yattha so ekato vicarati , tattha āvāṭaṃ khanati , khanantassa tāva sacepi jātapathaviyā khanati , pāṇātipātassa payogattā payoge payoge dukkaṭaṃ .Yaṃ uddissa khanati , tassa dukkhuppattiyā thullaccayaṃ , maraṇena pārājikaṃ .Aññasmiṃ patitvā mate anāpatti .Sace anuddissa ‘‘ yo koci marissatī ’’ ti khato hoti , yattakā patitvā maranti , tattakā pāṇātipātā .Ānantariyavatthūsu ca ānantariyaṃ thullaccayapācittiyavatthūsu thullaccayapācittiyāni .