Issues
Select Version
Paramatthadīpanī
  • Saṅgaha mahāṭīkā pāṭha
  • Ganthārabbhakathā
  • Pathamagāthā-paramatthadīpanī
  • Dutīyagāthā-paramatthadīpanī
  • Cittasaṅgaha-paramatthadīpanī
  • Vibhāvaniyañca
  • Cetasikasaṅgaha paramatthadīpanī
  • Pakiṇṇaka saṅgaha paramatthadīpanī
  • Vīthi saṅgaha paramatthadīpanī
  • Vīthimutta saṅgaha paramatthadīpanī
  • Rūpa saṅgaha paramatthadīpanī
  • Samuccaya saṅgaha paramatthadīpanī
  • Paccaya saṅgaha paramatthadīpanī
  • Kammaṭṭhāna saṅgaha paramatthadīpanī
  • Nigama paramatthadīpanī
  • Paramatthadīpanī nigamakathā
Paramatthadīpanī
  • Saṅgaha mahāṭīkā pāṭha
  • Ganthārabbhakathā
  • Pathamagāthā-paramatthadīpanī
  • Dutīyagāthā-paramatthadīpanī
  • Cittasaṅgaha-paramatthadīpanī
  • Vibhāvaniyañca
  • Cetasikasaṅgaha paramatthadīpanī
  • Pakiṇṇaka saṅgaha paramatthadīpanī
  • Vīthi saṅgaha paramatthadīpanī
  • Vīthimutta saṅgaha paramatthadīpanī
  • Rūpa saṅgaha paramatthadīpanī
  • Samuccaya saṅgaha paramatthadīpanī
  • Paccaya saṅgaha paramatthadīpanī
  • Kammaṭṭhāna saṅgaha paramatthadīpanī
  • Nigama paramatthadīpanī
  • Paramatthadīpanī nigamakathā

Vīthimutta saṅgaha paramatthadīpanī

Author: 注释—善巧 @ 小僧善巧

Niccasīlādīsu .‘‘ Yaṃ niccameva vaṭṭatī ’’ ti yaṃ pāṇātipāta virati sīlaṃ niccameva rakkhituṃ vaṭṭati .Aniccaṃ na vaṭṭati .
Kasmā , pāṇaghātādiṃ karontassa sabbakālampi duccarita sambhavato .Tenāha ‘‘ aniccaṃ sāvajjaṃ hotī ’’ ti .Duccaritaṃ hotīti attho .
‘‘ Yaṃ niccampi vaṭṭatī ’’ ti pakati gahaṭṭhānaṃ yaṃ vikāla bhojanādi virati sīlaṃ niccampi vaṭṭati .
‘‘ Aniccampi vaṭṭatī ’’ ti samādāna divasaṃ atikkamitvā vikāla bhojanādiṃ karontassa vītikkama dosovā duccarita doso vā natthīti adhippāyo .Tenāha ‘‘ sāvajjaṃ na hotī ’’ ti .Duccaritaṃ na hotīti attho .Tathā dasasīlañca pakati gahaṭṭhānaṃM0.168 aniccasīlaṃ nāmāti yojanā .
‘‘ Aniccasīlameva hotī ’’ ti pakati gahaṭṭhānaṃ taṃ dasasīlaṃ yāvajīvaṃ niccaṃ katvā samādiyitvā rakkhantānampi apabbajitattā pabbajitesu jāti sabhāveneva siddhaṃ niccasīlaṃ nāma na hoti .Yāvajīvaṃ katvā samādāna vaseneva niccaṃ hotīti adhippāyo .
‘‘ Vesadhāraṇena saha siddhattā ’’ ti ettha kathaṃ vesadhāraṇena siddhaṃ hotīti .Vesadhāraṇaṃ nāma gihivatthaṃ pahāya kāsāya vattha dhāraṇaṃ .Kāsāyavatthañca nāma arahattadhajo hoti .Na ca arahattadhajaṃ dhārentassa sikkhāpadaṃ asamādiyantassapi vikāle bhuñjituṃ vaṭṭati .Tathā naccādīni passituṃ , mālādīni dhāretuṃ , uccāsayanādīsu vasituṃ , jātarūpādīni sādituṃ .Kasmā iti ce , tesañhi taṃ taṃ yathāsakaṃ sīlaṃ niccaṃ suddhaṃ katvā rakkhitumeva vaṭṭatītiādinā kāraṇaṃ heṭṭhā vuttamevāti .
‘‘ Appanaṃ apattāva adhippetā ’’ ti appanāpattānaṃ mahaggatabhāvanānaṃ visuṃ upari vakkhamānattāti adhippāyo .
‘‘ Etthevā ’’ ti imasmiṃ bhāvanā kamme eva .
‘‘ Te saññevā ’’ ti ratanattayādīnaṃ eva ca .Gantuṃ āraddho gamiko .Addhānaṃ dīghamaggaṃ gacchanto addhiko .‘‘ Parisuddhenā ’’ ti lābhasakkārādi nirapekkhatāya attukkaṃ sana paravambhanādi rahitatāya ca parisuddhena .‘‘ Hitappharaṇa cittenā ’’ ti mayi karonte imassa ettakaṃ hitasukhaṃ bhavissatīti evaṃ tesaṃ hitasukhesu pharaṇa cittena .Mettacittenāti vuttaṃ hoti .
‘‘ Attano kiccesu viyā ’’ ti etena tesaṃ sabbaṃ kiccaṃ attanobhāraṃ karotīti dīpeti .‘‘ Sādhāraṇa karaṇaṃ ’’ ti attano puññaṃ paresaṃ dānaṃ .Atta manatāpavedaniyādhusādhūti vacībhedakaraṇaṃ .Tañhidinnañcānumoditañca diṭṭhadhammavedanīyaṃ jātanti sambandho .
‘‘ Yonisomanasikāre ṭhatvāti ettha silokādipakkhikaṃ ayonisomanasikāraṃ jahitvā suṇantassa imaṃ dhammaṃ sutvā attharasadhammarasappaṭisaṃvedī bhavissāmīti , desentassa imaṃ desento dhammassa ca suṇantānañca anuggahaṃ karissāmīti yonisomanasikāre ṭhatvā .Lābha sakkārādi pakkhiko manasikāro ayoni somanasikāroM0.169 nāma .Niyyānattha nissaraṇattha pakkhiko yonisomanasikāro nāma .Niravajja kammāni nāma kasigorakkhādi kammāni .Niravajjasippāni nāma vaḍḍhakisippādīni vejjasippādīni ca .Niravajja vijjāṭhānāni nāma parūparodhara hitāni aṅgavijjā vedavijjā mantavijjādīni .