404. Dānaṃ
M0.435 datvāti deyyadhammaṃ cajitvā .Yāya vā cetanāya so diyyati , sā cetanā dānaṃ .Datvāti taṃ cetanaṃ pariyodāpetvā visuddhaṃ katvā .Sīlaṃ samādiyitvāti pañcaṅgādivasena niccasīlaṃ gaṇhitvā .Iminā samādānaviratiyeva dassitā .Sampattaviratisamucchedaviratiyo pana loke sīlanti apākaṭattā na vuttā .Kiñcāpi na vuttā , ārammaṇapaccayā pana hontiyeva .Tattha samucchedavirati sekkhānaṃyeva kusalassa ārammaṇaṃ hoti , na itaresaṃ .Uposathakammaṃ katvāti ‘‘ pāṇaṃ na hane , na cādinnamādiye ’’ ti ( a . ni .3.71) evaṃ vuttaṃ uposathadivasesu aṭṭhaṅgauposathakiriyaṃ katvā .Taṃ paccavekkhatīti taṃ kusalaṃ sekkhopi puthujjanopi paccavekkhati , arahāpi paccavekkhateva .Arahatopi hi pubbe kataṃ kusalaṃ kusalameva , yena pana cittena paccavekkhati , taṃ kiriyacittaṃ nāma hoti .Tasmā ‘‘ etaṃ kusalo dhammo kusalassa dhammassā ’’ ti imasmiṃ adhikāre na labbhati .Pubbe suciṇṇānīti ‘‘ datvā samādiyitvā katvā ’’ ti hi āsanne katāni vuttāni , imāni na āsanne katānīti veditabbāni .Dānādīhi vā sesāni kāmāvacarakusalāni dassetuṃ idaṃ vuttaṃ .Jhānā vuṭṭhahitvāti jhānā vuṭṭhahitvā .Ayameva vā pāḷi .Sekkhā gotrabhun ti sotāpannaṃ sandhāya vuttaṃ .So hi gotrabhuṃ paccavekkhati .Vodānan ti idaṃ pana sakadāgāmianāgāmino sandhāya vuttaṃ .Tesañhi taṃ cittaṃ vodānaṃ nāma hoti .Sekkhāti sotāpannasakadāgāmianāgāmino .Maggā vuṭṭhahitvāti maggaphalabhavaṅgātikkamavasena attanā paṭiladdhā maggā vuṭṭhahitvā , suddhamaggatoyeva pana vuṭṭhāya paccavekkhaṇaṃ nāma natthi .
Kusalaṃ aniccatoti ettha vipassanūpagaṃ tebhūmakakusalameva veditabbaṃ , vipassanākusalaṃ pana kāmāvacarameva .Cetopariyañāṇenāti rūpāvacarakusalaṃ dasseti .Ākāsānañcāyatanan tiādīhi arūpāvacarakusalārammaṇavasena uppajjamānaṃ arūpāvacarakusalameva .
Kusalā khandhā iddhividhañāṇassātiādīhi puggalaṃ anāmasitvā dhammavasena dasseti .Tenevettha heṭṭhā gahitampi cetopariyañāṇaṃ puna vuttaṃ .