67. Sattame
M2.316 imāni cattāri ahirājakulānīti idaṃ daṭṭhavisāneva sandhāya vuttaṃ .Ye hi keci daṭṭhavisā , sabbete imesaṃ catunnaṃ ahirājakulānaṃ abbhantaragatāva honti .Attaguttiyāti attano guttatthāya .Attarakkhāyāti attano rakkhaṇatthāya .Attaparittāyāti attano parittāṇatthāya .Parittaṃ nāma anujānāmīti attho .
Virūpakkhehi me mettan ti virūpakkhajātikehi nāgehi saha mayhaṃ mittabhāvo hotu , mettā hotūti attho , te sukhitā niddukkhā averā hontūti adhippāyo .Evañhi mettāpharaṇaṃ hoti .Idāni yathā taṃ parittaṃ kātabbaṃ , taṃ dassento virūpakkhehi metiādimāha .Tattha
V3.349 ( jā . aṭṭha .2.2.105) virūpakkhehīti virūpakkhanāgakulehi .Sesesupi eseva nayo .Apādakehīti ahikulehi saha sabbasattesu odhiso mettāpharaṇadassanaṃ .Sahayoge cetaṃ karaṇavacanaṃ , etehi saha mayhaṃ mittabhāvoti vuttaṃ hoti apādakehīti apādakasattehi .Sesesupi eseva nayo .
Mā maṃ apādako hiṃsīti tāya mettāya attarakkhāvidhānadassanaṃ .
Sabbe sattātiādi attānaṃ upamaṃ katvā sabbasattesu anodhiso mettāpharaṇadassanaṃ .Sabbe sattāti ito pubbe ettakena ṭhānena
M3.382 odissakamettaṃ kathetvā idāni anodissakamettaṃ kathetuṃ idamāraddhaṃ .Tattha sattā pāṇā bhūtāti sabbānetāni puggalavevacanāneva .Tattha taṇhādiṭṭhivasena vaṭṭe pañcasu khandhesu āsattā visattā laggā laggitāti sattā , assāsapassāsapavattanasaṅkhātena pāṇanavasena pāṇā , bhūtabhāvitanibbattanavasena bhūtāti evaṃ vacanamattaviseso veditabbo .Avisesena pana sabbānipetāni padāni sabbasattasaṅgāhakāneva .Kevalāti sakalā .Idaṃ sabbasaddasseva hi pariyāyavacanaṃ .Bhadrāni passantūti bhadrāni ārammaṇāni passantu .Bhadrāni passantūti sabbepete sattā bhadrāni sādhūni kalyāṇāneva passantu .Mā kañci pāpamāgamāti etesu kañci ekaṃ sattampi pāpaṃ lāmakaṃ dukkhaṃ mā āgamā , mā āgacchatu mā pāpuṇātu , sabbe averā abyāpajjā sukhī niddukkhā hontūti .Mā kañci pāpamāgamāti kañci sattaṃ pāpakaṃ lāmakaṃ mā āgacchatu .
Evaṃ mettāya attaguttiṃ dassetvā idāni ratanattayānussaraṇena dassetuṃ ‘‘ appamāṇo ’’ tiādi vuttaṃ .Tattha pamāṇakaradhammā akusalā , tabbipākā ca pamāṇā , tappaṭipakkhā sīlādayo guṇā , tabbipākā ca lokiyalokuttaraphalāni appamāṇā , te assa atthīti appamāṇo , appamāṇā vā aparimeyyaguṇā assātipi appamāṇo .
Pamāṇavantānīti yathāvuttapamāṇakaradhammayuttāni .
Ahivicchikāti sarīsapānaññeva pabhedadassanaṃ .Uṇṇanābhīti lomasanābhiko makkaṭo .Sarabūti gharagoḷikā .
Paṭikkamantūti apagacchantu , mā maṃ vihesayiṃsūti attho .
Sohaṃ namoti ettha ‘‘ karomī ’’ ti pāṭhaseso .Yasmā mayā mettādīhi tumhākañca mayhañca rakkhā katā , yasmā ca sohaṃ bhagavato namo karomi , vipassīādīnaṃ sattannampi namo karomi , tasmā paṭikkamantu bhūtānīti yojanā .