49. Navame pabhassaran ti pariyodātaṃ sabhāvaparisuddhaṭṭhena .Tenāha –‘‘ paṇḍaraṃ parisuddhan ’’ ti .
Pabhassaratādayo nāma vaṇṇadhātuyaṃ labbhanakavisesāti āha –‘‘ kiṃ pana cittassa vaṇṇo nāma atthī ’’ ti ?
Itaro arūpatāya ‘‘ natthī ’’ ti paṭikkhipitvā pariyāyakathā ayaṃ tādisassa cittassa parisuddhabhāvanādīpanāyāti dassento ‘‘ nīlādīnan ’’ tiādimāha .
Tathā
V1.91 hi ‘‘ so evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte ’’ ti ( dī . ni .1.243-244; ma . ni .1.384-386,431-433; pārā .12-13) vuttaṃM1.100 .Tenevāha –‘‘ idampi nirupakkilesatāya parisuddhanti pabhassaran ’’ ti .Kiṃ pana bhavaṅgacittaṃ nirupakkilesanti ?Āma sabhāvato nirupakkilesaṃ , āgantukaupakkilesavasena pana siyā upakkiliṭṭhaṃ .Tenāha –‘‘ tañca kho ’’ tiādi .
Tattha attano tesañca bhikkhūnaṃ paccakkhabhāvato pubbe ‘‘ idan ’’ ti vatvā idāni paccāmasanavasena ‘‘ tan ’’ ti āha .Ca-saddo atthūpanayane .Kho-saddo vacanālaṅkāre , avadhāraṇe vā .
Vakkhamānassa atthassa nicchitabhāvato bhavaṅgacittena sahāvaṭṭhānābhāvato upakkilesānaṃ āgantukatāti āha –‘‘ asahajātehī ’’ tiādi .
Rāgādayo upecca cittasantānaṃ kilissanti vibādhenti upatāpenti cāti āha –‘‘ upakkilesehīti rāgādīhī ’’ ti .Bhavaṅgacittassa nippariyāyato upakkilesehi upakkiliṭṭhatā nāma natthi asaṃsaṭṭhabhāvato , ekasantatipariyāpannatāya pana siyā upakkiliṭṭhatāpariyāyoti āha –‘‘ upakkiliṭṭhaṃ nāmāti vuccatī ’’ ti .
Idāni tamatthaṃ upamāya vibhāvetuṃ ‘‘ yathā hī ’’ tiādimāha .
Tena bhinnasantānagatāyapi nāma iriyāya loke gārayhatā dissati , pageva ekasantānagatāya iriyāyāti imaṃ visesaṃ dasseti .Tenāha –‘‘ javanakkhaṇe … pe … upakkiliṭṭhaṃ nāma hotī ’’ ti .
50. Dasame bhavaṅgacittameva cittan ti ‘‘ pabhassaramidaṃ , bhikkhave , cittan ’’ ti vuttaṃ bhavaṅgacittameva .
Yadaggena bhavaṅgacittaṃ tādisapaccayasamavāye upakkiliṭṭhaṃ nāma vuccati , tadaggena tabbidhurapaccayasamavāye upakkilesato vimuttanti vuccati .Tenāha –‘‘ upakkilesehi vippamuttaṃ nāma hotī ’’ ti .Sesamettha navamasutte vuttanayānusārena veditabbaṃ .