Issues
Select Version
Ekakanipāta-aṭṭhakathā
  • Ganthārambhakathā
  • 1. Rūpādivaggavaṇṇanā
  • Nidānavaṇṇanā
  • Rūpādivaṇṇanā
  • 2. Nīvaraṇappahānavaggavaṇṇanā
  • 3. Akammaniyavaggavaṇṇanā
  • 4. Adantavaggavaṇṇanā
  • 5. Paṇihitaacchavaggavaṇṇanā
  • 6. Accharāsaṅghātavaggavaṇṇanā
  • 7. Vīriyārambhādivaggavaṇṇanā
  • 8. Kalyāṇamittatādivaggavaṇṇanā
  • 9. Pamādādivaggavaṇṇanā
  • 10. Dutiyapamādādivaggavaṇṇanā
  • 11. Adhammavaggavaṇṇanā
  • 12. Anāpattivaggavaṇṇanā
  • 13. Ekapuggalavaggavaṇṇanā
  • 14. Etadaggavaggo
  • 1. Paṭhamaetadaggavaggo
  • Etadaggapadavaṇṇanā
  • Aññāsikoṇḍaññattheravatthu
  • Sāriputta-moggallānattheravatthu
  • Mahākassapattheravatthu
  • Anuruddhattheravatthu
  • Bhaddiyattheravatthu
  • Lakuṇḍakabhaddiyattheravatthu
  • Piṇḍolabhāradvājattheravatthu
  • Mantāṇiputtapuṇṇattheravatthu
  • Mahākaccānattheravatthu
  • 2. Dutiyaetadaggavaggo
  • Cūḷapanthakattheravatthu
  • Subhūtittheravatthu
  • Khadiravaniyarevatattheravatthu
  • Kaṅkhārevatattheravatthu
  • Soṇakoḷivisattheravatthu
  • Soṇakuṭikaṇṇattheravatthu
  • Sīvalittheravatthu
  • Vakkalittheravatthu
  • 3. Tatiyaetadaggavaggo
  • Rāhula-raṭṭhapālattheravatthu
  • Kuṇḍadhānattheravatthu
  • Vaṅgīsattheravatthu
  • Upasenavaṅgantaputtattheravatthu
  • Dabbattheravatthu
  • Pilindavacchattheravatthu
  • Bāhiyadārucīriyattheravatthu
  • Kumārakassapattheravatthu
  • Mahākoṭṭhitattheravatthu
  • 4. Catutthaetadaggavaggo
  • Ānandattheravatthu
  • Uruvelakassapattheravatthu
  • Kāḷudāyittheravatthu
  • Bākulattheravatthu
  • Sobhitattheravatthu
  • Upālittheravatthu
  • Nandakattheravatthu
  • Nandattheravatthu
  • Mahākappinattheravatthu
  • Sāgatattheravatthu
  • Rādhattheravatthu
  • Mogharājattheravatthu
  • 5. Pañcamaetadaggavaggo
  • Mahāpajāpatigotamītherīvatthu
  • Khemātherīvatthu
  • Uppalavaṇṇātherīvatthu
  • Paṭācārātherīvatthu
  • Dhammadinnātherīvatthu
  • Nandātherīvatthu
  • Soṇātherīvatthu
  • Bakulātherīvatthu
  • Kuṇḍalakesātherīvatthu
  • Bhaddākāpilānītherīvatthu
  • Bhaddākaccānātherīvatthu
  • Kisāgotamītherīvatthu
  • Siṅgālakamātātherīvatthu
  • 6. Chaṭṭhaetadaggavaggo
  • Tapussabhallikavatthu
  • Anāthapiṇḍikaseṭṭhivatthu
  • Cittagahapativatthu
  • Hatthakaāḷavakavatthu
  • Mahānāmasakkavatthu
  • Uggagahapativatthu
  • Uggatagahapativatthu
  • Sūrambaṭṭhavatthu
  • Jīvakavatthu
  • Nakulapitugahapativatthu
  • 7. Sattamaetadaggavaggo
  • Sujātāvatthu
  • Visākhāvatthu
  • Khujjuttarā-sāmāvatīvatthu
  • Uttarānandamātāvatthu
  • Suppavāsāvatthu
  • Suppiyāvatthu
  • Kātiyānīvatthu
  • Nakulamātāvatthu
  • Kāḷīkuraragharikāvatthu
  • 15. Aṭṭhānapāḷi
  • 1. Paṭhamavaggavaṇṇanā
  • 2. Dutiyavaggavaṇṇanā
  • 16. Ekadhammapāḷi
  • 1. Paṭhamavaggavaṇṇanā
  • 2. Dutiyavaggavaṇṇanā
  • 3. Tatiyavaggavaṇṇanā
  • 4. Catutthavaggavaṇṇanā
  • 17. Pasādakaradhammavaggavaṇṇanā
  • 18. Aparaaccharāsaṅghātavaggavaṇṇanā
  • 19. Kāyagatāsativaggavaṇṇanā
  • 20. Amatavaggavaṇṇanā
Ekakanipāta-aṭṭhakathā
  • Ganthārambhakathā
  • 1. Rūpādivaggavaṇṇanā
  • Nidānavaṇṇanā
  • Rūpādivaṇṇanā
  • 2. Nīvaraṇappahānavaggavaṇṇanā
  • 3. Akammaniyavaggavaṇṇanā
  • 4. Adantavaggavaṇṇanā
  • 5. Paṇihitaacchavaggavaṇṇanā
  • 6. Accharāsaṅghātavaggavaṇṇanā
  • 7. Vīriyārambhādivaggavaṇṇanā
  • 8. Kalyāṇamittatādivaggavaṇṇanā
  • 9. Pamādādivaggavaṇṇanā
  • 10. Dutiyapamādādivaggavaṇṇanā
  • 11. Adhammavaggavaṇṇanā
  • 12. Anāpattivaggavaṇṇanā
  • 13. Ekapuggalavaggavaṇṇanā
  • 14. Etadaggavaggo
  • 1. Paṭhamaetadaggavaggo
  • Etadaggapadavaṇṇanā
  • Aññāsikoṇḍaññattheravatthu
  • Sāriputta-moggallānattheravatthu
  • Mahākassapattheravatthu
  • Anuruddhattheravatthu
  • Bhaddiyattheravatthu
  • Lakuṇḍakabhaddiyattheravatthu
  • Piṇḍolabhāradvājattheravatthu
  • Mantāṇiputtapuṇṇattheravatthu
  • Mahākaccānattheravatthu
  • 2. Dutiyaetadaggavaggo
  • Cūḷapanthakattheravatthu
  • Subhūtittheravatthu
  • Khadiravaniyarevatattheravatthu
  • Kaṅkhārevatattheravatthu
  • Soṇakoḷivisattheravatthu
  • Soṇakuṭikaṇṇattheravatthu
  • Sīvalittheravatthu
  • Vakkalittheravatthu
  • 3. Tatiyaetadaggavaggo
  • Rāhula-raṭṭhapālattheravatthu
  • Kuṇḍadhānattheravatthu
  • Vaṅgīsattheravatthu
  • Upasenavaṅgantaputtattheravatthu
  • Dabbattheravatthu
  • Pilindavacchattheravatthu
  • Bāhiyadārucīriyattheravatthu
  • Kumārakassapattheravatthu
  • Mahākoṭṭhitattheravatthu
  • 4. Catutthaetadaggavaggo
  • Ānandattheravatthu
  • Uruvelakassapattheravatthu
  • Kāḷudāyittheravatthu
  • Bākulattheravatthu
  • Sobhitattheravatthu
  • Upālittheravatthu
  • Nandakattheravatthu
  • Nandattheravatthu
  • Mahākappinattheravatthu
  • Sāgatattheravatthu
  • Rādhattheravatthu
  • Mogharājattheravatthu
  • 5. Pañcamaetadaggavaggo
  • Mahāpajāpatigotamītherīvatthu
  • Khemātherīvatthu
  • Uppalavaṇṇātherīvatthu
  • Paṭācārātherīvatthu
  • Dhammadinnātherīvatthu
  • Nandātherīvatthu
  • Soṇātherīvatthu
  • Bakulātherīvatthu
  • Kuṇḍalakesātherīvatthu
  • Bhaddākāpilānītherīvatthu
  • Bhaddākaccānātherīvatthu
  • Kisāgotamītherīvatthu
  • Siṅgālakamātātherīvatthu
  • 6. Chaṭṭhaetadaggavaggo
  • Tapussabhallikavatthu
  • Anāthapiṇḍikaseṭṭhivatthu
  • Cittagahapativatthu
  • Hatthakaāḷavakavatthu
  • Mahānāmasakkavatthu
  • Uggagahapativatthu
  • Uggatagahapativatthu
  • Sūrambaṭṭhavatthu
  • Jīvakavatthu
  • Nakulapitugahapativatthu
  • 7. Sattamaetadaggavaggo
  • Sujātāvatthu
  • Visākhāvatthu
  • Khujjuttarā-sāmāvatīvatthu
  • Uttarānandamātāvatthu
  • Suppavāsāvatthu
  • Suppiyāvatthu
  • Kātiyānīvatthu
  • Nakulamātāvatthu
  • Kāḷīkuraragharikāvatthu
  • 15. Aṭṭhānapāḷi
  • 1. Paṭhamavaggavaṇṇanā
  • 2. Dutiyavaggavaṇṇanā
  • 16. Ekadhammapāḷi
  • 1. Paṭhamavaggavaṇṇanā
  • 2. Dutiyavaggavaṇṇanā
  • 3. Tatiyavaggavaṇṇanā
  • 4. Catutthavaggavaṇṇanā
  • 17. Pasādakaradhammavaggavaṇṇanā
  • 18. Aparaaccharāsaṅghātavaggavaṇṇanā
  • 19. Kāyagatāsativaggavaṇṇanā
  • 20. Amatavaggavaṇṇanā

5. Paṇihitaacchavaggavaṇṇanā

Author: 注释—善巧 @ 小僧善巧

49. Navame pabhassaran ti pariyodātaṃ sabhāvaparisuddhaṭṭhena .Tenāha –‘‘ paṇḍaraṃ parisuddhan ’’ ti .
Pabhassaratādayo nāma vaṇṇadhātuyaṃ labbhanakavisesāti āha –‘‘ kiṃ pana cittassa vaṇṇo nāma atthī ’’ ti ?
Itaro arūpatāya ‘‘ natthī ’’ ti paṭikkhipitvā pariyāyakathā ayaṃ tādisassa cittassa parisuddhabhāvanādīpanāyāti dassento ‘‘ nīlādīnan ’’ tiādimāha .
TathāV1.91 hi ‘‘ so evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte ’’ ti ( dī . ni .1.243-244; ma . ni .1.384-386,431-433; pārā .12-13) vuttaṃM1.100 .Tenevāha –‘‘ idampi nirupakkilesatāya parisuddhanti pabhassaran ’’ ti .
Kiṃ pana bhavaṅgacittaṃ nirupakkilesanti ?Āma sabhāvato nirupakkilesaṃ , āgantukaupakkilesavasena pana siyā upakkiliṭṭhaṃ .Tenāha –‘‘ tañca kho ’’ tiādi . Tattha attano tesañca bhikkhūnaṃ paccakkhabhāvato pubbe ‘‘ idan ’’ ti vatvā idāni paccāmasanavasena ‘‘ tan ’’ ti āha .Ca-saddo atthūpanayane .Kho-saddo vacanālaṅkāre , avadhāraṇe vā .
Vakkhamānassa atthassa nicchitabhāvato bhavaṅgacittena sahāvaṭṭhānābhāvato upakkilesānaṃ āgantukatāti āha –‘‘ asahajātehī ’’ tiādi .
Rāgādayo upecca cittasantānaṃ kilissanti vibādhenti upatāpenti cāti āha –‘‘ upakkilesehīti rāgādīhī ’’ ti .Bhavaṅgacittassa nippariyāyato upakkilesehi upakkiliṭṭhatā nāma natthi asaṃsaṭṭhabhāvato , ekasantatipariyāpannatāya pana siyā upakkiliṭṭhatāpariyāyoti āha –‘‘ upakkiliṭṭhaṃ nāmāti vuccatī ’’ ti .
Idāni tamatthaṃ upamāya vibhāvetuṃ ‘‘ yathā hī ’’ tiādimāha .
Tena bhinnasantānagatāyapi nāma iriyāya loke gārayhatā dissati , pageva ekasantānagatāya iriyāyāti imaṃ visesaṃ dasseti .Tenāha –‘‘ javanakkhaṇe … pe … upakkiliṭṭhaṃ nāma hotī ’’ ti .
50. Dasame bhavaṅgacittameva cittan ti ‘‘ pabhassaramidaṃ , bhikkhave , cittan ’’ ti vuttaṃ bhavaṅgacittameva .
Yadaggena bhavaṅgacittaṃ tādisapaccayasamavāye upakkiliṭṭhaṃ nāma vuccati , tadaggena tabbidhurapaccayasamavāye upakkilesato vimuttanti vuccati .Tenāha –‘‘ upakkilesehi vippamuttaṃ nāma hotī ’’ ti .Sesamettha navamasutte vuttanayānusārena veditabbaṃ .