Issues
Select Version
Dhammasaṅgaṇī-aṭṭhakathā
Dhammasaṅgaṇī-aṭṭhakathā

ပန= ထိုမှတစ်ပါး။ ဒုကမာတိကာယံ= ၌။ တိကေသု= တိက်တို့၌။ အာဂတပဒဝဏ္ဏနံယေဝ= မလာသော ပုဒ်တို့၏ အဖွင့်ကိုသာလျှင်။ မယံ= ငါတို့သည်။ ကရိဿာမ= ပြုကုန်အံ့။

Author: နိဿယ @ IAPT

**ပန**၊ **ထိုမှတစ်ပါး**။ ဒုကမာတိကာယံ၊ ၌။ တိကေသု၊ တိက်တို့၌။ အာဂတပဒဝဏ္ဏနံယေဝ၊ မလာသော ပုဒ်တို့၏ အဖွင့်ကိုသာလျှင်။ မယံ၊ ငါတို့သည်။ ကရိဿာမ၊ ပြုကုန်အံ့။
**ဟေတုဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ တာဝ၊ စွာ။ အတ္ထော၊ ကို။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ **ဟေတု ဓမ္မာ**တိ၊ ဟေတုဓမ္မာဟူသည်ကား။ မူလဋ္ဌေန၊ ကောင်းစွာ တည်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြီးစေတတ်သောမူလ၏အဖြစ် တည်းဟူသော သကတ်အနက်ကြောင့်။ ဝါ၊ မူလ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (နပစ္စယမတ္တဋ္ဌေနလှန်၊ ပစ္စည်းသာမညကြောင့် ဟေတု မည်သည်မဟုတ်ဟူလို)။ ဟေတုသင်္ခါတာ၊ ဟိတ်ဟုဆိုအပ်ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ တရားတို့သည်။
ဟေတုဓမ္မာ၊ မည်ကုန်၏။ ဟေတုဓမ္မာ၊ ဟိတ်ဟု ဆိုအပ်ကုန်သောတရားတို့သည်။ "ဟေတူ ဓမ္မာ"တိပိ၊ ဟေတူ ဓမ္မာဟူ၍လည်း။ ပါဌော၊ ပါဌ်သည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဟေတူ၊ ဟိတ်ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ တရားတို့သည်။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ရှိကုန်၏။
**နဟေတူ** တိဝစနံ၊ နဟေတုဟူသော စကားသည်။ တေသံယေဝ၊ ထိုဟိတ်တရားတို့ကိုသာလျှင်။ ပဋိက္ခေပဝစနံ၊ ပယ်ကြောင်းဖြစ်သောစကားသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
သမ္ပယောဂတော၊ သမ္ပယုတ်အားဖြင့်။ ပဝတ္တေန၊ ဖြစ်သော။ ဟေတုနာ၊ ဟိတ်နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဝတ္တန္တိ၊ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သဟေတုကာ**၊ မည်ကုန်၏။ သဟေတုကာ၊ သမ္ပယုတ်ဟိတ်နှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်သော။ ဧတေသံ၊ တို့အား။
တထေဝသမ္ပယောဂတော၊ ထိုသမ္ပယုတ်အားဖြင့်သာလျှင်။ ပဝတ္တော၊ ဖြစ်သော။ ဟေတု၊ ဟိတ်သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အဟေတုကာ**၊ မည်ကုန်၏။ အဟေတုကာ၊ သမ္ပယုတ်ဟိတ်ရှိကုန်သော။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ဧကုပ္ပါဒါဒိတာယ၊ တူသောဖြစ်ခြင်းမျှသည် အစရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဟေတုနာ၊ ဟိတ်နှင့်။ သမ္ပယုတ္တာ၊ အညီအညွတ် ဧကုပ္ပါဒတာ အစရှိသော အပြားတို့ဖြင့် ယှဉ်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ **ဟေတု သမ္ပယုတ္တာ**၊ မည်ကုန်၏။ ဟေတုသမ္ပယုတ္တာ၊ ဟိတ်နှင့်အညီအညွတ် ဧကုပ္ပါဒတာ အစရှိသော အပြားတို့ဖြင့်ယှဉ်ကုနသော။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ဟေတုနာ၊ ဟိတ်နှင့်။ ဝိပ္ပယုတ္တာ၊ အညီအညွတ် ဧကုပ္ပါဒတာ အစရှိသော အပြားတို့ဖြင့် မယှဉ်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဟေတုဝိပ္ပယုတ္တာ**၊ မည်ကုန်၏။ ဟေတုဝိပ္ပယုတ္တာ၊ ဟိတ်နှင့်အညီအညွတ်ဧကုပ္ပါဒတာအစရှိသောအပြားတို့ဖြင့် မယှဉ်ကုန်သော။ **စ**၊ **ဆက်၍ဆိုအံ့**။
ဒွိန္နမ္မိ၊ နှစ်ပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော။ ဣမေသံဒုကာနံ၊ ဤသဟေတုကဒုက်, ဟေတု သမ္ပယုတ္တဒုက်တို့၏။ အတ္ထတော၊ အနက်အားဖြင့်။ နာနတ္တံ၊ ထူးသည်၏ အဖြစ်သည်။ ကိဉ္စာပိနတ္ထိ၊ အကယ်၍ကားမရှိ၏ရှင့်။ **ပန တထာပိ**၊ **ထိုသို့မရှိသော်လည်း**။ ဒေသနာဝိလာသေနဝါ၊ ဒေသနာတော်ကို တင့်တယ် စမ္ပယ်စေတတ်သော သဗ္ဗညုတဉာဏ်၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ တထာ တေဟိ ပကာရေဟိ၊ ထိုသို့ သဟေတုကဟေတုသမ္ပယုတ္တအပြားတို့ဖြင့်။ ဗုဇ္ဈန္တာနံ၊ သစ္စာလေးပါး တရားကို သိကုန်သော။ ပုဂ္ဂလာနံ၊ တို့၏။ အဇ္ဈာသယဝသေနဝါ၊ အလို၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ ဒွေဒုကာ၊ သဟေတုကဒုက်, ဟေတုသမ္ပယုတ္တဒုက်တို့ကို။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တာ၊ ကုန်၏။
တတော၊ ထိုဟေတုသမ္ပယုတ္တဒုက်မှ။ ပရံ၊ ၌။ ပဌမဒုကံ၊ ကို။ ဒုတိယတတိယေတိ၊ ဒုတိယဖြစ််သော သဟေတုကဒုက်, တတိယဖြစ်သော ဟေတုသမ္ပယုတ္တဒုက်တို့နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ယောဇေတွာ၊ ယှဉ်၍။ "ဟေတူန ဟေတူ" တိအာဒီနံ၊ ဟေတု နဟေတု ဤသို့အစရှိကုန်သော။ တေသံပဒါနံ၊ တို့၏။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ ယထာသမ္ဘဝတော၊ ဖြစ်သင့်သည်အား လျော်သောအားဖြင့်။ အပရေပိ၊ တစ်ပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော။ တယော၊ သုံးပါးကုန်သော။ ဒုကာ၊ ဟေတု သဟေတုကဒုက်, ဟေတု ဟေတုသမ္ပယုတ္တဒုက်, နဟေတုကဒုက်တို့ကို။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တာ၊ ကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုပါဠိတော်၌။ "ဟေတူ စေဝ ဓမ္မာ သဟေတုကာစာ"တိ၊ ဟူသော။ ဧတံဒုကပဒံ၊ ထိုပါဠိတော်၌ရှိသော ဒုက်ပုဒ်သည်။ သမ္ဘဝတိယထေဝ၊ ဖြစ်၏သို့။ တထာ၊ ထိုအတူ။ "ဟေတူစေဝ ဓမ္မာ အဟေတုကာစာ"တိ၊ ဟူသော။ ဣဒံဒုကပဒမ္ပိ၊ ဤအသစ်သော ဒုက်ပုဒ်သည်လည်း။ သမ္ဘဝတိ၊ ဖြစ်သင့်၏။
**စ**၊ **ထိုမှတစ်ပါး**။ "သဟေတုကကာစေဝ ဓမ္မာ,နစဟေတူ"တိ၊ ဟေတုတူသော။ ဧတံဒုကပဒံ၊ သည်။ သမ္ဘဝတိယထာ၊ ဖြစ်၏သို့။ တထာ၊ တူ။ "အ‌ဟေတုကာစေဝ ဓမ္မာနစဟေတူ"တိ၊ ဟူသော။ ဣဒံဒုကပဒမ္ပိ၊ ဤအသစ်သော ဒုက်ပုဒ်သည်လည်း။ သမ္ဘဝတိ၊ ၏။
ဟေတုသမ္ပယုတ္တဒုကေန၊ ဟေတုသမ္ပယုတ္တဒုက်နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ယောဇနာယပိ၊ ယှဉ်ခြင်း၌လည်း။ ဧသေဝနယော၊ ဤနည်းကိုသာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။

တတြ၊ ထိုပါဠိတော်၌။ "နဟေတူ ဓမ္မာ သဟေတုကာပိ။ အဟေတုကာပီ"တိဣမိနာ၊ ဖြင့်။ အတ္ထေ၊ လိုအပ်သောအနက်သည်။ သိဒ္ဓေ၊ ပြီးပြီးသည်။ သတိ၊ ဖြစ်လျက်။ "န ဟေတူ ခေါပန ဓမ္မာ"တိဧတ္ထ၊ နဟေတူ ခေါပန ဓမ္မာဟူသော ဤပုဒ်၌။ အတိရိတ္တံ၊ လွန်သော။ ယဒေတံ-ယံဧတံ ခေါပနာတိပဒံ၊ အကြင်ခေါပနဟူသော ဤပုဒ်ကို။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ တဿ၊ ထိုအလွန်ဖြစ်သာ ‌ခေါပန ဟူသောပုဒ်၏။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ အယံ အတိရေကတ္ထော၊ ဤဆိုလတံ့သော အလွန်ဖြစ်သော အနက်ကို။ သင်္ဂဟိတော၊ ပေါင်း၍ယူအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ကထံ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ အဘယ်သို့ သိအပ်သနည်းဟုမူကား။
ကေဝလံ၊ သက်သက်။ နဟေတူဓမ္မာဝ၊ နဟေတုဓမ္မတို့သည်သာလျှင်။ နသမ္ဘဝန္တိ၊ သဟေတုက-အဟေတုကအပြားဖြင့် ဖြစ်သည်မဟုတ်ကုန်။ အထခေါ၊ အဟုတ်သော်ကား။ အညေပိ၊ ဟေတုဓမ္မမှ တစ်ပါးကုန်သော ဟေတုဓမ္မတို့သည်လည်း။ သမ္ဘဝန္တိ၊ သဟေတုက အဟေတုကအပြားဖြင့် ဖြစ်ကုန်၏။ ကေဝလံ၊ သက်သက်။ နဟေတူဓမ္မာ၊ နဟေတုဓမ္မတို့သည်။ သဟေတုကာ-အဟေတုကာဣစ္စေဝ၊ သဟေတုကအဟေတုက ဟူသောအပြားဖြင့်သာလျှင်။ နသမ္ဘဝန္တိ၊ ဖြစ်သည်မဟုတ်ကုန်။ အထခေါ၊ အဟုတ်သော်ကား။ အညထာပိ၊ သဟေတုက အဟေတုကအပြားမှ တစ်ပါးသော ဟေတုသမ္ပယုတ္တ ဟေတုဝိပ္ပယုတ္တဟူသော ဤအပြားဖြင့်လည်း။ သမ္ဘဝန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်သင့်၏။ ဣတိအယံ အတိရေကတ္ထော၊ ကို။ သင်္ဂဟိတော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။မှတ်ဖွယ်။ ။ ကထံ နကေဝလံ နဟေတုဓမ္မာ၊ အထခေါ အညေပိ သဟေတုကာ အဟေတုကာ ဣစ္စေဝ၊ အာသ‌ခေါ အညထာပီတိ၊ အဋ္ဌကထာပါဠိ ဤသို့ရှိမှမှန်သည်။
တတ္ထ ပန အညေပိ အညထာပီတိ ဧတေသံ ဝိသုံ ပဝတ္တိယာ ဒွေဒုကာဒဿိတာ၊ သယံ ပဝတ္တိယာ ပန အယမ္ပိဒုကော ဝေဒိတဗ္ဗော ဟေတုစေဝဓမ္မာ ဟေတုသမ္ပယုတ္တာပိ ဟေတု ဝိပ္ပယုတ္တာပီတိ။
ဤဋီကာပါဠိကိုမြင်၍ ရှေ့ အထခေါ အညေပိကို ကွင်း၍ နောက်၌ အထခေါ အညေပိ အညထာပိဟူ၍ ရေးမှားတတ်သည်၊ အထခေါ အညထာပိသာ ရှိသင့်သည်၊ ယခင်အနက်ကို ချဲ့လို့ရကား" ဣဒံ ဝုတ္တံဟောတိ" စသည်ကိုမိန့်သော်။
ဣဒံအယံ အဓိပ္ပါယော၊ ဤသို့သော အဓိပ္ပါယ်ကို။ ဝုတ္တံ-ဝုတ္တော၊ ဆိုအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ **ဟိ-ဝိတ္တာရေမိ**၊ **ချဲ့ဦးအံ့**။ "န ဟေတူ ဓမ္မာ သဟေတုကာပိ အဟေတုကာပီ"တီ၊ အဟေတုကာပိဟူသော။ အယံဒုကော၊ ဤဒုက်သည်။ သမ္ဘဝတိယထေဝ၊ ဖြစ်၏သို့။ (ဤ၌ ဣတိရှိသင့်သည်၊ မရှိသော်လည်းအကြေမှတ်၊ ပရတောပိ ဧသေဝနယော)။ ဧဝံ၊ ဤအတူ။ ဟေတူ ဓမ္မာသဟေတုကာပိ အဟေတုကာပီတိ၊ အဟေတုကာပိဟူသော။ အယံဒုကော၊ သည်။ သမ္ဘဝတိ၊ ၏။
**စ**၊ **ထိုမှတစ်ပါး**။ "န ဟေတူ ဓမ္မာ သဟေတုကာပိ၊ အဟေတုကာပီ"၊ တိ၊ အဟေတုကာပိဟူသော။ အယံဒုကော၊ သည်။ သမ္ဘဝတိယထာ၊ ၏သို့။ ဧဝံ၊ ဤအတူ။ "နဟေတူ ဓမ္မာ ဟေတုသမ္ပယုတ္တာပိ ဟေတုဝိပ္ပယုတ္တာပီ"တိ၊ ဟေတုဝိပ္ပယုတ္တာဟူသော။ အယံဒုကော၊ ဤဒုက်သည်။ သမ္ဘဝတိ၊ ဖြစ်သင့်၏။ ဣတိဣဒံအဓိပ္ပါယော၊ ကို။ ဝုတ္တံ-ဝုတ္တော၊ ဆိုအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ (အဆုံး၌လည်း ဣတိကြေသည်)။
**စူဠန္တရဒုကေသု**၊ တို့၌။ အတ္ထော၊ ကို။ ဧဝံ၊ ဤသို့ဆိုလတံ့သောနည်းဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ အတ္တနော၊ ကို။ နိပ္ဖာဒကေန၊ ပြီးစေတတ်သော။ ပစ္စယေန၊ ပစ္စယုပ္ပန်တရားနှင့် တူသော ကာလရှိသော ဟေတုသဟဇာတအစရှိသော အကြောင်း, ပစ္စယုပ္ပန်တရားနှင့် တူသောကာလမရှိသော အနန္တရ, သမနန္တရအစရှိသော အကြောင်း, ကာလဝိမုတ်ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်, ပညတ် ဟုဆိုအပ်သော အာရမ္မဏ, အဓိပတိ အစရှိသောကြောင့်တရားနှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုတရားတို့သည်။ **သပ္ပစ္စယာ**၊ မည်ကုန်၏။
ဧတေသံဓမ္မာနံ၊ တို့အား။ ဥပ္ပါဒေဝါ၊ ဥပါဒ်၌၎င်း။ ဌိတိယံဝါ၊ ဌီ၌၎င်း။ ပစ္စယော၊ ဆိုအပ်ပြီးသော သမာနကာလ အသမာနကာလ ကာလဝိမုတ်ဖြစ်သော အကြောင်းသုံးပါးသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အပစ္စယာ**၊ မည်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ဧတေသံကို သမ္ဗန်အနက်ပေး၍ ဥပ္ပါဒေဝါ ဌိတိယံဝါ၌ မစပ်အပ်၊ စပ်မူ နိဗ္ဗာန်၌ ဥပါဒ်ရှိ၏ဟူသော စကားသည် ကျ၏၊ ထိုကြောင့် သမ္ပဒါန်အနက်ပေး၍ နတ္တိ၌ စပ်။
ယေဓမ္မာ၊ တို့ကို။ ပစ္စယေဟိ၊ မိမိကို ပြီးစေတတ်သော အကြောင်းတရားတို့သည်။ သမာဂန္တွာ၊ အညီအညွတ်ရောက်၍။ ကတာ၊ ပြုအပ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သင်္ခတာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
သင်္ခတာ၊ အကြောင်းတရားတို့သည် အညီအညွတ်ကပ်၍ ပြုအပ်ကုန်သည်။ န၊ မဟုတ်ကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အသင်္ခတာ**၊ ၏။ ဧတေသံဓမ္မာနံ၊ တို့အား။ တို့၏။
အဝိနိဗ္ဘောဂ ဝသေန၊ အသီးအသီးမခွဲခြမ်း မဝေဖန်အပ်သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ရူပံ၊ ရူပါယတနသည်။ ဝါ၊ ပထဝီစသော အစိတ်စိတ်သော ရုပ်သည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ရူပိနော**၊ မည်ကုန်၏။
ဧတေသံဓမ္မာနံ၊ တို့အား။ တို့၏။ တထာဝိဓံ၊ ထို ဆိုအပ်ပြီးသော အသီးအသီး မခွဲခြမ်း မဝေဖန်အပ်သော သဘောရှိသော။ ရူပံ၊ ရူပါယတနသည်။ ဝါ၊ ပထဝီစသော အစိတ်စိတ်သော ရုပ်သည်။ နတ္တိ၊ မရှိ။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အရူပိနော**၊ မည်ကုန်၏။
**ဝါ**၊ **တစ်နည်းကား**။ ရုပ္ပနလက္ခဏံ၊ ဖောက်ပြန်ခြင်း လက္ခဏာသည်။ ရူပံ၊ ရူပမည်၏။ ဧတေသံဓမ္မာနံ၊ တို့အား။ တို့၏။ တံရူပံ၊ ထိုဖောက်ပြန်ခြင်းလက္ခဏာသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ရူပိနော**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ရူပိနော၊ ဖောက်ပြန်ခြင်းလက္ခဏာရှိကုန်သည်။ န၊ မဟုတ်ကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အရူပိနော**၊ မည်ကုန်၏။
**လောကိယာ ဓမ္မာ**ကိဧတ္ထ၊ လောကိယာဓမ္မာဟူသောဒုက်ပုဒ်၌။ ဝဋ္ဋံ၊ ဝဋ်တရားကို။ လုဇ္ဇန ပလုဇ္ဇနဋ္ဌေန၊ ခဏိက ဘင်အားဖြင့် ပျက်တတ်သော အဆုံးစုတိအားဖြင့် အကြွင်းမဲ့ ပျက်တတ်သောသဘောကြောင့်။ **လောကေ**၊ လောကဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ တသ္မိံ လောကေ၊ ထိုလောကဟု ဆိုအပ်သောဝဋ်တရား၌။ ပရိယာပန္နဘာဝေန၊ အကျုံးဝင်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ လောကေ၊ လောကဟု ဆိုအပ်သောဝဋ်တရား၌။ နိယုတ္တာ၊ ယှဉ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **လောကိယာ**၊ မည်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ လုဇ္ဇန ပလုဇ္ဇနဋ္ဌေန၊ ပျက်တတ် ဖြစ်တတ်သော အနက်ကြောင့် ဟု မဓုအလို မြန်မာဆိုသည်ကား မလျော်လွန်း။
ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ တတောလောကတော၊ ထိုလောကမှ။ ဥတ္တိဏ္ဏာ၊ ထွက်မြောက်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဥတ္တရာ**၊ မည်ကုန်၏။ လောကေ၊ လောက၌။ အပရိယာပန္နဘာဝေန၊ အကျုံးမဝင်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ လောကတော၊ လောကမှ။ ဥတ္တရာ၊ ထွက်မြောက်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **လောကုတ္တရာ**၊ မည်ကုန်၏။
**ကေနစိဝိညေယျာတိ**၊ ဟူသည်ကား။ စက္ခုဝိညာဏာဒီသု၊ စက္ခုဝိညာဥ် အစရှိသည်တို့တွင်။ ကေနစိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခုသော။ ဧကေန၊ တစ်ခုသော။ စက္ခုဝိညာဏေနဝါ၊ စက္ခုဝိညာဉ်သည်၎င်း။ သောတဝိညာဏေနဝါ၊ သည်၎င်း။ ဝိဇာနိတဗ္ဗာ၊ သိအပ်ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ သဘာဝဓမ္မတို့သည်။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ကုန်၏။
**နကေစိဝိညေယျာ**တိ၊ ဟူသည်ကား။ တေနေဝ၊ ထိုအမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခု တစ်ပါးပါးသာလျှင်ဖြစ်သော။ စက္ခုဝိညာဏေနဝါ၊ သည်၎င်း။ သောတဝိညာဏေနဝါ၊ သည်၎င်း။ နဝိဇာနိတဗ္ဗာ၊ မသိအပ်ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ သဘာဝဓမ္မတို့သည်။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ကုန်၏။
ဧဝံဣမသ္မိံ အတ္ထေ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသောအနက်သည်။ သန္တေ၊ ဖြစ်လတ်သော်။ ဒွိန္နမ္ပိ၊ နှစ်ပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော။ ပဒါနံ၊ ကေနစိဝိညေယျပုဒ် နကေနစိဝိညေယျပုဒ်တို့၏။ အတ္ထနာနတ္တတော၊ အနက်ထူးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဒုကော၊ ဒုက်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
**အာသဝဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ အတ္ထော၊ ကို။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ အာသဝန္တိ၊ ယိုစီးတတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ **တေဓမ္မာ**၊ တို့သည်။ **အာသဝါ**၊ မည်ကုန်၏။ ဝဏတော၊ အမာဝမှ။ ယူတံ၊ သနံရည်သည်။ အသုစိဘာဝေန၊ မစင်ကြယ်သော အပုပ်ရည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ သန္ဒတိဝိယ၊ ယိုစီး၏သို့။ (ဤကား ထည့်ပါဌ်)။
စက္ခုတောပိ၊ စက္ခုဒွါရမှ၎င်း။ ပ။ မနတောပိ၊ မနောဒွါရမှ၎င်း။ ပဂ္ဃရဏအသုစိဘာဝေန၊ ယိုစီးသော မစင်မကြယ် စက်ဆုပ်ဖွယ်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ သန္ဒန္တိ၊ ယိုစီးတတ်ကုန်၏။ ကျမ်းတက်။ ။ ကရားမှ ရှိသောရေ ယိုစီးသကဲ့သို့ မဟုတ်၊ စန္ဒရကန်ကျောက်မှဖြစ်၍ ယိုသောရေကဲ့သို့ဟု ပြလိုရကား "ပဝတ္တန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ" မိန့်သော်။ ပဝတ္တန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဝါ၊ ကား။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ဓမ္မတော၊ ဓမ္မအားဖြင့်။ ယာဝဂေါတြဘုံ၊ ဂေါတြဘုတိုင်အောင်။ သြကာသတော၊ သြကာသအားဖြင့်။ ယာဝဘဝဂ္ဂံ၊ ဘဝဂ်တိုင်အောင်။ သဝန္တိ ဂစ္ဆန္တိ၊ အာရုံပြုသောအားဖြင့် သွားတတ်ရောက်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အာသဝါ**၊ မည်ကုန်၏။
ဧတေဓမ္မေ၊ ထိုဂေါတြဘုတိုင်အောင်သော တရားတို့ကို၎င်း။ ဧတဉ္စသြကာသံ၊ ထိုဘဝဂ်တိုင်အောင်သောအရပ်ကို၎င်း။ အန္တောကရိတွာ၊ အတွင်းပြု၍။ ပဝတ္တန္တိ၊ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိအယံအတ္ထော၊ ဤသို့သော အနက်ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ အပ်၏။
**ဟိ-သစ္စံ**၊ ၏။ အယံအာကာရော၊ ဤအာသဝါ ဟူသောပုဒ်၌ အာအက္ခရာသည်။ အန္တောကရဏတ္ထော၊ အတွင်းပြုခြင်း အနက်ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဝါ၊ ကား။
စိရပါရိဝါသိယဋ္ဌေန၊ ရှည်မြင့်စွာသောကာလပတ်လုံး ထုံတတ်သည်၏အဖြစ် တည်းဟူသောအနက်ကြောင့်။ ဝါ၊ ကာလရှည်ကြာ ဟောင်းမြင်းသည် အဖြစ်ကြောင့်။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ မုဒိရာဒယော၊ မုဒရက်သီးရည် အစရှိကုန်သော။ အာသဝါဝိယ၊ အရက်နှင့်တူကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိပိ၊ ဤသို့သော အနက်ကြောင့်လည်း။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
**အာသဝါ**၊ မည်ကုန်၏။ **ဟိ-သစ္စံ**၊ ၏။
လောကသ္မိံ၊ ၌။ စိရပါရိဝါသိကာ၊ ရှည်မြင့်စွာ ကာလပတ်လုံး ထုံတတ်ကုန်သော။ မုဒိရာဒယော၊ မုဒရက်သီးရည် အစရှိသည်တို့ကို။ အာသဝါတိ၊ အာသဝတို့ဟူ၍။ ဝုစ္စန္တိ၊ ကုန်၏။
**စ**၊ **ဆက်**။ စိရပါရိဝါသိယဋ္ဌေန၊ ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး ထုံတတ်သည်၏ အဖြစ် တည်းဟူသောအနက်ကြောင့်။ အာသဝါ၊ မည်ကုန်သည်။ ယဒိသိယုံ၊ အကယ်၍ ဖြစ်ကုန်ငြားအံ့။ ဧဝံသန္တေ၊ ဤသို့ဖြစ်ကုန်သည်ရှိသော်။ ဧတေယေဝ၊ ဤကာမာသဝ စသည်တို့ သာလျှင်။ အာသဝါ၊ အာသဝမည်ကုန်သည်။ (ထည့်)။ ဘဝိတုံ၊ ဖြစ်ခြင်းငှာ။ အရဟန္တိ၊ ကုန်၏။
**ဟိ-သစ္စံ**၊ **၏**။ "ပုရိမာ ဘိက္ခဝေ။ပ။နာဟောသီ"တိအာဒိ၊ ဤသို့အစရှိသော။ ဧတံဝစနံ၊ ကို။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣတော၊ ဤအခါမှ။ ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။ အဝိဇ္ဇာ၊ သည်။ နာဟောသိ၊ မဖြစ်စဘူး။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အဝိဇ္ဇာယ၊ ၏။ ပုရိမာ၊ သော။ ကောဋိ၊ အစွန်းသည်။ နပညာယတိ၊ မထင်။ မှတ်ဖွယ်။ ။ အာဒိသဒ္ဒေန ပုရိမာ ဘိက္ခဝေ ကောဋိ န ပညာယတိ ဘဝတဏှာယာတိ ဣဒံသုတ္တံ သင်္ဂဟိတံ၊ အဝိဇ္ဇာသဝ ဘဝါသဝါနဉ္စ စိရပရိဝုတ္တတာယ ဒဿိတာယ တဗ္ဘာဝဘာဝီနံ ကာမသဝ ဒိဋ္ဌာသဝါနဉ္စ စိရပရိဝုတ္ထတာ ဒဿိတာ ဟောတိ။ ။ ဋီကာ-၅၂-ဆ။
ဝါ၊ ကား။ ယေဓမ္မာ၊ တိုသည်။ အာယတံ၊ အစမမြင် ရှည်ကြာစွာသော။ သံသာရဒုက္ခံ၊ သံသရာဆင်းရဲဟူသောအသီးကို။ သဝန္တိ ဖလန္တိ၊ သီးတတ်ကုန်၏။ အာယတံ၊ ရှည်စွာသော။ သံသာရဒုက္ခံ၊ သံသရာ ဆင်းရဲဟူသောသားကို။ ပသဝန္တိ၊ မွေးဖွားတတ်ကုန်၏။ ဣတိပိ၊ ဤသို့သော အနက်ကြောင့်လည်း။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အာသဝါ**၊ မည်ကုန်၏။ အဓိပ္ပါယ်။ ။ သဝန္တိ ဖလန္တိ ဟူသော ဋီကာအလို သံသာရဒုက္ခ အသီးကို သီးတတ်သည် ဟူလိုသည်၊ ပသဝန္တိဟူသော အဋ္ဌကထာအလို သုတာဂါဝီ၌ကဲ့သို့ သံသာရဒုက္ခဟူသော သားကို မွေးဖွားတတ်သည် ဟူလိုသော်။
တတော၊ ထိုအာသဝမှ။ အညေ၊ တစ်ပါးကုန်သော တရားတို့သည်။ **နောအာသဝါ**နာမ၊ အာသဝမှ တစ်ပါးသော တရားမည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အတ္တာနံ၊ ကိုယ်ကို။ အာရမ္မဏံကတွာ၊ အာရုံပြု၍။ ပဝတ္တေဟိ၊ ကုန်သော။ အာသဝေဟိ၊ အာရမ္မဏိကဖြစ်သော အာသဝေါတရားတို့နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သာသဝါ**၊ မည်ကုန်၏။ ဧတေသံဓမ္မာနံ၊ တို့အား။
ဧဝံပဝတ္တမာနာ၊ ဤသို့ မိမိကို အာရုံပြု၍ဖြစ်ကုန်သော။ အာသဝါ၊ တို့သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အနာသဝါ**၊ ကုန်၏။
သေသံ၊ ဖွင့်ဆိုအပ်ပြီးသည်မှ ကြွင်းကျန်သောစကားကို။ ဟေတုဂေါစ္ဆကေ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေ‌နေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
**ပန**၊ **ထူးသည်ကိုဆိုအံ့**။ အယံ၊ ဤဆိုလတံ့သည်ကာ။ ဝိသေသော၊ အထူးတည်း။ တတ္ထ၊ ထိုဟေတုဂေါစ္ဆက၌။ န ဟေတူ ‌ခေါပန ဓမ္မာသဟေတုကာပိ၊ အဟေတုကာပီ"တိ၊ ဟူသော။ အယံဩသာနဒုကော၊ ဤအဆုံးဖြစ်သောဒုက်ကို။ ပဌမဒုကဿ၊ ၏။ ဒုတိယပဒံ၊ ဒုတိယပုဒ်ကို။ အာဒိမှိ၊ အစ၌။ ဌပေတွာ၊ ထား၍။ ဝုတ္တောယထာ၊ ဟောတော်မူအပ်သကဲ့သို့။ ဧဝံတထာ၊ တူ။ ဣဓ၊ ဤအာသဝဂေါစ္ဆက၌။ "နော အာသဝါ ခေါပန ဓမ္မာ သာသဝါပိ၊ အနာသဝါပီ"တိ၊ ဟူသော။ အယံဒုကော၊ ကို။ နဝုတ္တော၊ ဟောတော်မမူအပ်။
ကိဉ္စာပိ နဝုတ္တော၊ အကယ်၍ကား မဟောအပ်၏ရှင့်။ အထခေါ၊ ထိုသို့ မဟောအပ်သော်လည်း။ အယဉ္စဒုကော၊ ဤဒုက်ကို၎င်း။ အညော၊ တစ်ပါးဖြစ်သော။ ဘေဒေါစ၊ ဒုက်ပြားကို၎င်း။ တတ္ထ၊ ထိုဟေတုဂေါစ္ဆက၌။ ဝုတ္တနယေ‌နေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် သာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
**သံယောဇနဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ယဿပုဂ္ဂလဿ၊ အား။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ တံပုဂ္ဂလံ၊ ထိုမိမိ၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ဝဋ္ဋသ္မိံ၊ ကမ္မ, ကိလေသ, ဝိပါကဟု ဆိုအပ်သော သုံးပါးသောဝဋ်၌။ သံယောဇေန္တိ- ဗန္ဓန္တိ၊ ဖွဲ့ချည်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သံယောဇနာ**၊ မည်ကုန်၏။ (ဝဋ်သုံးပါးတို့အားကျေးဇူးပြုသည်ပင် ဖွဲ့ချည်သည် ဆိုလိုသည်)။
တတော၊ သံယောဇဉ် တရားတို့မှ။ အညေ၊ တစ်ပါးကုန်သော တရားတို့သည်။ **နောသံယောဇနာ**နာမ၊ သံယောဇဉ်တရားမှ တစ်ပါးသော တရားမည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အာရမ္မဏဘာဝံ၊ အာရုံ၏ အဖြစ်သို့။ ဥပဂန္တွာ၊ ရောက်၍။ သံယောဇနသမ္ဗန္ဓနေန၊ သံယောဇဉ်တရားတို့နှင့် စပ်ခြင်းဖြင့်။ သံယောဇနာနံ၊ တို့၏။ ဟိတာ၊ အစီးအပွားတို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သံယောဇနိယာ**၊ မည်ကုန်၏။ ဧတံ၊ ဤသံယောဇနိယ ဟူသောအမည်သည်။
သံဘောဇနဿ၊ သံယောဇဉ်တရား၏။ အာရမ္မဏပစ္စယဘူတာနံ၊ အာရမ္မဏပစ္စည်းဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၏။ အဓိဝစနံ၊ အမည်တည်း။ ယေဓမ္မာ၊ အကြင် တရားတို့သည်။
သံယောဇနိယာ၊ သံယောဇဉ်တရားတို့၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည်။ န၊ မဟုတ်ကုန်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုတရားတို့သည်။ **အသံယေဇနိယာ**၊ မည်ကုန်၏။
သေသံ၊ ကြွင်းကျန်သောစကားကို။ ဟေတုဂေါစ္ဆကေ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
**ဂန္ထဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ယဿပုဂ္ဂလဿ၊ အား။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ တံပုဂ္ဂလံ၊ ကို။ စုတိပဋိသန္ဓိဝသေန၊ စုတိ, ပဋိသန္ဓေ၏အစွမ်းဖြင့်။ ဝဋ္ဋသ္မိံ၊ ၌။ ဂန္ထေန္တိ၊ ထိတ် အစရှိသာ အနှောင် အဖွဲ့ကဲ့သို့ဖွဲ့တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဂန္ထာ**၊ မည်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ဂန္ထ ဗန္ဓနေဟု ဒုတိယက္ခရာနှင့် ဓာတုမာလာရှိရကား ဒုတိယက္ခရာသင့်သည်၊ ဃဋ္ဋေန္တိကား ဋီကာ, အနု မဓုစသည် မလာ၊ နောက်သွင်းသာ ဖြစ်သည်။
တတော၊ ထိုဂန္ထရားမှ။ အညေ၊ တစ်ပါးကုန်သာ တရားတို့သည်။ **နောဂန္ထာ**၊ ဂန္ထတရားမှ တစ်ပါးသော တရားမည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့ကို။
အာရမ္မဏကရဏဝသေန၊ အာရုံပြုသည်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဂန္ထေဟိ၊ တို့သည်။ ဂန္ထိတဗ္ဗာ၊ အပ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဂန္ထနိယာ**၊ မည်ကုန်၏။
သေသံ၊ ကို။ ဟေတုဂေါစ္ဆကေ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ ယောဇေတဗ္ဗံ၊ ယှဉ်အပ်၏။
**စ**၊ **ဆက်၍ဆိုအံ့**။ ဣဓ၊ ဤဂန္ထဂေါစ္ဆက၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗံယထာ၊ သိအပ်သကဲ့သို့။ ဧဝံတထာ၊ ထိုအတူ။ ဣတော၊ ဤဂန္ထဂေါစ္ဆကမှ။ ပရေသုပိ၊ နောက်ဖြစ်သောဂေါစ္ဆကတို့၌လည်း။ ဝုတ္တာဝသေသံ၊ ဆိုအပ်ပြီးသည်မှ ကြွင်းကျန်သောစကားရပ်ကို။ တတ္ထတတ္ထ၊ ထိုထိုဂေါစ္ဆက၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ သိအပ်၏။ သံယောဇန ဂန္ထယောဂအထူး။ ။ အဝေးသို့ သွားသော သတ္တဝါကို ဆွဲငင်ဆောင်ယူတတ်သောအားဖြင့် ဝဋ်မှထွက်မြောက်ခြင်းငှာ မပေးသည်၏ အစွမ်းဖြင့် ကောင်းကင်သို့ လွှတ်သော ကျီး၏ခြေ၌ချည်သောကြိုးကဲ့သို့ ဖွဲ့ချည်သည်ကား သံယောဇဉ်မည်၏။ ထိတ်စသော အနှောင့်အဖွဲ့ကဲ့သို့ မရွေ့မကွာသာအောင် နှောင့်ဖွဲ့သည်ကို ပြုခြင်းသည် ဂန္ထမည်၏။ (တစ်နည်း)။ သံခြေကျဉ်း ခြေသုတ်ကြိုးဝန်းတို့၏ အချင်းချင်းစပ်သဖြင့် မပြတ်မကွာ နိုင်သည်၏ အစွမ်းကိုပြုခြင်းကဲ့သို့ ဝဋ်စ မပြတ်မကွာ မြဲစွာဖွဲ့စပ်သည်ကို ပြုခြင်းသည် ဂန္ထမည်၏။ သစ်စေးကဲ့သို့ စေးကပ်တွယ်ငြိသည်ကို ပြုခြင်းသည် ယောဂမည်၏။ ဤသည်လျှင် အထူးတည်း။
**ဩဃဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ယဿပုဂ္ဂလဿ၊ အား။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ တံပုဂ္ဂလံ၊ ကို။ ဝဋ္ဋသ္မိံ ယေဝ၊ ၌သာလျှင်။ ဩဟနန္တိ ဩသီဒါပေန္တိ၊ နှစ်တတ်ကုန်၏။ ဝါ၊ နစ်စေတတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဩဃာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အာရမ္မဏံကတွာ၊ အာရုံပြု၍။ အတိက္ကမနီယတော၊ လွန်ကျူး ကျော်နင်းအပ်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ ဝါ၊ အဖြစ်ကြောင့်။ ဩဃေဟိ၊ ဩဃတို့သည်။ အတိက္ကမိတဗ္ဗာ၊ လွန်ကျူး ကျော်နင်းအပ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဩဃနီယာ**၊ မည်ကုန်၏။
ဩဃာနံ၊ တို့၏။ အာရမ္မဏဓမ္မာဧဝ၊ အာရုံဖြစ်သောတရားတို့ကိုသာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ဩဃနီယဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။မှတ်ဖွယ်။ ။ သရသေဟိ အတိက္ကမိတဗ္ဗာ ပဗ္ဗတရာဇိ သရဘနီယာပုဒ်ကဲ့သို့ နာမဓာတ်တည်း၊ ဓာတုရူပေနာမသ္မာ ဏျောစ၌ စသဒ္ဒါဖြင့် ဩဃပုဒ်နောက်ဏျ ပစ္စည်းသက်ပြီးမှ ဘာဝကမ္မေသု တဗ္ဗာနီယာဖြင့် အနီယပစ္စည်းသက်၍ ဩဃနီယ ပြီးသည်။
နာမဓာတုဝိယ ဟေတံ ကိတန္တံ မဟာပဒေသသုတ္တေန သာဓေတဗ္ဗံ ၊ ကေစိ ပန တဒ္ဓိတန္တိ ဝဒန္တိ၊ ဝိစာရေတဗ္ဗမေတံ။ ။ မဓု-၁၁၈-သု။
ဤအလိုသော် မဟာပဒေသသုတ်ဖြင့် ပြီးစေသင့်သည်၊ အာချာတ်မဟုတ် ကိတ်ဖြစ်၍ နာမဓာတုဝိယဟု ဝိယနှင့်ဆိုသည်။
**ယောဂဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ (ယဿ သံဝိဇ္ဇန္တိတံ လိုက်စေ)။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ယဿပုဂ္ဂလဿ၊ အား။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ တံ၊ ကို။ ဝဋ္ဋသ္မိံ၊ ၌။ ယောဇေန္တိ၊ သစ်စေးကဲ့သို့ စေးကပ် ငြိတွယ်စေတတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ယောဂါ**၊ မည်ကုန်၏။
**ယောဂနီယာ**၊ ယောဂနီယတရားတို့ကို။ ဩဃနီယာ ဝိယ၊ ဩဃနီယ တရားတို့ကဲ့သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ အာရမ္မဏံ ကတွာ အတိက္ကမနီယတော ယောဂေဟိ အတိက္ကမိတဗ္ဗာတိ ယောဂနီယာကိုညွှန်းသည်၊ (တစ်နည်း) အာရမ္မဏံ ကတွာ ယောဂနီယတော ယောဂေဟိ ယောဇေတဗ္ဗာတိ ယောဂနီယာကိုညွှန်းသည်။
**နီဝရဏဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ စိတ္တံ၊ ကို။ နီဝရန္တိ ပရိယောနန္ဓန္တိ၊ စက္ခုပသာဒကို မျှေးသောတိမ်လွှာကဲ့သို့ ပိတ်ဖုံးမျှေးကာတတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုတရားတို့သည်။ **နီဝရဏာ**၊ မည်ကုန်၏။
**နီဝရဏီယာ**၊ နီဝရဏီယတရားတို့ကို။ သံယောဇနီယာဝိယ၊ သံယောဇနီယတရားတို့ကဲ့သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ အပ်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ အာရမ္မဏဘာဝံ ဥပဂန္တွာ နီဝရဏသမာဂမေ နီဝရဏာနံ ဟိတာတိ နီဝရဏီယာကို ညွှန်းသည်၊ နီဟု ဒီဃနှင့်ရွတ်။
**ပရာမာသဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ဓမ္မာနံ၊ သဘာဝဓမ္မတို့၏။ ယထာဘူတံ၊ အကြင်အကြင်ဟုတ်မှန်တိုင်းသော။ အနိစ္စာဒိအာကာရံ၊ ဤသို့အစရှိသည်တို့၏အစွမ်းဖြင့်။ ပဝတ္တမာနာ၊ ဖြစ်ကုန်သည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ ပရတော၊ အနိစ္စစသော ဟုတ်မှန်သောသဘောမှ တစ်ပါးသော နိစ္စစသောမဟုတ်မမှန်သောသဘောအားဖြင့်။ အာမသန္တိ၊ ဟုတ်မှန်သောသဘောကိုမြစ်သောအားဖြင့် သုံးသပ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ပရာမာသာ**၊ ကုန်၏။
ပရာမာသေဟိ၊ တို့သည်။ အာရမ္မဏကရဏဝသေန၊ အာရုံပြုသည်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပရာမဋ္ဌတ္တာ၊ အနိစ္စစသော ဟုတ်မှန်သော သဘောမှတစ်ပါး နိစ္စစသော မဟုတ်မမှန်သော သဘောအားဖြင့် သုံးသပ်အပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ **ပရာမဋ္ဌာ**၊ မည်ကုန်၏။
**မဟန္တရဒုကေသု**၊ တို့၌။ အာရမ္မဏံ၊ အာရုံကို။ အဂ္ဂဟေတွာ၊ မယူမူ၍၊ အပ္ပဝတ္တိကော၊ မဖြစ်ခြင်းကြောင့်။ အာရမ္မဏေန၊ အာရုံနှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဝတ္တန္တိ၊ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သာရမ္မဏာ**၊ မည်ကုန်၏။
ဧတေသံ၊ တို့အား။ အာရမ္မဏံ၊ သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အနာရမ္မဏာ**၊ မည်ကုန်၏။
စိန္တနဋ္ဌေန၊ အာရုံကို ယူတတ်သည်ထက် လွန်စွာသိတတ်သည်၏အဖြစ် တည်းဟူသော အနက်ကြောင့်။ **စိတ္တာ**၊ မည်ကုန်၏။ ဝါ၊ ကား။ ဝိစိတ္တဋ္ဌေန၊ ဇာတိ, ဘုမ္မိ, သမ္ပယောဂအစရှိသော အစွမ်းအားဖြင့် ဆန်းကြယ်သောအနက်ကြောင့်။ **စိတ္တာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ အကြင်တရားတို့သည်။
အဝိပ္ပယောဂဝသေန၊ မကွေမကွာ ယှဉ်သည်၏အစွမ်းအားဖြင့်။ စေတသိ၊ ၌။ နိယုတ္တာ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **စေတသိကာ**၊ မည်ကုန်၏၊ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
နိရန္တရဘာဝူပဂမနတာယ၊ အခြားမရှိသည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ ဝါ၊ အထူးမရှိသောအဖြစ်သို့ ရောက်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ ဥပ္ပါဒတော၊ ဥပါဒ်မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ ယာဝဘင်္ဂါ၊ ဘင်တိုင်အောင်။ စိတ္တေန၊ နှင့်။ သံသဋ္ဌာ၊ နှီးနှောကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **စိတ္တသံသဋ္ဌာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ဧကတော၊ စိတ်နှင့်တကွ။ ပဝတ္တမာနာပိ၊ ဖြစ်ကုန်သော်လည်း။ နိရန္တရဘာဝံ၊ အခြားမရှိသည်၏အဖြစ်သို့။ ဝါ၊ တစ်ပါးမဟုတ်သည်၏ အဖြစ်သို့။ အနုပဂမနတာယ၊ မရောက်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ စိတ္တေန၊ နှင့်။ ဝိသံသဋ္ဌာ၊ မနှီးမနှောကုန်။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **စိတ္တဝိသံသဋ္ဌာ**၊ မည်ကုန်၏။ ဧတေန စိတ္တေန၊ ထိုစိတ်ဖြင့်။
သမုဋ္ဌဟန္တိ၊ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုသို့ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ တံစိတ္တံ၊ သည်။ သမုဋ္ဌာနံ၊ မည်၏။ ဧတေသံ၊ တို့အား။
စိတ္တံ၊ စိတ်ဟုဆိုအပ်သော။ သမုဋ္ဌာနံ၊ ဖြစ်ကြောင်းတရားသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **စိတ္တသမုဋ္ဌာနာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
သဟ၊ တကွ။ ဘဝန္တိ၊ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ သဟဘုနော၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
စိတ္တေန၊ စိတ်နှင့်။ သဟဘုနော၊ တကွဖြစ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုတရားတို့သည်။ **စိတ္တသဟဘုနော**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အနုပရိဝတ္တန္တိ၊ အစဉ်လိုက်၍ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ အနုပရိဝတ္တိနော၊ မည်ကုန်၏။
ကိံ၊ အဘယ်သို့။ အနုပရိဝတ္တန္တိ၊ အစဉ်လိုက်၍ဖြစ်တတ်ကုန်သနည်း။
စိတ္တံ၊ စိတ်သို့။
အနုပရိဝတ္တန္တိ၊ အစဉ်လိုက်၍ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ စိတ္တဿ၊ စိတ်သို့။ အနုပရိဝတ္တိနော၊ အစဉ်လိုက်၍ ဖြစ်တတ်ကုန်သည်တို့တည်း။ **စိတ္တာနုပရိဝတ္တိနော**၊ စိတ်သို့အစဉ်လိုက်၍ ဖြစ်တတ်ကုန်သည်တို့။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
စိတ္တသံသဋ္ဌာစ၊ စိတ်နှင့်နှီးနှောကုန်သည်လည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာစ၊ စိတ်လျှင်ဖြစ်ကြောင်းရှိကုန်သည်လည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **စိတ္တသံသဋ္ဌသမုဋ္ဌာနာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
စိတ္တသံသဋ္ဌာစ၊ ကုန်သည်လည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာစ၊ ကုန်သည်လည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ စိတ္တသဟဘုနောဧဝစ၊ စိတ်နှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်သည်သာလျှင်တည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုသို့ သုံးပါးသောသတ္တိကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **စိတ္တသံသဋ္ဌသမုဋ္ဌာနသဟဘုနော**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
စိတ္တသံသဋ္ဌာစ၊ ကုန်သည်လည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာစ၊ ကုန်သည်လည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ စိတ္တာနုပရိဝတ္တိနောဧဝစ၊ ကုန်သည်သာလျှင်လည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **စိတ္တသံသဋ္ဌသမုဋ္ဌာနာနုပရိဝတ္တိ**နော၊ မည်ကုန်၏။
သေသာနိ၊ ဖွင့်အပ်ပြီးသည်မှ ကြွင်းကုန်သော။ သဗ္ဗပဒါနိ၊ အလုံးစုံသော ပုဒ်တို့ကို။ ဝုတ္တပဒါနံ၊ ဖွင့်အပ်ပြီးသောပုဒ်တို့၏။ ပဋိပက္ခဝသေန၊ ဆန့်ကျင်ဘက်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ သိအပ်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ စိတ္တသံသဋ္ဌသမုဋ္ဌာနာဒိပဒေသု သံသဋ္ဌသမုဋ္ဌာနာဒိသဒ္ဒါစိတ္တသဒ္ဒါ ပေက္ခာတိ ပစ္စေကံ စိတ္တသဒ္ဒသမ္ဗန္ဓတ္တာ စိတ္တသံသဋ္ဌာစတေ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာစာတိ ပစ္စေကံ ယောဇေတွာ အတ္ထော ဝုတ္တော။ ။ ဋီကာ-၅၄-ဆ။
အဇ္ဈတ္တဇ္ဈတ္တံ၊ အဇ္ဈတ္တဟု ဆိုအပ်သော အဇ္ဈတ္တကို။ သန္ဓာယ၊ ရည်၍။ အဇ္ဈတ္တတ္တိကေ၊ ၌။ ဝုတ္တဝသေန၊ ဆိုအပ်ပြီးသည်၏ အစွမ်းဖြင့်။ အဇ္ဈတ္တာဝ၊ အပေါင်းဖြစ်သော နိယကဇ္ဈတ္တ၌ အကျုံးဝင်သော အဇ္ဈတ္တိ ကာယတနခြောက်ပါးတို့သည်သာလျှင်။ ဝါ၊ အပေါင်းဖြစ်သောနိယကဇ္ဈတ္တ၌ အစိတ်၏ အဖြစ်ဖြင့်ဖြစ်သော အဇ္ဈတ္တိကာယတန ခြောက်ပါးတို့သည် သာလျှင်။ **အဇ္ဈတ္တိကာ**၊ မည်ကုန်၏။
တတော၊ ထိုအဇ္ဈတ္တသန္တာန်မှ။ ဗဟိဘူတာ၊ အပဖြစ်၍ဖြစ်ကုန်သောတရားတို့သည်။ **ဗာဟိရာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ဘူတာနိ၊ မဟာဘုတ်တို့ကို။ ဥပါဒိယန္တေဝ ဂဏှန္တိဧဝ၊ စွဲလမ်းတတ်ကုန်သည်သာလျှင်တည်း။ နိဿယန္တိဧဝ၊ မှိတတ်ကုန်သည်သာလျှင်တည်း။ ဘူတာနိ၊ မဟာဘုတ်တို့ကို။ ဥပါဒိယန္တိ ဂယှန္တိတိယ၊ စွဲလမ်းအပ်ကုန်၏သို့။ နိဿီယ န္တိဝိယ၊ မှီအပ်ကုန်၏သို့။ တထာ၊ ထိုအတူ။ ဧတာနိ၊ ဤတရားတို့ကို။ နဥပါဒိယန္တိ နဂယှန္တိ၊ မစွဲလမ်းအပ်ကုန်။ နနိဿိယန္တိ၊ မမှီအပ်ကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ **တေဓမ္မာ**၊ တို့သည်။ **ဥပါဒါ**၊ ဥပါဒါမည်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ အထဝါ ဘူတာနိ အမုဉ္စိတွာ တေသံ ဝဏ္ဏနိသာဒိဘာဝေန ဂဟေတဗ္ဗတော ဥပါဒါ။ ဤကား ဋီကာ (၅၄-ဆ)အလို။
ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ဥပါဒိယန္တေဝ ဂဏှန္တိဧဝ၊ စွဲလမ်းတတ်ကုန်သည်သာလျှင်။ နိဿယန္တိဧဝ၊ မှီတတ်ကုန်သည် သာလျှင်။ န၊ မဟုတ်ကုန်။ ဥပါဒိယန္တိဂယှန္တိပိ၊ စွဲလည်းစွဲလမ်းအပ်ကုန်၏။ နိဿိယန္တိပိ၊ မှီလည်း မှီအပ်ကုန်၏။ (ဤသို့လှန်)။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **နောဥပါဒါ**၊ မည်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ကံနှင့် ကတ္တားနှစ်ပါးရသည်ဟူလိုသည်၊ ဥပါဒါကားကတ္တားသာ၊ ကံမရ။
**ဥပါဒါနဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ဘုသံ၊ ပြင်းစွာ။ အာဒိယန္တိ၊ ယူတတ်စွဲလမ်းတတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဥပါဒါနာ**၊ မည်ကုန်၏။ ဒဠှဂ္ဂါဟံ၊ မြဲမြံစွာစွဲလမ်းခြင်းကို။ ဂဏှန္တိ၊ စွဲလမ်းတတ်ကုန်၏။ ဣတိအယံ၊ ဤသည်လျှင်။ အတ္ထော၊ တည်း။
တတော၊ ထိုဥပါဒန်မှ။ အညေ၊ တစ်ပါးသော တရားတို့သည်။ **နောဥပါဒါနာ**၊ ဥပါဒါန် မမည်ကုန်။
**ကိလေသဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ သံကိလိဋ္ဌတ္တိကေ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ သံသဒ္ဒါကိုပယ်၍ ကိလိဿန္တီတိ ကိလေသာ ဤသို့အစရှိသော ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့်သာလျှင်။ အတ္ထော၊ ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
**ပီဋ္ဌီဒုကေသု**၊ တို့၌။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ကာမေ ကာမဘဝေ၊ ကာမတစ်ဆယ့်တစ်ဘုံ၌။ ယေဘုယျေန၊ များသောအားဖြင့်။ အဝစရန္တိ၊ ကျင်လည်တတ် ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ **ကာမာဝစရာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ရူပေ ရူပဘဝေ၊ အသညသတ်ကြဉ်သော ရူပတစ်ဆယ့်ငါးဘုံ၌။ ယေဘုယျေန၊ များသောအားဖြင့်။ အဝစရန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ရူပါဝစရာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အရူပေ အရူပဘဝေ၊ အရူပလေးဘုံ၌။ ယေဘုယျေန၊ များသောအားဖြင့်။ အဝစရန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အရူပါဝစရာ**၊ မည်ကုန်၏။
အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤပိဋ္ဌိဒုက်၌။ သင်္ခေပေါ၊ အကျဉ်းတည်း။
ဝိတ္ထာရော ပန၊ အကျယ်သည်ကား။ ပရတော၊ နောက်၌။ အာဝိ၊ ထင်စွာ။ ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်လတံ့။ဝစနတ္ထ။ ။ ကာမတဏှာ ကာမော၊ ကာမော အဝစရတိဧတ္ထ ဧတေသု ဓမ္မေသု အာရမ္မဏကရဏဝသေနာတိ ကာမာဝစရာ။ ရူပတဏှာရူပံ၊ ရူပံအဝစရတိ ဧတ္ထအာရမ္မဏကရဏဝသေနာတိ ရူပါဝစရာ။ အရူပတဏှာ အရူပံ၊ အရူပံ အဝစရတိဧတ္ထ အာရမ္မကရဏဝသေနာတိ အရူပါဝစရာ။ ။ဋီကာ ၅၅-ဆ။
ကျမ်းတက်။ ။ ပရိယာပန္နာ အန္တောဂဓာ၏ အာဓာရသည် လောကုတ္တရေခံ၍ လောကုတ္တရာလည်း ပရိယာပန္နမည်၏ဟုယူအံ့စိုးရကား " တေဘူမကဝဋ္ဋေ" မိန့်သော်၊ လောကီတရား၏ ပရိယာပန္နအဖြစ်သည်လောက၌ ပစ္စက္ခသိဒ္ဓိဖြစ်ရကား လောကုတ္တရေ ဟူသော အာဓာရကို မကြံရှာသင့်ပြီဟုလိုသည်။
ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ တေဘူမကဝဋ္ဋေ၊ ဘုံသုံးပါး၌ ဖြစ်သော ဝဋ်ဆင်းရဲ၌။ ပရိယာပန္နာ အန္တောဂဓာ၊ အကျုံးဝင်ကုန်သည်တို့တည်း။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ပရိယာပန္နာ**၊ မည်ကုန်၏။ (တစ်နည်း) ယေဓာမ္မ၊ တို့ကို။ တေဘူမကဝဋ္ဋေ၊ ၌။ ပရိယာပန္နာ ပရိစ္ဆေဒကာယတဏှာယ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ အာပန္နာ ဂဟိတာ၊ ပိုင်းခြားခြင်းကို ပြုတတ်သော တဏှာသည် ပိုင်းခြား၍ယူအပ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ပရိယာပန္နာ**၊ မည်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ပိုင်းခြား၍ယူအပ်၏ဟူသည် အကျုံးဝင်သည်ဟူလိုသည်ဟု အန္တောဂဓာ မိန့်သည်။ အန္တောဂဓာ၊ အကျုံးဝင်ကုန်သည်တို့တည်း။ ဣတိအယံ၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ လိုအပ်သောအနက်တည်းပေး။
ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ တသ္မိံ တေဘူမကဝဋ္ဋေ၊ ၌။ နပရိယာပန္နာ၊ အကျုံးမဝင်ကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အပရိယာပန္နာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ဝဋ္ဋမူလံ၊ အဝိဇ္ဇာ တဏှာဟူသော ဝဋ်မြစ်ကို။ ဆိန္ဒန္တာ၊ ဖြတ်ကုန်လျက်။ နိဗ္ဗာနံ၊ သို့။ အာရမ္မဏံ၊ အာရုံကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ ဝဋ္ဋတော ဝဋ္ဋစာရကတော၊ ဝဋ်ဆင်းရဲဟူသော နှောင်အိမ်မှ။ နိယျန္တိ၊ ထွက်မြောက်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **နိယျနိကာ**၊ မည်ကုန်၏။မှတ်ဖွယ်။ ။ အနီယသဒ္ဒေါ ဗဟုလံ ကတ္တု အဘိဓာယကောတိ ဝဋ္ဋစာရကတော နိယျန္တီတိ နိယျာနီယာ၊ နီကာရဿ ရဿတ္တံ၊ ယကာရဿစ ကကာရတ္တံ ကတွာနိယျာနိကာတိ ဝုတ္တံ။ ။ ဋီကာ-၅၅-ဆ။
ဤဋီကာ၌ အနီယသဒ္ဒေါ၊ သည်။ ဗဟုလာဓိကာရတော၊ ဗဟုလသဒ္ဒါလိုက်ခြင်းကြောင့်။ ကတ္တုအဘိဓာယကော၊ ကတ္တားကိုဟောသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဤသို့ပေး။ အဘယ်ကြောင့်နည်း-ဗဟုလံ ကြိယတ္တာတိစ၊ သဗ္ဗတ္ထဝတ္တတေဟု သဒ္ဒါကျမ်းတို့၌ ဆိုသောကြောင့် ဘာဝကမ္မေသုတဗ္ဗာနိယာသုတိမှ ဗဟုလသဒ္ဒါလိုက်သော် ဗဟုလအားဖြင့် ကတ္တားကိုလည်း ဟော၏ဟု စကားကျယ်သောကြောင့်တည်း။ အချို့ဋီကာ၌ "အဗဟုလံ"ဟူ၍ပင် ရှိ၏။ အဗဟုလံ အဗဟုလေန၊ အပ္ပကအားဖြင့်၊ ကတ္တုအဘိဓာယကော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ပေ၊ သို့သော်လည်း မဓု စသည်တို့၌ ဗဟုလံ ဖွင့်ဆိုသောကြောင့် ဗဟုလံသာပါဌ်ဟောင်းဖြစ်သည်။ နီကာရဿ ရဿတ္တံ၌ ကရဏီယံစသည်တို့၌ကဲ့သို့ အနီယပစ္စည်း၏ နီကို ယူသင့်သည်၊ နီဥပသာရကို မယူသင့်။ နိယျာနိကာ၌ နီဥပသာရ နီဝရဏ၌ကား နီဥပသာရဟု ပ,ပရာ, နီ, နီဝယ် အစဉ်အတိုင်းယူ၊ မဓုသာရ၌ကား နီကာရဿာတိ နီဥပသဂ္ဂဿ ဟူသည်ကား သဒ္ဒါကျမ်းတို့နှင့်မလျော်၊ "နိယျာနကရဏသီလာဝါ နိယျာနိကာ"။ ဋီကာ။ ဝါ၊ ကား။ နိယျာနကရဏ သီလာ၊ ဝဋ်ဟူသောနှောင်အိမ်မှ ထွက်မြောက်ခြင်းကို ပြုလေ့ရှိကုန်သည်တည်း။ နိယျာနိကာ၊ ရှိကုန်သည်။ ဤဋီကာအလို အသူပဘက္ခန သီလောအသူပိကော၌ အသူပဖြင့် အသူပဘက္ခနကို ယူ။ ဤသို့နိယျာနဖြင့် နိယျာနကရဏကိုယူ၍ တဒ္ဓိတ် တဿီလ ဟူလိုသည်။ တဿီလသည် တဒ္ဓိတ် တဿီလ, ကိတ်တဿီလဟူ၍ နှစ်ပါးတည်း။ ရုက္ခမူလေ ဝသနသီလော ရုက္ခမူလိကောစသည်ကား တဒ္ဓိတ်တဿီလတည်း။ ဘိက္ခနသီလော ယာစနသီလော ဘိက္ခုစသည်ကား ကိတ်တဿီလတည်း။ အသူပဘက္ခနသီလော၊ ဟင်းလျာမရှိသောဘောဇဉ်ကို စားခြင်းအလေ့ရှိသောသူ။ အာသူပိကော၊ သူ။ တစ်နည်း-အသူပဘက္ခနသီလော၊ ဟင်းကို မစားခြင်းအလေ့ရှိသောသူ။ အာသူပိကော၊ သူ။ တစ်နည်း-အသူပဘက္ခနသီလော၊ ဟင်းကိုစားခြင်းအလေ့ရှိသည် မဟုတ်သောသူ။ အာသူပိကော၊ သူ။ အချို့ ပါဌ်၌ အပူဝဘက္ခနသီလော အာပူပိတောဟုရှိ၏။ အပူဝဘက္ခနသီလော၊ မုံ့ကိုစားခြင်းအလေ့ ရှိသောသူ။ အာပူပိကော၊ သူ။ တစ်နည်း-အပူဝသက္ခနသီလော၊ မုံ့ကိုစားခြင်းအလေ့ရှိသည် မဟုတ်သောသူ။အာပူပိကော၊ သူ။ နိယျာနသီလာ ဧဝ ဝါဟူသော အနုအလို ကိက်တဿီလ, တဒ္ဓိတ်တဿီလနှစ်ပါး ဆိုသင့်သည်။ ဝါ၊ တစ်နည်းကား-နိယျာနသီလာဧဝ, ဝဋ်ဟူသော နှောင်အိမ်မှ ထွက်မြောက်ခြင်း အလေ့ရှိကုန် သာတည်း။ နိယျာနိကာ၊ ကုန်သည်သာတည်း။ နိပုဗ္ဗယာဓာတ် အနီယပစ္စည်းယူမူ ကိတ်တဿီလ၊ နိယျာနပုဒ် ဏိကပစ္စည်းယူမူ တဒ္ဓိတ်တဿီလ နှစ်ပါးရသည်။
ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ဣမိနာလက္ခဏေန၊ ဝဋ္ဋမူလံ ဆိန္ဒန္တာ စသည်ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော ဤလက္ခဏာဖြင့်။ ဝဋ္ဋတော၊ မှ။ နနိယျန္တိ၊ ထွက်မြောက်တတ်သည်မဟုတ်ကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုတရားတို့သည်။ **အနိယျာနိကာ**၊ မည်ကုန်၏။
စုတိယာဝါ၊ စုတိ၏လည်းကောင်း။ **အတ္တနော**၊ ၏။ ပဝတ္တိယာဝါ၊ တည်ခြင်း၏လည်းကောင်း။ အနန္တရံ၊ အခြားမဲ့၌။ ဖလဒါနေ၊ အကျိုးပေးခြင်း၌။ နိယတတ္တာ၊ မြဲသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ **ယတာ**၊ မြဲကုန်၏။
တထာ၊ ထိုစုတိ၏ အခြားမဲ့၌၎င်း မိမိ၏အခြားမဲ့၌၎င်း အကျိုးပေးခြင်း အပြားဖြင့်။ အနိယတတ္တာ၊ မမြဲသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ **အနိယတာ**၊ မမြဲကုန်။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အညေဝ၊ မိမိမှ တစ်ပါးသာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော။ ဓမ္မေ၊ တို့ကို။ ဥတ္တရန္တိ-ပဇဟန္တိ၊ စွန့်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုတရားတို့သည်။ **ဥတ္တရာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အတ္တာနံ၊ မိမိကို။ ဥတ္တရိတုံ၊ စွန့်ခြင်းငှာ။ ဝါ၊ လွန်ခြင်းငှာ။ သမတ္ထေဟိ၊ စွန့်နိုင်ကုန်သော။ ဥတ္တရေဟိ၊ စွန့်နိုင် လွန်နိုင်ကုန်သော တရားတို့နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဝတ္တန္တိ၊ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သဥတ္တရာ**၊ မည်ကုန်၏။
ဧတေသံဓမ္မာနံ၊ တို့အား။ ဥတ္တရာ၊ မိမိကိုစွန့်နိုင်လွန်နိုင်သော တရားတို့သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အနုတ္တရာ**၊ မည်ကုန်၏။
ဧတေဟိ၊ ဤရာဂစသော တရားတို့ဖြင့်။ သတ္တာ၊ တို့သည်။ ရဏန္တိ၊ ငိုကြွေးမြည်တမ်းကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုသို့ငိုကြွေးမြည်တမ်းကြောင်း အဖြစ်ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုရာဂစသော တရားတို့သည်။ **ရဏာ**၊ ရဏမည်ကုန်၏။ ဧတံ၊ ဤရဏဟူသော အမည်သည်။ ယေဟိရာဂါဒီဟိ၊ တို့ဖြင့်။ အဘိဘူတာ၊ ကုန်သော။ သတ္တာ၊ တို့သည်။ နာနပ္ပကာရေန၊ အထူးထူးသော အပြားဖြင့်။ ကန္ဒန္တိ-ပရိဒေဝန္တိ၊ ငိုကြွေးမြည်တမ်းတတ်ကုန်၏။ တေသံရာဂါဒီနံ၊ ထိုရာဂစသော တရားတို့၏။ အဓိဝစနံ၊ အမည်တည်း။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
သမ္ပယောဂဝသေနစ၊ သမ္ပယုတ်၏ အစွမ်းဖြင့် လည်းကောင်း။ ပဟာနေကဋ္ဌတာဝသေန၊ ပယ်အပ်သည်၏အဖြစ်ဖြင့် တစ်ဦးသော ပုဂ္ဂိုလ်၏အဖြစ်၌ တည်သည်၏အဖြစ်နှင့် စပ်သဖြင့်လည်းကောင်း။ ရဏေဟိ၊ ငိုကြွေးကြောင်းဖြစ်သော ရာဂစသော တရားတို့နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဝတ္တန္တိ၊ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သရဏာ**၊ မည်ကုန်၏။ ဧတေသံဓမ္မာနံ၊ တို့အား။
တေနာကာရေန၊ ထိုဆိုအပ်ပြီးသော သမ္ပယောဂပဟာနေကဋ္ဌတာသဘောအားဖြင့်။ ရဏာ၊ ငိုကြွေးကြောင်းဖြစ်သော ရာဂစသော သဘောတရားတို့သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အရဏာ**၊ မည်ကုန်၏။ဝစနတ္ထ။ ။ ပဟာနဝသေန ဧကသ္မိံ ပုဂ္ဂလေ တိဋ္ဌန္တီတိ ပဟာနေကဋ္ဌာ။ ပဟာနေကဋ္ဌာနံ ဘာဝေါ ပဟာနေကဋ္ဌတာ။ ပဟာနေကဋ္ဌတာယ ဝသော အာယတ္တော ပဟာနေကဋ္ဌတာဝသော။ ။ ယောဇနာ-၇၄-သု။
သမ္ပယောဂ၏ အစွမ်းအားဖြင့် ကိလေသာကိုးပါး ကြွင်းသော အကုသိုလ်စေတသိက် တစ်ဆယ့်သုံးပါးကိုယူ၊ ပဟာနေကဋ္ဌ၏အစွမ်းအားဖြင့် ဒေါသ,မောဟကိုသာယူ။ ဋီကာဆရာကား "ရဏောဟတာ န ဇောတန္တိ စန္ဒသူရိယာသ တာရကာ"။ ရဏောဟတာ၊ မြူသည် လွှမ်းမိုးနှိပ်စက်ကုန်သော။ သ, တာရကာ၊ ကြယ်နှင့်တကွကုန်သော။ စန္ဒသူရိယာ၊ လ, နေတို့သည်။ နဇောတန္တိ၊ မထွန်းပနိုင်ကုန်။ ဤသို့ စသည်တို့၌ ရဏသဒ္ဒါသည် ရေဏူပရိယာယ်ဖြစ်ရကား "သဟ ရ‌‌ဏေဟိ ရာဂါဒိ ရေဏူဟီတိ သရဏာ"။ သရဏံကတွာ စစ်ထိုးခြင်းကိုပြု၍။ နိက္ခမိ၊ ထွက်၏။ ဤသို့စသည်၌ ရဏသဒ္ဒါ, ယုဒ္ဓပရိယာယ်ဖြစ်ရကား "သဟ ရဏေန အရိယမဂ္ဂယုဒ္ဓေနာတိ သရဏာ" အရဏ ဝိဘင်္ဂ သုတ်၌ အကုသိုလ်၏ အကျိုးဖြစ်ကုန်သော ဒုက္ခဝိဃာတဥပါယာသ ပရိဠာဟတို့ကို ရဏဟု ဟောရကား "သဟရ‌ဏေဟိ ဖလဘူတေဟိ ဒုက္ခဝိဃာတ ဥပါယာသ ပရိဠာဟေဟီတိ သရဏာ" ဟူသော သုံးဝိကပ်ကိုလည်း ကြံတော်မူ၏။