Issues
Select Version
Dhammasaṅgaṇī-aṭṭhakathā
Dhammasaṅgaṇī-aṭṭhakathā

Dukamātikāpadavaṇṇanā

Author: နိဿယ @ IAPT

**ပန**၊ **ထိုမှတစ်ပါး**။ ဒုကမာတိကာယံ၊ ၌။ တိကေသု၊ တိက်တို့၌။ အာဂတပဒဝဏ္ဏနံယေဝ၊ မလာသော ပုဒ်တို့၏ အဖွင့်ကိုသာလျှင်။ မယံ၊ ငါတို့သည်။ ကရိဿာမ၊ ပြုကုန်အံ့။
**ဟေတုဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ တာဝ၊ စွာ။ အတ္ထော၊ ကို။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ **ဟေတု ဓမ္မာ**တိ၊ ဟေတုဓမ္မာဟူသည်ကား။ မူလဋ္ဌေန၊ ကောင်းစွာ တည်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြီးစေတတ်သောမူလ၏အဖြစ် တည်းဟူသော သကတ်အနက်ကြောင့်။ ဝါ၊ မူလ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (နပစ္စယမတ္တဋ္ဌေနလှန်၊ ပစ္စည်းသာမညကြောင့် ဟေတု မည်သည်မဟုတ်ဟူလို)။ ဟေတုသင်္ခါတာ၊ ဟိတ်ဟုဆိုအပ်ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ တရားတို့သည်။
ဟေတုဓမ္မာ၊ မည်ကုန်၏။ ဟေတုဓမ္မာ၊ ဟိတ်ဟု ဆိုအပ်ကုန်သောတရားတို့သည်။ "ဟေတူ ဓမ္မာ"တိပိ၊ ဟေတူ ဓမ္မာဟူ၍လည်း။ ပါဌော၊ ပါဌ်သည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဟေတူ၊ ဟိတ်ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ တရားတို့သည်။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ရှိကုန်၏။
**နဟေတူ** တိဝစနံ၊ နဟေတုဟူသော စကားသည်။ တေသံယေဝ၊ ထိုဟိတ်တရားတို့ကိုသာလျှင်။ ပဋိက္ခေပဝစနံ၊ ပယ်ကြောင်းဖြစ်သောစကားသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
သမ္ပယောဂတော၊ သမ္ပယုတ်အားဖြင့်။ ပဝတ္တေန၊ ဖြစ်သော။ ဟေတုနာ၊ ဟိတ်နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဝတ္တန္တိ၊ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သဟေတုကာ**၊ မည်ကုန်၏။ သဟေတုကာ၊ သမ္ပယုတ်ဟိတ်နှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်သော။ ဧတေသံ၊ တို့အား။
တထေဝသမ္ပယောဂတော၊ ထိုသမ္ပယုတ်အားဖြင့်သာလျှင်။ ပဝတ္တော၊ ဖြစ်သော။ ဟေတု၊ ဟိတ်သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အဟေတုကာ**၊ မည်ကုန်၏။ အဟေတုကာ၊ သမ္ပယုတ်ဟိတ်ရှိကုန်သော။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ဧကုပ္ပါဒါဒိတာယ၊ တူသောဖြစ်ခြင်းမျှသည် အစရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဟေတုနာ၊ ဟိတ်နှင့်။ သမ္ပယုတ္တာ၊ အညီအညွတ် ဧကုပ္ပါဒတာ အစရှိသော အပြားတို့ဖြင့် ယှဉ်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ **ဟေတု သမ္ပယုတ္တာ**၊ မည်ကုန်၏။ ဟေတုသမ္ပယုတ္တာ၊ ဟိတ်နှင့်အညီအညွတ် ဧကုပ္ပါဒတာ အစရှိသော အပြားတို့ဖြင့်ယှဉ်ကုနသော။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ဟေတုနာ၊ ဟိတ်နှင့်။ ဝိပ္ပယုတ္တာ၊ အညီအညွတ် ဧကုပ္ပါဒတာ အစရှိသော အပြားတို့ဖြင့် မယှဉ်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဟေတုဝိပ္ပယုတ္တာ**၊ မည်ကုန်၏။ ဟေတုဝိပ္ပယုတ္တာ၊ ဟိတ်နှင့်အညီအညွတ်ဧကုပ္ပါဒတာအစရှိသောအပြားတို့ဖြင့် မယှဉ်ကုန်သော။ **စ**၊ **ဆက်၍ဆိုအံ့**။
ဒွိန္နမ္မိ၊ နှစ်ပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော။ ဣမေသံဒုကာနံ၊ ဤသဟေတုကဒုက်, ဟေတု သမ္ပယုတ္တဒုက်တို့၏။ အတ္ထတော၊ အနက်အားဖြင့်။ နာနတ္တံ၊ ထူးသည်၏ အဖြစ်သည်။ ကိဉ္စာပိနတ္ထိ၊ အကယ်၍ကားမရှိ၏ရှင့်။ **ပန တထာပိ**၊ **ထိုသို့မရှိသော်လည်း**။ ဒေသနာဝိလာသေနဝါ၊ ဒေသနာတော်ကို တင့်တယ် စမ္ပယ်စေတတ်သော သဗ္ဗညုတဉာဏ်၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ တထာ တေဟိ ပကာရေဟိ၊ ထိုသို့ သဟေတုကဟေတုသမ္ပယုတ္တအပြားတို့ဖြင့်။ ဗုဇ္ဈန္တာနံ၊ သစ္စာလေးပါး တရားကို သိကုန်သော။ ပုဂ္ဂလာနံ၊ တို့၏။ အဇ္ဈာသယဝသေနဝါ၊ အလို၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ ဒွေဒုကာ၊ သဟေတုကဒုက်, ဟေတုသမ္ပယုတ္တဒုက်တို့ကို။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တာ၊ ကုန်၏။
တတော၊ ထိုဟေတုသမ္ပယုတ္တဒုက်မှ။ ပရံ၊ ၌။ ပဌမဒုကံ၊ ကို။ ဒုတိယတတိယေတိ၊ ဒုတိယဖြစ််သော သဟေတုကဒုက်, တတိယဖြစ်သော ဟေတုသမ္ပယုတ္တဒုက်တို့နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ယောဇေတွာ၊ ယှဉ်၍။ "ဟေတူန ဟေတူ" တိအာဒီနံ၊ ဟေတု နဟေတု ဤသို့အစရှိကုန်သော။ တေသံပဒါနံ၊ တို့၏။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ ယထာသမ္ဘဝတော၊ ဖြစ်သင့်သည်အား လျော်သောအားဖြင့်။ အပရေပိ၊ တစ်ပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော။ တယော၊ သုံးပါးကုန်သော။ ဒုကာ၊ ဟေတု သဟေတုကဒုက်, ဟေတု ဟေတုသမ္ပယုတ္တဒုက်, နဟေတုကဒုက်တို့ကို။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တာ၊ ကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုပါဠိတော်၌။ "ဟေတူ စေဝ ဓမ္မာ သဟေတုကာစာ"တိ၊ ဟူသော။ ဧတံဒုကပဒံ၊ ထိုပါဠိတော်၌ရှိသော ဒုက်ပုဒ်သည်။ သမ္ဘဝတိယထေဝ၊ ဖြစ်၏သို့။ တထာ၊ ထိုအတူ။ "ဟေတူစေဝ ဓမ္မာ အဟေတုကာစာ"တိ၊ ဟူသော။ ဣဒံဒုကပဒမ္ပိ၊ ဤအသစ်သော ဒုက်ပုဒ်သည်လည်း။ သမ္ဘဝတိ၊ ဖြစ်သင့်၏။
**စ**၊ **ထိုမှတစ်ပါး**။ "သဟေတုကကာစေဝ ဓမ္မာ,နစဟေတူ"တိ၊ ဟေတုတူသော။ ဧတံဒုကပဒံ၊ သည်။ သမ္ဘဝတိယထာ၊ ဖြစ်၏သို့။ တထာ၊ တူ။ "အ‌ဟေတုကာစေဝ ဓမ္မာနစဟေတူ"တိ၊ ဟူသော။ ဣဒံဒုကပဒမ္ပိ၊ ဤအသစ်သော ဒုက်ပုဒ်သည်လည်း။ သမ္ဘဝတိ၊ ၏။
ဟေတုသမ္ပယုတ္တဒုကေန၊ ဟေတုသမ္ပယုတ္တဒုက်နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ယောဇနာယပိ၊ ယှဉ်ခြင်း၌လည်း။ ဧသေဝနယော၊ ဤနည်းကိုသာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။

တတြ၊ ထိုပါဠိတော်၌။ "နဟေတူ ဓမ္မာ သဟေတုကာပိ။ အဟေတုကာပီ"တိဣမိနာ၊ ဖြင့်။ အတ္ထေ၊ လိုအပ်သောအနက်သည်။ သိဒ္ဓေ၊ ပြီးပြီးသည်။ သတိ၊ ဖြစ်လျက်။ "န ဟေတူ ခေါပန ဓမ္မာ"တိဧတ္ထ၊ နဟေတူ ခေါပန ဓမ္မာဟူသော ဤပုဒ်၌။ အတိရိတ္တံ၊ လွန်သော။ ယဒေတံ-ယံဧတံ ခေါပနာတိပဒံ၊ အကြင်ခေါပနဟူသော ဤပုဒ်ကို။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ တဿ၊ ထိုအလွန်ဖြစ်သာ ‌ခေါပန ဟူသောပုဒ်၏။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ အယံ အတိရေကတ္ထော၊ ဤဆိုလတံ့သော အလွန်ဖြစ်သော အနက်ကို။ သင်္ဂဟိတော၊ ပေါင်း၍ယူအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ကထံ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ အဘယ်သို့ သိအပ်သနည်းဟုမူကား။
ကေဝလံ၊ သက်သက်။ နဟေတူဓမ္မာဝ၊ နဟေတုဓမ္မတို့သည်သာလျှင်။ နသမ္ဘဝန္တိ၊ သဟေတုက-အဟေတုကအပြားဖြင့် ဖြစ်သည်မဟုတ်ကုန်။ အထခေါ၊ အဟုတ်သော်ကား။ အညေပိ၊ ဟေတုဓမ္မမှ တစ်ပါးကုန်သော ဟေတုဓမ္မတို့သည်လည်း။ သမ္ဘဝန္တိ၊ သဟေတုက အဟေတုကအပြားဖြင့် ဖြစ်ကုန်၏။ ကေဝလံ၊ သက်သက်။ နဟေတူဓမ္မာ၊ နဟေတုဓမ္မတို့သည်။ သဟေတုကာ-အဟေတုကာဣစ္စေဝ၊ သဟေတုကအဟေတုက ဟူသောအပြားဖြင့်သာလျှင်။ နသမ္ဘဝန္တိ၊ ဖြစ်သည်မဟုတ်ကုန်။ အထခေါ၊ အဟုတ်သော်ကား။ အညထာပိ၊ သဟေတုက အဟေတုကအပြားမှ တစ်ပါးသော ဟေတုသမ္ပယုတ္တ ဟေတုဝိပ္ပယုတ္တဟူသော ဤအပြားဖြင့်လည်း။ သမ္ဘဝန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်သင့်၏။ ဣတိအယံ အတိရေကတ္ထော၊ ကို။ သင်္ဂဟိတော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။မှတ်ဖွယ်။ ။ ကထံ နကေဝလံ နဟေတုဓမ္မာ၊ အထခေါ အညေပိ သဟေတုကာ အဟေတုကာ ဣစ္စေဝ၊ အာသ‌ခေါ အညထာပီတိ၊ အဋ္ဌကထာပါဠိ ဤသို့ရှိမှမှန်သည်။
တတ္ထ ပန အညေပိ အညထာပီတိ ဧတေသံ ဝိသုံ ပဝတ္တိယာ ဒွေဒုကာဒဿိတာ၊ သယံ ပဝတ္တိယာ ပန အယမ္ပိဒုကော ဝေဒိတဗ္ဗော ဟေတုစေဝဓမ္မာ ဟေတုသမ္ပယုတ္တာပိ ဟေတု ဝိပ္ပယုတ္တာပီတိ။
ဤဋီကာပါဠိကိုမြင်၍ ရှေ့ အထခေါ အညေပိကို ကွင်း၍ နောက်၌ အထခေါ အညေပိ အညထာပိဟူ၍ ရေးမှားတတ်သည်၊ အထခေါ အညထာပိသာ ရှိသင့်သည်၊ ယခင်အနက်ကို ချဲ့လို့ရကား" ဣဒံ ဝုတ္တံဟောတိ" စသည်ကိုမိန့်သော်။
ဣဒံအယံ အဓိပ္ပါယော၊ ဤသို့သော အဓိပ္ပါယ်ကို။ ဝုတ္တံ-ဝုတ္တော၊ ဆိုအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ **ဟိ-ဝိတ္တာရေမိ**၊ **ချဲ့ဦးအံ့**။ "န ဟေတူ ဓမ္မာ သဟေတုကာပိ အဟေတုကာပီ"တီ၊ အဟေတုကာပိဟူသော။ အယံဒုကော၊ ဤဒုက်သည်။ သမ္ဘဝတိယထေဝ၊ ဖြစ်၏သို့။ (ဤ၌ ဣတိရှိသင့်သည်၊ မရှိသော်လည်းအကြေမှတ်၊ ပရတောပိ ဧသေဝနယော)။ ဧဝံ၊ ဤအတူ။ ဟေတူ ဓမ္မာသဟေတုကာပိ အဟေတုကာပီတိ၊ အဟေတုကာပိဟူသော။ အယံဒုကော၊ သည်။ သမ္ဘဝတိ၊ ၏။
**စ**၊ **ထိုမှတစ်ပါး**။ "န ဟေတူ ဓမ္မာ သဟေတုကာပိ၊ အဟေတုကာပီ"၊ တိ၊ အဟေတုကာပိဟူသော။ အယံဒုကော၊ သည်။ သမ္ဘဝတိယထာ၊ ၏သို့။ ဧဝံ၊ ဤအတူ။ "နဟေတူ ဓမ္မာ ဟေတုသမ္ပယုတ္တာပိ ဟေတုဝိပ္ပယုတ္တာပီ"တိ၊ ဟေတုဝိပ္ပယုတ္တာဟူသော။ အယံဒုကော၊ ဤဒုက်သည်။ သမ္ဘဝတိ၊ ဖြစ်သင့်၏။ ဣတိဣဒံအဓိပ္ပါယော၊ ကို။ ဝုတ္တံ-ဝုတ္တော၊ ဆိုအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ (အဆုံး၌လည်း ဣတိကြေသည်)။
**စူဠန္တရဒုကေသု**၊ တို့၌။ အတ္ထော၊ ကို။ ဧဝံ၊ ဤသို့ဆိုလတံ့သောနည်းဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ အတ္တနော၊ ကို။ နိပ္ဖာဒကေန၊ ပြီးစေတတ်သော။ ပစ္စယေန၊ ပစ္စယုပ္ပန်တရားနှင့် တူသော ကာလရှိသော ဟေတုသဟဇာတအစရှိသော အကြောင်း, ပစ္စယုပ္ပန်တရားနှင့် တူသောကာလမရှိသော အနန္တရ, သမနန္တရအစရှိသော အကြောင်း, ကာလဝိမုတ်ဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်, ပညတ် ဟုဆိုအပ်သော အာရမ္မဏ, အဓိပတိ အစရှိသောကြောင့်တရားနှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုတရားတို့သည်။ **သပ္ပစ္စယာ**၊ မည်ကုန်၏။
ဧတေသံဓမ္မာနံ၊ တို့အား။ ဥပ္ပါဒေဝါ၊ ဥပါဒ်၌၎င်း။ ဌိတိယံဝါ၊ ဌီ၌၎င်း။ ပစ္စယော၊ ဆိုအပ်ပြီးသော သမာနကာလ အသမာနကာလ ကာလဝိမုတ်ဖြစ်သော အကြောင်းသုံးပါးသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အပစ္စယာ**၊ မည်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ဧတေသံကို သမ္ဗန်အနက်ပေး၍ ဥပ္ပါဒေဝါ ဌိတိယံဝါ၌ မစပ်အပ်၊ စပ်မူ နိဗ္ဗာန်၌ ဥပါဒ်ရှိ၏ဟူသော စကားသည် ကျ၏၊ ထိုကြောင့် သမ္ပဒါန်အနက်ပေး၍ နတ္တိ၌ စပ်။
ယေဓမ္မာ၊ တို့ကို။ ပစ္စယေဟိ၊ မိမိကို ပြီးစေတတ်သော အကြောင်းတရားတို့သည်။ သမာဂန္တွာ၊ အညီအညွတ်ရောက်၍။ ကတာ၊ ပြုအပ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သင်္ခတာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
သင်္ခတာ၊ အကြောင်းတရားတို့သည် အညီအညွတ်ကပ်၍ ပြုအပ်ကုန်သည်။ န၊ မဟုတ်ကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အသင်္ခတာ**၊ ၏။ ဧတေသံဓမ္မာနံ၊ တို့အား။ တို့၏။
အဝိနိဗ္ဘောဂ ဝသေန၊ အသီးအသီးမခွဲခြမ်း မဝေဖန်အပ်သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ရူပံ၊ ရူပါယတနသည်။ ဝါ၊ ပထဝီစသော အစိတ်စိတ်သော ရုပ်သည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ရူပိနော**၊ မည်ကုန်၏။
ဧတေသံဓမ္မာနံ၊ တို့အား။ တို့၏။ တထာဝိဓံ၊ ထို ဆိုအပ်ပြီးသော အသီးအသီး မခွဲခြမ်း မဝေဖန်အပ်သော သဘောရှိသော။ ရူပံ၊ ရူပါယတနသည်။ ဝါ၊ ပထဝီစသော အစိတ်စိတ်သော ရုပ်သည်။ နတ္တိ၊ မရှိ။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အရူပိနော**၊ မည်ကုန်၏။
**ဝါ**၊ **တစ်နည်းကား**။ ရုပ္ပနလက္ခဏံ၊ ဖောက်ပြန်ခြင်း လက္ခဏာသည်။ ရူပံ၊ ရူပမည်၏။ ဧတေသံဓမ္မာနံ၊ တို့အား။ တို့၏။ တံရူပံ၊ ထိုဖောက်ပြန်ခြင်းလက္ခဏာသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ရူပိနော**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ရူပိနော၊ ဖောက်ပြန်ခြင်းလက္ခဏာရှိကုန်သည်။ န၊ မဟုတ်ကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အရူပိနော**၊ မည်ကုန်၏။
**လောကိယာ ဓမ္မာ**ကိဧတ္ထ၊ လောကိယာဓမ္မာဟူသောဒုက်ပုဒ်၌။ ဝဋ္ဋံ၊ ဝဋ်တရားကို။ လုဇ္ဇန ပလုဇ္ဇနဋ္ဌေန၊ ခဏိက ဘင်အားဖြင့် ပျက်တတ်သော အဆုံးစုတိအားဖြင့် အကြွင်းမဲ့ ပျက်တတ်သောသဘောကြောင့်။ **လောကေ**၊ လောကဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ တသ္မိံ လောကေ၊ ထိုလောကဟု ဆိုအပ်သောဝဋ်တရား၌။ ပရိယာပန္နဘာဝေန၊ အကျုံးဝင်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ လောကေ၊ လောကဟု ဆိုအပ်သောဝဋ်တရား၌။ နိယုတ္တာ၊ ယှဉ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **လောကိယာ**၊ မည်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ လုဇ္ဇန ပလုဇ္ဇနဋ္ဌေန၊ ပျက်တတ် ဖြစ်တတ်သော အနက်ကြောင့် ဟု မဓုအလို မြန်မာဆိုသည်ကား မလျော်လွန်း။
ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ တတောလောကတော၊ ထိုလောကမှ။ ဥတ္တိဏ္ဏာ၊ ထွက်မြောက်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဥတ္တရာ**၊ မည်ကုန်၏။ လောကေ၊ လောက၌။ အပရိယာပန္နဘာဝေန၊ အကျုံးမဝင်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ လောကတော၊ လောကမှ။ ဥတ္တရာ၊ ထွက်မြောက်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **လောကုတ္တရာ**၊ မည်ကုန်၏။
**ကေနစိဝိညေယျာတိ**၊ ဟူသည်ကား။ စက္ခုဝိညာဏာဒီသု၊ စက္ခုဝိညာဥ် အစရှိသည်တို့တွင်။ ကေနစိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခုသော။ ဧကေန၊ တစ်ခုသော။ စက္ခုဝိညာဏေနဝါ၊ စက္ခုဝိညာဉ်သည်၎င်း။ သောတဝိညာဏေနဝါ၊ သည်၎င်း။ ဝိဇာနိတဗ္ဗာ၊ သိအပ်ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ သဘာဝဓမ္မတို့သည်။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ကုန်၏။
**နကေစိဝိညေယျာ**တိ၊ ဟူသည်ကား။ တေနေဝ၊ ထိုအမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခု တစ်ပါးပါးသာလျှင်ဖြစ်သော။ စက္ခုဝိညာဏေနဝါ၊ သည်၎င်း။ သောတဝိညာဏေနဝါ၊ သည်၎င်း။ နဝိဇာနိတဗ္ဗာ၊ မသိအပ်ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ သဘာဝဓမ္မတို့သည်။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ကုန်၏။
ဧဝံဣမသ္မိံ အတ္ထေ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသောအနက်သည်။ သန္တေ၊ ဖြစ်လတ်သော်။ ဒွိန္နမ္ပိ၊ နှစ်ပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော။ ပဒါနံ၊ ကေနစိဝိညေယျပုဒ် နကေနစိဝိညေယျပုဒ်တို့၏။ အတ္ထနာနတ္တတော၊ အနက်ထူးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဒုကော၊ ဒုက်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
**အာသဝဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ အတ္ထော၊ ကို။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ အာသဝန္တိ၊ ယိုစီးတတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ **တေဓမ္မာ**၊ တို့သည်။ **အာသဝါ**၊ မည်ကုန်၏။ ဝဏတော၊ အမာဝမှ။ ယူတံ၊ သနံရည်သည်။ အသုစိဘာဝေန၊ မစင်ကြယ်သော အပုပ်ရည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ သန္ဒတိဝိယ၊ ယိုစီး၏သို့။ (ဤကား ထည့်ပါဌ်)။
စက္ခုတောပိ၊ စက္ခုဒွါရမှ၎င်း။ ပ။ မနတောပိ၊ မနောဒွါရမှ၎င်း။ ပဂ္ဃရဏအသုစိဘာဝေန၊ ယိုစီးသော မစင်မကြယ် စက်ဆုပ်ဖွယ်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ သန္ဒန္တိ၊ ယိုစီးတတ်ကုန်၏။ ကျမ်းတက်။ ။ ကရားမှ ရှိသောရေ ယိုစီးသကဲ့သို့ မဟုတ်၊ စန္ဒရကန်ကျောက်မှဖြစ်၍ ယိုသောရေကဲ့သို့ဟု ပြလိုရကား "ပဝတ္တန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ" မိန့်သော်။ ပဝတ္တန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဝါ၊ ကား။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ဓမ္မတော၊ ဓမ္မအားဖြင့်။ ယာဝဂေါတြဘုံ၊ ဂေါတြဘုတိုင်အောင်။ သြကာသတော၊ သြကာသအားဖြင့်။ ယာဝဘဝဂ္ဂံ၊ ဘဝဂ်တိုင်အောင်။ သဝန္တိ ဂစ္ဆန္တိ၊ အာရုံပြုသောအားဖြင့် သွားတတ်ရောက်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အာသဝါ**၊ မည်ကုန်၏။
ဧတေဓမ္မေ၊ ထိုဂေါတြဘုတိုင်အောင်သော တရားတို့ကို၎င်း။ ဧတဉ္စသြကာသံ၊ ထိုဘဝဂ်တိုင်အောင်သောအရပ်ကို၎င်း။ အန္တောကရိတွာ၊ အတွင်းပြု၍။ ပဝတ္တန္တိ၊ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိအယံအတ္ထော၊ ဤသို့သော အနက်ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ အပ်၏။
**ဟိ-သစ္စံ**၊ ၏။ အယံအာကာရော၊ ဤအာသဝါ ဟူသောပုဒ်၌ အာအက္ခရာသည်။ အန္တောကရဏတ္ထော၊ အတွင်းပြုခြင်း အနက်ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဝါ၊ ကား။
စိရပါရိဝါသိယဋ္ဌေန၊ ရှည်မြင့်စွာသောကာလပတ်လုံး ထုံတတ်သည်၏အဖြစ် တည်းဟူသောအနက်ကြောင့်။ ဝါ၊ ကာလရှည်ကြာ ဟောင်းမြင်းသည် အဖြစ်ကြောင့်။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ မုဒိရာဒယော၊ မုဒရက်သီးရည် အစရှိကုန်သော။ အာသဝါဝိယ၊ အရက်နှင့်တူကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိပိ၊ ဤသို့သော အနက်ကြောင့်လည်း။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
**အာသဝါ**၊ မည်ကုန်၏။ **ဟိ-သစ္စံ**၊ ၏။
လောကသ္မိံ၊ ၌။ စိရပါရိဝါသိကာ၊ ရှည်မြင့်စွာ ကာလပတ်လုံး ထုံတတ်ကုန်သော။ မုဒိရာဒယော၊ မုဒရက်သီးရည် အစရှိသည်တို့ကို။ အာသဝါတိ၊ အာသဝတို့ဟူ၍။ ဝုစ္စန္တိ၊ ကုန်၏။
**စ**၊ **ဆက်**။ စိရပါရိဝါသိယဋ္ဌေန၊ ရှည်မြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး ထုံတတ်သည်၏ အဖြစ် တည်းဟူသောအနက်ကြောင့်။ အာသဝါ၊ မည်ကုန်သည်။ ယဒိသိယုံ၊ အကယ်၍ ဖြစ်ကုန်ငြားအံ့။ ဧဝံသန္တေ၊ ဤသို့ဖြစ်ကုန်သည်ရှိသော်။ ဧတေယေဝ၊ ဤကာမာသဝ စသည်တို့ သာလျှင်။ အာသဝါ၊ အာသဝမည်ကုန်သည်။ (ထည့်)။ ဘဝိတုံ၊ ဖြစ်ခြင်းငှာ။ အရဟန္တိ၊ ကုန်၏။
**ဟိ-သစ္စံ**၊ **၏**။ "ပုရိမာ ဘိက္ခဝေ။ပ။နာဟောသီ"တိအာဒိ၊ ဤသို့အစရှိသော။ ဧတံဝစနံ၊ ကို။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣတော၊ ဤအခါမှ။ ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။ အဝိဇ္ဇာ၊ သည်။ နာဟောသိ၊ မဖြစ်စဘူး။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အဝိဇ္ဇာယ၊ ၏။ ပုရိမာ၊ သော။ ကောဋိ၊ အစွန်းသည်။ နပညာယတိ၊ မထင်။ မှတ်ဖွယ်။ ။ အာဒိသဒ္ဒေန ပုရိမာ ဘိက္ခဝေ ကောဋိ န ပညာယတိ ဘဝတဏှာယာတိ ဣဒံသုတ္တံ သင်္ဂဟိတံ၊ အဝိဇ္ဇာသဝ ဘဝါသဝါနဉ္စ စိရပရိဝုတ္တတာယ ဒဿိတာယ တဗ္ဘာဝဘာဝီနံ ကာမသဝ ဒိဋ္ဌာသဝါနဉ္စ စိရပရိဝုတ္ထတာ ဒဿိတာ ဟောတိ။ ။ ဋီကာ-၅၂-ဆ။
ဝါ၊ ကား။ ယေဓမ္မာ၊ တိုသည်။ အာယတံ၊ အစမမြင် ရှည်ကြာစွာသော။ သံသာရဒုက္ခံ၊ သံသရာဆင်းရဲဟူသောအသီးကို။ သဝန္တိ ဖလန္တိ၊ သီးတတ်ကုန်၏။ အာယတံ၊ ရှည်စွာသော။ သံသာရဒုက္ခံ၊ သံသရာ ဆင်းရဲဟူသောသားကို။ ပသဝန္တိ၊ မွေးဖွားတတ်ကုန်၏။ ဣတိပိ၊ ဤသို့သော အနက်ကြောင့်လည်း။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အာသဝါ**၊ မည်ကုန်၏။ အဓိပ္ပါယ်။ ။ သဝန္တိ ဖလန္တိ ဟူသော ဋီကာအလို သံသာရဒုက္ခ အသီးကို သီးတတ်သည် ဟူလိုသည်၊ ပသဝန္တိဟူသော အဋ္ဌကထာအလို သုတာဂါဝီ၌ကဲ့သို့ သံသာရဒုက္ခဟူသော သားကို မွေးဖွားတတ်သည် ဟူလိုသော်။
တတော၊ ထိုအာသဝမှ။ အညေ၊ တစ်ပါးကုန်သော တရားတို့သည်။ **နောအာသဝါ**နာမ၊ အာသဝမှ တစ်ပါးသော တရားမည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အတ္တာနံ၊ ကိုယ်ကို။ အာရမ္မဏံကတွာ၊ အာရုံပြု၍။ ပဝတ္တေဟိ၊ ကုန်သော။ အာသဝေဟိ၊ အာရမ္မဏိကဖြစ်သော အာသဝေါတရားတို့နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သာသဝါ**၊ မည်ကုန်၏။ ဧတေသံဓမ္မာနံ၊ တို့အား။
ဧဝံပဝတ္တမာနာ၊ ဤသို့ မိမိကို အာရုံပြု၍ဖြစ်ကုန်သော။ အာသဝါ၊ တို့သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အနာသဝါ**၊ ကုန်၏။
သေသံ၊ ဖွင့်ဆိုအပ်ပြီးသည်မှ ကြွင်းကျန်သောစကားကို။ ဟေတုဂေါစ္ဆကေ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေ‌နေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
**ပန**၊ **ထူးသည်ကိုဆိုအံ့**။ အယံ၊ ဤဆိုလတံ့သည်ကာ။ ဝိသေသော၊ အထူးတည်း။ တတ္ထ၊ ထိုဟေတုဂေါစ္ဆက၌။ န ဟေတူ ‌ခေါပန ဓမ္မာသဟေတုကာပိ၊ အဟေတုကာပီ"တိ၊ ဟူသော။ အယံဩသာနဒုကော၊ ဤအဆုံးဖြစ်သောဒုက်ကို။ ပဌမဒုကဿ၊ ၏။ ဒုတိယပဒံ၊ ဒုတိယပုဒ်ကို။ အာဒိမှိ၊ အစ၌။ ဌပေတွာ၊ ထား၍။ ဝုတ္တောယထာ၊ ဟောတော်မူအပ်သကဲ့သို့။ ဧဝံတထာ၊ တူ။ ဣဓ၊ ဤအာသဝဂေါစ္ဆက၌။ "နော အာသဝါ ခေါပန ဓမ္မာ သာသဝါပိ၊ အနာသဝါပီ"တိ၊ ဟူသော။ အယံဒုကော၊ ကို။ နဝုတ္တော၊ ဟောတော်မမူအပ်။
ကိဉ္စာပိ နဝုတ္တော၊ အကယ်၍ကား မဟောအပ်၏ရှင့်။ အထခေါ၊ ထိုသို့ မဟောအပ်သော်လည်း။ အယဉ္စဒုကော၊ ဤဒုက်ကို၎င်း။ အညော၊ တစ်ပါးဖြစ်သော။ ဘေဒေါစ၊ ဒုက်ပြားကို၎င်း။ တတ္ထ၊ ထိုဟေတုဂေါစ္ဆက၌။ ဝုတ္တနယေ‌နေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့် သာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
**သံယောဇနဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ယဿပုဂ္ဂလဿ၊ အား။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ တံပုဂ္ဂလံ၊ ထိုမိမိ၏ ဖြစ်ရာဖြစ်သောပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ဝဋ္ဋသ္မိံ၊ ကမ္မ, ကိလေသ, ဝိပါကဟု ဆိုအပ်သော သုံးပါးသောဝဋ်၌။ သံယောဇေန္တိ- ဗန္ဓန္တိ၊ ဖွဲ့ချည်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သံယောဇနာ**၊ မည်ကုန်၏။ (ဝဋ်သုံးပါးတို့အားကျေးဇူးပြုသည်ပင် ဖွဲ့ချည်သည် ဆိုလိုသည်)။
တတော၊ သံယောဇဉ် တရားတို့မှ။ အညေ၊ တစ်ပါးကုန်သော တရားတို့သည်။ **နောသံယောဇနာ**နာမ၊ သံယောဇဉ်တရားမှ တစ်ပါးသော တရားမည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အာရမ္မဏဘာဝံ၊ အာရုံ၏ အဖြစ်သို့။ ဥပဂန္တွာ၊ ရောက်၍။ သံယောဇနသမ္ဗန္ဓနေန၊ သံယောဇဉ်တရားတို့နှင့် စပ်ခြင်းဖြင့်။ သံယောဇနာနံ၊ တို့၏။ ဟိတာ၊ အစီးအပွားတို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သံယောဇနိယာ**၊ မည်ကုန်၏။ ဧတံ၊ ဤသံယောဇနိယ ဟူသောအမည်သည်။
သံဘောဇနဿ၊ သံယောဇဉ်တရား၏။ အာရမ္မဏပစ္စယဘူတာနံ၊ အာရမ္မဏပစ္စည်းဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော တရားတို့၏။ အဓိဝစနံ၊ အမည်တည်း။ ယေဓမ္မာ၊ အကြင် တရားတို့သည်။
သံယောဇနိယာ၊ သံယောဇဉ်တရားတို့၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော တရားတို့သည်။ န၊ မဟုတ်ကုန်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုတရားတို့သည်။ **အသံယေဇနိယာ**၊ မည်ကုန်၏။
သေသံ၊ ကြွင်းကျန်သောစကားကို။ ဟေတုဂေါစ္ဆကေ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
**ဂန္ထဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ယဿပုဂ္ဂလဿ၊ အား။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ တံပုဂ္ဂလံ၊ ကို။ စုတိပဋိသန္ဓိဝသေန၊ စုတိ, ပဋိသန္ဓေ၏အစွမ်းဖြင့်။ ဝဋ္ဋသ္မိံ၊ ၌။ ဂန္ထေန္တိ၊ ထိတ် အစရှိသာ အနှောင် အဖွဲ့ကဲ့သို့ဖွဲ့တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဂန္ထာ**၊ မည်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ဂန္ထ ဗန္ဓနေဟု ဒုတိယက္ခရာနှင့် ဓာတုမာလာရှိရကား ဒုတိယက္ခရာသင့်သည်၊ ဃဋ္ဋေန္တိကား ဋီကာ, အနု မဓုစသည် မလာ၊ နောက်သွင်းသာ ဖြစ်သည်။
တတော၊ ထိုဂန္ထရားမှ။ အညေ၊ တစ်ပါးကုန်သာ တရားတို့သည်။ **နောဂန္ထာ**၊ ဂန္ထတရားမှ တစ်ပါးသော တရားမည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့ကို။
အာရမ္မဏကရဏဝသေန၊ အာရုံပြုသည်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဂန္ထေဟိ၊ တို့သည်။ ဂန္ထိတဗ္ဗာ၊ အပ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဂန္ထနိယာ**၊ မည်ကုန်၏။
သေသံ၊ ကို။ ဟေတုဂေါစ္ဆကေ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ ယောဇေတဗ္ဗံ၊ ယှဉ်အပ်၏။
**စ**၊ **ဆက်၍ဆိုအံ့**။ ဣဓ၊ ဤဂန္ထဂေါစ္ဆက၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗံယထာ၊ သိအပ်သကဲ့သို့။ ဧဝံတထာ၊ ထိုအတူ။ ဣတော၊ ဤဂန္ထဂေါစ္ဆကမှ။ ပရေသုပိ၊ နောက်ဖြစ်သောဂေါစ္ဆကတို့၌လည်း။ ဝုတ္တာဝသေသံ၊ ဆိုအပ်ပြီးသည်မှ ကြွင်းကျန်သောစကားရပ်ကို။ တတ္ထတတ္ထ၊ ထိုထိုဂေါစ္ဆက၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ သိအပ်၏။ သံယောဇန ဂန္ထယောဂအထူး။ ။ အဝေးသို့ သွားသော သတ္တဝါကို ဆွဲငင်ဆောင်ယူတတ်သောအားဖြင့် ဝဋ်မှထွက်မြောက်ခြင်းငှာ မပေးသည်၏ အစွမ်းဖြင့် ကောင်းကင်သို့ လွှတ်သော ကျီး၏ခြေ၌ချည်သောကြိုးကဲ့သို့ ဖွဲ့ချည်သည်ကား သံယောဇဉ်မည်၏။ ထိတ်စသော အနှောင့်အဖွဲ့ကဲ့သို့ မရွေ့မကွာသာအောင် နှောင့်ဖွဲ့သည်ကို ပြုခြင်းသည် ဂန္ထမည်၏။ (တစ်နည်း)။ သံခြေကျဉ်း ခြေသုတ်ကြိုးဝန်းတို့၏ အချင်းချင်းစပ်သဖြင့် မပြတ်မကွာ နိုင်သည်၏ အစွမ်းကိုပြုခြင်းကဲ့သို့ ဝဋ်စ မပြတ်မကွာ မြဲစွာဖွဲ့စပ်သည်ကို ပြုခြင်းသည် ဂန္ထမည်၏။ သစ်စေးကဲ့သို့ စေးကပ်တွယ်ငြိသည်ကို ပြုခြင်းသည် ယောဂမည်၏။ ဤသည်လျှင် အထူးတည်း။
**ဩဃဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ယဿပုဂ္ဂလဿ၊ အား။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ တံပုဂ္ဂလံ၊ ကို။ ဝဋ္ဋသ္မိံ ယေဝ၊ ၌သာလျှင်။ ဩဟနန္တိ ဩသီဒါပေန္တိ၊ နှစ်တတ်ကုန်၏။ ဝါ၊ နစ်စေတတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဩဃာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အာရမ္မဏံကတွာ၊ အာရုံပြု၍။ အတိက္ကမနီယတော၊ လွန်ကျူး ကျော်နင်းအပ်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ ဝါ၊ အဖြစ်ကြောင့်။ ဩဃေဟိ၊ ဩဃတို့သည်။ အတိက္ကမိတဗ္ဗာ၊ လွန်ကျူး ကျော်နင်းအပ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဩဃနီယာ**၊ မည်ကုန်၏။
ဩဃာနံ၊ တို့၏။ အာရမ္မဏဓမ္မာဧဝ၊ အာရုံဖြစ်သောတရားတို့ကိုသာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ဩဃနီယဟူ၍ သိအပ်ကုန်၏။မှတ်ဖွယ်။ ။ သရသေဟိ အတိက္ကမိတဗ္ဗာ ပဗ္ဗတရာဇိ သရဘနီယာပုဒ်ကဲ့သို့ နာမဓာတ်တည်း၊ ဓာတုရူပေနာမသ္မာ ဏျောစ၌ စသဒ္ဒါဖြင့် ဩဃပုဒ်နောက်ဏျ ပစ္စည်းသက်ပြီးမှ ဘာဝကမ္မေသု တဗ္ဗာနီယာဖြင့် အနီယပစ္စည်းသက်၍ ဩဃနီယ ပြီးသည်။
နာမဓာတုဝိယ ဟေတံ ကိတန္တံ မဟာပဒေသသုတ္တေန သာဓေတဗ္ဗံ ၊ ကေစိ ပန တဒ္ဓိတန္တိ ဝဒန္တိ၊ ဝိစာရေတဗ္ဗမေတံ။ ။ မဓု-၁၁၈-သု။
ဤအလိုသော် မဟာပဒေသသုတ်ဖြင့် ပြီးစေသင့်သည်၊ အာချာတ်မဟုတ် ကိတ်ဖြစ်၍ နာမဓာတုဝိယဟု ဝိယနှင့်ဆိုသည်။
**ယောဂဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ (ယဿ သံဝိဇ္ဇန္တိတံ လိုက်စေ)။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ယဿပုဂ္ဂလဿ၊ အား။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ တံ၊ ကို။ ဝဋ္ဋသ္မိံ၊ ၌။ ယောဇေန္တိ၊ သစ်စေးကဲ့သို့ စေးကပ် ငြိတွယ်စေတတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ယောဂါ**၊ မည်ကုန်၏။
**ယောဂနီယာ**၊ ယောဂနီယတရားတို့ကို။ ဩဃနီယာ ဝိယ၊ ဩဃနီယ တရားတို့ကဲ့သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ အာရမ္မဏံ ကတွာ အတိက္ကမနီယတော ယောဂေဟိ အတိက္ကမိတဗ္ဗာတိ ယောဂနီယာကိုညွှန်းသည်၊ (တစ်နည်း) အာရမ္မဏံ ကတွာ ယောဂနီယတော ယောဂေဟိ ယောဇေတဗ္ဗာတိ ယောဂနီယာကိုညွှန်းသည်။
**နီဝရဏဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ စိတ္တံ၊ ကို။ နီဝရန္တိ ပရိယောနန္ဓန္တိ၊ စက္ခုပသာဒကို မျှေးသောတိမ်လွှာကဲ့သို့ ပိတ်ဖုံးမျှေးကာတတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုတရားတို့သည်။ **နီဝရဏာ**၊ မည်ကုန်၏။
**နီဝရဏီယာ**၊ နီဝရဏီယတရားတို့ကို။ သံယောဇနီယာဝိယ၊ သံယောဇနီယတရားတို့ကဲ့သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ အပ်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ အာရမ္မဏဘာဝံ ဥပဂန္တွာ နီဝရဏသမာဂမေ နီဝရဏာနံ ဟိတာတိ နီဝရဏီယာကို ညွှန်းသည်၊ နီဟု ဒီဃနှင့်ရွတ်။
**ပရာမာသဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ဓမ္မာနံ၊ သဘာဝဓမ္မတို့၏။ ယထာဘူတံ၊ အကြင်အကြင်ဟုတ်မှန်တိုင်းသော။ အနိစ္စာဒိအာကာရံ၊ ဤသို့အစရှိသည်တို့၏အစွမ်းဖြင့်။ ပဝတ္တမာနာ၊ ဖြစ်ကုန်သည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ ပရတော၊ အနိစ္စစသော ဟုတ်မှန်သောသဘောမှ တစ်ပါးသော နိစ္စစသောမဟုတ်မမှန်သောသဘောအားဖြင့်။ အာမသန္တိ၊ ဟုတ်မှန်သောသဘောကိုမြစ်သောအားဖြင့် သုံးသပ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ပရာမာသာ**၊ ကုန်၏။
ပရာမာသေဟိ၊ တို့သည်။ အာရမ္မဏကရဏဝသေန၊ အာရုံပြုသည်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပရာမဋ္ဌတ္တာ၊ အနိစ္စစသော ဟုတ်မှန်သော သဘောမှတစ်ပါး နိစ္စစသော မဟုတ်မမှန်သော သဘောအားဖြင့် သုံးသပ်အပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ **ပရာမဋ္ဌာ**၊ မည်ကုန်၏။
**မဟန္တရဒုကေသု**၊ တို့၌။ အာရမ္မဏံ၊ အာရုံကို။ အဂ္ဂဟေတွာ၊ မယူမူ၍၊ အပ္ပဝတ္တိကော၊ မဖြစ်ခြင်းကြောင့်။ အာရမ္မဏေန၊ အာရုံနှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဝတ္တန္တိ၊ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သာရမ္မဏာ**၊ မည်ကုန်၏။
ဧတေသံ၊ တို့အား။ အာရမ္မဏံ၊ သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အနာရမ္မဏာ**၊ မည်ကုန်၏။
စိန္တနဋ္ဌေန၊ အာရုံကို ယူတတ်သည်ထက် လွန်စွာသိတတ်သည်၏အဖြစ် တည်းဟူသော အနက်ကြောင့်။ **စိတ္တာ**၊ မည်ကုန်၏။ ဝါ၊ ကား။ ဝိစိတ္တဋ္ဌေန၊ ဇာတိ, ဘုမ္မိ, သမ္ပယောဂအစရှိသော အစွမ်းအားဖြင့် ဆန်းကြယ်သောအနက်ကြောင့်။ **စိတ္တာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ အကြင်တရားတို့သည်။
အဝိပ္ပယောဂဝသေန၊ မကွေမကွာ ယှဉ်သည်၏အစွမ်းအားဖြင့်။ စေတသိ၊ ၌။ နိယုတ္တာ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **စေတသိကာ**၊ မည်ကုန်၏၊ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
နိရန္တရဘာဝူပဂမနတာယ၊ အခြားမရှိသည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ ဝါ၊ အထူးမရှိသောအဖြစ်သို့ ရောက်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ ဥပ္ပါဒတော၊ ဥပါဒ်မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ ယာဝဘင်္ဂါ၊ ဘင်တိုင်အောင်။ စိတ္တေန၊ နှင့်။ သံသဋ္ဌာ၊ နှီးနှောကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **စိတ္တသံသဋ္ဌာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ဧကတော၊ စိတ်နှင့်တကွ။ ပဝတ္တမာနာပိ၊ ဖြစ်ကုန်သော်လည်း။ နိရန္တရဘာဝံ၊ အခြားမရှိသည်၏အဖြစ်သို့။ ဝါ၊ တစ်ပါးမဟုတ်သည်၏ အဖြစ်သို့။ အနုပဂမနတာယ၊ မရောက်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ စိတ္တေန၊ နှင့်။ ဝိသံသဋ္ဌာ၊ မနှီးမနှောကုန်။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **စိတ္တဝိသံသဋ္ဌာ**၊ မည်ကုန်၏။ ဧတေန စိတ္တေန၊ ထိုစိတ်ဖြင့်။
သမုဋ္ဌဟန္တိ၊ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုသို့ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ တံစိတ္တံ၊ သည်။ သမုဋ္ဌာနံ၊ မည်၏။ ဧတေသံ၊ တို့အား။
စိတ္တံ၊ စိတ်ဟုဆိုအပ်သော။ သမုဋ္ဌာနံ၊ ဖြစ်ကြောင်းတရားသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **စိတ္တသမုဋ္ဌာနာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
သဟ၊ တကွ။ ဘဝန္တိ၊ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ သဟဘုနော၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
စိတ္တေန၊ စိတ်နှင့်။ သဟဘုနော၊ တကွဖြစ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုတရားတို့သည်။ **စိတ္တသဟဘုနော**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အနုပရိဝတ္တန္တိ၊ အစဉ်လိုက်၍ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ အနုပရိဝတ္တိနော၊ မည်ကုန်၏။
ကိံ၊ အဘယ်သို့။ အနုပရိဝတ္တန္တိ၊ အစဉ်လိုက်၍ဖြစ်တတ်ကုန်သနည်း။
စိတ္တံ၊ စိတ်သို့။
အနုပရိဝတ္တန္တိ၊ အစဉ်လိုက်၍ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ စိတ္တဿ၊ စိတ်သို့။ အနုပရိဝတ္တိနော၊ အစဉ်လိုက်၍ ဖြစ်တတ်ကုန်သည်တို့တည်း။ **စိတ္တာနုပရိဝတ္တိနော**၊ စိတ်သို့အစဉ်လိုက်၍ ဖြစ်တတ်ကုန်သည်တို့။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
စိတ္တသံသဋ္ဌာစ၊ စိတ်နှင့်နှီးနှောကုန်သည်လည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာစ၊ စိတ်လျှင်ဖြစ်ကြောင်းရှိကုန်သည်လည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **စိတ္တသံသဋ္ဌသမုဋ္ဌာနာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
စိတ္တသံသဋ္ဌာစ၊ ကုန်သည်လည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာစ၊ ကုန်သည်လည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ စိတ္တသဟဘုနောဧဝစ၊ စိတ်နှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်သည်သာလျှင်တည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုသို့ သုံးပါးသောသတ္တိကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **စိတ္တသံသဋ္ဌသမုဋ္ဌာနသဟဘုနော**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
စိတ္တသံသဋ္ဌာစ၊ ကုန်သည်လည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာစ၊ ကုန်သည်လည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ စိတ္တာနုပရိဝတ္တိနောဧဝစ၊ ကုန်သည်သာလျှင်လည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **စိတ္တသံသဋ္ဌသမုဋ္ဌာနာနုပရိဝတ္တိ**နော၊ မည်ကုန်၏။
သေသာနိ၊ ဖွင့်အပ်ပြီးသည်မှ ကြွင်းကုန်သော။ သဗ္ဗပဒါနိ၊ အလုံးစုံသော ပုဒ်တို့ကို။ ဝုတ္တပဒါနံ၊ ဖွင့်အပ်ပြီးသောပုဒ်တို့၏။ ပဋိပက္ခဝသေန၊ ဆန့်ကျင်ဘက်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ သိအပ်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ စိတ္တသံသဋ္ဌသမုဋ္ဌာနာဒိပဒေသု သံသဋ္ဌသမုဋ္ဌာနာဒိသဒ္ဒါစိတ္တသဒ္ဒါ ပေက္ခာတိ ပစ္စေကံ စိတ္တသဒ္ဒသမ္ဗန္ဓတ္တာ စိတ္တသံသဋ္ဌာစတေ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာစာတိ ပစ္စေကံ ယောဇေတွာ အတ္ထော ဝုတ္တော။ ။ ဋီကာ-၅၄-ဆ။
အဇ္ဈတ္တဇ္ဈတ္တံ၊ အဇ္ဈတ္တဟု ဆိုအပ်သော အဇ္ဈတ္တကို။ သန္ဓာယ၊ ရည်၍။ အဇ္ဈတ္တတ္တိကေ၊ ၌။ ဝုတ္တဝသေန၊ ဆိုအပ်ပြီးသည်၏ အစွမ်းဖြင့်။ အဇ္ဈတ္တာဝ၊ အပေါင်းဖြစ်သော နိယကဇ္ဈတ္တ၌ အကျုံးဝင်သော အဇ္ဈတ္တိ ကာယတနခြောက်ပါးတို့သည်သာလျှင်။ ဝါ၊ အပေါင်းဖြစ်သောနိယကဇ္ဈတ္တ၌ အစိတ်၏ အဖြစ်ဖြင့်ဖြစ်သော အဇ္ဈတ္တိကာယတန ခြောက်ပါးတို့သည် သာလျှင်။ **အဇ္ဈတ္တိကာ**၊ မည်ကုန်၏။
တတော၊ ထိုအဇ္ဈတ္တသန္တာန်မှ။ ဗဟိဘူတာ၊ အပဖြစ်၍ဖြစ်ကုန်သောတရားတို့သည်။ **ဗာဟိရာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ဘူတာနိ၊ မဟာဘုတ်တို့ကို။ ဥပါဒိယန္တေဝ ဂဏှန္တိဧဝ၊ စွဲလမ်းတတ်ကုန်သည်သာလျှင်တည်း။ နိဿယန္တိဧဝ၊ မှိတတ်ကုန်သည်သာလျှင်တည်း။ ဘူတာနိ၊ မဟာဘုတ်တို့ကို။ ဥပါဒိယန္တိ ဂယှန္တိတိယ၊ စွဲလမ်းအပ်ကုန်၏သို့။ နိဿီယ န္တိဝိယ၊ မှီအပ်ကုန်၏သို့။ တထာ၊ ထိုအတူ။ ဧတာနိ၊ ဤတရားတို့ကို။ နဥပါဒိယန္တိ နဂယှန္တိ၊ မစွဲလမ်းအပ်ကုန်။ နနိဿိယန္တိ၊ မမှီအပ်ကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ **တေဓမ္မာ**၊ တို့သည်။ **ဥပါဒါ**၊ ဥပါဒါမည်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ အထဝါ ဘူတာနိ အမုဉ္စိတွာ တေသံ ဝဏ္ဏနိသာဒိဘာဝေန ဂဟေတဗ္ဗတော ဥပါဒါ။ ဤကား ဋီကာ (၅၄-ဆ)အလို။
ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ဥပါဒိယန္တေဝ ဂဏှန္တိဧဝ၊ စွဲလမ်းတတ်ကုန်သည်သာလျှင်။ နိဿယန္တိဧဝ၊ မှီတတ်ကုန်သည် သာလျှင်။ န၊ မဟုတ်ကုန်။ ဥပါဒိယန္တိဂယှန္တိပိ၊ စွဲလည်းစွဲလမ်းအပ်ကုန်၏။ နိဿိယန္တိပိ၊ မှီလည်း မှီအပ်ကုန်၏။ (ဤသို့လှန်)။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **နောဥပါဒါ**၊ မည်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ကံနှင့် ကတ္တားနှစ်ပါးရသည်ဟူလိုသည်၊ ဥပါဒါကားကတ္တားသာ၊ ကံမရ။
**ဥပါဒါနဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ဘုသံ၊ ပြင်းစွာ။ အာဒိယန္တိ၊ ယူတတ်စွဲလမ်းတတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဥပါဒါနာ**၊ မည်ကုန်၏။ ဒဠှဂ္ဂါဟံ၊ မြဲမြံစွာစွဲလမ်းခြင်းကို။ ဂဏှန္တိ၊ စွဲလမ်းတတ်ကုန်၏။ ဣတိအယံ၊ ဤသည်လျှင်။ အတ္ထော၊ တည်း။
တတော၊ ထိုဥပါဒန်မှ။ အညေ၊ တစ်ပါးသော တရားတို့သည်။ **နောဥပါဒါနာ**၊ ဥပါဒါန် မမည်ကုန်။
**ကိလေသဂေါစ္ဆကေ**၊ ၌။ သံကိလိဋ္ဌတ္တိကေ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ သံသဒ္ဒါကိုပယ်၍ ကိလိဿန္တီတိ ကိလေသာ ဤသို့အစရှိသော ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့်သာလျှင်။ အတ္ထော၊ ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
**ပီဋ္ဌီဒုကေသု**၊ တို့၌။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ကာမေ ကာမဘဝေ၊ ကာမတစ်ဆယ့်တစ်ဘုံ၌။ ယေဘုယျေန၊ များသောအားဖြင့်။ အဝစရန္တိ၊ ကျင်လည်တတ် ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ **ကာမာဝစရာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ရူပေ ရူပဘဝေ၊ အသညသတ်ကြဉ်သော ရူပတစ်ဆယ့်ငါးဘုံ၌။ ယေဘုယျေန၊ များသောအားဖြင့်။ အဝစရန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ရူပါဝစရာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အရူပေ အရူပဘဝေ၊ အရူပလေးဘုံ၌။ ယေဘုယျေန၊ များသောအားဖြင့်။ အဝစရန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အရူပါဝစရာ**၊ မည်ကုန်၏။
အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤပိဋ္ဌိဒုက်၌။ သင်္ခေပေါ၊ အကျဉ်းတည်း။
ဝိတ္ထာရော ပန၊ အကျယ်သည်ကား။ ပရတော၊ နောက်၌။ အာဝိ၊ ထင်စွာ။ ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်လတံ့။ဝစနတ္ထ။ ။ ကာမတဏှာ ကာမော၊ ကာမော အဝစရတိဧတ္ထ ဧတေသု ဓမ္မေသု အာရမ္မဏကရဏဝသေနာတိ ကာမာဝစရာ။ ရူပတဏှာရူပံ၊ ရူပံအဝစရတိ ဧတ္ထအာရမ္မဏကရဏဝသေနာတိ ရူပါဝစရာ။ အရူပတဏှာ အရူပံ၊ အရူပံ အဝစရတိဧတ္ထ အာရမ္မကရဏဝသေနာတိ အရူပါဝစရာ။ ။ဋီကာ ၅၅-ဆ။
ကျမ်းတက်။ ။ ပရိယာပန္နာ အန္တောဂဓာ၏ အာဓာရသည် လောကုတ္တရေခံ၍ လောကုတ္တရာလည်း ပရိယာပန္နမည်၏ဟုယူအံ့စိုးရကား " တေဘူမကဝဋ္ဋေ" မိန့်သော်၊ လောကီတရား၏ ပရိယာပန္နအဖြစ်သည်လောက၌ ပစ္စက္ခသိဒ္ဓိဖြစ်ရကား လောကုတ္တရေ ဟူသော အာဓာရကို မကြံရှာသင့်ပြီဟုလိုသည်။
ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ တေဘူမကဝဋ္ဋေ၊ ဘုံသုံးပါး၌ ဖြစ်သော ဝဋ်ဆင်းရဲ၌။ ပရိယာပန္နာ အန္တောဂဓာ၊ အကျုံးဝင်ကုန်သည်တို့တည်း။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ပရိယာပန္နာ**၊ မည်ကုန်၏။ (တစ်နည်း) ယေဓာမ္မ၊ တို့ကို။ တေဘူမကဝဋ္ဋေ၊ ၌။ ပရိယာပန္နာ ပရိစ္ဆေဒကာယတဏှာယ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ အာပန္နာ ဂဟိတာ၊ ပိုင်းခြားခြင်းကို ပြုတတ်သော တဏှာသည် ပိုင်းခြား၍ယူအပ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ပရိယာပန္နာ**၊ မည်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ပိုင်းခြား၍ယူအပ်၏ဟူသည် အကျုံးဝင်သည်ဟူလိုသည်ဟု အန္တောဂဓာ မိန့်သည်။ အန္တောဂဓာ၊ အကျုံးဝင်ကုန်သည်တို့တည်း။ ဣတိအယံ၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ လိုအပ်သောအနက်တည်းပေး။
ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ တသ္မိံ တေဘူမကဝဋ္ဋေ၊ ၌။ နပရိယာပန္နာ၊ အကျုံးမဝင်ကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အပရိယာပန္နာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ဝဋ္ဋမူလံ၊ အဝိဇ္ဇာ တဏှာဟူသော ဝဋ်မြစ်ကို။ ဆိန္ဒန္တာ၊ ဖြတ်ကုန်လျက်။ နိဗ္ဗာနံ၊ သို့။ အာရမ္မဏံ၊ အာရုံကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ ဝဋ္ဋတော ဝဋ္ဋစာရကတော၊ ဝဋ်ဆင်းရဲဟူသော နှောင်အိမ်မှ။ နိယျန္တိ၊ ထွက်မြောက်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **နိယျနိကာ**၊ မည်ကုန်၏။မှတ်ဖွယ်။ ။ အနီယသဒ္ဒေါ ဗဟုလံ ကတ္တု အဘိဓာယကောတိ ဝဋ္ဋစာရကတော နိယျန္တီတိ နိယျာနီယာ၊ နီကာရဿ ရဿတ္တံ၊ ယကာရဿစ ကကာရတ္တံ ကတွာနိယျာနိကာတိ ဝုတ္တံ။ ။ ဋီကာ-၅၅-ဆ။
ဤဋီကာ၌ အနီယသဒ္ဒေါ၊ သည်။ ဗဟုလာဓိကာရတော၊ ဗဟုလသဒ္ဒါလိုက်ခြင်းကြောင့်။ ကတ္တုအဘိဓာယကော၊ ကတ္တားကိုဟောသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဤသို့ပေး။ အဘယ်ကြောင့်နည်း-ဗဟုလံ ကြိယတ္တာတိစ၊ သဗ္ဗတ္ထဝတ္တတေဟု သဒ္ဒါကျမ်းတို့၌ ဆိုသောကြောင့် ဘာဝကမ္မေသုတဗ္ဗာနိယာသုတိမှ ဗဟုလသဒ္ဒါလိုက်သော် ဗဟုလအားဖြင့် ကတ္တားကိုလည်း ဟော၏ဟု စကားကျယ်သောကြောင့်တည်း။ အချို့ဋီကာ၌ "အဗဟုလံ"ဟူ၍ပင် ရှိ၏။ အဗဟုလံ အဗဟုလေန၊ အပ္ပကအားဖြင့်၊ ကတ္တုအဘိဓာယကော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ပေ၊ သို့သော်လည်း မဓု စသည်တို့၌ ဗဟုလံ ဖွင့်ဆိုသောကြောင့် ဗဟုလံသာပါဌ်ဟောင်းဖြစ်သည်။ နီကာရဿ ရဿတ္တံ၌ ကရဏီယံစသည်တို့၌ကဲ့သို့ အနီယပစ္စည်း၏ နီကို ယူသင့်သည်၊ နီဥပသာရကို မယူသင့်။ နိယျာနိကာ၌ နီဥပသာရ နီဝရဏ၌ကား နီဥပသာရဟု ပ,ပရာ, နီ, နီဝယ် အစဉ်အတိုင်းယူ၊ မဓုသာရ၌ကား နီကာရဿာတိ နီဥပသဂ္ဂဿ ဟူသည်ကား သဒ္ဒါကျမ်းတို့နှင့်မလျော်၊ "နိယျာနကရဏသီလာဝါ နိယျာနိကာ"။ ဋီကာ။ ဝါ၊ ကား။ နိယျာနကရဏ သီလာ၊ ဝဋ်ဟူသောနှောင်အိမ်မှ ထွက်မြောက်ခြင်းကို ပြုလေ့ရှိကုန်သည်တည်း။ နိယျာနိကာ၊ ရှိကုန်သည်။ ဤဋီကာအလို အသူပဘက္ခန သီလောအသူပိကော၌ အသူပဖြင့် အသူပဘက္ခနကို ယူ။ ဤသို့နိယျာနဖြင့် နိယျာနကရဏကိုယူ၍ တဒ္ဓိတ် တဿီလ ဟူလိုသည်။ တဿီလသည် တဒ္ဓိတ် တဿီလ, ကိတ်တဿီလဟူ၍ နှစ်ပါးတည်း။ ရုက္ခမူလေ ဝသနသီလော ရုက္ခမူလိကောစသည်ကား တဒ္ဓိတ်တဿီလတည်း။ ဘိက္ခနသီလော ယာစနသီလော ဘိက္ခုစသည်ကား ကိတ်တဿီလတည်း။ အသူပဘက္ခနသီလော၊ ဟင်းလျာမရှိသောဘောဇဉ်ကို စားခြင်းအလေ့ရှိသောသူ။ အာသူပိကော၊ သူ။ တစ်နည်း-အသူပဘက္ခနသီလော၊ ဟင်းကို မစားခြင်းအလေ့ရှိသောသူ။ အာသူပိကော၊ သူ။ တစ်နည်း-အသူပဘက္ခနသီလော၊ ဟင်းကိုစားခြင်းအလေ့ရှိသည် မဟုတ်သောသူ။ အာသူပိကော၊ သူ။ အချို့ ပါဌ်၌ အပူဝဘက္ခနသီလော အာပူပိတောဟုရှိ၏။ အပူဝဘက္ခနသီလော၊ မုံ့ကိုစားခြင်းအလေ့ ရှိသောသူ။ အာပူပိကော၊ သူ။ တစ်နည်း-အပူဝသက္ခနသီလော၊ မုံ့ကိုစားခြင်းအလေ့ရှိသည် မဟုတ်သောသူ။အာပူပိကော၊ သူ။ နိယျာနသီလာ ဧဝ ဝါဟူသော အနုအလို ကိက်တဿီလ, တဒ္ဓိတ်တဿီလနှစ်ပါး ဆိုသင့်သည်။ ဝါ၊ တစ်နည်းကား-နိယျာနသီလာဧဝ, ဝဋ်ဟူသော နှောင်အိမ်မှ ထွက်မြောက်ခြင်း အလေ့ရှိကုန် သာတည်း။ နိယျာနိကာ၊ ကုန်သည်သာတည်း။ နိပုဗ္ဗယာဓာတ် အနီယပစ္စည်းယူမူ ကိတ်တဿီလ၊ နိယျာနပုဒ် ဏိကပစ္စည်းယူမူ တဒ္ဓိတ်တဿီလ နှစ်ပါးရသည်။
ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ဣမိနာလက္ခဏေန၊ ဝဋ္ဋမူလံ ဆိန္ဒန္တာ စသည်ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော ဤလက္ခဏာဖြင့်။ ဝဋ္ဋတော၊ မှ။ နနိယျန္တိ၊ ထွက်မြောက်တတ်သည်မဟုတ်ကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုတရားတို့သည်။ **အနိယျာနိကာ**၊ မည်ကုန်၏။
စုတိယာဝါ၊ စုတိ၏လည်းကောင်း။ **အတ္တနော**၊ ၏။ ပဝတ္တိယာဝါ၊ တည်ခြင်း၏လည်းကောင်း။ အနန္တရံ၊ အခြားမဲ့၌။ ဖလဒါနေ၊ အကျိုးပေးခြင်း၌။ နိယတတ္တာ၊ မြဲသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ **ယတာ**၊ မြဲကုန်၏။
တထာ၊ ထိုစုတိ၏ အခြားမဲ့၌၎င်း မိမိ၏အခြားမဲ့၌၎င်း အကျိုးပေးခြင်း အပြားဖြင့်။ အနိယတတ္တာ၊ မမြဲသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ **အနိယတာ**၊ မမြဲကုန်။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အညေဝ၊ မိမိမှ တစ်ပါးသာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော။ ဓမ္မေ၊ တို့ကို။ ဥတ္တရန္တိ-ပဇဟန္တိ၊ စွန့်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုတရားတို့သည်။ **ဥတ္တရာ**၊ မည်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အတ္တာနံ၊ မိမိကို။ ဥတ္တရိတုံ၊ စွန့်ခြင်းငှာ။ ဝါ၊ လွန်ခြင်းငှာ။ သမတ္ထေဟိ၊ စွန့်နိုင်ကုန်သော။ ဥတ္တရေဟိ၊ စွန့်နိုင် လွန်နိုင်ကုန်သော တရားတို့နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဝတ္တန္တိ၊ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သဥတ္တရာ**၊ မည်ကုန်၏။
ဧတေသံဓမ္မာနံ၊ တို့အား။ ဥတ္တရာ၊ မိမိကိုစွန့်နိုင်လွန်နိုင်သော တရားတို့သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အနုတ္တရာ**၊ မည်ကုန်၏။
ဧတေဟိ၊ ဤရာဂစသော တရားတို့ဖြင့်။ သတ္တာ၊ တို့သည်။ ရဏန္တိ၊ ငိုကြွေးမြည်တမ်းကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုသို့ငိုကြွေးမြည်တမ်းကြောင်း အဖြစ်ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုရာဂစသော တရားတို့သည်။ **ရဏာ**၊ ရဏမည်ကုန်၏။ ဧတံ၊ ဤရဏဟူသော အမည်သည်။ ယေဟိရာဂါဒီဟိ၊ တို့ဖြင့်။ အဘိဘူတာ၊ ကုန်သော။ သတ္တာ၊ တို့သည်။ နာနပ္ပကာရေန၊ အထူးထူးသော အပြားဖြင့်။ ကန္ဒန္တိ-ပရိဒေဝန္တိ၊ ငိုကြွေးမြည်တမ်းတတ်ကုန်၏။ တေသံရာဂါဒီနံ၊ ထိုရာဂစသော တရားတို့၏။ အဓိဝစနံ၊ အမည်တည်း။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
သမ္ပယောဂဝသေနစ၊ သမ္ပယုတ်၏ အစွမ်းဖြင့် လည်းကောင်း။ ပဟာနေကဋ္ဌတာဝသေန၊ ပယ်အပ်သည်၏အဖြစ်ဖြင့် တစ်ဦးသော ပုဂ္ဂိုလ်၏အဖြစ်၌ တည်သည်၏အဖြစ်နှင့် စပ်သဖြင့်လည်းကောင်း။ ရဏေဟိ၊ ငိုကြွေးကြောင်းဖြစ်သော ရာဂစသော တရားတို့နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဝတ္တန္တိ၊ ဖြစ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **သရဏာ**၊ မည်ကုန်၏။ ဧတေသံဓမ္မာနံ၊ တို့အား။
တေနာကာရေန၊ ထိုဆိုအပ်ပြီးသော သမ္ပယောဂပဟာနေကဋ္ဌတာသဘောအားဖြင့်။ ရဏာ၊ ငိုကြွေးကြောင်းဖြစ်သော ရာဂစသော သဘောတရားတို့သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အရဏာ**၊ မည်ကုန်၏။ဝစနတ္ထ။ ။ ပဟာနဝသေန ဧကသ္မိံ ပုဂ္ဂလေ တိဋ္ဌန္တီတိ ပဟာနေကဋ္ဌာ။ ပဟာနေကဋ္ဌာနံ ဘာဝေါ ပဟာနေကဋ္ဌတာ။ ပဟာနေကဋ္ဌတာယ ဝသော အာယတ္တော ပဟာနေကဋ္ဌတာဝသော။ ။ ယောဇနာ-၇၄-သု။
သမ္ပယောဂ၏ အစွမ်းအားဖြင့် ကိလေသာကိုးပါး ကြွင်းသော အကုသိုလ်စေတသိက် တစ်ဆယ့်သုံးပါးကိုယူ၊ ပဟာနေကဋ္ဌ၏အစွမ်းအားဖြင့် ဒေါသ,မောဟကိုသာယူ။ ဋီကာဆရာကား "ရဏောဟတာ န ဇောတန္တိ စန္ဒသူရိယာသ တာရကာ"။ ရဏောဟတာ၊ မြူသည် လွှမ်းမိုးနှိပ်စက်ကုန်သော။ သ, တာရကာ၊ ကြယ်နှင့်တကွကုန်သော။ စန္ဒသူရိယာ၊ လ, နေတို့သည်။ နဇောတန္တိ၊ မထွန်းပနိုင်ကုန်။ ဤသို့ စသည်တို့၌ ရဏသဒ္ဒါသည် ရေဏူပရိယာယ်ဖြစ်ရကား "သဟ ရ‌‌ဏေဟိ ရာဂါဒိ ရေဏူဟီတိ သရဏာ"။ သရဏံကတွာ စစ်ထိုးခြင်းကိုပြု၍။ နိက္ခမိ၊ ထွက်၏။ ဤသို့စသည်၌ ရဏသဒ္ဒါ, ယုဒ္ဓပရိယာယ်ဖြစ်ရကား "သဟ ရဏေန အရိယမဂ္ဂယုဒ္ဓေနာတိ သရဏာ" အရဏ ဝိဘင်္ဂ သုတ်၌ အကုသိုလ်၏ အကျိုးဖြစ်ကုန်သော ဒုက္ခဝိဃာတဥပါယာသ ပရိဠာဟတို့ကို ရဏဟု ဟောရကား "သဟရ‌ဏေဟိ ဖလဘူတေဟိ ဒုက္ခဝိဃာတ ဥပါယာသ ပရိဠာဟေဟီတိ သရဏာ" ဟူသော သုံးဝိကပ်ကိုလည်း ကြံတော်မူ၏။
သုတ္တန္တိကဒုကေသု၊ တို့၌။ အတ္ထော၊ ကို။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ သမ္ပယောဂဝသေန၊ ဖြင့်။ ဝိဇ္ဇံ၊ ရှစ်ပါးသောဝိဇ္ဇာသို့။ ဘဇန္တိ၊ ဆည််းကပ်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဝိဇ္ဇာဘာဂိနော**၊ မည်ကုန်၏။ **ယေဓမ္မာ**၊ အကြင် အပေါင်းဖြစ်သောဝိဇ္ဇာတို့သည်။ ဝိဇ္ဇာဘာဂေ ဝိဇ္ဇာကောဋ္ဌာသေ၊ ထိုအပေါင်း၏အစိတ်ဖြင့်သောအဝိဇ္ဇာအဖို့၌။ ဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိပိ၊ ကြောင့်လည်း။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **ဝိဇ္ဇာဘာဂိနော**၊ မည်ကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုဝိဇ္ဇာဘာဂိနော ဟူသောပုဒ်၌။ ဝိပဿနာဉာဏံ၊ ၎င်း။ မနောမယိဒ္ဓိ၊ စိတ်ဖြင့် ပြီးသော တန်ခိုး၎င်း။ ဆ၊ ကုန်သော။ အဘိညာ၊ ဈာန်အဘိညာဉ်တို့၎င်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အဋ္ဌ၊ ကုန်သော။ ဝိဇ္ဇာ၊ တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
ပုရိမေန၊ ရှေးဆိုအပ်ပြီးသော။ အတ္ထေန၊ ဖြင့်။ တာဟိ၊ ထိုရှစ်ပါးသောဝိဇ္ဇာတို့နှင့်။ သမ္ပယုတ္တာ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မာပိ၊ တို့သည်လည်း။ ဝိဇ္ဇာဘာဂိနော၊ မည်ကုန်၏။
ပစ္ဆိမေန၊ နောက်ဆိုအပ်သော။ အတ္ထေန၊ ဖြင့်။ တာသု၊ ထိုရှစ်ပါးသောဝိဇ္ဇာတို့တွင်။ ကာယာစိ၊ အမှတ်မရှိသော။ ဧကာပိဝိဇ္ဇာ၊ တစ်ခုသော ဝိဇ္ဇာသည်လည်း။ ဝိဇ္ဇာ၊ ဝိဇ္ဇာမည်၏။
သေသာ၊ ကြွင်းသော ဝိဇ္ဇာတို့သည်။ ဝိဇ္ဇာဘာဂိနော၊ မည်ကုန်၏။
ဣတိဧဝံ၊ ဤသို့သောနည်းဖြင့်။ ဝိဇ္ဇာပိ၊ တို့ကို၎င်း။ ဝိဇ္ဇာယ၊ နှင့်။ သမ္ပယုတ္တာ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မာပိ၊ တို့ကို၎င်း။ ဝိဇ္ဇာဘာဂိနောတွေဝ၊ ဝိဇ္ဇာဘာဂီမည်ကုန်၏ ဟူ၍သာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
**ပန**၊ **ထိုသို့ ဝိဇ္ဇာ ဝိဇ္ဇာသမ္ပယုတ္တဓမ္မကို သိအပ်သော်လည်း**။ ဣဓ၊ ဤဒုက်၌။ သမ္ပယုတ္တာ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မာဝ၊ တို့ကိုသာလျှင်။ အဓိပ္ပတာ၊ လိုအပ်ကုန်၏။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
သမ္ပယေဂဝသေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ အဝိဇ္ဇံ၊ အဝိဇ္ဇာသို့။ ဘဇန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **အဝိဇ္ဇာဘာဂိနော**၊ မည်ကုန်၏။
အဝိဇ္ဇာဘာဂေ အဝိဇ္ဇာကောဋ္ဌာသေ၊ ၌။ ဣတိပိ၊ ကြောင့်လည်း။ **အဝိဇ္ဇာဘာဂိနော**၊ မည်ကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုအဝိဇ္ဇာဘာဂိနော ဟူသောပုဒ်၌။ ဒုက္ခပဋိစ္ဆာဒကံ၊ ဒုက္ခသစ္စာကို ဖုံးလွှမ်းတတ်သော။ တမံ၊ မောဟ၎င်း။ သမုဒယာဒိပဋိစ္ဆာဒကံ၊ သမုဒယသစ္စာ စသည်ကို ဖုံးလွှမ်းတတ်သော။ တမံ၊ မောဟ၎င်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ စတဿေ၊ လေးပါးကုန်သော။ အဝိဇ္ဇာ၊ တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
ပုရိမနယေနေဝ၊ ဝိဇ္ဇာဘာဂိနော ဟူသော ရှေးပုဒ်၌ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့်သာလျှင်။ တာဟိ၊ ထိုလေးပါးသော အဝိဇ္ဇာတို့နှင့်။ သမ္ပယုတ္တာ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မာပိ၊ တို့သည်လည်း။ အဝိဇ္ဇာဘာဂိနော၊ မည်ကုန်၏။
တာသု၊ ထိုလေးပါးသောအဝိဇ္ဇာတို့တွင်။ ယာကာစိ၊ အမှတ်မရှိသော။ ဧကာ၊ သော။ အဝိဇ္ဇာ၊ သည်။ အဝိဇ္ဇာ၊ မည်၏။
သေသာ၊ ကြွင်းသောအဝိဇ္ဇာတို့သည်။ အဝိဇ္ဇာဘာဂိနော၊ မည်ကုန်၏။
ဣတိဧဝံ၊ ဤသို့သောနည်းဖြင့်။ အဝိဇ္ဇာပိ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။ အဝိဇ္ဇာယ၊ နှင့်။ သမ္ပယုတ္တာ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မာပိ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။ အဝိဇ္ဇာဘာဂိနောတွေဝ၊ ဟူ၍သာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
ပန၊ **ထိုသို့သိအပ်သော်လည်း**။ ဣဓ၊ ဤဒုက်၌။ သမ္ပယုတ္တဓမ္မာဝ၊ တို့ကိုသာလျှင်။ အဓိပ္ပေတာ၊ လိုအပ်ကုန်၏။
ပုန၊ တစ်ဖန်။ အနဇ္ဈောတ္ထရဏဘာဝေန၊ မလွှမ်းမိုးနိုင်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ ကိလေသန္ဓကာရံ၊ ကိလေသာဟူသော အမိုက်မှောင်ကို။ ဝါ၊ ပညာမျက်စိကန်းသည်၏အဖြစ်ကို ပြုတတ်သော ကိလေသာတည်းဟူသော အမိုက်မှောင်ကို။ ဝိဒ္ဓံသေတုံ၊ ဖျက်ဆီးခြင်းငှာ။ အသမတ္ထတာယ၊ မစွမ်းနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဧတေသံ၊ ဤအောက်မဂ်သုံးပါး တရားတို့အား။ ဝိဇ္ဇု၊ လျှပ်စစ်ဟုဆိုအပ်သော။ ဥပမာ၊ ဥပမာသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုအောက်မဂ်သုံးပါး တရားတို့သည်။ **ဝိဇ္ဇူပမာ**၊ လျှပ်စစ်လျှင်ဥပမာရှိကုန်၏။
နိ‌ဿေသံ၊ အကြွင်းမဲ့။ ကိလေသန္ဓကာရံ၊ ကို။ (လိုက်)။ ဝိဒ္ဓံသနသမတ္ထတာယ၊ ဖျက်ဆီးခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဧတေသံ၊ ထိုအရဟတ္တမဂ်တရားတို့အား။ ဝဇိရံ၊ သိကြားလက်နက်ဝရဇိန်ဟု ဆိုအပ်သော။ ဥပမာ၊ သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ ထိုအရဟတ္ထမဂ်တရား တို့သည်။ **ဝဇိရူပမာ**၊ ဝရဇိန်လျှင် ဥပမာရှိကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ဝဇိရသဒ္ဒါစိန်ကို ဟောသည်၊ ဤ၌ဆေးဘန်စိန်မဟုတ်၊ သိကြားလက်နက် မိုးကြိုးစက်ဟု ဆိုအပ်သော စိန်ဟု သိစေခြင်းငှာ ဝရစိန်ဟု မြန်မာဆိုသည်၊ ဝဇိရစိန်ဟု ရေးခြင်းသည်ကား မသင့်။
ဗာလေသု၊ သူမိုက်တို့၌။ ဌိတတ္တာ၊ တည်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ **ဗာလာ**၊ ဗာလမည်ကုန်၏။ ယတ္ထပုဂ္ဂလေ၊ အကြင်ဗာလပုဂ္ဂိုလ်၌။ ယေဓမ္မာ၊ အကြင်အကုသိုလ် တရားတို့သည်။ (ထည့်)။ ဌိတာ၊ တည်ကုန်၏။ တေဓမ္မာ၊ ထိုအကုသိုလ် တရားတို့သည်။ တဒူပစာရေန-တဿပုဂ္ဂလဿ ဥပစာရေန ဝေါဟာရေန နာမေန၊ ထို မိမိတည်ရာ ဗာလပုဂ္ဂိုလ်၏ အမည်အားဖြင့်။ **ဗာလာ**၊ မည်ကုန်၏။
ပဏ္ဍိတေသု၊ ပညာရှိတို့၌။ ဌိတတ္တာ၊ တည်သည်အဖြစ်ကြောင့်။ **ပဏ္ဍိတာ**၊ ပဏ္ဍိတမည်ကုန်၏။ (ဤတွင် ယတ္ထလည်းလိုက်)။ ယတ္ထပုဂ္ဂလေ၊ အကြင် ပဏ္ဍိတပုဂ္ဂိုလ်၌။ ယေဓမ္မာ၊ အကြင်ကုသိုလ်တရားတို့သည်။ ဌိတာ၊ တည်ကုန်၏။ တေဓမ္မာ၊ ထိုကုသိုလ်တရားတို့သည်။ တဒူပစာရေန-တဿပုဂ္ဂလဿ ဥပစာရေန ဝေါဟာရေန နာမေန၊ ထိုမိမိတည်ရာပဏ္ဍိတပုဂ္ဂိုလ်၏ အမည်အားဖြင့်။ **ပဏ္ဍိတာ**၊ မည်ကုန်၏။ (ဤဖြင့် မဉ္စာဃောသန္တိကဲ့သို့ ဗာလ,ပဏ္ဍိတသဒ္ဒါတို့၏ ဌာနူစာရ၏ အဖြစ်ကိုပြသည်။
ဝါ၊ ကား။ ဗာလကရတ္တာ၊ မိုက်သည်၏ အဖြစ်ကိုပြုတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ **ဗာလာ**၊ မည်ကုန်၏။ ပဏ္ဍိတကရတ္တာ၊ ပညာရှိသည်၏အဖြစ်ကို ပြုတတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ **ပဏ္ဍိတာ**၊ မည်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ဤနောက်ဝိကပ်ဖြင့် "ဗာလံ ဗာလဘာဝံ ကရောန္တီတိ ဗာလာ၊ ပဏ္ဍိတံ ပဏ္ဍိတဘာဝံ ကရောန္တီတိ ပဏ္ဍိတာ"ဟု တဒ္ဓိတ်ပုဒ်၏ပုဒ်အဖြစ်ကို ပြသည်။
**ကဏှာ**တိ၊ ဟူသည်ကား။ ကာဠကာ၊ မည်းညစ်ကုန်သော။ စိတ္တဿ၊ ၏။ အပဘဿရဘာဝကရဏာ၊ ပြိုးပြိုးပြက် မရှိသည်၏ အဖြစ်ကို ပြတတ်ကုန်သော။ (စိတ္တဿကား ဘာပသမ္ဗန်)။
**သုက္ကာ**တိ၊ ဟူသည်ကား။ ဩဒါတာ၊ ဖြူစင်ကုန်သော။ စိတ္တဿ၊ ၏။ ပဘဿရဘာဝကရဏာ၊ ပြိုးပြိုးပြက်ရှိသည်၏အဖြစ်ကိုပြုတတ်ကုန်သော။ ဝါ၊ ကား။
ကဏှာဘိဇာတိဟေတုတော၊ အပါယ်ဘဝ၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ကဏှာ၊ မည်းညစ်သော အပါယ်ဘဝ၏ အကြောင်းဖြစ်ကုန်သော။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ကဏှာဘိဇာတီတိ အပါယာ ဝုစ္စန္တိ၊ အပါယာတိ အပါယဘဝါဟူသော မဓုကိုရည်သည်။ **(တစ်နည်း)** ကဏှာဘိဇာတိဟေတုတော၊ အဝတ်အစား ပါးရှားမဲ့မွဲ ဘုန်းနဲသောသူ၏အဖြစ်၌ယှဉ်သော သူဆင်းရဲဘဝ၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့်။ **ကဏှာ**၊ ကဏှမည်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ဤကား "မနုဿေဟိစ ဒေါဘဂ္ဂိယံ" ဟူသော ဋီကာ၊ "နတ္ထိဘဂေါဧတဿာတိ ဒုသဂေါ၊ ဒုပ္ပညောကဲ့သို့ ဒုကား အဘာဝဟော၊ ဘုန်းနည်းသောသူရ၏။ "ဒုဘဂဿဘာဝေါ ဒေါဘဂ္ဂံ " ဘုန်းမဲ့သည်၏အဖြစ်ရ၏။ "ဒေါဘဂ္ဂေနိယုတ္တံ ဒေါဘဂ္ဂိယံ"၊ ဘုန်းမဲ့သည်၏ အဖြစ်၌ယှဉ်သော လူဆင်းရဲဇာတိရ၏၊ အဘိဇာတိ၌ အဘိကား အနက်မရှိကြံ၍လည်းကောင်း၊ တမောတမပရာယနောစသော သုတ္တန်ကိုမှီ၍ လည်းကောင်းဆိုသော အနက်တည်း။ သုက္ကာဘိဇာတိဟေတုတော၊ ဖြူစင်ဘုန်းရှိ သုဂတိဘဝ၏အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့်။ *သုက္ကာ**၊ သုက္ကမည်ကုန်၏။ (ဇောတိ ဇောတိပရာယနော စသောသုတ္တန်ကိုမှီသည်)။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ယဿ၊ အား။ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ကုန်၏။ တံပုဂ္ဂလံ၊ ကို။ (လိုက်)။
ဣဓစေဝ၊ မျက်မြင်လောက ဤဘဝ၌ လည်းကောင်း။ သမ္ပရာယေစ၊ တမလွန်လောက၌လည်းကောင်း။ တပန္တိ၊ ပူလောင်တတ်ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ **တပနီယာ**၊ မည်ကုန်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ "တပနီယာတိ ဧတ္ထ အနီယပစ္စယော ကတ္ထုဝါစကော၊ တပနဿပရိဒဟနဿ ဒုက္ခဿ ဟိတာ တပနီယာ"ဋီကာအလို။ တပနပုဒ် အနီယပစ္စည်း တဒ္ဓိတ်ဆို၏။ အနုကား "ကုသလေဟိ တာပေတဗ္ဗာတိ ဝါ တပနီလာ၊ တဒင်္ဂံဒိဝသေန ဗာဓိတဗ္ဗာ ပဟာတဗ္ဗာတိ အတ္ထော"ဟု ဟေတုကမ္မသာမ်လည်း အဋ္ဌကထာ, ဋီကာထက်ကဲ၍ ဆိုပြန်သည်။
တပနီယာ၊ ပစ္စုပ္ပန်, တမလွန်နှစ်ပါး၌ ပူလောင်တတ်သော အကုသိုလ်တရားတို့သည်။ န၊ မဟုတ်ကုန်။ **အတပနီယာ**၊ ကုန်။
အဓိဝစနဒုကာဒယော၊ ကုန်သော။ တယော၊ ကုန်သော။ ဒုကာ၊ တို့သည်။ (ထည့်)။ အတ္ထတော၊ အဘိဓေယျတ္ထအားဖြင့်။ နိန္နာနာကရဏာ၊ အသီးအသီး ကွဲပြားသည်၏အဖြစ်ကို ပြုတတ်ပြုကြောင်းဖြစ်သော အထူးဝိသေသမရှိကုန်။ ဧတ္ထ၊ ဤသုံးဒုက်တို့၌။ ဗျဉ္ဇနမေဝ၊ သဒ္ဒါသည်သာလျှင်။ ဝါ၊ အဘိဓာနတ္ထသည်သာလျှင်။ နာနံ၊ ထူး၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ဝိဂြိုဟ်ကိုမငဲ့၍ ပုဒ်ပြီးကာလ ရအပ်သောအနက်သည် အဘိဓေယျတ္ထမည်၏၊ ဗျုပ္ပတ္တိနိမိတ်ကိုငဲ့၍ ဝိဂြိုဟ်သို့အစဉ်လိုက်သောအနက်သည် အဘိဓာနတ္ထမည်၏။ **ဟိ-သစ္စံ**၊ **သဒ္ဒါသာလျှင်ထူး၏ ဆိုသောစကားသည် မှန်၏**။ ဒါသာဒီသုပိ၊ ကျွန်ဒလိဒ္ဒ စသည်တို့၌လည်း။ ပဝတ္တမာနာ၊ ဖြစ်ကုန်သော။ အတထတ္တာ၊ ဟုတ်မှန်သောအနက် မရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝါ၊ အနက် မဟုတ်မမှန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
သိရီဝဍ္ဎကော ဓနဝဍ္ဎကောတိ အာဒယော ဝိယ၊ တို့ကဲ့သို့။ ဝစနတ္ထမေဝ၊ သဒ္ဒါကိုသာလျှင်။ အဓိကာရံ၊ တည်ရာ မှီရာကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်ကုန်သောသဒ္ဒါတို့သည်။ **အဓိဝစနာနာမ**၊ အဓိဝစနမည်ကုန်၏။
အဓိဝစနာနံ၊ အဓိဝစန ဟုဆိုအပ်သော သဒ္ဒါကုန်အောင်စုံတို့၏။ ပထာ၊ အကြောင်းဖြစ်သောအနက်တို့တည်း။ **အဓိဝစနပထာ**၊ အဓိဝစနမည်သောသဒ္ဒါ၏ အကြောင်းဖြစ်သောအနက်တို့။ "ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယေဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အဘိသင်္ခရောန္တိ၊ ပြုပြင်တတ်ကုန်၏။ ဣတိခေါတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်လျှင်။ တေဓမ္မာ၊ တို့သည်။ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရမည်ကုန်၏"။ ဣတိဧဝံ၊ သို့။ ဟေတုံ၊ အကြောင်း ဗျူပ္ပတ္တိကို။ (ထည့်)။ နိဒ္ဓါရေတွာ၊ ထုတ်၍။ သဟေတုကံ၊ အကြောင်းနှင့် တကွကို။ ကတွာ၊ ၍။ ဝုစ္စမာနာ၊ ဆိုအပ်ကုန်သော။ အဘိလာပါ၊ သဒ္ဒါတို့သည်။ **နိရုတ္တိနာမ**၊ **နိရုတ္တိမည်ကုန်၏**။
နိရုတ္တီနံ၊ နိရုတ္တိဟုဆိုအပ်သော သဒ္ဒါကုန်အောင်စုံတို့၏။ ပထာ၊ အကြောင်းဖြစ်သော အနက်တို့တည်း။ **နိရုတ္တိပထာ**၊ အကြောင်းဖြစ်သောအနက်တို့။
"တက္ကော ဝိတက္ကောသင်္ကပ္ပေါ"တိ၊ ဟူ၍။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဧကမေဝတ္ထံ၊ ဝိတက်ဟူသော တစ်ခုတည်းသောအနက်ကိုပင်လျှင်။ (ထည့်)။ တေနတေနပကာရေန၊ တက္က, ဝိတက္က, သင်္ကပ္ပဟူသော ထိုထိုသော ပရိယာယ် အပြားအားဖြင့်။ ဉာပနတော၊ သိစေတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ **ပညတ္တိ**နာမ၊ ပညတ္တိမည်၏။
ပညတ္တီနံ၊ ပညတ်ဟု ဆိုအပ်သော သဒ္ဒါကုန်အောင်စုံတို့၏။ ပထာ၊ အကြောင်းဖြစ်သောအနက်တို့တည်း။ **ပညတ္တိပထာ**၊ အကြောင်းဖြစ်သော အနက်တို့။အဓိပ္ပါယ်ကား။ ။ သမာသောစ တဒ္ဓိတောစ၊ ဝါကျတ္ထေသု ဝိသေသကာ။ ပသဒ္ဓိယန္တုသာမညံ၊ တေလံ သုဂတ စီဝရံ။ ယထာ ကထဉ္စိ ဗျုပ္ပတ္တိ၊ ရူဠှိယာ အတ္ထနိစ္ဆယော။ ဣတိ ရူဠှိ ပသိဒ္ဓေန၊ ဗျုပ္ပတ္တိ ယေနကေနစိ။
ဟူသော ပရိဘာသာကြောင့် အဓိဝစန, နိရုတ္တိ, ပညတ္တိသဒ္ဒါတို့သည် ဗျပ္ပတ္တိနိမိတ်ကိုငဲ့၍ ဝိဂြိုဟ်အနက်သို့ အစဉ်လိုက်သောအားဖြင့်ယူမူ ကျွန်ကို ဟောသော သိရီဝဍ္ဎကသဒ္ဒါ၊ ငဆင်းရဲကို ဟောသော ဓနဝဍ္ဎကသဒ္ဒါတို့ကဲ့သို့အနက်နှင့် သဒ္ဒါမတန်သော သဒ္ဒါကိုသာလျှင် အဓိဝစနဟုဆိုဖွယ်ရှိ၏၊ "အဘိသင်္ခရောန္တီတိ ခေါ ဘိက္ခဝေ တသ္မာ သင်္ခါရာ" စသည်တို့ကဲ့သို့ ဗျုပ္ပတ္တိနှင့်တကွဆိုအပ်သော သဒ္ဒါကိုသာလျှင် နိရုတ္တိဟု ဆိုဖွယ်ရှိ၏။ တက္ကော, ဝိတက္ကော, သင်္ကပ္ပေါဟု ထိုထိုပရိယာယ် အပြားဖြင့် သိစေတတ်သော သဒ္ဒါကိုသာလျှင် ပညတ္တိဟုဆိုဖွယ်ရှိ၏၊ ထိုသို့သော်လည်း တိလဿ ဣဒံဟူသော ဝါကျကိုငဲ့မူ နှမ်းဆီကိုသာလျှင် တေလဟုဆိုဖွယ်ရှိငြားသော်လည်းတေလံဟု ပုဒ်ပြီးသောအခါ ဆီသာမန်ကို ဟောသည်ဖြစ်၍ တိလတေလံ ဧရဏ္ဍတေလံ ဝသာတေလံ စသည်ဖြင့် လိုရာ ဝိသေသန မ,ရသကဲ့သို့၎င်း၊ သုဂတဿ စီဝရံဟူသော ဝါကျကိုငဲ့မူဘုရားသင်္ကန်းကိုသာလျှင် သုဂတ စီဝရ ဆိုဖွယ်ရှိငြားသော်လည်း ပုဒ်ပြီးသောအခါ သင်္ကန်းသာမန်ကို ဟောသည်ဖြစ်၍ သုဂတဿဟု ဝိသေသန မ, ရသကဲ့သို့၎င်း ထိုအတူ ဤ၌ဝိဂ္ဂဟဝါကျကိုငဲ့မူ သိရီဝဍ္ဎကစသော သဒ္ဒါဝိသေသကိုသာလျှင် အဓိဝစနစသည်ဆိုဖွယ်ရှိငြားသော်လည်း ပုဒ်ပြီးသောအခါ သဒ္ဒါသာမန်ကို ဟောသည်ဖြစ်၍အဓိဝစနစသောသဒ္ဒါသုံးပါးတို့ဖြင့် ပိဋကတ်သုံးပုံလာကုန်အောင်စုံတို့ကို အနက်ကိုပြတတ်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့် တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အဓိဝစန, နိရုတ္တိ, ပညတ္တိသဒ္ဒါ တစ်ခုခုသည်ပင်လည်း သဒ္ဒါကုန်‌အောင်စုံကိုဟောနိုင်သည်ကိုရည်၍ "အဓိဝစန ဒုကာဒယော တယော အတ္ထတော နိန္နာနာကရဏာ"ဟု အဋ္ဌကထာ ဆရာတော် ဖော်ပြပေသတည်း၊ ဤသို့သော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် သိရီဝဍ္ဎကော ဤသို့အစရှိသော အတ္ထယောဇနာကို အဋ္ဌကထာပြတော်မူသည်ဟု နေယျတ္ထ သိအပ်သတည်း။
ဒါသာဒီသုပိ သိရီဝဍ္ဎကာဒိ သဒ္ဒါဝိယ အတထတ္ထာ ဝစနမတ္တမေဝ အဓိကာရံကတွာ ပဝတ္ထာ အဓိဝစနာ၊ ယသ္မာ ပန အဓိဝစနနိရုတ္တိ ပညတ္တိပဒါနိ သမာနတ္ထာနိ၊ သဗ္ဗဉ္စ ဝစနံ အဓိဝစနံဒိဘာဝံ သဇတိ၊ တသ္မာ တေသုပိ ဝစနဝိသေသေသု ဝိသေသေန ပဝတ္ထေဟိ အဓိဝစနာဒိသဒ္ဒေဟိ သဗ္ဗာနိ ဝစနာနိ အတ္ထပကာသန သာမညေန ဝုတ္တာနီတိ ဧတေနာဓိပ္ပါယေန အယံ အတ္တယောဇနာကတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ။ ။ မူလဋီကာ ၅၆-ဆ။
ဋီကာအနက်။ ။ ဒါသာဒီသုပိ၊ ကျွန်ဝဆင်းရဲစသည်တို့၌လည်း။ သိရီဝဍ္ဎကာဒိသဒ္ဒါဝိယ၊ သိရီဝဍ္ဎကစသော သဒ္ဒါတို့ကဲ့သို့။ အတထတ္တာ၊ မဟုတ်မမှန်သောအနက်ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဝစနမတ္တမေဝ၊ သဒ္ဒါကိုသာလျှင်။ အဓိကာရံ၊ တည်ရာမှီရာကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်သော သဒ္ဒါတို့သည်။ အဓိဝစနာ၊ မည်ကုန်၏။ ပန၊ ဆက်၍ဆိုအံ့။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ အဓိဝစနနိရုတ္တိ ပညတ္တိပဒါနိ၊ အဓိဝစနသဒ္ဒါ နိရုတ္တိသဒ္ဒါ ပညတ္တိသဒ္ဒါတို့သည်။ သမာနတ္ထာနိ၊ တူသောအနက်ရှိကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ သဗ္ဗဉ္စဝစနံ၊ ပိဋကတ်သုံးပုံ၌ လာသောအလုံးစုံသော သဒ္ဒါသည်လည်း။ အဓိဝစနာဒိဘာဝံ၊ အဓိဝစန အစရှိသည်၏အဖြစ်သို့။ ဘဇတိ၊ ရောက်၏။ တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ တေသုဝစနဝိသေသေသုပိ၊ ထိုသိရီဝဍ္ဎကစသော သဒ္ဒါအထူးတို့၌လည်း။ ဝိသေသေန၊ အထူးအားဖြင့်။ ပဝတ္တေဟိ၊ ဖြစ်ကုန်သော။ အဓိဝစနာဒိသဒ္ဒေဟိ၊ အဓိဝစန စသော သဒ္ဒါတို့ဖြင့်။ သဗ္ဗာနိ၊ အလုံးစုံကုန်သော။ ဝစနာနိ၊ ပိဋကတ်သုံးပုံ၌ လာသောသဒ္ဒါတို့ကို။ အတ္ထပကာသနသာမညေန၊ အနက်ကို ပြတတ်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့်တူသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဝုတ္တာနိ၊ ဆိုအပ်ကုန်၏။ ဣတိဧတေနာဓိပ္ပါယေန၊ ဤသို့သော အလိုဖြင့်။ အယံအတ္ထယောဇနာ၊ သိရီဝဍ္ဎကော ဤသို့အစရှိသောအတ္ထယောဇနာကို။ ကတာ၊ ပြုအပ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏။ (ဤဋီကာကိုမှီ၍အဓိပ္ပါယ်ဆိုသည်)။
"အဓိ ဥပရိ ပဝတ္တံ ဝစနံ အဓိဝစနံ"။ အဓိဥပရိ၊ ပြအပ်သောအနက်၏ အထက်အဖို့၌။ ပဝတ္တံ၊ ဝါစက အဖြစ်ဖြင့် ဖြစ်သော။ ဝစနံ၊ သဒ္ဒါတည်း။ အဓိဝစနံ၊ ပြအပ်သောအနက်၏အထက်အဖို့၌ ဝါစကအဖြစ်ဖြင့်ဖြစ်သောသဒ္ဒါ။ "အဓိနံ အာယတ္တံ ဝစနံ အဓိဝစနံ"။ အဓိနံ အာယတ္တံ၊ ပြအပ်သောအနက်နှင့်စပ်သော။ ဝစနံ၊ သဒ္ဒါတည်း။ အဓိဝစနံ၊ ပြအပ်သောအနက်နှင့်စပ်သောသဒ္ဒါ။ "နိစ္ဆိတံဥတ္တိ နိရုတ္တိ"။ နိစ္ဆိတံ၊ ဤသဒ္ဒါသည် ဤအနက်ကိုဟော၏ဟု သုဏန္တ ဝဒန္တပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဆုံးဖြတ်အပ်သော။ ဥတ္တိ၊ သဒ္ဒါတည်း။ နိရုတ္တိ၊ သဒ္ဒါ။ "နိယတံဥတ္တိ နိရုတ္တိ"။ နိယတံ၊ ထိုထိုသို့သောအပြားဖြင့် ထိုထိုသို့သောပြအပ်သောအနက်ကိုပြခြင်း၌မြဲသော။ ဥတ္တိ၊ သဒ္ဒါတည်း။ နိရုတ္တိ၊ သဒ္ဒါ၊ "ပထဝီပုရိသာဒိ တံတံပကာရေန တံတံအတ္ထံဉာပေတီတိ ပညတ္တိ"။ ယံဝစနံ။ အကြင် အလုံးစုံသောသဒ္ဒါသည်။ ပထဝီပုရိသာဒိတံတံပကာရေန၊ ပထဝီ, ပုရိသစသောထိုထိုသို့သောအပြားအားဖြင့်။ တံတံအတ္ထံ၊ ထိုထိုသို့သော ပထဝီဓာတ်, ယောကျ်ားစသောအနက်ကို။ ဉာပေတိ၊ သိစေတတ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ တံဝစနံ၊ ထိုအလုံးစုံသောသဒ္ဒါသည်။ ပညတ္တိ၊ မည်၏။ (ဤသို့ဋီကာတစ်နည်းဆိုသည်)။
အဝိဇ္ဇမာနေ အတ္ထေ၊ န တံ သက္ကာ ဌပေတဝေ။ ဝိဇ္ဇာမာနေ ပနတ္ထမှိ၊ သက္ကက္ခရံ ဌပေတဝေ။
အတ္ထေ၊ သည်။ အဝိဇ္ဇမာနေ၊ မရှိလတ်သော်။ တံ အက္ခရံ၊ ထိုအက္ခရာကို။ ဌပေတဝေ၊ ထားခြင်းငှာ၊ နသက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။ အတ္ထိမှိ၊ သည်။ ဝိဇ္ဇမာနေပန၊ ထင်ရှားရှိမူကား။ တံအက္ခရံ၊ ကို။ ဌပေတဝေ၊ ငှာ။ သက္ကာ၊ တတ်ကောင်း၏။ (ဤသို့သော ပရိဘာသာကြောင့် အနက်သည်အကြောင်း၊ သဒ္ဒါသည်အကျိုးဖြစ်၏)။
**စ**၊ **ဆက်**။ ဧတ္ထ၊ ဤသုံးဒုက်တို့တွင်။ ဧကံ၊ သော။ ဒုကံ၊ ပဌမဒုက်ကို။ ဝတွာပိ၊ ဟောပြီး၍လည်း။ ဣတရေသံ၊ ပဌမဒုက်မှ တစ်ပါးကုန်သော ဒုတိယဒုက် တတိယဒုက်တို့ကို။ ဝစနေ၊ ဟောခြင်း၌။ ပယောဇနံ၊ ကို။ ဟေတုဂေါစ္ဆကေ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေ‌နေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။မှတ်ဖွယ်။ ။ "သမုဒါယတော နီဟရိတွာ ဓာရဏံ ပုထက္ကရဏံ"၊ အပေါင်းမှထုတ်၍ အစိတ်ကိုအသီးမူခြင်း။ "သမုဒါယတော နီဟရိတွာ ဓာရိယတိပုထက္ကရိယတီတိ နိဒ္ဓါရဏံ" ၊ အပေါင်းမှထုတ်၍ အသီးကိုမူအပ်သည်။ နိဒ္ဓါရဏီယ ဧကဒေသဒဗ္ဗတည်း။ "နိဟရိတွာ ဓာရိယတိ ပုထက္ကရီယတိ ဧတသ္မာတိနိဒ္ဓါရဏံ"။ ဧတသ္မာ သမုဒါယတော၊ မှ။ နီဟရိတွာ၊ ၍။ ဧကဒေသော၊ ကို။ ဓာရိယတိ ပုထက္ကရိယတိ၊ အသီးမူအပ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ သောသမုဒါယော၊ သည်။ နိဒ္ဓါရဏံနာမ၊ ၏။ အစိတ်၏ထုတ်၍အသီးမူရာ နိဒ္ဓါရဏဘာဝိ သမုဒါယဒဗ္ဗတည်း။ ဤသုံးပါးသော နိဒ္ဓါရဏတွင် ပဌမနိဒ္ဓါရဏကိုသာလျှင်ရည်၍ နိဒ္ဓါရဏေစဟူသော သုတ်ကို မဟာကစ္စည်းဆရာသည်မိန့်အပ်သတည်း။ ထိုကြောင့် နိဒ္ဓါရဏေ၊ အပေါင်းမှထုတ်၍အစိတ်ကိုအသီးမူခြင်းကို။ ဂမျမာနေ၊ သော်။ လိင်္ဂျတေ၊ ဆဋ္ဌီစ ဟောတိ သတ္တမီစဟူသော ဤအနက်ကို သိအပ်၏။ နိဒ္ဓါရဏနိဒ္ဒေဟူသော ပုဒ်၌ကား သမုဒါယဖြစ်သော တတိယာနိဒ္ဓါရဏကိုသာလျှင် လိုအပ်သတည်း။ ထို့ကြောင့် ဧတ္ထာတိ အယံနိဒ္ဒေသော၊ သည်။ ဧကန္တိပဒေ၊ ၌။ နိဒ္ဓါရဏနိဒ္ဒေသော၊ အစိတ်၏ ထုတ်၍ အသီးမူရာဖြစ်သော အပေါင်းကိုပြတတ်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဤသို့သောအနက်ကို သိအပ်၏။ နိဒ္ဓါရဏကား ဇာတိနိဒ္ဓါရဏ, ဂုဏနိဒ္ဓါရဏ, ကြိယာနိဒ္ဓါရဏ, နာမနိဒ္ဓါရဏအားဖြင့် လေးပါးတည်း။ "မနုဿေသု ခတ္တိယော သူရတမော၊ ကဏှာဂါဝီသု သမ္ဗန္နခီရတနာ၊ ပထိကေသု ဓာဝန္တောသီဃတမော။ အရဟန္တေသု အာနန္ဒော ဗဟုဿုတော"။ ဤသည်တို့ကား အစဉ်အတိုင်း ဥဒါဟရုဏ်တို့တည်း။ ဇာတိယာ နိဒ္ဓါရဏံတထာ၊ ဇာတ်ဖြင့်အပေါင်းမှထုတ်၍အသီးမူခြင်း။ သေယေသုပိဧသေဝနယော၊ မနုဿဟူသော သမုဒါယမှ ခတ္တိယဟူသော သမုဒါယီကို ခတ္တိယဇာတိဖြင့် အပေါင်းမှ ထုတ်၍ အသီးမူရကား မနုဿေသုခတ္တိယော၌ ရအပ်သော နိဒ္ဓါရဏသည် ဇာတိနိဒ္ဓါရဏတည်း။ ဂါဝီဟူသော သမုဒါယမှ ကဏှာဟူသောဂုဏ်၌ယှဉ်သော ဂါဝီဟူသောဒြဗ်ကိုကဏှဝဏ္ဏဟူသောဂုဏ်ဖြင့် ထုတ်၍အသီးမူရကား ဂါဝီသုကဏှာ၌ ရအပ်သောနိဒ္ဓါရဏကား ဂုဏနိဒ္ဓါရဏတည်း။ ပထကဟူသော သမုဒါယမှ ဓာဝန္တဟူသော ပထိကဒြဗ်ကိုထုတ်၍ ဓာဝနကြိယာဖြင့် အသီးမူရကား ပထိကေသု ဓာဝန္တော၌ ရအပ်သော နိဒ္ဓါရဏကား ကြိယာနိဒ္ဓါရဏတည်း။ အရဟန္တဟူသော သမုဒါယမှ အာနန္ဒာနာမဓေယျဖြစ်သော ဒြဗ်ကိုထုတ်၍ အာနန္ဒာဟူသောအမည်ဖြင့် အသီးမူရကားအရဟန္တေသု အာနန္ဒော၌ရအပ်သော နိဒ္ဓါရဏကား နာမနိဒ္ဓါရဏတည်း။ ဤလေးပါးသော နိဒ္ဓါဏတို့တွင် ဧတ္ထစ ဧကံဟူသောဝါကျ၌ရအပ်သော နိဒ္ဓါရဏကား ဧတ္ထဟု မိန့်အပ်သော သမုဒါယမှ ဧကံဟူသော အဝယဝဒဗ္ဗကို ဧကဘာဝဟူသော သင်္ချာဂုဏ်ဖြင့်ထုတ်၍ အသီးမူရကား ဂုဏနိဒ္ဓါရဏတည်း။ တီလု ဒွေဝါပိ ဧတံဝါ၌ ကဲ့သို့တည်း။ ထို၌ ရအပ်သော နိဒ္ဓါရဏသည်လည်း ဒွိဘာဝဟူသော သင်္ချာဂုဏ်၏ ဧကဘာဝဟူသော သင်္ချာဂုဏ်ဖြင့် တိဟူသော သမုဒါယမှ ဒွိဟူသော အဝယဝ၊ ဧကဟူသော အဝယဝကိုထုတ်၍ အသီးမူရကား ဂုဏနိဒ္ဓါရဏ၎င်းတည်း။ တတ္ထော ဒန္တာ သရာ အဋ္ဌ၌ရအပ်သော နိဒ္ဓါရဏသည်လည်း အဋ္ဌဟူသော သင်္ချာဂုဏ်ဖြင့် ဧကစတ္တာလီသဟူသော သမုဒါယမှ အဋ္ဌဟူသော အက္ခရာ အဝယဝကိုထုတ်၍ အသီးမူရကား ဂုဏနိဒ္ဓါရဏ၎င်းတည်း။ နျာသဋီကာဆရာကား ဤသို့သောကျမ်း၌လာသော အဓိပ္ပါယ်ကိုမမှတ်မူ၍ အတ္တနောမတိမတ္တဖြင့် ကြံဆ၍ ထို၌ရအပ်သော နိဒ္ဓါရဏကို အက္ခရာဇာတိဖြင့် သမာနအဖြစ်သည်ရှိသော သရဇာတိဖြင့်ထုတ်ရကား ဇာတိနိဒ္ဓါရဏဟုဆို၏။ တတ္ထသည် သရာနှင့်မစပ်၊ အဋ္ဌနှင့်သာစပ်ရကား ထိုစကားသည် အတိဝိယ အယုတ္တတည်း။ ယဝတံ စသည်၌ ကာရသဒ္ဒါဖြင့် နျ၏ဉအပြုကို၎င်း၊ ဉ၏ဒွါဘာဝကို၎င်း ပြုခြင်းကြောင့် ညာယဟုရုပ်ပြီးသတည်း။
**နာမရူပဒုကေ**၊ ၌။ နာမကရဏဋ္ဌေန၊ အမည်ကိုပြုတတ်သည်၏အဖြစ်ဟူသော သဘောကြောင့်။ ဝါ၊ အမည်ကို ပြုတတ်သည်၏အဖြစ်ဟူသော သကတ်အနက်ကြောင့်။ **နာမံ**၊ နာမ်မည်၏။ နမနဋ္ဌေနစ၊ အာရုံသို့ ရှေးရှုညွတ်တတ်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော သဘောကြောင့်၎င်း။ နာမနဋ္ဌေနေစ၊ အာရမ္မဏိတရားကို အာရုံဖြစ်သော မိမိသို့ ညွတ်စေတတ်သည်၏အဖြစ် တည်းဟူသော သဘောကြောင့်၎င်း။ နာမံ၊ နာမ်မည်၏။
ရုပ္ပနဋ္ဌေန၊ အချမ်းအပူစသော ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အကြောင်းတို့ကြောင့် ဖောက်ပြန်တတ်သည်၏အဖြစ် တည်းဟူသောသဘောကြောင့်။ ရူပံ၊ ရုပ်မည်၏။
အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသည်ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤမာတိကာ၏အဖွင့်၌။ သင်္ခေပေါ၊ အကျဉ်းတည်း။
ဝိတ္ထာရောပန၊ အကျယ်သည်ကား။ နိက္ခေပကဏ္ဍေ၊ နိက္ခေပကဏ္ဍ၌။ အာဝိ၊ ထင်စွာ။ ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်လတံ့။အဓိပ္ပါယ်။ ။ ဖဿ မည်သည်ဖြစ်၍ ဝေဒနာမည်သည်ဖြစ်၏၊ ဤသို့ အတိတ်အနာဂတ်, ပစ္စုပ္ပန်ဟုဆိုအပ်သော ခပ်သိမ်းသောကာလတို့၌ ဖဿအစရှိသောနာမ်တရားတို့၏ ဖဿအစရှိသော အမည်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း၊ ပထဝီဓာတ်အစရှိသည်တို့၏ ပထဝီအစရှိသော အမည်ကို စွန့်၍ ပထဝီအစရှိသောအမည်မှ ကေသ, ကုမ္ဘအစရှိသော အမည်တစ်ပါးသို့ ရောက်သကဲ့သို့ နာမ်တရားတို့၏ ဖဿအစရှိသောအမည်ကိုစွန့်၍ အမည်တစ်ပါးသို့မရောက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း အခါခပ်သိမ်း မိမိသည်သာလျှင် ပြုအပ်သော အမည်ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့် လေးပါးသော နာဗက္ခန္ဓာ, နိဗ္ဗာန်တို့သည် အမည်ကို ပြုတတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် နာမ်မည်၏ဟူလို။
ဖဿော ဝေဒနာတိ သဗ္ဗဒါပိ အရူပမ္မာနံ ဖဿာဒိနာမကတ္တာ။ ပထဝိယာဒီနံ ကေသကုမ္ဘာဒိနာ မန္တရာပတ္တိဝိယ နာမန္တရာ နာမပဇ္ဇနတော။ သဒါ အတ္ထနာဝ ကတနာမတာဟ စတုက္ခန္ဓနိဗ္ဗာနာနိ နာမကရဏဋ္ဌေန နာမံ။ ။ ဋီကာ-၅၆-ဆ။
ဋီကာနက်။ ။ ဖဿော ဝေဒနာတိ၊ ဖဿော ဝေဒနာအစရှိသည်ဟူ၍။ သဗ္ဗဒါပိ၊ ခပ်သိမ်းသောအခါ၌လည်း။ အရူဓမ္မာနံ၊ တို့၏။ ဖဿာဒိနာမကတ္တာစ၊ ဖဿစသော အမည်ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။ ပထဝိယာဒီနံ၊ ပထဝီစသည်တို့၏။ ကေသကုမ္ဘာဒိနာမန္တရာပတ္တိဝိယ၊ ဆံ, အိုး အစရှိသော အမည်တစ်ပါးသို့ ရောက်ခြင်းကဲ့သို့။ နာမန္တရာနာပဇ္ဇနတောစ၊ အမည်တစ်ပါးသို့ မရောက်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ သဒါ၊ ၌။ အတ္ထနာဝ၊ မိမိသည်သာလျှင်။ ကတနာမတာယ၊ ပြုအပ်သော အမည်ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ စတုက္ခန္ဓနိဗ္ဗာနာနိ၊ လေးပါးသောခန္ဓာနိဗ္ဗာန်တို့သည်။ နာမကရဏဋ္ဌေန၊ အမည်ကိုပြုတတ်သည်၏ အဖြစ်တည်းဟူသောသဘောကြောင့်။ နာမံ၊ နာမ်မည်၏။
အာရုံကိုမယူမူ၍ မဖြစ်ကုန်သောအာရုံကိုယူ၍သာ ဖြစ်ကုန်သော ဖဿအစရှိသောတရားတို့သည် အာရုံနှင့်မကင်းမူ၍ ဖြစ်သောကြောင့် အာရုံကို ရှေးရှုသည်၏အဖြစ်သည် နမန မည်၏။ အာရမ္မဏိကတရားတို့၏ အာရုံသို့ ရှေးရှုညွတ်ခြင်း၏ အကြောင်း၏အဖြစ်သည် နာမနမည်၏။ ဤကား နမန, နာမနနှစ်ပါးအထူးတည်း။ ထိုနမန, နာမနှစ်ပါးတို့တွင် လေးပါးသော နာမက္ခန္ဓာတို့သည် အာရုံကိုရှေးရှုညွတ်တတ်ကုန်ရကား ညွတ်တတ်သော အနက်ကြောင့်နာမ်မည်၏။ အာရုံ၌ အချင်းချင်း ညွတ်စေတတ်ကုန်ရကား ညွတ်စေတတ်သောကြောင့်လည်း နာမ်မည်၏။ နိဗ္ဗာန်သည်ကား အာရမ္မဏာဓိပတိ ပစ္စည်း၏အဖြစ်ကြောင့် မိမိ၌ အနဝဇ္ဇအာရမ္မဏီကတရားတို့ကို ညွတ်စေတတ်ရကား ညွတ်စေတတ်သော အနက်ကြောင့်သာလျှင် နာမ်မည်၏ ဟူလို။
**အဝိဇ္ဇာတိ**၊ ဟူသည်ကား။ ဒုက္ခာဒီသု၊ ဒုက္ခသစ္စာ အစရှိသည်တို့၌။ အဉာဏံ၊ ဉာဏ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော မောဟတည်း။
**ဘဝတဏှာ**တိ၊ ကား။ ဘဝပတ္ထနာ၊ ဘဝကိုတောင့်တသော တဏှာတည်း။
**ဘဝဒီဋ္ဌီ**တိဧတ္ထ ဘဝဒိဋ္ဌိ၊ ဟူသောပါဌ်၌။ သဿတံ၊ မြဲသည်ကို။ ဘဝေါ၊ ဘဝဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ "သဒါ ဘဝတီတိ ဘဝေါ"ပြု၍ သဿတကို ဘဝဆိုသည်၊ ဘဝနံ ဘဝေါဟု ဘာဝ သာဓန မမူလင့်၊ ယောဇနာ၌ကား ဘာဝသာဓနမူ၏။ သဿတဝသေန၊ အတ္တသည်လည်းကောင်း လောကသည်လည်း ကောင်းမြဲ၏ဟု ယူသည်၏အစွမ်းဖြင့်။ (ဂါဟကြေသည်)။ ဥပ္ပဇ္ဇနဒိဋ္ဌိ၊ ဖြစ်သောဒိဋ္ဌိသည်။ **ဘဝဒိဋ္ဌိ**၊ ဘဝဒိဋ္ဌိမည်၏။ (လိုက်)။
**ဝိဘဝဒိဋ္ဌီ**တိဧတ္ထ၊ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိဟူသော ဤပါဌ်၌။ ဥစ္ဆေဒံ၊ ပြတ်သည်ကို။ ဝိဘဝေါ၊ ဝိဘဝဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ ဥစ္ဆေဒဝသေန၊ အတ္တသည်၎င်း လောကသည်၎င်းပြတ်၏ဟု ယူသည်၏အစွမ်းဖြင့်။ ဥပ္ပဇ္ဇနဒိဋ္ဌိ၊ ဖြစ်သောဒိဋ္ဌိသည်။ **ဝိဘဝဒိဋ္ဌိ**၊ မည်၏။ အတ္တာစ၊ အတ္တသည်၎င်း။ လောကောစ၊ လောကသည်၎င်း။
သဿတော၊ မြဲ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်သော။ ဒိဋ္ဌိ၊ ဒိဋ္ဌိသည်။ **သဿတဒိဋ္ဌိ**၊ သဿတဒိဋ္ဌိမည်၏။ အတ္တာစ၊ သည်၎င်း။ လောကောစ၊ သည်၎င်း။ (လိုက်)။
ဥစ္ဆိဇ္ဇိဿတိ၊ ပြတ်လတံ့။ ဣတိ၊ သို့။ ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်သော။ ဒိဋ္ဌိ၊ ဒိဋ္ဌိသည်။ **ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ**၊ မည်၏။ အတ္တာစ၊ သည်၎င်း။ လောကောစ၊ သည်၎င်း။
အန္တဝါ၊ အဆုံးရှိ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်သော။ ဒိဋ္ဌိ၊ သည်။ **အန္တဝါဒိဋ္ဌိ**၊ မည်၏။ အတ္တာစ၊ သည်၎င်း။ လောကောစ၊ သည်၎င်း။
အနန္တဝါ၊ အဆုံးမရှိ။ ဣတိ၊ သို့။ ပဝတ္တာ၊ သော။ ဒိဋ္ဌိ၊ သည်။ **အန္တဝါဒိဋ္ဌိ**၊ မည်၏။
ပုဗ္ဗန္တံ၊ အတိတ်ဖြစ်သော ရှေ့အစွန်းသို့။ အနုဂတာ၊ အစဉ်လိုက်သော။ ဒိဋ္ဌိ၊ ဒိဋ္ဌိသည်။ **ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌိ**၊ မည်၏။
အပိရန္တံ၊ အနာဂတ်ဟူသော နောက်အစွန်းသို့။ အနုဂတာ၊ အစဉ်လိုက်သော။ ဒိဋ္ဌိ၊ သည်။ **အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိ**၊ မည်၏။
**အဟိရိက**န္တိ၊ ကား။ ယံယေနဓမ္မေန၊ ဖြင့်။ ပုဂ္ဂလော၊ သည်။ ဟိရယိတဗ္ဗေန ဟိရယိတဗ္ဗံ၊ ရှက်အပ် စက်ဆုပ်အပ်သောဒုစရိုက်ကို။ နိဟိရိယတိ၊ မရှက်တတ် မစက်ဆုပ်တတ်။ ဣတိဧဝံ၊ သို့။ ဝိတ္ထာရိတာ၊ ချဲ့အပ်သော။ နိလ္လဇ္ဇတာ၊ အရှက်မရှိသောသူ၏အဖြစ်သည်။ အဟိရိကံ၊ မည်၏။
**အနောတ္ထပ္ပန္တိ**၊ ကား။ ယံယေနဓမ္မေန၊ ဖြင့်။ ပုဂ္ဂလော၊ သည်။ ဩတ္တပ္ပိတဗ္ဗေန၊ ထိတ်လန့် အပ်သည်မှ။ ဝါ၊ ထိတ်လန့် အပ်သည်ကို။ နဩတ္တပ္ပတိ၊ မထိတ်မလန့်တတ်။ ဣတိဧဝံ၊ သို့။ ဝိတ္ထာရိတော၊ ချဲ့အပ်သော။ အဘယာနကအာကာရော၊ မကြောက်တတ်သောသူ၏ အမူအရာသည်။ အနောတ္တပ္ပံ၊ အနောတ္တပ္ပမည်၏။
ဟိရိဟနာ၊ ရှက်ခြင်း စက်ဆုပ်ခြင်း။ **ဟိရီ**၊ ရှက်ခြင်း စက်ဆုပ်ခြင်း။ ဩတ္တပ္ပနာ၊ ကြောက်ထိတ်လန့်ခြင်း။ **ဩတ္တပ္ပံ**၊ ကြောက်ထိတ်လန့်ခြင်း။
ဒေါဝစဿတာဒီသု၊ တို့၌။ ဝိနိစ္ဆယော၊ ကို။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ ဝိပ္ပဋိကုလဂါဟိမှိ၊ ဖောက်ပြန်သည်ကိုယူလေ့ရှိသော။ ဝိပစ္စနီကသာတေ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်ကို သာယာခြင်းရှိသော။ အနာဒရေ၊ ပုဂ္ဂလ, ဓမ္မကိုရိုသေခြင်းကင်းသော။ ဧတသ္မိံ ပုဂ္ဂလေ၊ ထိုအင်္ဂါသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်၌။ ဒုက္ခံ၊ ဆင်းရဲငြိုငြင်သော။ ဝါ၊ ငြိုငြင်သဖြင့် သည်းခံ အပ်သော။ ဝစော၊ စကားသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ **ဒုဗ္ဗစော**၊ မည်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ဤသဒုသူဟိခ ဟူသော ကစ္စည်း စာတော် အလိုသော် "ဒုက္ခေန ဝတ္တဗ္ဗော ဒုဗ္ဗစော" ဟုပြုလို၏။
တဿဒုဗ္ဗစဿ၊ ထိုဆင်းရဲငြိငြင်သော စကားရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဝါ၊ ဆင်းရဲငြိငြင်သဖြင့် ဆိုဆုံးမအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ ကမ္မံ၊ အမှု။ **ဒေါဝစဿံ**၊ အမှု။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ကမ္မတဒ္ဓိတ်၊ ဒေါဝစပုဒ်နောင် ဏျတ္တတာ ဘာဝေတု ဟူသောသုတ်၌ တုသဒ္ဒါဖြင့် ကမ္မအနက်၌ ဏျပစ္စည်းသက်၍ ဏအနုဗန်ချေပြီးသော် သုတ်ကြီးဖြင့် သအက္ခရာလာ၍ ယထာသုတ်၌ ကာရသဒ္ဒါဖြင့် သျကို သပြု၍ သဒွေဘော်လာ၍ ဒေါဝစဿပြီးသည်။
တဿဒေါဝစဿ၊ ထိုဆင်းရဲငြိုငြင်သော စကားရှိသောပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဘာဝေါ၊ အဖြစ်တည်း။ **ဒေါဝစဿတာ**၊ အဖြစ်။
အသဒ္ဓါဒယော၊ သဒ္ဓါမဲ့သောသူအစရှိကုန်သော။ ပါပါ၊ ယုတ်မာကုန်သော။ ပုဂ္ဂလာ၊ တို့သည်။ ဧတဿ၊ ဤပုဂ္ဂိုလ်၏။ မိတ္တာ၊ တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ သောပုဂ္ဂလော၊ သည်။ ပါပမိတ္ထော၊ ယုတ်မာသော အဆွေခင်ပွန်းရှိသည်မည်၏။ တဿပါပမိတ္တဿ၊ ထိုယုတ်မာသော အဆွေခင်ပွန်းရှိသောသူ၏။ ဘာဝေါ၊ အဖြစ်တည်း။ **ပါပမိတ္တတာ**၊ အဖြစ်။
**သောဝစဿတာစ**၊ ကို၎င်း။ **ကလျာဏမိတ္တတာစ**၊ ကို၎င်း။ ဝုတ္တပဋိပက္ခဝသေန၊ ဆိုအပ်ပြီးသည်မှ ဆန့်ကျင်ဘက်၏အစွမ််းဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ သိအပ်ကုန်၏။
"ပဉ္စပိ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ၊ အာပတ်အစုတို့သည်။ အာပတ္တိယော၊ မည်ကုန်၏။ သတ္တပိ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ၊ တို့သည်။ အာပတ္တိယော၊ ကုန်၏"။ ဣတိဧဝံ၊ သို့။ ဝုတ္တာသု၊ ဆိုအပ်ကုန်သော။ အာပတ္တီသု၊ တို့၌။ ကုသလဘာဝေါ၊ လိမ္မာသည်၏ အဖြစ်သည်။ **အာပတ္တီကုသလတာ**၊ မည်၏။
တာဟိအာပတ္တီဟိ၊ ထိုအာပတ်တို့မှ။ ဝုဋ္ဌာနေ၊ ထခြင်း၌။ ကုသလဘာဝေါ၊ သည်။ **အာပတ္တိဝုဋ္ဌာနကုသလတာ**၊ မည်၏။
သမာပတ္တီသု၊ တို့၌။ ကုသလဘာဝေါ၊ သည်။ **သမာပတ္တိကုလတာ**၊ မည်၏။ ဧတံ၊ ဤသမာပတ္တိ ကုသလတာ ဟူသောအမည်သည်။
သမာပတ္တီနံ၊ သမာပတ်တို့၏။ ဝါ၊ တို့ကို။ အပ္ပနာပရိစ္ဆေဒပညာယ၊ ဖြစ်ခြင်း အပိုင်းအခြားကိုသိသော ပညာ၏။ ဝါ၊ ဝင်စားခြင်း အပိုင်းအခြားကို သိသော ပညာ၏။ အဓိဝစနံ၊ အမည်တည်း။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ဤဝင်စားသည်မှ ရှေး၌ ပရိကံဖြစ်၏၊ ဝင်စားသည်မှ နောက်၌ဘဝင်ဖြစ်၏၊ ရှေးအဖို့နောက်အဖို့၌ဖြစ်ကုန်သော ပရိကံ, ဘဝင်တို့၏ အလယ်၌သမာပတ်ဖြစ်၏၊ ဤသို့ သမာပတ်တို့၏ဖြစ်ခြင်း အပိုင်းအခြား သမာပတ်တို့ကိုဝင်စားခြင်း အပိုင်းအခြားကို သိသော ပညာသည် သမာပတ္တိ ကုသလတာမည်၏။
သမာပတ္တီဟိ၊ တို့မှ။ ဝုဋ္ဌာနေ၊ ထခြင်း၌။ ကုသလဘာဝေါ၊ သည်။ **သမာပတ္တိဝုဋ္ဌာနကုသလတာ**၊ မည်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ဝင်စားသည်မှ ရှေးအဖို့၌ နေ,လ,နက္ခတ်ကိုသိမှတ်၍ ဤအရပ်သို့ ရောက်သည်ရှိသော် ထအံ့ဟု သမာပတ်တို့မှ ထခြင်း၌ ပိုင်းခြားခြင်းကို ပြုတတ်ကုန်သော မဟာကုသိုလ်, မဟာကြိယာဉာဏသမ္ပယုတ် စိတ်၌ရှိသော ပညာသည် သမာပတ္တိဝုဋ္ဌာန ကုသလတာ မည်၏။
အဋ္ဌာရသသု၊ ကုန်သော။ ဓာတူသု၊ တို့၌။ ကုသလဘာဝေါ၊ သည်။ **ဓာတုကုသလတာ**၊ မည်၏။
တာသံယေဝ ဓာတူနံ၊ ထိုတစ်ဆယ့်ရှစ်ပါးသော ဓာတ်တို့ကိုသာလျှင်။ မနသိကာရေ၊ လက္ခဏ, ရသ, ပစ္စုပဋ္ဌာန်, ပဒဋ္ဌာန်, ပစ္စည်း, ပစ္စယုပ္ပန်, ရုပ်, နာမ် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း အနိစ္စ စသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း နှလုံးသွင်းခြင်း၌။ ကုသလဘာဝေါ၊ သည်။ **မနသိကာရကုသလတာ**၊ မည်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ဓာတုကုသလတာစသောနှစ်ပုဒ်တို့၌ မဟာကုသိုလ်မဟာကြိယာဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ်လေးခု, အဘိညာဉ်ဒွေး, မဂ်စိတ်လေးခု၌ ရှိသောပညာတည်း။
စက္ခာယတနာဒီသု၊ တို့၌။ ကုသလဘာဝေါ၊ သည်။ **အာယတနကုသလတာ**၊ မည်၏။
ဒွါဒသင်္ဂေ၊ တစ်ဆယ့်နှစ်ပါးသော အင်္ဂါရှိသော။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေ၊ ၌။ ကုသလဘာဝေါ၊ သည်။ **ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒကုသလတာ**၊ မည်၏။ (ထိုနှစ်ပုဒ်တို့၌လည်း ဤ၎င်းပညာကိုပင်ကောက်)။
တသ္မိံ တသ္မိံ ဌာနေ၊ ထိုထိုအကြောင်း၌။ ကုသလဘာဝေါ၊ သည်။ **ဌာနကုသလတာ**၊ မည်၏။
ကာရဏံ၊ အကြောင်းကို။ ဌာနန္တိ၊ ဌာနဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
**ဟိ-သစ္စံ**၊ **၏**။ တသ္မိံ ကာရဏေ၊ ထိုအကြောင်း၌။ တဒါယတ္ထဝုတ္တိတာယ၊ ထိုအကြောင်းနှင့် စပ်၍ ဖြစ်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဖလံ၊ အကျိုးသည်။ တိဋ္ဌတိနာမ၊ တည်သည်မည်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ **ဌာနန္တိ**၊ ဌာနဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်၏။
အဋ္ဌာနေ၊ အကြောင်းမဟုတ်သည်၌။ ကုသလဟာဝေါ၊ သည်။ **အဋ္ဌာနကုသလတာ**၊ မည်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ စက္ခုပသာဒသည် စက္ခုဝိညာဉ်၏ အကြောင်းတည်း၊ သရက်စေ့သည် သရက်ပင်၏ အကြောင်းတည်း၊ ဤသို့ စသည်ဖြင့် အကြောင်းဟုတ်သည်၌သိသော မဟာကုသိုလ်, မဟာကြိယာဉာဏသမ္ပယုတ်လေးခုအဘိညာဉ်ဒွေ၌ ရှိသောပညာသည် ဌာနကုသလတာမည်၏၊ စက္ခုပသာဒသည် သောတဝိညာဉ်၏ အကြောင်းမဟုတ်၊ သရက်စေ့သည် ပိန္နဲပင်၏ အကြောင်းမဟုတ်၊ ဤသို့စသည်ဖြင့် အကြောင်းမဟုတ်သည်၌ သိစွမ်းနိုင်သော ဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော၊ စိတ်တို့၌ရှိသော ပညာသည် အဋ္ဌာနကုသလတာ မည်၏။
ဥဇုဘာဝေါ၊ ဖြောင့်မတ်သော အဖြစ်သည်။ အဇ္ဇဝေါ၊ မည်၏။
မုဒုဘာဝေါ၊ နူးညံ့သောသူ၏အဖြစ်သည်။ **မဒ္ဒဝေါ**၊ မည်၏။
အဓိဝါသနသင်္ခါတော၊ သည်းခံသည်ဟု ဆိုအပ်သော။ ခမနဘာဝေါ၊ သည်းခံတတ်သည်၏အဖြစ်သည်။ **ခန္တိ**၊ မည်၏။ (သည်းခံခြင်း အဒေါသပြဓာန်းသောမဟာကုသိုလ်, မဟာကြိယာ စိတ္တုပ္ပါဒ်ရ၏)။
သုရတဿ၊ တင့်တယ်သောသုစရိုက်သုံးပါး၌ မွေ့လျော်သောသူ၏။ ဘာဝေါ၊ အဖြစ်တည်း။ **သောရစ္စံ**၊ အဖြစ်။ မှတ်ဖွယ်။ ။ သောသနကမ္မေသု ရတော သူရတော၊ သူရတဿ သာဝေါသောရစ္စံ, သရုပ်ကား သီလစေတနာ ပြဓာန်းသော မဟာကုသိုလ်, မဟာကြိယာ, လောကုတ္တရာစိတ်ရှစ်ခု စိတ္တုပ္ပါဒ်တည်း။
သမ္မောဒက မုဒုဘာဝသင်္ခါတော၊ အညီအညွတ်ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သောသူ၏ နူးညံ့သည်၏အဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော။ ဝါ၊ အညီအညွတ်ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော နူးညံ့သည်၏အဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော။ သခိလဘာဝေါ၊ ပြေပြစ်သောသူ၏အဖြစ်သည်။ **သာခလျံ**၊ သာခလျမည်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ သမ္မောဒံ ဇနေတီတိ သမ္မောဒကော၊ သမ္မောဒကဿ မုဒုဘာဝေါ သမ္မောဒကမုဒုဘာဝေါ။ (တစ်နည်း သမ္မောဒံ ဇနေတီတိ သမ္မောဒကော၊ သမ္မောဒကောစ သော မုဒုဘာဝေါစာတိ သမ္မောဒကမုဒုဘာဝေါ။ အရကား သိမ်မွေ့နူးညံ့သော စကားကိုဆိုသော အခါ၌ဖြစ်သော မဟာကုသိုလ် မဟာကြိယာစိတ္တုပ္ပါဒ်တည်း။
ယထာ၊ အကြင်အခြင်းဖြင့်။ ပရေဟိ၊ တစ်ပါးသောသူတို့နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ အတ္တနော၊ ၏။ ဆိဒ္ဒံ၊ အပေါက်သည်။ နဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဧဝံတထာ၊ ထိုအခြင်းဖြင့်။ ဓမ္မာမိသေဟိ၊ ဓမ္မအာမိသတို့ဖြင့်။ ပဋိသန္ထရဏံ၊ စေ့စပ်ခြင်း။ **ပဋိသန္ထာရော**၊ ဓမ္မာအာမိသတို့ဖြင့် စေ့စပ်ခြင်း။ (သရုပ်ကား ထိုအစေ့အစပ်ပြုသော အခါ၌ဖြစ်သော မဟာကုသိုလ်, မဟာကြိယာ စိတ္တုပ္ပါဒ်တည်း)။
ဣန္ဒြိယသံဝရဘေဒသင်္ခါတော၊ ဣန္ဒြိယသံဝရ ပျက်ခြင်းဟုဆိုအပ်သော။ မနစ္ဆဋ္ဌေသု၊ မနိန္ဒြေလျှင် ခြောက်ခုမြောက်ရှိကုန်သော။ ဣန္ဒြိယေသု၊ ‌ခြောက်ပါးသော ဣန္ဒြေတို့၌။ အဂုတ္တဒွါရဘာဝေါ၊ မစောင့်ရှောက်မလုံခြုံသောတံခါးရှိသောသူ၏အဖြစ်။ **ဣန္ဒြိယေသု**၊ **တို့၌**။ **အဂုတ္တဒွါရတာ**၊ **အဖြစ်**။ မှတ်ဖွယ်။ ။ အဂုတ္တဒွါရံ ယေန သော အဂုတ္တဒွါရော၊ အဂုတ္တဒွါရဿဘာဝေါ အဂုတ္တဒွါရတာ။ အရကား လောဘမူစိတ်ရှစ်ခု, ဒေါသမူဒွေးစိတ္တုပ္ပါဒ်တည်း။
ပဋိဂ္ဂဟဏပရိဘောဂဝသေန၊ ခံခြင်း, သုံး‌ဆောင်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဘောဇနေ၊ ဘောဇဉ်၌။ မတ္တံ၊ အတိုင်းအရှည်ကို။ အဇာနနဘာဝေါ၊ မသိသောသူ၏ အဖြစ်။ **ဘောဇနေအမတ္တညုတာ**၊ ဘောဇဉ်၌ အတိုင်းအရှည်ကို မသိသောသူ၏အဖြစ်။ (အရကား လောဘမူ, မောဟမူစိတ္တုပ္ပါဒ်တည်း)။
အနန္တရဒုကော၊ အခြားမဲ့ဖြစ်သောဒုက်ကို။ ဝုတ္တပဋိပက္ခနယေနေဝ၊ ဖွင့်အပ်ပြီးသည်မှဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောနည်းဖြင့်လျှင်။‌ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရတာ၌ မဟာ ကုသိုလ်, မဟာ ကြိယာ လောကုတ္တရာစိတ္တုပ္ပါဒ်တည်း၊ ဘောဇနေမတ္ထညုတာ၌ ဘောဇဉ်ကို ဆင်ခြင်သုံး‌ဆောင်သောအခါ မဟာကုသိုလ်, မဟာကြိယာ, စေတသိက် တေတ္ထိံ သတည်း။
သတိဝိပ္ပဝါသသင်္ခါတော၊ သတိ၏လွတ်ကင်းခြင်းဟု ဆိုအပ်သော။ မုဋ္ဌဿတိဘာဝေါ၊ လွတ်ကင်းသော သတိရှိသောသူ၏ အဖြစ်။ **မုဋ္ဌဿစ္စံ**၊ လွတ်ကင်းသော သတိရှိသောသူ၏အဖြစ်။ မှတ်ဖွယ်။ ။ မုဋ္ဌာ သတိ ဧတဿာတိ မုဋ္ဌဿတိ။ မုဋ္ဌဿတိနော ဘာဝေါ မုဋ္ဌဿစ္စံ။ အရကားသတိ၏ ဆန့်ကျင်ဘက် အကုသိုလ်ဒွါဒသစိတ္တုပ္ပါဒ်တည်း။
(အသမ္ပဇာနသင်္ခါတော၊ ထက်ဝန်းကျင် အပြားအားဖြင့် မသိခြင်းဟုဆိုအပ်သော)။ အသမ္ပဇာနနဘာဝေါ၊ ထက်ဝန်းကျင်အပြားအားဖြင့် မသိသောသူ၏အဖြစ်။ **အသမ္ပဇညံ**၊ အဖြစ်။
သရတိ၊ အောက်မေ့တတ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ **သတိ**၊ မည်၏။
သမ္ပဇာနာတိ၊ ထက်ဝန်းကျင် အပြားအားဖြင့် သိတတ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ **သမ္ပဇညံ**၊ မည်၏။
အပ္ပဋိသင်္ခါနေ၊ မဆင်ခြင်ခြင်း မသိခြင်းဟူသော မောဟကြောင့်။ အကမ္ပနဋ္ဌေန၊ မတုန်လှုပ်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော သဘောအားဖြင့်။ ပဋိသင်္ခါနသင်္ခါတံ၊ အဖန်ဖန်ဆင်ခြင်ခြင်း သိမြော်မြင်ခြင်းဟု ဆိုအပ်သော။ ဗလံ၊ အား။ **ပဋိသင်္ခါနဗလံ**၊ အဖန်ဖန်ဆင်ခြင်ခြင်း သိမြော်မြင်ခြင်းဟု ဆိုအပ်သောအား။
ဝီရိယသီသေန ဝီရိယပါမောက္ခေန၊ ဝီရိယဟူသော အကြီးအမှူးဖြင့်။ ဝါ။ ဝီရိယသီသေန ဝီရိယံပါမောက္ခံကတွာ၊ ဝီရိယကို အကြီးအမှူးပြု၍။ သတ္တဗောဇ္ဈင်္ဂေ၊ တို့ကို။ ဘာဝေန္တဿ၊ ပွားစေသော ပုဂ္ဂိုလ်အား။ ဥပ္ပန္နံ၊ ဖြစ်သော။ ဗလံ၊ အား။ **ဘာဝနာဗလံ**၊ အား။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ပဋိသင်္ခါတိ ဇာနာတီတိ ပဋိသင်္ခါနံ။ ဉာဏံ ဘာဝေတိ ဝ‌ဍ္ဎေတီတိ ဘာဝနာ။ ပုဂ္ဂလော။ ဘာဝနဿ ဘာဝေန္တဿ ဥပ္ပန္နံ ဗလံ ဘာဝနာဗလံ။ မဇ္ဈေဒီဃော။ ပဋိသင်္ခါနဗလ၏ အရကား ပညာတည်း။ ဘာဝနာဗလ၏ အရကား ကုသိုလ် ဧကဝီထိစိတ္တုပ္ပါဒ်တည်း။
ပစ္စနီကဓမ္မေ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော နီဝရဏတရားတို့ကို။ သမေတိ၊ ငြိမ်းစေတတ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ **သမထော**၊ မည်၏။
အနိစ္စာဒိဝသေန၊ အနိစ္စအစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဝိဝိဓေန၊ အထူးထူးသော အပြားရှိသော။ အာကာရေန၊ အခြင်းအရာဖြင့်။ ပဿတိ၊ ရှုတတ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ **ဝိပဿနာ**၊ မည်၏။
သမထောဝ၊ ရှေးသမာဓိသည်ပင်လျှင်။ (သမထနိမိတ္တန္တိသမ္ဗန္ဓော)။ တံအာကာရံ၊ ထိုရှေးသမာဓိ၏အကြောင်းဖြစ်သော အာရုံကို။ ဝါ၊ ထိုရှေးသမာဓိ၏ အကြောင်း ဖြစ်သော အခြင်းအရာကို။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ ပုန၊ တစ်ဖန်။ ပဝတ္တေတဗ္ဗဿ၊ ဖြစ်စေအပ်သော။ သမထဿ၊ နောက်သမာဓိ၏။ နိမိတ္တဝသေန နိမိတ္တဘာဝေန၊ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့်။ **သမထနိမိတ္တံ**၊ ရှေးသမာဓိပင်လျှင် နောက်သမာဓိ၏ အကြောင်းမည်၏။
ပဂ္ဂါဟနိမိတ္တေပိ၊ ၌လည်း။ ဧသေဝနယော၊ ကိုသာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ သိအပ်၏။
သမ္ပယုတ္တဓမ္မေ၊ တို့ကို။ ပဂ္ဂဏှာတိ၊ ချီပင့်တတ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ **ပဂ္ဂါဟော**၊ မည်၏။ ယောသမာဓိ၊ သည်။ ဥဒ္ဓစ္စမိဝ၊ ဥဒ္ဓစ္စကဲ့သို့။ စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။ (ထည့်)။
နဝိက္ခိပတိ၊ အထူးထူးသော အာရုံ၌ မပျံ့လွင့်စေတတ်။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ သောသမာဓိ၊ သည်။ **အဝိက္ခေပေါ**၊ မည်၏။ (တစ်နည်း) ယောသမာဓိ၊ ကား။ စိတ္တံ၊ ကို။ နဝိက္ခိပတိ၊ ပျံ့လွင့်စေတတ်သည်မဟုတ်။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ သောသမာဓိ၊ သည်။ **အဝိက္ခေပေါ**၊ မည်၏။မှတ်ဖွယ်။ ။ ဥဒ္ဓစ္စမိဝ စိတ္တံ နဝိက္ခိပတိ၊ ဝိက္ခေပ ပဋိပက္ခောဝါတိ အဝိက္ခေပေါ။ ဋီကာ-၅၇-ဆ။
အဝိက္ခေပေါတိ စိတ္တဝိက္ခေပ ပဋိပက္ခော၊ ဥဇူဝိပစ္စနီကတာယဟိ ပဟာနဝုဋ္ဌာနေနေစ အက္ခေပေါ ဝိက္ခေပံ ပဋိက္ခိပတိ ပဝတ္တိတုံ နဒေတီတိ။ ။ အနု-၆၄-ဆ။ ဤနှစ်ပါးကိုရှု။
သီလဝိနာသိကာ၊ သီလကို ဖျက်ဆီးတတ်သော။ အသံဝရသင်္ခါတာ၊ အသံဝရဟုဆိုအပ်သော။ သီလဿ၊ သီလ၏။ ဝိပတ္တိ၊ ပျက်စီးခြင်း။ **သီလဝိပတ္တိ**၊ သီလ၏ ပျက်စီးခြင်း။ မှတ်ဖွယ်။ ။ အရကား အကုသိုလ်ဒွါဒစိတ္တုပ္ပါဒ်တည်း။ ပျက်စီးခြင်းသည်ကားအကျိုး၊ ဖျက်ဆီးတတ်သော အကုသိုလ်ကားအကြောင်း၊ အကျိုး၏အမည်ကိုအကြောင်း၌တင်၍ သီလဝိပတ္တိဟုဆိုသည်။
သမ္မာဒိဋ္ဌိဝိနာသိကာ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိကို ဖျက်ဆီးတတ်သော။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ သင်္ခါတာ၊ သော။ ဒိဋ္ဌိယာ၊ ၏။ ဝိပတ္တိ၊ ပျက်စီးခြင်း။ **ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိ**၊ ခြင်း။
သောရစ္စမေဝ၊ တင့်တယ်သော သုစရိုက်၌ မွေ့လျော်သောသူ၏ အဖြစ်ဟူသော သီလသည်ပင်လျှင်။ ပုနပ္ပုနံ၊ အဖန်ဖန်။ အာသေဝိယမာနံ၊ မှီဝဲအပ်သည်ရှိသော်။ (ထည့်)။ သီလဿ၊ နောက်ဖြစ်သော လောကီ, လောကုတ္တရာသီလကို။ သမ္ပာဒနတော၊ ပြည့်စုံစေတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ သီလဿ၊ ကို။ ပရိပူရဏတော၊ ထက်ဝန်းကျင်ပြည့်စုံတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ သီလဿ၊ လောကီ, လောကုတ္တရာ အကျိုးသီလကို။ သမ္ပဒါ၊ ပြည့်စုံစေတတ်သော အကြောင်းသီလတည်း။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ **သီလသမ္ပဒါ**၊ မည်၏။ (တစ်နည်း) သီလဿ၊ အပေါင်းဖြစ်သော အကြောင်းသီလ, အကျိုးသီလ၏။ သမ္ပဒါ၊ ပြည့်စုံစေတတ်သော။ ဝါ၊ ပြည့်စုံခြင်းဖြစ်သော အစိတ်အစိတ်သီလတည်း။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ **သီလသမ္ပဒါ**၊ မည်၏။မှတ်ဖွယ်။ ။ အရကား မဟာကုသိုလ်, မဟာကြိယာ စိတ္တုပ္ပါဒ်တည်း၊ သီလဿသမ္ပဒါတိ ကာရဏသီလမ္ပိ ဖလသီလမ္ပိ သမ္ပန္နသမုဒါယဿ ဧကဒေသဝသေနဝုတ္တံ။ ။ ဋီကာ-၅၇-ဆ။
ဋီကာအလို"သီလသမ္ပဒါတိ သီလေသု သီလသမ္ပဒါ သီလသမ္ပတ္တိ၊ သီလဂုဏသမ္မန္နာ သီလသမ္ပတ္တိ၊ သီလဂုဏံ သီလန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ" ဖွင့်လို၏။ ထိုကြောင့် အထဝါ "ကတမေစ ဂဟပတိ အကုသလာ သီလာ? အကုသလကာယကမ္မံ အကုသလဝစီကမ္မံ ပါပကော အာဇီဝေါ" တိဝုတ္တတ္တာ သဗ္ဗမ္ပိ ကုသလာကုသလံ "သီလ"န္တိ ဂဟေတွာ တတ္ထ ကုသလသီလံ နိဒ္ဓါရေတွာ "သီလသမ္ပဒါ" တိ ဝုတ္တံ၊ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါပိ ဝေဒိတဗ္ဗာ ၁။ မူလဋီကာ ၅၇-ဆ မိန့်သော်။
သမ္ပဒါ, သမ္ပတ္တိဂုဏာတို့ကား ပရိယာယ်နှင်နှင်တည်း။
'အကုသလာ သီလာ အကုသလာ သမာစာရာ၊ သီလသမ္ပဒါ သီလသမ္ပတ္တိ သီလဂုဏာတိ အတ္ထော။ အနု-၆၄-ဆ။
ဒိဋ္ဌိပါရိပူရိဘူတံ၊ အယူပြည့်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်၍ဖြစ်သော။ ဉာဏံ၊ ဉာဏ်သည်။ ဒိဋ္ဌိယာ၊ အယူကို။ သမ္ပဒါ၊ ပြည့်စုံစေတတ်သည်တည်း။ ဝါ။ ဒိဋ္ဌိယာ၊ အယူ၏။ သမ္ပဒါ၊ ပြည့်စုံခြင်းတည်း။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ **ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါ**၊ မည်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ဣတိ‌ ကြေသည်၊ လုတ္တနိဒ္ဒိဋ္ဌ၊ ဂမျမာန်လည်းဟူသင့်၏။ သီလသမ္ပဒါ အရကား မဟာကုသိုလ်, မဟာကြိယာစိတ္တုပ္ပါဒ် ရ၏။ ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒါ အရကား သမ္မာဒိဋ္ဌိရ၏။
ဝိသုဒ္ဓိဘာဝံ၊ အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်သည်၏အဖြစ်သို့။ သမ္ပတ္တာ၊ ရောက်သော။ သီလသင်္ခါတာ၊ သီလဟု ဆိုအပ်သော။ သီလဿ၊ သီလ၏။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်ခြင်း။ **သီလဝိသုဒ္ဓိ**၊ ခြင်း။ မှတ်ဖွယ်။ ။ သီလဿ ဝိသုဒ္ဓိဟု သမ္ဗန်, သမ္ဗန္ဓီအားဖြင့် ဘေဒဆိုသော်လည်း သီလ၏အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်ခြင်းကြိယာမျှကို မကောက်လင့်၊ အထူးသဖြင့်စင်ကြယ်သောသီလကို ကောက်စေလို၍ "ဝိသုဒ္ဓိဘာဝံ ပတ္တာ သီလသင်္ခါတာ" ဟု ဝိသေသနမ, သည်။ ဤကဲ့သို့သောအရာ၌ ဤနည်းကိုမှတ်ရာသည်။
နိဗ္ဗာနသင်္ခါတံ၊ သော။ ဝိသုဒ္ဓိံ၊ အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်ရာသို့။ ပါပေတုံ၊ ‌ရောက်စေခြင်းငှာ။ သမတ္ထာ၊ စွမ်းနိုင်သော။ ဒဿနသင်္ခါတာ၊ ဉာဏ်အမြင်ဟုဆိုအပ်သော။ ပညာ၊ ပညာဟူသော။ ဒိဋ္ဌိယာ၊ အယူ၏။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ စင်ကြယ်ခြင်း။ **ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ**၊ ခြင်း။ မှတ်ဖွယ်။ ။ သီလဝိသုဒ္ဓိအရကား လောကုတ္တရာစိတ္တုပ္ပါဒ်တည်း၊ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ အရကား ကမ္မဿကတာဉာဏ်, သစ္စာနုလောဓိက ဟုဆိုအပ်သာ ဝိပဿနာဉာဏ်, မဂ်ဉာဏ်, ဖိုလ်ဉာဏ် ဤလေးပါးတည်း။
**ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိခေါ ပန ယထာ ဒိဋ္ဌိဿစ ပဓာနန္တိ**၊ ပညာဟူသည်ကား။ ကမ္မဿကတဉာဏာဒိသင်္ခါတာ၊ သတ္တဝါတို့၏ ကံသာလျှင် မိမိဥစ္စာ ရှိသည်၏အဖြစ်ကိုသိသောဉာဏ် အစရှိသည်ဟု ဆိုအပ်သော။ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိစေဝ၊ အယူ၏ စင်ကြယ်ခြင်းသည်၎င်း။ ဝါ၊ စင်ကြယ်သော အယူသည်၎င်း။ ယထာဒိဋ္ဌိဿအနုရူပဒိဋ္ဌိဿ၊ ဖြစ်စေတတ်သော လုံ့လပဓာနအား လျော်သောအယူရှိသော သူ၏။ ကလျာဏဒိဋ္ဌိဿ၊ ကောင်းမြတ် လျောက်ပတ်သော အယူရှိသောသူ၏။ တံ သမ္ပယုတ္တမေဝ၊ ထိုအထူးပညာနှင့်ယှဉ်သည်သာလျှင်ဖြစ်သော။ ပဓာနဉ္စ၊ အားထုတ်သော လုံ့လဝီရိယသည်၎င်း။မှတ်ဖွယ်။ ။ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိခေါပနဟူသော ရှေးပုဒ်၏အရကား ကမ္မဿကတာဉာဏ်အစရှိသော လေးပါးသော ဉာဏ်တည်း၊ ယထာဒိဋ္ဌိဿစ ပဓာနံ ဟူသောနောက်ပုဒ်၏အရကား ဉာဏ်လေးပါးနှင့် ယှဉ်သော မဟာကုသိုလ်, မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ် လောကုတ္တရာစိတ်ရှစ်ခုရှိသော ဝီရိယတည်း။
ကမ္မံ သကံ ဧတေသံ သတ္တာနန္တိ ကမ္မဿကာ၊ ကမ္မဿကာနံ ဘာဝေါ ကမ္မဿကတာ၊ ကမ္မဿကတာ ဇာနနံဧဝ ဉာဏံ ကမ္မဿကတာဉာဏံ၊ ကမ္မဿကတာ ဉာဏံ အာဒိ ယေသံ တာနိ ကမ္မဿကတာဉာဏာဒီနိ၊ အာဒိသဒ္ဒေန သစ္စာ နုလောမိက သင်္ခါတံ ဝိပဿနာဉာဏံ မဂ္ဂဖလဉာဏံ သင်္ဂဏှာတိ။
ဤသံဝဏ္ဏနာဖြင့် အဋ္ဌကထာဆရာသည် ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိခေါပန ဟူသောပုဒ်အနက်ကိုသာ ဆိုအပ်သလောဟူမူ ဤသံဝဏ္ဏနာဖြင့် ရှေးဒုက်၌ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိပုဒ်၊ ဤဒုက်၌ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိခေါပနပုဒ် ဤနှစ်ပုဒ်တို့၏ တူသောအနက်ဖြစ်သော ကမ္မဿကတာဉာဏ်အစရှိသော လေးပါးသော ပညာကို အဋ္ဌကထာဆရာ ဆိုအပ်၏၊ ထိုကြောင့် ဋီကာ၌ "ပဋိပါဋိယာ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ ခေါပနာတိစ ပဒဒွယဿ သမာနတ္ထာ ပညာ ဟုမိန့်ပြီ။
**သံဝေဂေါ**တိ၊ ကား။ ဇာတိအာဒီနိ၊ ဇာတိ, ဇရာအစရှိသော ရှစ်ပါးသော သံဝေဂဝတ္ထုတို့ကို။ ပဋိစ္စ၊ စွဲ၍။ ဥပ္ပန္နဘယသင်္ခါတံ၊ ဖြစ်သော ထိတ်လန့်ခြင်းဟု ဆိုအပ်သော။ သံဝိဇ္ဇနံ၊ ကြောက်ထိတ်လန့်ခြင်း။ သံဝေဂေါ၊ ကြောက်ထိတ်လန့်ခြင်း။
**သံဝေဂဇနိယဋ္ဌာန**န္တိ၊ ကား။ သံဝေဂဇနကံ၊ ကြောက်ထိတ်လန့်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော။ ဇာတိအာဒိကာရဏံ၊ ဇာတိ, ဇရာ အစရှိသော ရှစ်ပါးသော အကြောင်းရှစ်ပါးသော သံဝေဂဝတ္ထုတို့တည်း။ မှတ်ဖွယ်။ ။ သံဝေဂေါဟူသော ရှေးပုဒ်၏အရကား ဇာတိအစရှိသည်ကိုစွဲ၍ဖြစ်သော ကြောက်ခြင်းသည် သံဝေဂမည်၏၊ ထိုကြောက်ခြင်းသည်လည်း စိတ္တုတြာသဒေါသမဟုတ်၊ သြတ္တပ္ပနှင့်တကွဖြစ်သော ဉာဏ်တည်း။ ဝါ၊ ဩတ္တပ္ပသာလျှင်တည်း။ ထိုကြောင့်ဋီကာ၌ "သံဝေဂေါတိ သဟောတ္တပ္ပဉာဏံ ဩတ္တပ္ပမေဝဝါ"ဟု မိန့်ပြီ။ သံဝေဇနိယေသု ဌာနေသု အရကို ထိတ်လန့်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော ဇာတိ, ဇရာ, ဗျာဓိ, မရဏ, အပါယဒုက္ခ, အတီတေဝဋ္ဋမူလဒုက္ခ, အနာဂတေဝဋ္ဋမူလဒုက္ခ, ပစ္စုပ္ပန္နေအာဟာရပရိယေဋ္ဌိမူလဒုက္ခ ဤသံဝေဂဝတ္ထုရှစ်ပါးကိုယူ။ ထိုကြောင့် "သံဝေဇ္ဈနိယံဌာနန္တိ သံဝေဂဇနကံဇာတိအာဒိကာရဏံ" ဟုမိန့်သော်။
**သံဝိဂ္ဂဿစ ယောနိသောပဓာန**န္တိ၊ ကား။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ သံဝေဂဇာတဿ၊ ဖြစ်သော ကြောက်ထိတ်လန့်ခြင်းရှိသောသူ၏။ ဥပါယပဓာနံ၊ သင့်သောအကြောင်း လမ်းမှန်အားဖြင့် အားထုတ်ခြင်း လုံ့လတည်း။ (ဤဒုတိယပုဒ်၏ အရကား ကုသိုလ်ဧကဝီသ, ဖိုလ်စိတ်လေးခု၌ရှိသော သမ္မာဝါယာမတည်း။
**အသန္တုဋ္ဌိတာစ ကုသလေသု ဓမ္မေသူ**တိ၊ ကား။ ကုသလာဓမ္မပူရဏေ၊ ကုသိုလ်ဖြည့်ခြင်း၌။ အသန္တုဋ္ဌိဘာဝေါ၊ မရောင့်ရဲ အားမရနိုင်သောသူ၏ အဖြစ်တည်း။
**အပ္ပဋိဝါနိတာစပဓာနသ္မိ**န္တိ၊ ကား။ အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ အပ္ပတွာ၊ မရောက်မူ၍။ ပဓာနသ္မိံ၊ အားထုတ်ခြင်း၌။ အနိဝတ္တနကာ အနောသက္ကနတာ၊ မဆုတ်နစ်သောသူ၏ အဖြစ်တည်း။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ပဌမပုဒ်၏အရကား ဤမျှသောကုသိုလ်ကို ဖြည့်အပ်၏ ဤမှတစ်ပါးမဖြည့်အပ်၊ ဤမျှသောကုသိုလ်ကို ငါအလိုရှိ၏ ဤမှတစ်ပါး အလိုမရှိ၊ ဤသို့ကုသိုလ်ကို ဖြည့်ခြင်း၌ ရောင့်ရဲခြင်း မရှိသည်၏အဖြစ်တည်း၊ မရှိသည်၏အဖြစ်ဟူသည်လည်း အထက်ထက် ကုသိုလ်တရားကို ဖြည့်ခြင်း၌အလိုရှိခြင်းဟု ဆိုအပ်သော ကုသိုလ်ဧကဝီသ စိတ္တုပ္ပါဒ်၌ရှိသော သမ္မာဆန္ဒတည်း။ ဝါ၊ သမ္မာဆန္ဒနှင့် ယှဉ်သော ကုသိုလ် ဧကဝီသစိတ္တုပ္ပါဒ်တည်း။ အပ္ပဋိဝါနိတာစပဓာနသ္မိံဟူသော ဒုတိယပုဒ်၏အရကား ကုသိုလ်ဧကဝီသ၌ရှိသော သမ္မာဝါယာမတည်း။
ဝိဇာနနတော၊ သိတတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဝါ၊ သိခြင်းသဘောကြောင့်။ **ဝိဇ္ဇာ**၊ ဝိဇ္ဇာမည်၏။
ဝိမုစ္စနတော၊ အာရမ္မဏာဓိပတိဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်ဟူ‌သောအာရုံကို အလွန်မွေ့လျော်သော အားဖြင့် ရွံရှာခြင်း ကင်းသည်ဖြစ်၍ လွှတ်အပ်သော စိတ်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝါ၊ ကိလေသာတို့မှ၎င်း အလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့မှ၎င်း လွတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ **ဝိမုတ္တိ**= မည်၏။ မှတ်ဖွယ်။ ။ ဧကသေသနည်း သာမညနိဒ္ဒေသနည်းအားဖြင့် အရဟတ္တဖိုလ်, နိဗ္ဗာန်ဟုဆိုအပ်သော နှစ်ပါးသော ဝိမုတ္တိတို့ကို ဝိမုတ္တိသဒ္ဒါဖြင့် ဆိုအပ်၏၊ ဝိဇ္ဇာဟူသော ပဌမပုဒ်၏ အရကား ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်, စုတူပပါတဉာဏ်, အာသဝက္ခယဉာဏ်ရ၏၊ ဝိမုတ္တိဟူသော ဒုတိယပုဒ်၏အရကား အရဟတ္တဖိုလ် စိတ်တ္တုပ္ပါဒ်, နိဗ္ဗာန်ရ၏။
**ခယေဉာဏ**န္တိ၊ ကား။ ကိလေသက္ခယကရေ၊ ကိလေသာ၏ကုန်ခြင်းကို ပြုတတ်သော။ အရိယမဂ္ဂေ၊ ၌။ ဥပ္ပန္နံ၊ သော။ (ထည့်)။ ဉာဏံ၊ တည်း။
**အနုပ္ပါဒေဉာဏန္တိ**၊ ကား။ တံတံမဂ္ဂဝဇ္ဇကိလေသာနံ၊ ထိုထိုသို့သော မဂ်ဖြင့် သတ်အပ်ကုန်သော ကိလေသာတို့၏။ ပဋိသန္ဓိဝသေန၊ ဖြစ်ဘူးသော မဂ်ရှိသော ခန္ဓာအစဉ်၌ တစ်ဖန်တလဲလဲ စပ်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ အနုပ္ပါဒဘူတေ၊ မဖြစ်ကြောင်းဖြစ်၍ဖြစ်သော။ အနုပ္ပါဒပရိယောသာနေ၊ ကိလေသာတို့၏ မဖြစ်ခြင်းကို ပြုတတ်သော မဂ်၏အဆုံး၌။ ဥပ္ပန္နေ၊ ဖြစ်သော။ အရိယဖလေ၊ ၌။ ဉာဏံ၊ ဉာဏ်တည်း။
အယံ၊ ဤ ဆိုအပ်ပြီးသည်ကား။ မာတိကာယ၊ တိကမာတိကာ, ဒုကမာတိကာ, သုတ္တန္တမာတိကာဟု ဆိုအပ်သော မာတိကာသုံးကျမ်း၏။ အနုပုဗ္ဗပဒဝဏ္ဏနာ၊ အစဉ်ဖြစ်သော ပုဒ်အဖွင့်သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးပြီ။
ဒုကမာတိကာပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။