107. Chaṭṭhe yatthāti cakkavāḷalokassa ekokāse bhummaṃ .Na cavati na upapajjatīti idaṃ aparāparaṃ cutipaṭisandhivasena gahitaṃ .Gamanenāti padagamanena .
Nāhaṃ taṃ lokassa antan ti satthā saṅkhāralokassa antaṃ sandhāya vadati .Ñāteyyan tiādīsu ñātabbaṃ , daṭṭhabbaṃ , pattabbanti attho .
Iti devaputtena cakkavāḷalokassa anto pucchito , satthārā saṅkhāralokassa kathito .So pana attano pañhena saddhiṃ satthu byākaraṇaṃ sametīti saññāya pasaṃsanto acchariyan tiādimāha .
Daḷhadhammoti
V1.105 daḷhadhanu , uttamappamāṇena dhanunā samannāgato .Dhanuggahoti dhanuācariyo .SusikkhitotiP1.117 dasa dvādasa vassāni dhanusippaṃ sikkhito .Katahatthoti usabhappamāṇepi vālaggaṃ vijjhituṃ samatthabhāvena katahattho .Katūpāsanoti katasarakkhepo dassitasippo .Asanenāti kaṇḍena .Atipāteyyāti atikkameyya .Yāvatā so tālacchāyaṃ atikkameyya , tāvatā kālena ekacakkavāḷaṃ atikkamāmīti attano javasampattiṃ dasseti .Puratthimā samuddā pacchimoti yathā puratthimasamuddā pacchimasamuddo dūre , evaṃ me dūre padavītihāro ahosīti vadati .So kira pācīnacakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ ṭhito pādaṃ pasāretvā pacchimacakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ akkamati , puna dutiyaṃ pādaṃ pasāretvā paracakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ akkamati .
Icchāgatan ti icchā eva .
Aññatrevāti nippapañcataṃ dasseti .Bhikkhācārakāle kiresa nāgalatādantakaṭṭhaṃ khāditvā anotatte mukhaṃ dhovitvā kāle sampatte uttarakurumhi piṇḍāya caritvā cakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ nisinno bhattakiccaṃ karoti , tattha muhuttaṃ vissamitvā puna javati .Vassasatāyukoti tadā dīghāyukakālo hoti , ayaṃ pana vassasatāvasiṭṭhe
M1.109 āyumhi gamanaṃ ārabhi .Vassasatajīvīti taṃ vassasataṃ anantarāyena jīvanto .Antarāva kālaṅkatoti cakkavāḷalokassa antaṃ appatvā antarāva mato .So pana tattha kālaṃ katvāpi āgantvā imasmiṃyeva cakkavāḷe nibbatti .Appatvāti saṅkhāralokassa antaṃ appatvā .Dukkhassāti vaṭṭadukkhassa .Antakiriyan ti pariyantakaraṇaṃ .
Kinte
V1.46 padasā okāsalokaparibbhamanena , parimitaṭṭhāne eva taṃ ñāṇagamanena gacchantānaṃ dassemīti dassento api cātiādimāha .Tattha byāmamatte kaḷevareti sarīre .Tena rūpakkhandhaṃ dasseti .
Kaḷevareti attabhāve .Sasaññimhi samanaketi sasaññe sacitte .
Sasaññimhīti saññāsīsena vedanādayo tayo khandhe .Samanaketi viññāṇakkhandhaṃ .
Lokan ti dukkhasaccaṃ .
Lokan ti khandhādilokaṃ , dukkhanti attho .
Lokasamudayan ti samudayasaccaṃ .Lokanirodhan ti nirodhasaccaṃ .
Lokanirodhan ti nibbānena lokassa nirujjhanaṃ , nibbānameva vā .Adesampi hi nibbānaṃ yesaṃ nirodhāya hoti , upacārato tannissitaṃ viya hotīti ‘‘ byāmamatte kaḷevare lokanirodhampi paññapemī ’’ ti vuttaṃ , cakkhu loke piyarūpaṃ , sātarūpaṃ , etthesā taṇhā nirujjhamānā nirujjhatītiādīsu ( dī . ni .2.401; vibha .204) viya .
Paṭipadan ti maggasaccaṃ .Iti –‘‘ nāhaṃ , āvuso , imāni cattāri saccāni tiṇakaṭṭhādīsu paññapemiP1.118 , imasmiṃ pana cātumahābhūtike kāyasmiṃ yeva paññapemī ’’ ti dasseti .Kudācanan ti kadācipi .
Appatvāti aggamaggena anadhigantvā .
Tasmāti yasmā taṃ gamanena pattuṃ na sakkā , tasmā .Haveti nipātamattaṃ , ekaṃsatthe vā
M1.52 .Lokavidūti sabhāvādito khandhādijānanako .Samitāvīti samitapāpo .Catusaccadhammānaṃ abhisamitattā samitāvī , samitakilesoti vā attho .
Nāsīsatīti na pattheti .Nāsīsati na pattheti appaṭisandhikattā .Chaṭṭhaṃ .