Issues
Select Version
(SN)Saḷāyatanavaggo
(SN)Saḷāyatanavaggo

1. Ajjhattāniccasuttaṃ

Author: _System_commentary_ @ Administrator

1. SaḷāyatanavaggassaV3.1M3.1P2.354 paṭhame cakkhun ti dve cakkhūni – ñāṇacakkhu ceva maṃsacakkhu ca . Tattha ñāṇacakkhu pañcavidhaṃ – buddhacakkhu , dhammacakkhu , samantacakkhu , dibbacakkhu , paññācakkhūti . Tesu buddhacakkhu nāma āsayānusayañāṇañceva indriyaparopariyattañāṇañca , yaṃ – ‘‘ buddhacakkhunā lokaṃ volokento ’’ ti ( mahāva .9; ma . ni .1.283;2.338) āgataṃV3.2 . Dhammacakkhu nāma heṭṭhimā tayo maggā tīṇi ca phalāni , yaṃ – ‘‘ virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādī ’’ ti ( mahāva .16; ma . ni .2.395) āgataṃ . Samantacakkhu nāma sabbaññutaññāṇaṃ , yaṃ – ‘‘ pāsādamāruyha samantacakkhū ’’ ti ( mahāva .8; ma . ni .1.282;2.338) āgataṃ . Dibbacakkhu nāma ālokapharaṇena uppannaṃ ñāṇaṃ , yaṃ – ‘‘ dibbena cakkhunā visuddhenā ’’ ti ( pārā .13; ma . ni .2.341) āgataṃ . Paññācakkhu nāma catusaccaparicchedakañāṇaṃ , yaṃ – ‘‘ cakkhuṃ udapādī ’’ ti ( sa . ni .5.1081; mahāva .15) āgataṃ . MaṃsacakkhupiM3.2 duvidhaṃ – sasambhāracakkhu , pasādacakkhūti . Tesu yvāyaṃ akkhikūpake akkhipaṭalehi parivārito maṃsapiṇḍo , yattha catasso dhātuyo vaṇṇagandharasojā sambhavo jīvitaṃ bhāvo cakkhupasādo kāyapasādoti saṅkhepato terasa sambhārā honti . Vitthārato pana catasso dhātuyo vaṇṇagandharasojā sambhavoti ime nava catusamuṭṭhānavasena chattiṃsa , jīvitaṃ bhāvo cakkhupasādo kāyapasādoti ime kammasamuṭṭhānā tāva cattāroti cattārīsa sambhārā honti . Idaṃ sasambhāracakkhuP2.355 nāma . Yaṃ panettha setamaṇḍalaparicchinnena kaṇhamaṇḍalena parivārite diṭṭhimaṇḍale sanniviṭṭhaṃ rūpadassanasamatthaṃ pasādamattaṃ , idaṃ pasādacakkhu nāma . Tassa tato paresañca sotādīnaṃ vitthārakathā visuddhimagge vuttāva . Tattha yadidaṃ pasādacakkhu , taṃ gahetvā bhagavā – cakkhuṃ , bhikkhave , aniccan tiādimāha . Tattha – ‘‘ catūhi kāraṇehi aniccaṃ udayabbayavantatāyā ’’ tiādinā nayena vitthārakathā heṭṭhā pakāsitāyeva .
Sotampi pasādasotameva adhippetaṃ , tathā ghānajivhākāyā .
Sotampi pasādasotameva adhippetaṃ , tathā ghānajivhākāyā .
Sotampi pasādasotameva adhippetaṃ , tathā ghānajivhākāyā .
Sotampi pasādasotameva adhippetaṃ , tathā ghānajivhākāyā .
Manoti tebhūmakasammasanacāracittaṃ .
Iti idaṃ suttaṃ chasu ajjhattikāyatanesu tīṇi lakkhaṇāni dassetvā kathite bujjhanakānaṃ ajjhāsayena vuttaṃ .
2-3. Ajjhattadukkhasuttādivaṇṇanā