5. Saṅgāravasuttavaṇṇanā
236. Pañcame pagevāti paṭhamaññeva .
Kāmarāgapariyuṭṭhitenāti kāmarāgagahitena .
Kāmarāgaparetenāti kāmarāgānugatena .
Nissaraṇan ti tividhaṃ kāmarāgassa nissaraṇaṃ vikkhambhananissaraṇaṃ tadaṅganissaraṇaṃ samucchedanissaraṇanti
M3.210 .
Tattha asubhe paṭhamajjhānaṃ vikkhambhananissaraṇaṃ nāma , vipassanā tadaṅganissaraṇaṃ nāma , arahattamaggo samucchedanissaraṇaṃ nāma .
Taṃ tividhampi nappajānātīti attho .
Attatthampītiādīsu arahattasaṅkhāto attano attho attattho nāma , paccayadāyakānaṃ attho parattho nāma , sveva duvidhopi ubhayattho nāma .
Iminā nayena sabbavāresu attho veditabbo .Yā panettha seyyathāpi brāhmaṇa udapatto saṃsaṭṭho lākhāya vātiādikā upamā vuttā , tāsu udapattoti udakabharitā pāti .
Saṃsaṭṭhoti vaṇṇabhedakaraṇavasena saṃsaṭṭho .
Ayaṃ pana viseso – byāpādassa nissaraṇan tiādīsu hi dveva nissaraṇāni vikkhambhananissaraṇañca samucchedanissaraṇañca .
Tattha byāpādassa tāva mettāya paṭhamajjhānaṃ vikkhambhananissaraṇaṃ , anāgāmimaggo samucchedanissaraṇaṃ .
Pakkuthitoti kuthito .
Usmudakajātoti usumajāto .
Thinamiddhassa ālokasaññā vikkhambhananissaraṇaṃ , arahattamaggo samucchedanissaraṇaṃ .
Sevālapaṇakapariyonaddhoti tilabījakādibhedena
P3.175 sevālena vā nīlamaṇḍūkapiṭṭhivaṇṇena vā udakapiṭṭhiṃ chādetvā nibbattapaṇakena pariyonaddho .Uddhaccakukkuccassa yo koci samatho vikkhambhananissaraṇaṃ , uddhaccassa panettha arahattamaggo , kukkuccassa anāgāmimaggo samucchedanissaraṇaṃ .
Vāteritoti vātena
V3.209 erito kampito .Vicikicchāya dhammavavatthānaṃ vikkhambhananissaraṇaṃ , paṭhamamaggo samucchedanissaraṇaṃ .
Āviloti appasanno .
Luḷitoti asannisinno .
Kalalībhūtoti kaddamībhūto .
Andhakāre nikkhittoti koṭṭhantarādibhede anālokaṭṭhāne ṭhapito .
Imasmiṃ sutte bhagavā tīhi bhavehi desanaṃ nivattetvā arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi , brāhmaṇo pana saraṇamatte patiṭṭhito .