Uposathakkhandhakakathā
2551.
Baddhābaddhavaseneva
M0.246V0.217 , sīmā nāma dvidhā matā ;Nimittena nimittaṃ tu , ghaṭetvā pana sammatā .
2552.
Ayaṃ sīmāvipattīhi , ekādasahi vajjitā ;
Baddhā nāma siyā sīmā , sā tisampattisaṃyutā .
2553.
Khaṇḍasamānasaṃvāsā-vippavāsādibhedato ;
Iti baddhā tidhā vuttā , abaddhāpi tidhā matā .
2554.
Gāmato udakukkhepā , sattabbhantaratopi ca ;
Tattha gāmaparicchedo ,‘‘ gāmasīmā ’’ ti vuccati .
2555.
Jātassare samudde vā , nadiyā vā samantato ;
Majjhimassudakukkhepo , udakukkhepa saññito .
2556.
Agāmake araññe tu , sattevabbhantarā pana ;
Samantato ayaṃ sīmā , sattabbhantara nāmikā .
2557.
Ekaṃ abbhantaraṃ vuttaṃ , aṭṭhavīsatihatthakaṃ ;
Guḷukkhepanayeneva , udakukkhepakā matā .
2558.
Imā dve pana sīmāyo , vaḍḍhanti parisāvasā ;
Abbhantarūdakukkhepā , ṭhitokāsā paraṃ siyuṃ .
2559.
Ṭhito antoparicchede , hatthapāsaṃ vihāya vā ;
Tattakaṃ anatikkamma , paricchedampi vā paraṃ .
2560.
Ṭhito kammaṃ vikopeti , iti aṭṭhakathānayo ;
Tasmā so hatthapāse vā , kātabbo bahi vā pana .
2561.
Baddhasīmāya saṇṭhānaṃ , nimittaṃ disakittanaṃ ;
Ñatvā pamāṇaṃ sodhetvā , sīmaṃ bandheyya paṇḍito .
2562.
Tikoṇaṃ
M0.247 caturassañca , vaṭṭañca paṇavūpamaṃ ;Vitānaṃ dhanukākāraṃ , mudiṅgasakaṭūpamaṃ .
2563.
Pabbataṃ
V0.218 vanaṃ pāsāṇaṃ , rukkhaṃ maggañca vammikaṃ ;Udakañca nadiñcāti , nimittānaṭṭha dīpaye .
2564.
Tesu tīṇi nimittāni , ādiṃ katvā samantato ;
Nimittānaṃ satenāpi , bandhituṃ pana vaṭṭati .
2565.
Tiyojanaparā sīmā , ukkaṭṭhāti pakāsitā ;
Ekavīsati bhikkhūnaṃ , gaṇhantī heṭṭhimā matā .
2566.
Ukkaṭṭhāyapi ukkaṭṭhā , heṭṭhimāyapi heṭṭhimā ;
Etā dvepi asīmāti , vuttā ādiccabandhunā .
2567.
Nimittaṃ pana kittetvā , sabbameva samantato ;
Pacchā ñattidutiyena , sīmaṃ bandhitumarahati .
2568.
Bandhitvānantaraṃ pacchā , cīvarāvippavāsakaṃ ;
Sammannitvāna baddhā sā-vippavāsāti vuccati .
2569.
Nadīsarasamuddesu , sīmaṃ bandhati ce pana ;
Na vottharati teneva , asīmāti jinobravi .
Sīmākathā .
2570.
Dinakārakakattabbā-kārānañca vasā pana ;
Navevuposathā vuttā , buddhenādiccabandhunā .
2571.
Cātuddaso pannaraso , sāmaggī ca uposatho ;
Divaseneva niddiṭṭhā , tayopete uposathā .
2572.
Saṅghe uposatho ceva , gaṇe puggaluposatho ;
Kārakānaṃ vaseneva , tayo vuttā uposathā .
2573.
Suttuddesābhidhāno
M0.248 ca , pārisuddhiuposatho ;Adhiṭṭhānanti niddiṭṭhā , tayo kammenuposathā .
2574.
Saṅghassa pātimokkho ca , pārisuddhi gaṇassa ca ;
Adhiṭṭhānamathekassa , niddiṭṭhaṃ pana satthunā .
2575.
Pātimokkhassa uddesā , pañca vuttā mahesinā ;
Nidānaṃ uddisitvāna , sāvetabbaṃ tu sesakaṃ .
2576.
Ayameva
V0.219 nayo ñeyyo , sesesupi ca viññunā ;Cattāro bhikkhunīnañca , uddesā navime pana .
2577.
Pātimokkhassa uddeso , kātabbova uposathe ;
Antarāyaṃ vinā ceva , anuddeso nivārito .
2578.
Thero ca issaro tassa ;
‘‘ Therādheyyan ’’ ti pāṭhato ;
Avattantena ajjhiṭṭho ;
Yassa so pana vattati .
2579.
Uddisante samappā vā , āgacchanti sace pana ;
Uddiṭṭhaṃ taṃ suuddiṭṭhaṃ , sāvetabbaṃ tu sesakaṃ .
2580.
Uddiṭṭhamatte bhikkhūnaṃ , parisāyuṭṭhitāya vā ;
Pārisuddhi tu kattabbā , mūle tesaṃ , sace bahū .
2581.
Sammajjituṃ padīpetuṃ , paññāpetuṃ dakāsane ;
Viniddiṭṭhassa therena , akarontassa dukkaṭaṃ .
2582.
Katvā sammajjanaṃ dīpaṃ , ṭhapetvā udakāsanaṃ ;
Gaṇañattiṃ ṭhapetvāva , kattabbo tīhuposatho .
2583.
Pubbakiccaṃ samāpetvā , adhiṭṭheyya panekako ;
No ce adhiṭṭhaheyyassa , hoti āpatti dukkaṭaṃ .
2584.
Adhammena
M0.249 ca vaggena , samaggena adhammato ;Tathā dhammena vaggena , samaggena ca dhammato .
2585.
Uposathassa etāni , kammānīti jinobravi ;
Catūsvapi panetesu , catutthaṃ dhammikaṃ mataṃ .
2586.
Adhammenidha vaggo hi , katamo cetthuposatho ?
Vasanti ekasīmāyaṃ , cattāro yattha bhikkhuno .
2587.
Ekassa pārisuddhiṃ te , ānayitvā tayo janā ;
Karonti pārisuddhiṃ ce , adhammo vagguposatho .
2588.
Adhammena samaggo hi , cattāro bhikkhunekato ;
Karonti pārisuddhiṃ ce , samaggo hotyadhammiko .
2589.
Dhammena
V0.220 pana vaggo hi , katamo so uposatho ;Vasanti ekasīmāyaṃ , cattāro yattha bhikkhuno .
2590.
Ekassa pārisuddhiṃ te , ānayitvā tayo janā ;
Pātimokkhuddisante ce , vaggo dhammenuposatho .
2591.
Dhammato hi samaggo so ;
Cattāro bhikkhunekato ;
Pātimokkhuddisantīdha ;
Samaggo dhammato mato .
2592.
Vagge samagge vaggoti , saññino vimatissa vā ;
Uposathaṃ karontassa , hoti āpatti dukkaṭaṃ .
2593.
Bhedādhippāyato tassa , hoti thullaccayaṃ pana ;
Vagge samaggenāpatti , samaggoti ca saññino .
2594.
Ukkhittena gahaṭṭhena , sesehi sahadhammihi ;
Cutanikkhittasikkhehi , ekādasahi vā saha .
2595.
Uposatho na kātabbo , sabhāgāpattikena vā ;
Chandena pārivutthena , karoto hoti dukkaṭaṃ .
2596.
Adesetvā
M0.250 panāpattiṃ , nāvikatvāna vematiṃ ;Uposatho na kātabbo , dine vā anuposathe .
2597.
Uposathe panāvāsā , sabhikkhumhā ca bhikkhunā ;
Āvāso vā anāvāso , na gantabbo kudācanaṃ .
2598.
Yasmiṃ uposathe kiccaṃ ;
Āvāse pana vattati ;
So ce sabhikkhuko nāma ;
Āvāsoti pakāsito .
2599.
Uposatho kimatthāya , kimatthāya pavāraṇā ;
Uposatho samaggattho , visuddhatthā pavāraṇā .
2600.
Kopetuṃ dhammikaṃ kammaṃ , paṭikkoseyya dukkaṭaṃ ;
Chandaṃ vā kāyasāmaggiṃ , adentassapi dukkaṭaṃ .
2601.
Hoti
V0.221 pañcavidho saṅgho , catuvaggādibhedato ;So ca kattabbakammassa , vasena paridīpito .
2602.
Pavāraṇaṃ tathābbhānaṃ , kammañca upasampadaṃ ;
Ṭhapetvā catuvaggena , akattabbaṃ na vijjati .
2603.
Pañcavaggena abbhānaṃ , majjhadesūpasampadaṃ ;
Dasavaggena abbhānaṃ , vinā sabbaṃ tu vaṭṭati .
2604.
Kammaṃ vīsativaggena , na kattabbaṃ na kiñcipi ;
Ūne dosoti ñāpetuṃ , nādhike atirekatā .
2605.
Cattāro pakatattāva , kammappattāti dīpitā ;
Catuvaggena kattabbe , sesesu ca ayaṃ nayo .
2606.
Catuvaggādikattabbaṃ , katvāsaṃvāsapuggalaṃ ;
Gaṇapūraṃ karontassa , kataṃ kuppati dukkaṭaṃ .
2607.
Parivāsādikammepi
M0.251 , tatraṭṭhaṃ gaṇapūrakaṃ ;Katvā pana karontānaṃ , tathā , sesaṃ tu vaṭṭati .
Uposathakkhandhakakathā .