Kammaṭṭhānabhāvanāvidhānakathā
3125.
Pāmokkhe pātimokkhasmiṃ , mukhe mokkhappavesane ;
Sabbadukkhakkhaye vutte , vuttamevitarattayaṃ .
3126.
Idaṃ
V0.264 catubbidhaṃ sīlaṃ , ñatvā tattha patiṭṭhito ;Samādhiṃ puna bhāvetvā , paññāya parimuccati .
3127.
Dasānussatiyo vuttā , kasiṇā ca dasāsubhā ;
Catasso appamaññāyo , tathāruppā paradvayaṃ .
3128.
Iccevaṃ pana sabbampi , cattālīsavidhaṃ siyā ;
Kammaṭṭhānaṃ samuddiṭṭhaṃ , mammaṭṭhānaṃ manobhuno .
3129.
Upacārappanāto ca , jhānabhedā atikkamā ;
Vaḍḍhanāvaḍḍhanā cāpi , tathārammaṇabhūmito .
3130.
Gahaṇā paccayā bhiyyo , tathā cariyānukūlato ;
Viseso ayametesu , viññātabbo vibhāvinā .
3131.
Aṭṭhānussatiyo
M0.300 saññā-vavatthānañca tatthime ;Upacāravahā , sesā , tiṃsa jhānavahā matā .
3132.
Paṭhamajjhānikā tattha , asubhā kāyagatāsati ;
Ānāpānañca kasiṇā , catukkajjhānikā ime .
3133.
Tikajjhānāni tissova , appamaññātha pacchimā ;
Cattāropi ca āruppā , catutthajjhānikā matā .
3134.
Atikkamo dvidhā vutto , aṅgārammaṇatopi ca ;
Catukkatikajhānesu , aṅgātikkamatā matā .
3135.
Catutthā appamaññāpi , aṅgātikkamato siyā ;
Ārammaṇamatikkamma , āruppā pana jāyare .
3136.
Kasiṇāni dasevettha , vaḍḍhetabbāni yoginā ;
Sesaṃ pana ca sabbampi , na vaḍḍhetabbameva taṃ .
3137.
Nimittārammaṇā tattha , kasiṇā ca dasāsubhā ;
Kāye satānāpānañca , bāvīsati bhavantime .
3138.
Sesānussatiyo aṭṭha , saññā dhātuvavatthanaṃ ;
Viññāṇaṃ nevasaññā ca , dasa dve bhāvagocarā .
3139.
Catasso appamaññāyo , dve ca āruppamānasā ;
Ime dhammā viniddiṭṭhā , cha navattabbagocarā .
3140.
Dasāsubhā
V0.265 paṭikkūla-saññā kāyagatāsati ;Devesu na pavattanti , dvādasevāti bhūmito .
3141.
Tāni dvādasa bhiyyo ca , ānāpānasatīpi ca ;
Sabbaso terasa vāpi , brahmaloke na jāyare .
3142.
Ṭhapetvā caturāruppe , arūpāvacare kira ;
Aññe pana na jāyanti , sabbe jāyanti mānuse .
3143.
Catutthaṃ kasiṇaṃ hitvā , kasiṇā ca dasāsubhā ;
Diṭṭheneva gahetabbā , pubbabhāge bhavanti te .
3144.
Ānāpānañca
M0.301 phuṭṭhena , diṭṭhena tacapañcakaṃ ;Māluto diṭṭhaphuṭṭhena , sutena cettha sesakaṃ .
3145.
Ākāsakasiṇañcettha , ṭhapetvā kasiṇā nava ;
Paṭhamāruppacittassa , paccayā pana jāyare .
3146.
Bhavanti hi abhiññāṇaṃ , kasiṇāni dasāpi ca ;
Tissopi appamaññāyo , catutthassa tu paccayā .
3147.
Heṭṭhimaheṭṭhimāruppaṃ , parassa ca parassa ca ;
Nevasaññā nirodhassa , paccayoti pakāsitā .
3148.
Sabbe sukhavihārassa , bhavanissaraṇassa ca ;
Tathā bhavasukhānañca , paccayāti ca dīpitā .
3149.
Asubhā dasa viññeyyā , tathā kāyagatāsati ;
Anukūlā ime rāga-caritassa visesato .
3150.
Catasso appamaññāyo , savaṇṇakasiṇā tathā ;
Anukūlā ime dosa-caritassa pakāsitā .
3151.
Vitakkacaritassāpi , mohappakatinopi ca ;
Ānāpānasatekāva , sappāyāti vibhāvitā .
3152.
Saññā ceva vavatthānaṃ , maraṇūpasame sati ;
Paññāpakatino ete , anukūlāti dīpitā .
3153.
Ādianussaticchakkaṃ , saddhācaritavaṇṇitaṃ ;
Āruppā kasiṇā sesā , dasa sabbānurūpakā .
3154.
Evaṃ
V0.266 pabhedato ñatvā , kammaṭṭhānāni paṇḍito ;Cariyāyānukūlaṃ tu , tesu yaṃ attano pana .
3155.
Taṃ gahetvāna medhāvī , daḷhaṃ kalyāṇamittako ;
Ucchedaṃ palibodhānaṃ , katvā paṭhamameva ca .
3156.
Anurūpe vasantena , vihāre dosavajjite ;
Bhāvetvā paṭhamādīni , jhānāni pana sabbaso .
3157.
Tato
M0.302 vuṭṭhāya sappañño , jhānamhā paṭhamādito ;Nāmarūpavavatthānaṃ , katvā kaṅkhaṃ vitīriya .
3158.
Upaklese amaggoti , dasobhāsādayo pana ;
Maggo vipassanāñāṇaṃ , iti jānāti paṇḍito .
3159.
Tiṇṇaṃ tesaṃ vavatthāne , kate ettāvatā pana ;
Tiṇṇaṃ pana ca saccānaṃ , vavatthānaṃ kataṃ siyā .
3160.
Udayabbayabhaṅgā ca , bhayādīnavanibbidā ;
Muñcitukamyatāñāṇaṃ , paṭisaṅkhānupassanā .
3161.
Saṅkhārupekkhāñāṇañca , navamaṃ saccānulomikaṃ ;
Ayaṃ ‘‘ paṭipadāñāṇa-dassanan ’’ ti pakāsitā .
3162.
Tato gotrabhucittassa , samanantarameva ca ;
Santimārammaṇaṃ katvā , jāyate ñāṇadassanaṃ .
3163.
‘‘ Ñāṇadassanasuddhī ’’ ti , idaṃ ñāṇaṃ pakāsitaṃ ;
Paccavekkhaṇapariyantaṃ , phalaṃ tassānujāyate .
3164.
Teneva ca upāyena , bhāvento so punappunaṃ ;
Pāpuṇāti yathā bhikkhu , sesamaggaphalāni ca .
3165.
Iccevamaccantamavecca dhammaṃ ;
Viddhaṃsayitvākusalaṃ asesaṃ ;
Visosayitvāna tayo bhave so ;
Upeti santiṃ nirupādisesaṃ .
3166.
Viññāsakkamato vāpi , pubbāparavasena vā ;
Yadi akkharabandhe vā , ayuttaṃ viya dissati .
3167.
Taṃ
V0.267 tathā na gahetabbaṃ , gahetabbamadosato ;Mayā upaparikkhitvā , katattā pana sabbaso .
3168.
Seṭṭhassa
M0.303 coḷaraṭṭhassa , nābhibhūte nirākule ;Sabbassa pana lokassa , gāme sampiṇḍite viya .
3169.
Kadalīsālatālucchu-nāḷikeravanākule ;
Kamaluppalasañchanna-salilāsayasobhite .
3170.
Kāverijalasampāta-paribhūtamahītale ;
Iddhe sabbaṅgasampanne , maṅgale bhūtamaṅgale .
3171.
Pavarākārapākāra-parikhāparivārite ;
Vihāre veṇhudāsassa , dassanīye manorame .
3172.
Tīrantaruhavātira-tarurājavirājite ;
Nānādijagaṇārāme , nānārāmamanorame .
3173.
Cārupaṅkajasaṃkiṇṇa-taḷākasamalaṅkate ;
Surasodakasampuṇṇa-varakūpopasobhite .
3174.
Vicitravipulaccugga-varamaṇḍapamaṇḍite ;
Āvāsehi canekehi , accantamupasobhite .
3175.
Uppatena ca thūpena , bhetvāva dharaṇītalaṃ ;
Jitvāvāvahasantena , kelāsasikharaṃ kharaṃ .
3176.
Saradambudasaṅkāse , dassanīye samussite ;
Pasādajanane ramme , pāsāde vasatā mayā .
3177.
Vuttassa buddhasīhena , vinayassa vinicchayo ;
Buddhasīhaṃ samuddissa , mama saddhivihārikaṃ .
3178.
Katoyaṃ pana bhikkhūnaṃ , hitatthāya samāsato ;
Vinayassāvabodhatthaṃ , sukhenevācirena ca .
3179.
Accutaccutavikkante , kalambakulanandane ;
Mahiṃ samanusāsante , āraddho ca samāpito .
3180.
Yathā siddhimayaṃ patto , antarāyaṃ vinā tathā ;
Sabbe sijjhantu saṅkappā , sattānaṃ dhammasaṃyutā .
3181.
Yāva
M0.304V0.268 tiṭṭhati lokasmiṃ , mandāro cārukandaro ;Tāva tiṭṭhatu buddhassa , sāsanaṃ kalisāsanaṃ .
3182.
Kāle sammā pavassantu , vassaṃ vassavalāhakā ;
Pālayantu mahīpālā , dhammato sakalaṃ mahiṃ .
3183.
Imaṃ sārabhūtaṃ hitaṃ atthayuttaṃ ;
Karontena pattaṃ mayā yaṃ tu puññaṃ ;
Ayaṃ tena loko munindappayātaṃ ;
Sivaṃ vītasokaṃ puraṃ pāpuṇātu .
Iti vinayavinicchaye kammaṭṭhānabhāvanāvidhānakathā
Samattā .
Iti tambapaṇṇiyena paramaveyyākaraṇena tipiṭakanayavidhikusalena paramakavijanahadayapadumavanavikasanakarena kavivaravasabhena paramaratikaravaramadhuravacanuggārena uragapurena buddhadattena racitoyaṃ vinayavinicchayo .
Vinayavinicchayo samatto .
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa