4. Vassikasāṭikasikkhāpadavaṇṇanā
Pacchimamāsassa
M0.333V0.306 paṭhamadivasato paṭṭhāyāti jeṭṭhamūlapuṇṇamāsiyā pacchimapāṭipadadivasato paṭṭhāya .Tāvāti tāva parimāṇe kāle .
Jeṭṭhamūlapuṇṇamāsiyā pacchimapāṭipadadivasato paṭṭhāya yāva kattikapuṇṇamā , imasmiṃ pañcamāseti attho .
Kālo vassikasāṭikāyātiādināti ettha ādi saddena ‘‘ samayo vassikasāṭikāya , aññepi manussā vassikasāṭikacīvaraṃ dentī ’’ ti ( pārā .628) imesaṃ gahaṇaṃ .
Detha me vassikasāṭikacīvarantiādikāyāti ettha ādi saddena pana ‘‘ āharatha me vassikasāṭikacīvaraṃ , parivattetha me vassikasāṭikacīvaraṃ , cetāpetha me vassikasāṭikacīvaran ’’ ti imesaṃ gahaṇaṃ .
Attano aññātakaappavāritesu tadubhayaṃ karontassa kiṃ hotīti āha ‘‘ aññātakaappavāritaṭṭhāne ’’ tiādi .
‘‘ Vattabhede dukkaṭan ’’ ti idaṃ vassikasāṭikaṃ pubbe adente sandhāya vuttaṃ .
Ye pana pubbepi denti , tesu vattabhedo natthi .
Vuttañhi samantapāsādikāyaṃ ‘‘ ye manussā pubbepi vassikasāṭikacīvaraṃ denti , ime pana sacepi attano aññātakaappavāritā honti , vattabhedo natthi tesu satuppādakaraṇassa anuññātattā ’’ ti ( pārā . aṭṭha .2.628).
Aññātakaviññattisikkhāpadena nissaggiyaṃ pācittiyan ti ‘‘ yo pana bhikkhu aññātakaṃ gahapatiṃ vā gahapatāniṃ vā cīvaraṃ viññāpeyya aññatra samayā , nissaggiyaṃ pācittiyan ’’ ti ( pārā .518) iminā sikkhāpadena nissaggiyaṃ pācittiyaṃ .
Idaṃ pana pakatiyā vassikasāṭikadāyakesupi hotiyeva .
Gimhānaṃ pacchimaddhamāsassa paṭhamadivasato paṭṭhāyāti ettha jeṭṭhamūlakāḷapakkhūposathassa pacchimapāṭipadadivasato paṭṭhāya yāva āsāḷhipuṇṇamā , ayamaddhamāso gimhānaṃ pacchimaddhamāso nāma , tassa paṭhamadivasato paṭṭhāyāti attho , addhamāsassa paṭhamapāṭipadadivasato paṭṭhāyāti vuttaṃ hoti .
Kattikamāsassa pacchimadivaso nāma pacchimakattikamāsassa puṇṇamā .
Ettāvatāti ‘‘ māso seso gimhānanti bhikkhunā vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesitabbaṃ , addhamāso seso gimhānanti katvā nivāsetabban ’’ ti ettakena gaṇanena .
Pariyesanakkhettan ti pariyesanassa khettaṃ .
Etasmiñhi māse vassikasāṭikaṃ aladdhaṃ pariyesituṃ vaṭṭati .
Karaṇanivāsanakkhettampīti karaṇakkhettañceva nivāsanakkhettañca .
Pi -saddena pariyesanakkhettaṃ
M0.334 sampiṇḍeti .Etasmiñhi addhamāse pariyesituṃ , kātuṃ , nivāsetuñca vaṭṭati , adhiṭṭhātuṃyeva na vaṭṭati .
Yaṃ pana samantapāsādikāyaṃ katthaci potthake ‘‘ jeṭṭhamūlapuṇṇamāsiyā pacchimapāṭipadadivasato paṭṭhāya yāva kālapakkhuposatho , ayameko addhamāso pariyesanakkhettañceva karaṇakkhettañca .
Etasmiñhi antare vassikasāṭikaṃ aladdhaṃ pariyesituṃ
V0.307 , laddhaṃ kātuñca vaṭṭati , nivāsetuṃ , adhiṭṭhātuñca na vaṭṭatī ’’ ti ( pārā . aṭṭha .2.628) vacanaṃ dissati , taṃ pamādalikhitaṃ mātikāya virodhatoti daṭṭhabbaṃ .‘‘ Addhamāso seso gimhānanti katvā nivāsetabban ’’ ti ( pārā .627) hi pāḷi .
Sabbampīti pariyesanaṃ , karaṇaṃ , nivāsanaṃ , adhiṭṭhānañcāti sabbampi .
Iminā ime cattāro māsā pariyesanakaraṇanivāsanādhiṭṭhānānaṃ catunnampi khettanti dasseti .
Etesu hi catūsu māsesu aladdhaṃ pariyesituṃ , laddhaṃ kātuṃ , nivāsetuṃ , adhiṭṭhātuñca vaṭṭati .
Vassaṃ ukkaḍḍhīyatīti saṃvaccharaṃ uddhaṃ kaḍḍhīyati vaḍḍhīyati , āruyhatīti attho , vassānassa paṭhamamāsaṃ ukkaḍḍhitvā gimhānaṃ pacchimamāsameva karontīti vuttaṃ hoti .
Vassūpanāyikadivase adhiṭṭhātabbāti vassānato pubbeyeva dasāhassa atikkantattā vassūpanāyikadivaseyeva adhiṭṭhātabbā .
Tañhi divasaṃ atikkāmetuṃ na vaṭṭati .
Antovasse pana laddhā ceva niṭṭhitā ca tasmiṃyeva antovasse laddhadivasato paṭṭhāya dasāhaṃ nātikkāmetabbā , dasāhātikkame niṭṭhitā pana tadaheva adhiṭṭhātabbā .
Dasāhe appahonte cīvarakālaṃ nātikkāmetabbā .
Ayaṃ tāva katāya parihāro .
Akatāya pana ko parihāroti āha ‘‘ sace ’’ tiādi .
Ekāhampi na labhati ito aññassa parihārassābhāvatoti adhippāyo .
So kuto hotīti āha ‘‘ yāva hemantassa paṭhamadivaso ’’ ti , jeṭṭhamūlapuṇṇamāsito paṭṭhāya yāva kattikapuṇṇamāsiyā pacchimapāṭipadadivaso , tāvāti attho .
Etesu sattasu piṭṭhisamayamāsesūti paṭilomakkamena vuttesu kattikapuṇṇamāsiyā pacchimapāṭipadādīsu jeṭṭhamūlapuṇṇamāsāvasānesu etesu sattasu piṭṭhisamayanāmakesu māsesu .
Satuppādakaraṇenāti ‘‘ kālo vassikasāṭikāyā ’’ tiādinā nayena satuppādakaraṇena .
Viññāpentassāti ‘‘ detha
M0.335 me vassikasāṭikacīvaran ’’ tiādinā ( pārā .628) nayena viññattiṃ karontassa .Tena sikkhāpadena anāpattīti aññātakaviññattisikkhāpadena anāpatti , iminā pana sikkhāpadena āpattiyeva asamayattā .
Vuttañhetaṃ bhadantabuddhadattācariyena –
‘‘ Katvā pana satuppādaṃ , vassasāṭikacīvaraṃ ;
Nipphādentassa bhikkhussa , samaye piṭṭhisammate .
‘‘ Hoti
V0.308 nissaggiyāpatti , ñātakāññātakādino ;Tesuyeva ca viññattiṃ , katvā nipphādane tathā ’’ ti .
Ettha ca ‘‘ idaṃ me , bhante , vassikasāṭikacīvaraṃ atirekamāse sese gimhāne pariyiṭṭhaṃ atirekaddhamāse sese gimhāne katvā paridahitaṃ nissaggiyan ’’ ti iminā ( pārā .628) nayena nissajjanavidhānaṃ veditabbaṃ .
Vassikasāṭikapariyesanavatthusmin ti paṭikacceva vassikasāṭikapariyesanavatthusmiṃ .
Tikapācittiyan ti atirekamāsaddhamāsesu atirekasaññivematikaūnakasaññīnaṃ pariyesananivāsanavasena tīṇi pācittiyāni , ekasesaniddeso cāyaṃ , sāmaññaniddeso vā .
Ūnakamāsaddhamāsesūti ūnakamāse ceva ūnakaddhamāse ca .
Atirekasaññino , vematikassa vā dukkaṭan ti ettha ‘‘ pariyesananivāsanaṃ karontassā ’’ ti pāṭhaseso .
Idaṃ vuttaṃ hoti –
‘‘ ūnakamāse sese gimhāne atirekasaññino , vematikassa vā pariyesantassa dukkaṭaṃ , ūnakaddhamāse sese gimhāne ca atirekasaññino , vematikassa vā nivāsentassa dukkaṭan ’’ ti .
‘‘ Tathā ’’ ti iminā dukkaṭaṃ atidisati , tañca dukkaṭaṃ udakaphusitagaṇanāya akatvā nhānapariyosānavasena payoge payoge kāretabbaṃ , tañca kho vivaṭaṅgaṇe ākāsato patitaudakeneva nhāyantassa , na nhānakoṭṭhakavāpiādīsu ghaṭehi āsittūdakena nhāyantassa .
Tenevāha ‘‘ satiyā vassikasāṭikāyā ’’ tiādi .
Pokkharaṇiyādīsu pana naggassa nhāyantassa anāpattīti sambandho , pokkharaṇiyādīsu pana satiyāpi vassikasāṭikāya naggassa nhāyantassa natthi dukkaṭāpattīti attho .
Evaṃ
M0.336 antarāpattiyā anāpattiṃ dassetvā idāni nissaggiyena anāpattiṃ dassetuṃ ‘‘ acchinnacīvarassā ’’ tiādi vuttaṃ .Tattha acchinnacīvarassāti acchinnasesacīvarassa .
Tassāpi asamaye nivāsato anāpatti .
Esa nayo naṭṭhacīvarassa vāti etthāpi .
Yathā cettha nivāsentānaṃ tesaṃ anāpatti , evaṃ tattha pariyesantānampīti daṭṭhabbaṃ .
Ettha pana mahagghavassikasāṭikaṃ ṭhapetvā nhāyantassa corūpaddavo āpadā nāmāti āha ‘‘ anivatthan ’’ tiādi .
Āpadāsu vā nivāsayatoti āpadāsu vijjamānāsu asamaye nivāsentassa .
Yaṃ pana samantapāsādikāyaṃ ‘‘ acchinnacīvarassāti etaṃ vassikasāṭikaṃyeva sandhāya vuttaṃ .
Tesañhi naggānaṃ kāyovassāpane anāpatti .
Ettha ca mahagghavassikasāṭikaṃ nivāsetvā nhāyantassa corūpaddavo āpadā nāmā ’’ ti acchinnacīvarādino nissaggiyena anāpattiṃ
V0.309 adassetvā naggassa nhāyato dukkaṭeneva anāpattidassanaṃ , taṃ yuttaṃ viya na dissati .Sabbasikkhāpadesu hi mūlāpattiyā eva āpattippasaṅge anāpattidassanatthaṃ anāpattivāro ārabhīyati , na antarāpattiyāti , tasmā upaparikkhitabbaṃ .
Sacīvaratāti antaravāsakauttarāsaṅgehi sacīvaratā .
Vassikasāṭikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .