1. Avajānātisuttavaṇṇanā
141. Pañcamassa
P3.288 paṭhame saṃvāsenāti ekatovāsena .Ādeyyamukhoti ādiyanamukho , gahaṇamukhoti attho .
Tamenaṃ datvā avajānātīti ‘‘ ayaṃ dinnaṃ paṭiggahetumeva jānātī ’’ ti evaṃ avamaññati .
Tamenaṃ saṃvāsena avajānātīti appamattake kismiñcideva kujjhitvā ‘‘ jānāmahaṃ tayā katakammaṃ , ettakaṃ addhānaṃ ahaṃ kiṃ karonto vasiṃ , nanu tuyhameva katākataṃ vīmaṃsanto ’’ tiādīni vattā hoti .
Atha itaro ‘‘ addhā koci mayhaṃ doso bhavissatī ’’ ti kiñci paṭippharituṃ na sakkoti .
Taṃ khippaññeva adhimuccitā hotīti taṃ vaṇṇaṃ vā avaṇṇaṃ vā sīghameva
M3.51 saddahati .
Saddahanaṭṭhena hi ādānena esa ādiyanamukhoti vutto .
Ādheyyamukhoti pāḷiyāV3.52 pana ṭhapitamukhoti attho .
Magge khaṭaāvāṭo viya āgatāgataṃ udakaṃ vaṇṇaṃ vā avaṇṇaṃ vā saddahanavasena sampaṭicchituṃ ṭhapitamukhoti vuttaṃ hoti .Tamenaṃ datvā avajānātīti ‘‘ ayaṃ dinnaṃ paṭiggahetumeva jānātī ’’ ti evaṃ avamaññati .
Tamenaṃ saṃvāsena avajānātīti appamattake kismiñcideva kujjhitvā ‘‘ jānāmahaṃ tayā katakammaṃ , ettakaṃ addhānaṃ ahaṃ kiṃ karonto vasiṃ , nanu tuyhameva katākataṃ vīmaṃsanto ’’ tiādīni vattā hoti .
Atha itaro ‘‘ addhā koci mayhaṃ doso bhavissatī ’’ ti kiñci paṭippharituṃ na sakkoti .
Taṃ khippaññeva adhimuccitā hotīti taṃ vaṇṇaṃ vā avaṇṇaṃ vā sīghameva
M3.51 saddahati .
Saddahanaṭṭhena hi ādānena esa ādiyanamukhoti vutto .
Ādheyyamukhoti pāḷiyāV3.52 pana ṭhapitamukhoti attho .
Magge khaṭaāvāṭo viya āgatāgataṃ udakaṃ vaṇṇaṃ vā avaṇṇaṃ vā saddahanavasena sampaṭicchituṃ ṭhapitamukhoti vuttaṃ hoti .Ittarasaddhoti parittakasaddho .
Kusalākusale dhamme na jānātītiādīsu kusale dhamme ‘‘ ime kusalā ’’ ti na jānāti , akusale dhamme ‘‘ ime akusalā ’’ ti na jānāti .
Tathā sāvajje sadosadhamme ‘‘ ime sāvajjā ’’ ti , anavajje ca niddosadhamme ‘‘ ime anavajjā ’’ ti , hīne hīnāti , paṇīte paṇītāti .
Kaṇhasukkasappaṭibhāgeti ‘‘ ime kaṇhā sukke paṭibāhetvā ṭhitattā sappaṭibhāgā nāma , ime ca sukkā kaṇhe paṭibāhitvā ṭhitattā sappaṭibhāgā ’’ ti na jānāti .