Issues
Select Version
(DN) Sīlakkhandhavaggapāḷi
(DN) Sīlakkhandhavaggapāḷi

Tīradassisakuṇupamā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

497. Sakuṇan ti kākaṃ vā kulalaṃ vā .
Na kho eso , bhikkhu , pañho evaṃ pucchitabbotiV1.294 idaṃ bhagavā yasmā padesenesa pañho pucchitabbo , ayañca kho bhikkhu anupādinnakepi gahetvā nippadesato pucchati , tasmā paṭisedheti . Āciṇṇaṃ kiretaṃ buddhānaṃ , pucchāmūḷhassa janassa pucchāya dosaṃ dassetvā pucchaṃ sikkhāpetvā pucchāvissajjanaṃ . Kasmā ? Pucchituṃ ajānitvā paripucchanto duviññāpayo hoti . Pañhaṃ sikkhāpento pana ‘‘ kattha āpo cā ’’ tiādimāha .
498. Tattha na gādhatīti na patiṭṭhāti , ime cattāroP2.393 mahābhūtā kiṃ āgamma appatiṭṭhā bhavantīti attho . Upādinnaṃyeva sandhāya pucchati .
Dīghañca rassañcāti saṇṭhānavasena upādārūpaṃ vuttaṃ . Aṇuṃ thūlan ti khuddakaṃ vā mahantaṃ vā , imināpi upādārūpe vaṇṇamattameva kathitaṃ . Subhāsubhan ti subhañca asubhañca upādārūpameva kathitaṃ . Kiṃ pana upādārūpaṃ subhanti asubhanti atthi ? Natthi . Iṭṭhāniṭṭhārammaṇaṃ paneva kathitaṃ .
Nāmañca rūpañcāti nāmañca dīghādibhedaṃ rūpañca .
Uparujjhatīti nirujjhati , kiṃ āgamma asesametaṃ nappavattatīti . Evaṃ pucchitabbaṃ siyāti pucchaṃ dassetvā idāni vissajjanaṃ dassento tatra veyyākaraṇaṃ bhavatīti vatvā – ‘‘ viññāṇan ’’ tiādimāha .
499. Tattha viññātabbanti viññāṇaṃ nibbānassetaṃ nāmaṃ , tadetaṃ nidassanābhāvato anidassanaṃ .
Uppādanto vā vayanto vā ṭhitassa aññathattanto vā etassa natthīti anantaṃ . Pabhan ti panetaṃ kira titthassa nāmaṃ , tañhi papanti etthāti papaṃ , pakārassa pana bhakāro kato . Sabbato pabhamassāti sabbatopabhaṃ . Nibbānassa kira yathā mahāsamuddassa yato yato otaritukāmā honti , taṃ tadeva titthaṃ , atitthaṃ nāma natthi . Evameva aṭṭhatiṃsāya kammaṭṭhānesu yena yena mukhena nibbānaṃ otaritukāmā honti , taṃ tadeva titthaṃ , nibbānassa atitthaṃ nāma natthi . Tena vuttaṃ ‘‘ sabbatopabhan ’’ ti .
Ettha āpo cāti etthaM1.326 nibbāne idaṃ nibbānaṃ āgamma sabbametaṃ āpotiādinā nayena vuttaṃ upādinnaka dhammajātaṃ nirujjhati , appavattaṃ hotīti .
Idānissa nirujjhanūpāyaṃ dassento ‘‘ viññāṇassa nirodhena etthetaṃ uparujjhatī ’’ ti āha . Tattha viññāṇan ti carimakaviññāṇampi abhisaṅkhāraviññāṇampiP2.394 , carimakaviññāṇassāpi hi nirodhena etthetaṃ uparujjhati . Vijjhātadīpasikhā viya apaṇṇattikabhāvaṃ yāti . Abhisaṅkhāraviññāṇassāpi anuppādanirodhena anuppādavasena uparujjhati . Yathāha ‘‘ sotāpattimaggañāṇena abhisaṅkhāraviññāṇassa nirodhena ṭhapetvā sattabhave anamatagge saṃsāre yeV1.295 uppajjeyyuṃ nāmañca rūpañca etthete nirujjhantī ’’ ti sabbaṃ cūḷaniddese vuttanayeneva veditabbaṃ .
Sesaṃ sabbattha uttānamevāti . Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ Kevaṭṭasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 12. Lohiccasuttavaṇṇanā Lohiccabrāhmaṇavatthuvaṇṇanā