Issues
Select Version
Mahāniddesapāḷi
  • 1. Aṭṭhakavaggo
  • 1. Kāmasuttaniddeso
  • 2. Guhaṭṭhakasuttaniddeso
  • 3. Duṭṭhaṭṭhakasuttaniddeso
  • 4. Suddhaṭṭhakasuttaniddeso
  • 5. Paramaṭṭhakasuttaniddeso
  • 6. Jarāsuttaniddeso
  • 7. Tissametteyyasuttaniddeso
  • 8. Pasūrasuttaniddeso
  • 9. Māgaṇḍiyasuttaniddeso
  • 10. Purābhedasuttaniddeso
  • 11. Kalahavivādasuttaniddeso
  • 12. Cūḷaviyūhasuttaniddeso
  • 13. Mahāviyūhasuttaniddeso
  • 14. Tuvaṭṭakasuttaniddeso
  • 15. Attadaṇḍasuttaniddeso
  • 16. Sāriputtasuttaniddeso
Mahāniddesapāḷi
  • 1. Aṭṭhakavaggo
  • 1. Kāmasuttaniddeso
  • 2. Guhaṭṭhakasuttaniddeso
  • 3. Duṭṭhaṭṭhakasuttaniddeso
  • 4. Suddhaṭṭhakasuttaniddeso
  • 5. Paramaṭṭhakasuttaniddeso
  • 6. Jarāsuttaniddeso
  • 7. Tissametteyyasuttaniddeso
  • 8. Pasūrasuttaniddeso
  • 9. Māgaṇḍiyasuttaniddeso
  • 10. Purābhedasuttaniddeso
  • 11. Kalahavivādasuttaniddeso
  • 12. Cūḷaviyūhasuttaniddeso
  • 13. Mahāviyūhasuttaniddeso
  • 14. Tuvaṭṭakasuttaniddeso
  • 15. Attadaṇḍasuttaniddeso
  • 16. Sāriputtasuttaniddeso

16. Sāriputtasuttaniddeso

Author: 注释—善巧 @ 小僧善巧

18. Yaṃ panetaṃ tadanantaraṃ paccayasannissitasīlaṃ vuttaṃ , tattha paṭisaṅkhā yonisoti upāyena pathena paṭisaṅkhāya ñatvā , paccavekkhitvāti atthoM1.30 . Tattha cīvaran ti antaravāsakādīsu yaṃkiñci . Paṭisevatīti paribhuñjati , nivāseti vā pārupati vā . Yāvadevāti payojanāvadhiparicchedaniyamavacanaṃ , ettakameva hi yogino cīvarapaṭisevane payojanaṃ yadidaṃ sītassa paṭighātāyātiādi , na ito bhiyyo . Sītassāti ajjhattadhātukkhobhavasena vā bahiddhāutupariṇāmanavasena vā uppannassa yassa kassaci sītassa . Paṭighātāyāti paṭihananatthaṃ . Kevalañhettha uṇhassāti aggisantāpassa . Tassa vanadāhādīsu sambhavo veditabbo . Ḍaṃsamakasavātātapasarīsapasamphassānanti ettha pana ḍaṃsāti ḍaṃsanamakkhikā , andhamakkhikātipi vuccanti . Makasā makasā eva . Vātāti sarajaarajādibhedā . Ātapoti sūriyātapo . Sarīsapāti ye keci sarantā gacchanti dīghajātikā sappādayo , tesaṃ daṭṭhasamphasso ca phuṭṭhasamphasso cāti duvidho samphasso , sopi cīvaraṃ pārupitvā nisinnaṃ na bādhati , tasmā tādisesu ṭhānesu tesaṃ paṭighātatthāya paṭisevati . Yāvadevāti puna etassa vacanaṃ niyatapayojanāvadhiparicchedadassanatthaṃV1.30 , hirikopīnapaṭicchādanañhi niyatapayojanaṃ , itarāni kadāci kadāci honti . Tattha hirikopīnan ti taṃ taṃ sambādhaṭṭhānaṃ . Yasmiṃ yasmiñhi aṅge vivariyamāne hirī kuppati vinassati , taṃ taṃ hiriṃ kopanato hirikopīnanti vuccati . Tassa ca hirikopīnassa paṭicchādanatthanti hirikopīnapaṭicchādanatthaṃ .

Gilānapaccayabhesajjaparikkhāran ti ettha rogassa paṭiayanaṭṭhena paccayo , paccanīkagamanaṭṭhenāti attho .

Yassa kassaci sappāyassetaṃ adhivacanaṃ .

Bhisakkassa kammaṃ tena anuññātattāti bhesajjaṃ .

Gilānapaccayova bhesajjaṃ gilānapaccayabhesajjaṃ , yaṃkiñci gilānassa sappāyaṃ bhisakkakammaṃ telamadhuphāṇitādīti vuttaṃ hoti .Parikkhāroti pana ‘‘ sattahi nagaraparikkhārehi suparikkhataṃ hotī ’’ ti ( a . ni .7.67) ādīsu parivāro vuccati .

‘‘ Ratho sīlaparikkhāro , jhānakkho cakkavīriyo ’’ ti ( saṃ . ni .5.4) ādīsu alaṅkāro .

‘‘ Ye ca kho ime pabbajitena jīvitaparikkhārā samudānetabbā ’’ ti ( ma . ni .1.191-192) ādīsu sambhāro .

Idha pana sambhāropi parivāropi vaṭṭati .Tañhi gilānapaccayabhesajjaṃ jīvitassa parivāropi hoti , jīvitanāsakābādhuppattiyā antaraṃ adatvā rakkhaṇato sambhāropi .

Yathā ciraṃ pavattati , evamassa kāraṇabhāvato , tasmā parikkhāroti vuccati .

Evaṃ gilānapaccayabhesajjañca taṃ parikkhāro cāti gilānapaccayabhesajjaparikkhāro .Taṃ gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ .Gilānassa yaṃkiñci sappāyaṃ bhisakkānuññātaṃ telamadhuphāṇitādiV1.33 jīvitaparikkhāranti vuttaṃ hoti .

Uppannānan tiM1.34 jātānaṃ bhūtānaṃ nibbattānaṃ .Veyyābādhikānan ti ettha byābādhoti dhātukkhobho , taṃsamuṭṭhānā ca kuṭṭhagaṇḍapīḷakādayo .

Byābādhato uppannattā veyyābādhikā .Vedanānan ti dukkhavedanā akusalavipākavedanā .

Tāsaṃ veyyābādhikānaṃ vedanānaṃ .Abyābajjhaparamatāyāti niddukkhaparamatāya .

Yāva taṃ dukkhaṃ sabbaṃ pahīnaṃ hoti tāvāti attho .