Issues
Select Version
(DN) Mahāvaggaṭṭhakathā
  • 1. Mahāpadānasuttavaṇṇanā
  • Pubbenivāsapaṭisaṃyuttakathā
  • Āyuparicchedavaṇṇanā
  • Bodhiparicchedavaṇṇanā
  • Sāvakayugaparicchedavaṇṇanā
  • Sāvakasannipātaparicchedavaṇṇanā
  • Upaṭṭhākaparicchedavaṇṇanā
  • Sambahulavārakathāvaṇṇanā
  • Sambahulaparicchedavaṇṇanā
  • Bodhisattadhammatāvaṇṇanā
  • Dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇavaṇṇanā
  • Vipassīsamaññāvaṇṇanā
  • Jiṇṇapurisavaṇṇanā
  • Byādhipurisavaṇṇanā
  • Kālaṅkatapurisavaṇṇanā
  • Pabbajitavaṇṇanā
  • Bodhisattapabbajjāvaṇṇanā
  • Mahājanakāyaanupabbajjāvaṇṇanā
  • Bodhisattaabhivesavaṇṇanā
  • Brahmayācanakathāvaṇṇanā
  • Aggasāvakayugavaṇṇanā
  • Mahājanakāyapabbajjāvaṇṇanā
  • Cārikāanujānanavaṇṇanā
  • Devatārocanavaṇṇanā
  • 2. Mahānidānasuttavaṇṇanā
  • Nidānavaṇṇanā
  • Ussādanāvaṇṇanā
  • Pubbūpanissayasampattikathā
  • Titthavāsādivaṇṇanā
  • Paṭiccasamuppādagambhīratā
  • Apasādanāvaṇṇanā
  • Paṭiccasamuppādavaṇṇanā
  • Attapaññattivaṇṇanā
  • Naattapaññattivaṇṇanā
  • Attasamanupassanāvaṇṇanā
  • Sattaviññāṇaṭṭhitivaṇṇanā
  • Aṭṭhavimokkhavaṇṇanā
  • 3. Mahāparinibbānasuttavaṇṇanā
  • Rājaaparihāniyadhammavaṇṇanā
  • Bhikkhuaparihāniyadhammavaṇṇanā
  • Dussīlaādīnavavaṇṇanā
  • Pāṭaliputtanagaramāpanavaṇṇanā
  • Ariyasaccakathāvaṇṇanā
  • Anāvattidhammasambodhiparāyaṇavaṇṇanā
  • Dhammādāsadhammapariyāyavaṇṇanā
  • Ambapālīgaṇikāvatthuvaṇṇanā
  • Veḷuvagāmavassūpagamanavaṇṇanā
  • Nimittobhāsakathāvaṇṇanā
  • Mārayācanakathāvaṇṇanā
  • Āyusaṅkhāraossajjanavaṇṇanā
  • Mahābhūmicālavaṇṇanā
  • Aṭṭhaparisavaṇṇanā
  • Aṭṭhaabhibhāyatanavaṇṇanā
  • Aṭṭhavimokkhavaṇṇanā
  • Ānandayācanakathā
  • Nāgāpalokitavaṇṇanā
  • Catumahāpadesavaṇṇanā
  • Kammāraputtacundavatthuvaṇṇanā
  • Pānīyāharaṇavaṇṇanā
  • Pukkusamallaputtavatthuvaṇṇanā
  • Yamakasālāvaṇṇanā
  • Upavāṇattheravaṇṇanā
  • Catusaṃvejanīyaṭhānavaṇṇanā
  • Ānandapucchākathāvaṇṇanā
  • Thūpārahapuggalavaṇṇanā
  • Ānandaacchariyadhammavaṇṇanā
  • Mahāsudassanasuttadesanāvaṇṇanā
  • Mallānaṃ vandanāvaṇṇanā
  • Subhaddaparibbājakavatthuvaṇṇanā
  • Tathāgatapacchimavācāvaṇṇanā
  • Parinibbutakathāvaṇṇanā
  • Buddhasarīrapūjāvaṇṇanā
  • Mahākassapattheravatthuvaṇṇanā
  • Sarīradhātuvibhajanavaṇṇanā
  • Dhātuthūpapūjāvaṇṇanā
  • 4. Mahāsudassanasuttavaṇṇanā
  • Kusāvatīrājadhānīvaṇṇanā
  • Cakkaratanavaṇṇanā
  • Hatthiratanavaṇṇanā
  • Assaratanavaṇṇanā
  • Maṇiratanavaṇṇanā
  • Itthiratanavaṇṇanā
  • Gahapatiratanavaṇṇanā
  • Pariṇāyakaratanavaṇṇanā
  • Catuiddhisamannāgatavaṇṇanā
  • Dhammapāsādapokkharaṇivaṇṇanā
  • Jhānasampattivaṇṇanā
  • Bodhisattapubbayogavaṇṇanā
  • Caturāsītinagarasahassādivaṇṇanā
  • Subhaddādeviupasaṅkamanavaṇṇanā
  • Brahmalokūpagamavaṇṇanā
  • 5. Janavasabhasuttavaṇṇanā
  • Nātikiyādibyākaraṇavaṇṇanā
  • Ānandaparikathāvaṇṇanā
  • Janavasabhayakkhavaṇṇanā
  • Devasabhāvaṇṇanā
  • Sanaṅkumārakathāvaṇṇanā
  • Bhāvitaiddhipādavaṇṇanā
  • Tividhaokāsādhigamavaṇṇanā
  • Catusatipaṭṭhānavaṇṇanā
  • Sattasamādhiparikkhāravaṇṇanā
  • 6. Mahāgovindasuttavaṇṇanā
  • Devasabhāvaṇṇanā
  • Aṭṭhayathābhuccavaṇṇanā
  • Sanaṅkumārakathāvaṇṇanā
  • Govindabrāhmaṇavatthuvaṇṇanā
  • Rajjasaṃvibhajanavaṇṇanā
  • Kittisaddaabbhuggamanavaṇṇanā
  • Brahmunāsākacchāvaṇṇanā
  • Reṇurājaāmantanāvaṇṇanā
  • Cha khattiyaāmantanāvaṇṇanā
  • Brāhmaṇamahāsālādīnaṃ āmantanāvaṇṇanā
  • Bhariyānaṃ āmantanāvaṇṇanā
  • Mahāgovindapabbajjāvaṇṇanā
  • 7. Mahāsamayasuttavaṇṇanā
  • Nidānavaṇṇanā
  • Devatāsannipātavaṇṇanā
  • 8. Sakkapañhasuttavaṇṇanā
  • Nidānavaṇṇanā
  • Pañcasikhagītagāthāvaṇṇanā
  • Sakkūpasaṅkamavaṇṇanā
  • Gopakavatthuvaṇṇanā
  • Maghamāṇavavatthu
  • Pañhaveyyākaraṇavaṇṇanā
  • Vedanākammaṭṭhānavaṇṇanā
  • Mahāsīvattheravatthu
  • Pātimokkhasaṃvaravaṇṇanā
  • Indriyasaṃvaravaṇṇanā
  • Somanassapaṭilābhakathāvaṇṇanā
  • 9. Mahāsatipaṭṭhānasuttavaṇṇanā
  • Uddesavārakathāvaṇṇanā
  • Kāyānupassanā ānāpānapabbavaṇṇanā
  • Iriyāpathapabbavaṇṇanā
  • Catusampajaññapabbavaṇṇanā
  • Paṭikūlamanasikārapabbavaṇṇanā
  • Dhātumanasikārapabbavaṇṇanā
  • Navasivathikapabbavaṇṇanā
  • Vedanānupassanāvaṇṇanā
  • Cittānupassanāvaṇṇanā
  • Dhammānupassanā nīvaraṇapabbavaṇṇanā
  • Khandhapabbavaṇṇanā
  • Āyatanapabbavaṇṇanā
  • Bojjhaṅgapabbavaṇṇanā
  • Catusaccapabbavaṇṇanā
  • Dukkhasaccaniddesavaṇṇanā
  • Samudayasaccaniddesavaṇṇanā
  • Nirodhasaccaniddesavaṇṇanā
  • Maggasaccaniddesavaṇṇanā
  • 10. Pāyāsirājaññasuttavaṇṇanā
  • Candimasūriyaupamāvaṇṇanā
  • Corādiupamāvaṇṇanā
  • Gūthabhārikādiupamāvaṇṇanā
(DN) Mahāvaggaṭṭhakathā
  • 1. Mahāpadānasuttavaṇṇanā
  • Pubbenivāsapaṭisaṃyuttakathā
  • Āyuparicchedavaṇṇanā
  • Bodhiparicchedavaṇṇanā
  • Sāvakayugaparicchedavaṇṇanā
  • Sāvakasannipātaparicchedavaṇṇanā
  • Upaṭṭhākaparicchedavaṇṇanā
  • Sambahulavārakathāvaṇṇanā
  • Sambahulaparicchedavaṇṇanā
  • Bodhisattadhammatāvaṇṇanā
  • Dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇavaṇṇanā
  • Vipassīsamaññāvaṇṇanā
  • Jiṇṇapurisavaṇṇanā
  • Byādhipurisavaṇṇanā
  • Kālaṅkatapurisavaṇṇanā
  • Pabbajitavaṇṇanā
  • Bodhisattapabbajjāvaṇṇanā
  • Mahājanakāyaanupabbajjāvaṇṇanā
  • Bodhisattaabhivesavaṇṇanā
  • Brahmayācanakathāvaṇṇanā
  • Aggasāvakayugavaṇṇanā
  • Mahājanakāyapabbajjāvaṇṇanā
  • Cārikāanujānanavaṇṇanā
  • Devatārocanavaṇṇanā
  • 2. Mahānidānasuttavaṇṇanā
  • Nidānavaṇṇanā
  • Ussādanāvaṇṇanā
  • Pubbūpanissayasampattikathā
  • Titthavāsādivaṇṇanā
  • Paṭiccasamuppādagambhīratā
  • Apasādanāvaṇṇanā
  • Paṭiccasamuppādavaṇṇanā
  • Attapaññattivaṇṇanā
  • Naattapaññattivaṇṇanā
  • Attasamanupassanāvaṇṇanā
  • Sattaviññāṇaṭṭhitivaṇṇanā
  • Aṭṭhavimokkhavaṇṇanā
  • 3. Mahāparinibbānasuttavaṇṇanā
  • Rājaaparihāniyadhammavaṇṇanā
  • Bhikkhuaparihāniyadhammavaṇṇanā
  • Dussīlaādīnavavaṇṇanā
  • Pāṭaliputtanagaramāpanavaṇṇanā
  • Ariyasaccakathāvaṇṇanā
  • Anāvattidhammasambodhiparāyaṇavaṇṇanā
  • Dhammādāsadhammapariyāyavaṇṇanā
  • Ambapālīgaṇikāvatthuvaṇṇanā
  • Veḷuvagāmavassūpagamanavaṇṇanā
  • Nimittobhāsakathāvaṇṇanā
  • Mārayācanakathāvaṇṇanā
  • Āyusaṅkhāraossajjanavaṇṇanā
  • Mahābhūmicālavaṇṇanā
  • Aṭṭhaparisavaṇṇanā
  • Aṭṭhaabhibhāyatanavaṇṇanā
  • Aṭṭhavimokkhavaṇṇanā
  • Ānandayācanakathā
  • Nāgāpalokitavaṇṇanā
  • Catumahāpadesavaṇṇanā
  • Kammāraputtacundavatthuvaṇṇanā
  • Pānīyāharaṇavaṇṇanā
  • Pukkusamallaputtavatthuvaṇṇanā
  • Yamakasālāvaṇṇanā
  • Upavāṇattheravaṇṇanā
  • Catusaṃvejanīyaṭhānavaṇṇanā
  • Ānandapucchākathāvaṇṇanā
  • Thūpārahapuggalavaṇṇanā
  • Ānandaacchariyadhammavaṇṇanā
  • Mahāsudassanasuttadesanāvaṇṇanā
  • Mallānaṃ vandanāvaṇṇanā
  • Subhaddaparibbājakavatthuvaṇṇanā
  • Tathāgatapacchimavācāvaṇṇanā
  • Parinibbutakathāvaṇṇanā
  • Buddhasarīrapūjāvaṇṇanā
  • Mahākassapattheravatthuvaṇṇanā
  • Sarīradhātuvibhajanavaṇṇanā
  • Dhātuthūpapūjāvaṇṇanā
  • 4. Mahāsudassanasuttavaṇṇanā
  • Kusāvatīrājadhānīvaṇṇanā
  • Cakkaratanavaṇṇanā
  • Hatthiratanavaṇṇanā
  • Assaratanavaṇṇanā
  • Maṇiratanavaṇṇanā
  • Itthiratanavaṇṇanā
  • Gahapatiratanavaṇṇanā
  • Pariṇāyakaratanavaṇṇanā
  • Catuiddhisamannāgatavaṇṇanā
  • Dhammapāsādapokkharaṇivaṇṇanā
  • Jhānasampattivaṇṇanā
  • Bodhisattapubbayogavaṇṇanā
  • Caturāsītinagarasahassādivaṇṇanā
  • Subhaddādeviupasaṅkamanavaṇṇanā
  • Brahmalokūpagamavaṇṇanā
  • 5. Janavasabhasuttavaṇṇanā
  • Nātikiyādibyākaraṇavaṇṇanā
  • Ānandaparikathāvaṇṇanā
  • Janavasabhayakkhavaṇṇanā
  • Devasabhāvaṇṇanā
  • Sanaṅkumārakathāvaṇṇanā
  • Bhāvitaiddhipādavaṇṇanā
  • Tividhaokāsādhigamavaṇṇanā
  • Catusatipaṭṭhānavaṇṇanā
  • Sattasamādhiparikkhāravaṇṇanā
  • 6. Mahāgovindasuttavaṇṇanā
  • Devasabhāvaṇṇanā
  • Aṭṭhayathābhuccavaṇṇanā
  • Sanaṅkumārakathāvaṇṇanā
  • Govindabrāhmaṇavatthuvaṇṇanā
  • Rajjasaṃvibhajanavaṇṇanā
  • Kittisaddaabbhuggamanavaṇṇanā
  • Brahmunāsākacchāvaṇṇanā
  • Reṇurājaāmantanāvaṇṇanā
  • Cha khattiyaāmantanāvaṇṇanā
  • Brāhmaṇamahāsālādīnaṃ āmantanāvaṇṇanā
  • Bhariyānaṃ āmantanāvaṇṇanā
  • Mahāgovindapabbajjāvaṇṇanā
  • 7. Mahāsamayasuttavaṇṇanā
  • Nidānavaṇṇanā
  • Devatāsannipātavaṇṇanā
  • 8. Sakkapañhasuttavaṇṇanā
  • Nidānavaṇṇanā
  • Pañcasikhagītagāthāvaṇṇanā
  • Sakkūpasaṅkamavaṇṇanā
  • Gopakavatthuvaṇṇanā
  • Maghamāṇavavatthu
  • Pañhaveyyākaraṇavaṇṇanā
  • Vedanākammaṭṭhānavaṇṇanā
  • Mahāsīvattheravatthu
  • Pātimokkhasaṃvaravaṇṇanā
  • Indriyasaṃvaravaṇṇanā
  • Somanassapaṭilābhakathāvaṇṇanā
  • 9. Mahāsatipaṭṭhānasuttavaṇṇanā
  • Uddesavārakathāvaṇṇanā
  • Kāyānupassanā ānāpānapabbavaṇṇanā
  • Iriyāpathapabbavaṇṇanā
  • Catusampajaññapabbavaṇṇanā
  • Paṭikūlamanasikārapabbavaṇṇanā
  • Dhātumanasikārapabbavaṇṇanā
  • Navasivathikapabbavaṇṇanā
  • Vedanānupassanāvaṇṇanā
  • Cittānupassanāvaṇṇanā
  • Dhammānupassanā nīvaraṇapabbavaṇṇanā
  • Khandhapabbavaṇṇanā
  • Āyatanapabbavaṇṇanā
  • Bojjhaṅgapabbavaṇṇanā
  • Catusaccapabbavaṇṇanā
  • Dukkhasaccaniddesavaṇṇanā
  • Samudayasaccaniddesavaṇṇanā
  • Nirodhasaccaniddesavaṇṇanā
  • Maggasaccaniddesavaṇṇanā
  • 10. Pāyāsirājaññasuttavaṇṇanā
  • Candimasūriyaupamāvaṇṇanā
  • Corādiupamāvaṇṇanā
  • Gūthabhārikādiupamāvaṇṇanā

Devatāsannipātavaṇṇanā

Author: 注释书-钱玮 @ 钱玮

Na olokenti payojanābhāvato .
Viparītā ‘‘ na kammāvaraṇena samannāgatā ’’ tiādinā nayena vuttā .
334. SilokaṃP2.303 anukassāmītiM2.239 ettha siloko nāma pādasamudayo , isīhi vuccamānā gāthātipi vuccati .Pādova niyatavaṇṇānupubbikānaṃ padānaṃ samūho , taṃ silokaṃ anukassāmi pavattayissāmīti atthoti āha ‘‘ akkhara … pe … pavattayissāmī ’’ ti .
Yatthāti adhikaraṇe bhummaṃ .Āmeḍitalopenāyaṃ niddesoti āha ‘‘ yesu yesu ṭhānesū ’’ ti .Bhummāti bhūmipaṭibaddhanivāsā .Taṃ taṃ nissitā taṃ taṃ ṭhānaṃ nissitavanto nissāya vasamānā , tehi saddhiṃ silokaṃ anukassāmīti adhippāyo .
‘‘ Ye sitā girigabbharan ’’ ti iminā tesaṃ vivekavāsaṃ dasseti ,‘‘ pahitattā samāhitā ’’ ti iminā bhāvanābhiyogaṃ .
Bahujanā pañcasatasaṅkhyattā .
Paṭipakkhābhibhavanato , tejussadatāya ca sīhā viya pavivittatāya nilīnā .Ekattan ti ekībhāvaṃ .
Odātacittā hutvā suddhāti arahattamaggādhigamena pariyodātacittā hutvā suddhā , na kevalaṃ sarīrasuddhiyāva .
Vippasannāti ariyamaggappasādena visesato pasannā .Cittassa āvilabhāvakarānaṃ kilesānaṃ abhāvena anāvilā .
Bhikkhū jānitvāti bhinnakilese bhikkhū ‘‘ ime dibbacakkhunā ete devakāye passantīti jānitvā .
Savanante jātattāti dhammassavanapariyosāne ariyajātiyā jātattā .
Idaṃ sabban ti idaṃ ‘‘ bhiyyo pañcasate ’’ tiādikaṃ sabbaṃ .
Tadatthāya vīriyaṃ kariṃsūti dibbacakkhuñāṇābhinīhāravasena vīriyaṃ ussāhaṃ akaṃsu .
Tenāha ‘‘ na taṃ tehī ’’ tiādi .
Sattarin ti ta-kārassa ra-kārādesaṃ katvā vuttaṃ , sattatinti attho .‘‘ Sahassan ’’ ti pana anuvattati , sattatiyogena bahuvacanaṃ .Tenāha ‘‘ eke sahassaṃ .
Eke sattatisahassānī ’’ ti .
Anantan ti antarahitaṃ , taṃ pana ativiya mahantaṃ nāma hotīti āha ‘‘ vipulan ’’ ti .
AvekkhitvātiP2.304V2.222 ñāṇacakkhunā visuṃ visuṃ avekkhitvā ‘‘ vavatthitvānā ’’ tipi paṭhanti , so evattho .Taṃ avekkhanaṃ nicchayakaraṇaṃ hotīti āha ‘‘ vavatthapetvā ’’ ti .
Pubbe vuttagāthāsu tatiyagāthāya pacchimaddhaṃ , catutthagāthāya purimaddhañca sandhāyāha ‘‘ pubbe vuttagāthamevā ’’ ti .
VijānanampiM2.240 dassanaṃ evāti āha ‘‘ passatha olokethā ’’ ti .Vācāyatapavattitabhāvato ‘‘ anupaṭipāṭiyāva kittayissāmī ’’ ti vadati .
336. Kāmaṃ pācīnadisaṃ pasāsati , tathāpi catūsupi disāsu saparivāradīpesu catūsupi mahādīpesu gandhabbānaṃ jeṭṭhako , kathaṃ ?
337. Tesaṃ mahārājānaṃ dāsāti yojanā .Māyāya yuttā , tasmā māyāvino .Vañcanaṃ etesu atthi , vañcane vā niyuttāti vañcanikā .Kerāṭiyasāṭheyyenāti nihīnasaṭhena kammena .
Māyā etesaṃ atthītiM2.241 māyā , te ca paresaṃ vañcanatthaṃ yena māyākaraṇena ‘‘ māyā ’’ ti vuttā , taṃ dassento ‘‘ māyākārakā ’’ ti āha .
Ettakā dāsāti ettakā kuṭeṇḍuādikā nighaṇḍupariyosānā aṭṭhamahārājānaṃ dāsā .
Devarājānoti devā hutvā taṃtaṃdevakāyassa rājāno .
Citto ca seno ca cittaseno cāti tayo ete devaputtā pāḷiyaṃ ekasesanayena vuttāti āha ‘‘ citto cā ’’ tiādi .
Bhikkhusaṅgho samito sannipatito etthāti bhikkhusaṅghasamiti , imaṃ vanaṃ .
338. Nāgasadahavāsikāti nāgasadahanivāsino .Tattheko kira nāgarājā , cirakālaṃ vasato tassa parisā mahatī paramparāgatā atthi , taṃ sandhāyāha ‘‘ tacchakanāgaparisāyā ’’ ti .
Yamunavāsinoti yamunāyaṃ vasanakanāgā .
Nāgavohārenāti hatthināgavohārena .
Vuttappakāreti kambalassatare ṭhapetvā itare vuttappakāranāgā .Lobhābhibhūtāti āhāralobhena abhibhūtā .
Dibbānubhāvatāti dibbānubhāvato , dibbānubhāvahetu vā dibbā .
‘‘ Citrasupaṇṇā ’’ ti nāmaṃ vicitrasundarapattavantatāya .
UpavhayantātiP2.306 upecca kathentā .Kākolūkaahinakulādayo viya aññamaññaṃ jātisamudāgataverāpi samānā mittā viya … pe … haṭṭhatuṭṭhacittā aññamaññasminti adhippāyo .
Buddhaṃyeva te saraṇaṃ gatā ‘‘ buddhānubhāveneva mayaṃ aññamaññasmiṃ mettiṃ paṭilabhimhā ’’ ti .
339. Bhātaroti methunabhātaro .Tenāha ‘‘ sujāya asurakaññāya kāraṇā ’’ ti .
TesūtiV2.224 asuresu .Kālakañcāti evaṃ nāmā .Mahābhismāti bhiṃsanakamahāsarīrā .
Abhabbāti sammattaniyāmaṃ okkamituṃ na bhabbā acchandikattā tādisassa chandasseva abhāvato .
BalinoM2.242 mahāasurassa abbhatītattā tassa putte eva kittento bhagavā ‘‘ satañca baliputtānan ’’ ti ādimāha .So kira sukhumaṃ attabhāvaṃ māpetvā upagacchi .
Sūriyassūpanisā , nakkhattanissitāti etthāpi eseva nayo .
Eteti tesu eva ‘‘ ariṭṭhakā , rojā ’’ ti ca vuttadevesu ekacce , umāpupphanibhāsinoV2.225 vaṇṇato umāpupphasadisāti evamattho gahetabbo , aññathā ekādasa devakāyā siyuṃ .
Daseteti ete sukkādayo pajjunnapariyosānā dasa devakāyā , te devanikāyabhedena dasadhā āgatā .
NāmanvayenātiP2.308 nāmānugamena ‘‘ āpodevatā ’’ tiādināmasabhāgena .Tenevāha ‘‘ nāmabhāgena nāmakoṭṭhāsenā ’’ ti .
Sabbā devatāti dasasahassilokadhātūsu sabbāpi devatā .Niddisati taṃtaṃnāmasabhāgena ekajjhaṃ katvā .
Kāḷakabhāvā saṃkilesadhammā , sabbaso tadabhāvato kāḷakabhāvātītaṃ dasabalaṃ .Lañcanābhāvena vā asitātigo kāḷakabhāvātītāya siriyā cando , tādisaṃ candaṃ viya siriyā virocamānaṃ .
341. Eko brahmāti sagāthakavagge ( saṃ . ni .1.98) āgato subrahmadevaputto .
Brahmaloke nibbattitvā heṭṭhimesu patiṭṭhitā ariyabrahmāno , naM2.244 suddhāvāsabrahmāno .
Tissamahābrahmā puthujjano , yo aparabhāge manussesu nibbattitvā moggaliputtatissatthero jāto .
SahassaṃV2.226 brahmalokānan ti brahmaloko etesanti brahmalokā , brahmāno , tesaṃ brahmalokānaṃ sahassaṃ sattalokapariyāyo cāyaṃ lokasaddoti āha ‘‘ mahābrahmānaṃ sahassaṃ āgatan ’’ ti .Anantaragāthāyaṃ ‘‘ āgatā ’’ ti vuttapadameva atthavasena vadati .
Yatthāti yasmiṃ brahmasahasse .Aññe brahmeti tadaññe brahmāno .Abhibhavitvā tiṭṭhati vaṇṇena , yasasā āyunā ca .
Issarāti teneva vasapavattanena sesabrahmānaṃ adhipatino .
342. Kāḷakadhammasamannāgato kāḷakassa pāpimassa mārassa bālabhāvaṃ passatha , yo attano avisaye niratthakaṃ parakkamituṃ vāyamati .
Vītarāgabhāvāvahassa dhammassavanassa antarāyakaraṇenaP2.309 avītarāgā rāgena baddhā eva nāma hontīti vuttaṃ ‘‘ rāgena baddhaṃ hotū ’’ ti .
Bhayānakaṃ sarañca katvāti bheravaṃ mahantaṃ saddaṃ samuṭṭhapetvā .
Idāni taṃ saddaṃ upamāya dassento ‘‘ yathā ’’ ti ādimāha .
Kañcīti tasmiṃ samāgame kañci devataṃ , mānusakaṃ vā attano vase vattetuṃ asakkonto asayaṃvase sayañca na attano vase ṭhito .Tenāha ‘‘ asayaṃvasī ’’ tiādi .
343.‘‘ Vītarāgehī ’’ ti desanāsīsametaṃ .Sabbāyapi hi tattha samāgataparisāya mārasenā apakkantāva .
Nesaṃ lomampi iñjayuṃ tesaṃ lomamattampi na cālesuṃ , kuto antarāyakaraṇaṃ .Iti yattakā tattha visesaṃ adhigacchiṃsu , tesaṃ sabbesampi antarāyākaraṇavasena attho vibhāvetabbo , vītarāgaggahaṇena vā sarāgavītarāgavibhāvino ca tattha saṅgahitāti veditabbaṃ .
Māro imaṃ gāthaṃ abhāsi acchariyabbhutacittajāto .Kathañhi nāma tāva ghorataraṃ mahatiṃ vibhiṃsakaṃ mayi karontepi sabbe pime nibbikārā samāhitā eva .Kasmā ?Vijitāvino ime uttamapurisāti .
Tenāha ‘‘ sabbe ’’ tiādi .Yādiso ariyānaṃ dhammanissitoM2.245 pamodo , na kadāci tādiso anariyānaṃ hotīti ‘‘ sāsane bhūtehi ariyehi ’’ iccetaṃ vuttaṃ .
Vi-saddena vinā kevalopi suta-saddo vikhyātatthavacano hoti ‘‘ sutadhammassā ’’ tiādīsu ( mahāva .5; udā .11) viyāti āha ‘‘ jane vissutā ’’ ti .
DūretiV2.227 dūre padese .
Daharassa antarāyaṃ pariharantī ‘‘ na sakkā bhante sakalaṃ kāyaṃ dassetun ’’ ti avocāti .