Issues
Navakanipāta-ṭīkā

6. Ānandasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

6. Ānandasuttavaṇṇanā

37. Chaṭṭhe okāsaṃ avasaraṃ adhigacchati etenāti okāsādhigamo , maggaphalasukhādhigamāya okāsabhāvato vā okāso , tassa adhigamo okāsādhigamo .
Ettha ca dīghanikāyeneva ( dī . ni .2.288) pana suttantadesanāyaṃ paṭhamajjhānaṃ , catutthajjhānaṃ , arahattamaggoti tayo okāsādhigamā āgatā .
Tattha ( dī . ni . aṭṭha .2.288) paṭhamaṃ jhānaṃ pañca nīvaraṇāni vikkhambhetvā attano okāsaṃ gahetvā tiṭṭhatīti ‘‘ paṭhamo okāsādhigamo ’’ tiV3.277 vuttaṃ .
Catutthajjhānaṃ pana sukhadukkhaṃ vikkhambhetvā attano okāsaṃ gahetvā tiṭṭhatīti dutiyo okāsādhigamo .
Arahattamaggo sabbakilese vikkhambhetvā attano okāsaṃ gahetvā tiṭṭhatīti ‘‘ tatiyo okāsādhigamo ’’ ti vutto .
Idha pana vakkhamānāni tīṇi arūpajjhānāni sandhāya ‘‘ okāsādhigamo ’’ ti vuttaṃ .
Tesaṃyeva ca gahaṇe kāraṇaṃ sayameva vakkhati .
SattānaṃM3.300 visuddhiṃ pāpanatthāyāti rāgādīhi malehi abhijjhāvisamalobhādīhi ca upakkilesehi kiliṭṭhacittānaṃ sattānaṃ visuddhipāpanatthāya samatikkamanatthāya .
Āyatiṃ anuppajjanañhi idha ‘‘ samatikkamo ’’ ti vuttaṃ .
Atthaṃ gamanatthāyāti kāyikadukkhassa ca cetasikadomanassassa cāti imesaṃ dvinnaṃ atthaṅgamāya , nirodhāyāti attho .
Ñāyati nicchayena kamati nibbānaṃ , taṃ vā ñāyati paṭivijjhīyati etenāti ñāyo , samucchedabhāvo ariyamaggoti āha ‘‘ sahavipassanakassa maggassā ’’ ti .
Paccakkhakaraṇatthāyāti attapaccakkhatāya .
Parapaccayena vinā paccakkhakaraṇañhi ‘‘ sacchikiriyā ’’ ti vuccati .
Asambhinnan ti pittasemhādīhi apalibuddhaṃ anupahataṃ .
Rāgānugato samādhi abhinato nāma hoti ārammaṇe abhimukhābhāvena pavattiyā , dosānugato pana apanato apagamanavasena pavattiyā , tadubhayappaṭikkhepena ‘‘ na cābhinato na cāpanato ’’ ti vuttanti āha ‘‘ rāgavasenā ’’ tiādi .
Na sasaṅkhāraniggayhavāritagatoti lokiyajjhānacittāni viya na sasaṅkhārena sappayogena tadaṅgappahānavikkhambhanappahānavasena ca niggahetvā vāretvā ṭhito .
Kiñcarahi kilesānaṃ chinnante uppanno .
Tathābhūtaṃ phalasamādhiṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ .
Tenāha ‘‘ na sasaṅkhārena … pe … chinnante uppanno ’’ ti .
Ānandasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .