Issues
Select Version
Mahāvaggaṭīkā
Mahāvaggaṭīkā

Brahmalokūpagamanavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Brahmalokūpagamanavaṇṇanā

269. Soṇassāti koḷivīsassa soṇassa .
Ekā bhattapātīti ekaṃ bhattavaḍḍhitakaṃ .
Tādisaṃ bhattan ti tathārūpaṃ garuṃ madhuraṃ siniddhaṃ bhattaṃ .
Bhuttānan ti bhuttavantānaṃ .
271. Dāsamanussāti dāsā ceva āyuttakamanussā ca .
Idāni yathāvuttāya rañño mahāsudassanassa bhogasampattiyā kammasarikkhataṃ uddharanto ‘‘ etāni panā ’’ tiādimāha , taṃ suviññeyyameva .
272. ĀditoP2.259 paṭṭhāyāti samudāgamanato paṭṭhāya .
Yattha taṃ puññaṃ āyūhitaṃ , yato sā sampatti nibbattā , tato tatiyattabhāvato pabhuti .
Mahāsudassanassa jātakadesanā hi tadā samudāgamanato paṭṭhāya bhagavatā desitāti .
Paṃsvāgārakīḷaṃ viyāti yathā nāma dārakā paṃsūhi vāpigehabhojanādīniV2.185 dassentā yathāruci kīḷitvā gamanakāle sabbaṃ taṃ vidhaṃsentā gacchanti , evameva bhagavā mahāsudassanakāle attanā anubhūtaṃ dibbasampattisadisaṃ acinteyyānubhāvasampattiṃ vitthārato dassetvā puna attano desanaṃ ādīnavanissaraṇadassanavasena vivaṭṭābhimukhaṃ viparivattento ‘‘ sabbā sā sampatti aniccatāya vipariṇatā vidhaṃsitā ’’ ti dassento ‘‘ passānandā ’’ tiādimāha .
Vipariṇatāti vipariṇāmaṃ sabhāvavigamaṃ gatā .
Tenāha ‘‘ pakativijahanenā ’’ tiādi .
Pakatīti sabhāvadhammānaṃ udayavayaparicchinnoM2.203 kakkhaḷaphusanādisabhāvo , so bhaṅgakkhaṇato paṭṭhāya jahito , pariccajanto sabbaso nattheva .
Tenāha ‘‘ nibbutapadīpo viya apaññattikabhāvaṃ gatā ’’ ti .
Ettāvatāti ādito paṭṭhāya pavattena ettakena desanāmaggena .
Anekāni vassakoṭisatasahassāniyeva ubbedho etissāti anekavassakoṭisatasahassubbedhā .
Aniccalakkhaṇaṃ ādāyāti taṃ sampattigataṃ aniccalakkhaṇaṃ desanāya gahetvā vibhāvetvā .
Yathā nisseṇimuccane tādisaṃ satahatthubbedhaṃ rukkhaṃ pakatipurisena ārohituṃ na sakkā , evaṃ aniccatāvibhāvanena tassā sampattiyā apekkhānisseṇimuccaneP2.260 kenaci ārohituṃ na sakkāti āha ‘‘ aniccalakkhaṇaṃ ādāya nisseṇiṃ muñcanto viyā ’’ ti .
Tenevāti yathāvuttakāraṇeneva , ādito sātisayaṃ kāmesu assādaṃ dassetvāpi upari nesaṃ ‘‘ passānandā ’’ tiādinā ādīnavaṃ , okāraṃ , saṃkilesaṃ , nekkhamme ānisaṃsañca vibhāvetvā desanāya niṭṭhāpitattā .
Pubbeti atītakāle .
Vasabharājāti vasabhanāmako sīhaḷamahārājā .
Udakapupphuḷādayoti ādi -saddena tiṇagge ussāvabinduādike saṅgaṇhāti .
Mahāsudassanassa panāti pana -saddo visesatthajotano , tena mahāsudassanamahārājā jhānābhiññāsamāpattiyo nibbattesi , tadaggena parisuddhe ca samaṇabhāve patiṭṭhito , yato vidhuya eva kāmavitakkādisamaṇabhāvasaṃkilesaṃ suññāgāraṃ pāvisi , evaṃbhūtassāpi tassa kālaṃ kiriyato sattame divase sabbā cakkavattisampatti antarahitā , na tato paraṃ , aho acchariyamanusso anaññasādhāraṇaguṇavisesoti imaṃ visesaṃ dasseti .
Anāruḷhan ti ‘‘ rājā kira pubbe gahapatikule nibbattī ’’ tiādinā ,( dī . ni . aṭṭha .2.260)‘‘ puna theraṃ āmantesī ’’ tiādinā ( dī . ni . aṭṭha .2.272) ca vuttamatthaṃV2.186 sandhāyāha .
So hi imasmiṃ sutte saṅgītiṃ anāruḷho , aññattha pana āgato imissā desanāya piṭṭhivattakabhāvena .
Yaṃ panettha atthato na vibhattaṃ , taṃ suviññeyyaṃ evāti .
Mahāsudassanasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā .