Issues
Itivuttaka-aṭṭhakathā
Itivuttaka-aṭṭhakathā

11. Carasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

11. Carasuttavaṇṇanā

110. Ekādasame caratoti gacchantassa , caṅkamantassa vā .
Uppajjati kāmavitakko vāti vatthukāmesu avītarāgatāya tādise paccaye kāmapaṭisaṃyutto vā vitakko uppajjati ce , yadi uppajjati .
Byāpādavitakko vā vihiṃsāvitakko vāti āghātanimittabyāpādapaṭisaṃyutto vā vitakko , leḍḍudaṇḍādīhi paraviheṭhanavasena vihiṃsāpaṭisaṃyutto vā vitakko uppajjatiV0.305 ceti sambandho .
Adhivāsetīti taṃ yathāvuttaṃ kāmavitakkādiṃ yathāpaccayaṃ attano citte uppannaṃ ‘‘ itipāyaṃ vitakko pāpako , itipi akusalo , itipi sāvajjo , so ca kho attabyābādhāyapi saṃvattatī ’’ tiādinā nayena paccavekkhaṇāya abhāvato adhivāseti attano cittaṃ āropetvā vāseti ce .
Adhivāsentoyeva ca nappajahati tadaṅgādippahānavasena na paṭinissajjati , tato eva na vinodeti attano cittasantānato na nudati na nīharati , tathā avinodanato na byantīkaroti na vigatantaṃ karoti .
Ātāpī pahitatto yathā tesaṃ antopi nāvasissati antamaso bhaṅgamattampi evaṃ karoti , ayaṃ pana tathā na karotīti attho .
Tathābhūtova na anabhāvaṃ gameti anu anu abhāvaṃ na gameti .
Na pajahati ce , na vinodeti cetiādinā ce-saddaṃ yojetvā attho veditabbo .
Caran ti caranto .
Evaṃbhūtoti evaṃ kāmavitakkādipāpavitakkehi samaṅgībhūto .
AnātāpīP2.174 anottāpīti kilesānaṃ ātāpanassa vīriyassaM0.334 abhāvena anātāpī , pāputrāsaātāpanaparitāpanalakkhaṇassa ottappassa abhāvena anottāpī .
Satataṃ samitan ti sabbakālaṃ nirantaraṃ .
Kusīto hīnavīriyoti kusalehi dhammehi parihāyitvā akusalapakkhe kucchitaṃ sīdanato kosajjasamannāgamena ca kusīto , sammappadhānavīriyābhāvena hīnavīriyo vīriyavirahitoti vuccati kathīyati .
Ṭhitassāti gamanaṃ upacchinditvā tiṭṭhato .
Sayanairiyāpathassa visesato kosajjapakkhikattā yathā taṃsamaṅgino vitakkā sambhavanti , taṃ dassetuṃ ‘‘ jāgarassā ’’ ti vuttaṃ .
Sukkapakkhe tañce , bhikkhave , bhikkhu nādhivāsetīti āraddhavīriyassāpi viharato anādimati saṃsāre cirakālabhāvitena tathārūpappaccayasamāyogena satisammosena vā kāmavitakkādi uppajjati ce , taṃ bhikkhu attano cittaṃ āropetvā na vāseti ce , abbhantare na vāseti ceti attho .
Anadhivāsento kiṃ karotīti ?
Pajahati chaḍḍeti .
Kiṃ kacavaraṃ viya piṭakena ?
Na hi , apica kho taṃ vinodeti nudati nīharati .
Kiṃ balībaddaṃ viya patodena ?
Na hi , atha kho naṃ byantīkaroti vigatantaṃ karoti .
Yathā tesaṃ antopi nāvasissati antamaso bhaṅgamattampi , tathā te karoti .
Kathaṃ pana te tathā karoti ?
Anabhāvaṃ gameti anu anu abhāvaṃ gameti , vikkhambhanappahānena yathā suvikkhambhitā honti tathā ne karotīti vuttaṃ hoti .
Evaṃbhūtotiādīsu evaṃ kāmavitakkādīnaṃ anadhivāsanena suvisuddhāsayo samāno tāya caV0.306 āsayasampattiyā tannimittāya ca payogasampattiyā parisuddhasīlo indriyesu guttadvāro bhojane mattaññū satisampajaññena samannāgato jāgariyaṃ anuyutto tadaṅgādivasena kilesānaṃ ātāpanalakkhaṇena vīriyena samannāgatattā ātāpī , sabbaso pāputrāsena samannāgatattā .
Ottāpī satataṃ rattindivaṃ , samitaṃ nirantaraṃ samathavipassanābhāvanānuyogavasena catubbidhasammappadhānasiddhiyā , āraddhavīriyo pahitatto nibbānaṃ paṭipesitacittoti vuccati kathīyatīti attho .
Sesaṃ vuttanayameva .
GāthāsuM0.335 gehanissitan ti ettha gehavāsīhi apariccattattā gehavāsīnaṃ sabhāvattā gehadhammattā vā gehaṃ vuccati vatthukāmo .
Atha vā gehapaṭibaddhabhāvato kilesakāmānaṃP2.175 nivāsaṭṭhānabhāvato taṃvatthukattā vā kāmavitakkādi gehanissitaṃ nāma .
Kummaggaṃ paṭipannoti yasmā ariyamaggassa uppathabhāvato abhijjhādayo tadekaṭṭhadhammā ca kummaggo , tasmā kāmavitakkādibahulo puggalo kummaggaṃ paṭipanno nāma .
Mohaneyyesu mucchitoti mohasaṃvattaniyesu rūpādīsu mucchito sammatto ajjhopanno .
Sambodhin ti ariyamaggañāṇaṃ .
Phuṭṭhun ti phusituṃ pattuṃ , so tādiso micchāsaṅkappagocaro abhabbo , na kadāci taṃ pāpuṇātīti attho .
Vitakkaṃ samayitvānāti yathāvuttaṃ micchāvitakkaṃ paṭisaṅkhānabhāvanābalehi vūpasametvā .
Vitakkūpasame ratoti navannampi mahāvitakkānaṃ accantavūpasamabhūte arahatte nibbāne eva vā ajjhāsayena rato abhirato .
Bhabbo so tādisoti so yathāvutto sammā paṭipajjamāno puggalo pubbabhāge samathavipassanābalena sabbavitakke yathārahaṃ tadaṅgādivasena vūpasametvā ṭhito , vipassanaṃ ussukkāpetvā maggapaṭipāṭiyā arahattamaggañāṇasaṅkhātaṃ nibbānasaṅkhātañca anuttaraṃ sambodhiṃ phuṭṭhuṃ adhigantuṃ bhabbo samatthoti .
Ekādasamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .