25. Devassāti meghassa .Dhārānuppavecchanaṃ vassanaṃ .
25. Dhārānupavecchanaṃ vassanaṃ .
Avaggāhoti dhārāya avaggahaṇaṃ duggahaṇaṃ , tenāha ‘‘ vassavibandho ’’ ti .
Hatthena adhippetaviññāpanaṃ hatthamuddā , taṃ pana aṅgulisaṅkocanena
P1.168 gaṇanāyeva .Pārasika milakkhakādayo viya navantavasena gaṇanā acchiddakagaṇanā .
Hatthamuddāti hatthena adhippetaviññāpanaṃ , taṃ pana aṅgulisaṅkocanena gaṇanāyevāti ācariyadhammapālattherena ( dī . ni . ṭī .1.21) vuttaṃ .Ācariyasāriputtattherena pana ‘‘ hatthamuddā nāma aṅgulipabbesu saññaṃ ṭhapetvā gaṇanā ’’ ti dassitā .Gaṇanā vuccati acchiddakagaṇanā parisesañāyena , sā pana pādasikamilakkhakādayo viya ‘‘ ekaṃ dve ’’ tiādinā navantavidhinā nirantaragaṇanāti veditabbā .
Saṭuppādanādīti ādi -saddena vokalanabhāgahārādike saṅgaṇhāti .
Samūhanaṃ saṅkalanaṃ visuṃ uppādanaṃ apanayanaṃ paṭuppādanaṃ [ saṭuppādanaṃ ( aṭṭhakathāyaṃ )]‘‘ saduppādanan ’’ tipi paṭhanti , sammā uppādananti attho .Ādi -saddena vokalanabhāgahārādike saṅgaṇhāti .Tattha vokalanaṃ visuṃ samūhakaraṇaṃ , vomissananti attho .Bhāgakaraṇaṃ bhāgo .Bhuñjanaṃ vibhajanaṃ hāro .
Sāti yathāvuttā piṇḍagaṇanā disvāti ettha diṭṭhamattena gaṇetvāti attho gahetabbo .
Paṭibhānakavīti ettha aṅguttarāgame ( a . ni .4.231) vuttānanti seso , kavīnaṃ kabyakaraṇanti sambandho , etena kavīhi kataṃ , kavīnaṃ vā idaṃ kāveyyan ti atthaṃ dasseti .
Cintāvasenāti vatthuṃ anusandhiñca sayameva cirena cintetvā karaṇavasena cintākavi veditabbo , kiñci sutvā sutena assutaṃ anusandhetvā karaṇavasena sutakavi , kañci atthaṃ upadhāretvā tassa
V1.116 saṅkhipanavitthāraṇādivasena atthakavi , yaṃ kiñci parena kataṃ kabbaṃ nāṭakaṃ vā disvā taṃ sadisameva aññaṃ attano ṭhānuppattikapaṭibhānena karaṇavasena paṭibhānakavi veditabbo .
‘‘ Attano cintāvasenā ’’ tiādi tesaṃ sabhāvadassanaṃ .Tathā hi vatthuṃ , anusandhiñca sayameva cirena cintetvā karaṇavasena cintākavi veditabbo .Kiñci sutvā sutena asutaṃ anusandhetvā karaṇavasena sutakavi , kiñci atthaṃ upadhāretvā tassa saṅkhipanavitthāraṇādivasena atthakavi , yaṃ kiñci parena kataṃ kabbaṃ vā nāṭakaṃ vā disvā taṃsadisameva aññaṃ attano ṭhānuppattikapaṭibhānena karaṇavasena paṭibhānakavīti .Nti tamatthaṃ .Tappaṭibhāgan ti
M1.375 tena diṭṭhena sadisaṃ .‘‘ Kattabban ’’ ti ettha visesanaṃ ,‘‘ karissāmī ’’ ti ettha vā bhāvanapuṃsakaṃ .Ṭhānuppattikapaṭibhānavasenāti kāraṇānurūpaṃ pavattanakañāṇavasena .Jīvikatthāyāti pakaraṇādhigatavaseneva vuttaṃ .Kavīnaṃ idanti kabyaṃ , yaṃ ‘‘ gītan ’’ ti vuccati .