Tattha yaṃ pubbe , taṃ visodhehīti atītesu khandhesu taṇhāsaṃkilesavisodhanaṃ vuttaṃ .Pacchāti parato
V2.262 .Teti tuyhaṃ .Māhūti mā ahu .Kiñcanan ti rāgādikiñcanaṃ , etena anāgatesu khandhesu saṃkilesavisodhanaṃ vuttaṃ .Majjheti tadubhayavemajjhe .No ce gahessasīti na upādiyissasi ce , etena paccuppanne khandhappabandhe upādānappavatti vuttā .Upasanto carissasīti evaṃ addhattayagatasaṃkilesavisodhane sati nibbutasabbapariḷāhatāya upasanto hutvā viharissasīti arahattanikūṭena gāthaṃ niṭṭhapesi .
Tenāha ‘‘ imaṃ gāthan ’’ tiādi .
Puttāti orasā , aññepi vā dinnakakittimādayo ye keci .Pitāti janako , aññepi vā pituṭṭhāniyā .Bandhavāti ñātakā .
Ayañhettha attho – puttā vā pitā vā bandhavā vā antakena maccunā adhipannassa abhibhūtassa maraṇato tāṇāya na honti .Kasmā ?Natthi ñātīsu tāṇatāti .Na hi ñātīnaṃ vasena maraṇato ārakkhā atthi , tasmā paṭācāre
P2.357 ‘‘ ubho puttā kālaṅkatā ’’ tiādinā ( apa . therī 1.498) mā niratthakaṃ paridevi , dhammaṃyeva pana yāthāvato passāti adhippāyo .Sotāpattiphale patiṭṭhitāti yathānulomaṃ pavattitāya sāmukkaṃsikāya dhammadesanāya pariyosāne sahassanayapaṭimaṇḍite sotāpattiphale patiṭṭhahi .‘‘ Imaṃ gāthaṃ sutvā ’’ ti panidaṃ sokavinodanavasena pavattitāya gāthāya paṭhamaṃ sutattā vuttaṃ , sāpi hi saccadesanāya parivārabandhā eva aniccatākathāti katvā .Itaragāthāyaṃ pana vattabbameva natthi .
Kathaṃ panāyaṃ satipaṭṭhānamaggavasena sotāpattiphale patiṭṭhāsīti āha ‘‘ yasmā panā ’’ tiādi .Na hi catusaccakammaṭṭhānakathāya vinā sāvakānaṃ ariyamaggādhigamo atthi .Bhāvanāti paññābhāvanā .Sā hi idha adhippetā .Tasmāti yasmā rūpādīnaṃ aniccādito anupassanāpi satipaṭṭhānabhāvanāva , tasmā .Tepīti santatimahāmattapaṭācārāpi .
Pañcasate
M2.283 coreti satasatacoraparivāre pañcacore paṭipāṭiyā pesesi , te araññaṃ pavisitvā theraṃ pariyesantā anukkamena therassa samīpe samāgacchiṃsu .Tenāha ‘‘ te gantvā theraṃ parivāretvā nisīdiṃsū ’’ ti .Vedanaṃ vikkhambhetvāti ūruṭṭhibhedapaccayaṃ dukkhavedanaṃ amanasikārena vinodetvā .Pītipāmojjaṃ uppajji vippaṭisāralesassapi asambhavato .Tenāha ‘‘ parisuddhaṃ sīlaṃ nissāyā ’’ ti .Therassa hi sīlaṃ paccavekkhato parisuddhaṃ sīlaṃ nissāya uḷāraṃ pītipāmojjaṃ uppajjamānaṃ ūruṭṭhibhedajanitaṃ dukkhavedanaṃ vikkhambhesi .
Tiyāmarattin ti accantasaṃyoge upayogavacanaṃ , tenassa vipassanāyaṃ appamādaṃ , paṭipattiussukkāpanañca dasseti .
Pādānīti pāde .Saṃyamessāmīti saññapessāmi , saññattiṃ karissāmīti attho .
Aṭṭiyāmīti jigucchāmi .Harāyāmīti lajjāmi .
Vipassisan ti sampassiṃ .