Issues
Select Version
Mahāniddesapāḷi
  • 1. Aṭṭhakavaggo
  • 1. Kāmasuttaniddeso
  • 2. Guhaṭṭhakasuttaniddeso
  • 3. Duṭṭhaṭṭhakasuttaniddeso
  • 4. Suddhaṭṭhakasuttaniddeso
  • 5. Paramaṭṭhakasuttaniddeso
  • 6. Jarāsuttaniddeso
  • 7. Tissametteyyasuttaniddeso
  • 8. Pasūrasuttaniddeso
  • 9. Māgaṇḍiyasuttaniddeso
  • 10. Purābhedasuttaniddeso
  • 11. Kalahavivādasuttaniddeso
  • 12. Cūḷaviyūhasuttaniddeso
  • 13. Mahāviyūhasuttaniddeso
  • 14. Tuvaṭṭakasuttaniddeso
  • 15. Attadaṇḍasuttaniddeso
  • 16. Sāriputtasuttaniddeso
Mahāniddesapāḷi
  • 1. Aṭṭhakavaggo
  • 1. Kāmasuttaniddeso
  • 2. Guhaṭṭhakasuttaniddeso
  • 3. Duṭṭhaṭṭhakasuttaniddeso
  • 4. Suddhaṭṭhakasuttaniddeso
  • 5. Paramaṭṭhakasuttaniddeso
  • 6. Jarāsuttaniddeso
  • 7. Tissametteyyasuttaniddeso
  • 8. Pasūrasuttaniddeso
  • 9. Māgaṇḍiyasuttaniddeso
  • 10. Purābhedasuttaniddeso
  • 11. Kalahavivādasuttaniddeso
  • 12. Cūḷaviyūhasuttaniddeso
  • 13. Mahāviyūhasuttaniddeso
  • 14. Tuvaṭṭakasuttaniddeso
  • 15. Attadaṇḍasuttaniddeso
  • 16. Sāriputtasuttaniddeso

Mahāniddesapāḷi

Author: 注释—善巧 @ 小僧善巧

Dve parissayāti pākaṭāpākaṭavasena dve eva upaddavā , na ekaṃ , na tīṇi . Te vibhāgato dassetuṃ ‘‘ katame pākaṭaparissayā ’’ tiādimāha . Tattha kokāti kekā . Ayameva vā pāṭho . Corāti coriyakammehi yuttā . Māṇavāti sāhasikakammehi yuttā . Katakammāti sandhicchedādikatacorikakammā . Akatakammāti taṃ kammaṃ kātuṃ nikkhantā . Ettha assūti bhaveyyunti attho . Cakkhurogoti cakkhusmiṃ uppannarogo , rujatīti rogo . Cakkhurogotiādayo vatthuvasena veditabbā . Nibbattitapasādānañhi rogo nāma natthi . Kaṇṇarogoti bahikaṇṇarogo . Mukharogoti mukhe uppannarogo . Dantarogoti dantasūlaṃ . Kāsoti khayarogo . Sāsoti svāso uggārarogo . Pināsoti bahināsikāya rogo . Ḍāhoti abbhantare uppajjanako uṇho . MucchātiP1.61 sativissajjanakā . Pakkhandikāti lohitapakkhandikā atisāro . Sūlāti āmasūlā kucchivāto . Visūcikāti mahanto virecanako . Kilāsoti sabalo . Sosoti sukkhanako sosabyādhi . Apamāroti amanussaggāho veriyakkhābādho . Daddūti daddupīḷakā . Kaṇḍūti khuddakapīḷakā . Kacchūti mahākacchu . Rakhasāti nakhehi vilikhitaṭṭhāne rogo . ‘‘ Nakhasā ’’ tipi pāḷi . Vitacchikāti hatthatalapādatalesu hīraṃ hīraṃ katvā phālento uppajjanakarogo . Lohitapittan ti soṇitapittaṃ , rattapittantiV0.47 vuttaṃ hoti . Madhumehoti sarīrabbhantare ukkaṭṭharogo . Vuttañhetaṃ ‘‘ api ca madhumeho ābādho ukkaṭṭho ’’ ti ( pāci .15). Aṃsāti arisarogo . Pīḷakāti lohitapīḷakā . Bhagaṃ dālayatīti bhagandalā , vaccamaggaṃ phāletīti attho . Pittasamuṭṭhānāti pittena samuṭṭhānaṃ uppatti etesanti pittasamuṭṭhānā . Te kira dvattiṃsa honti . Semhasamuṭṭhānā dīsupi eseva nayo . Sannipātikāti vātapittasemhānaṃ sannipātenaM0.52 ekībhāvena uppannā . Ābādhaṭṭhena ābādhā . Utupariṇāmajāti utupariṇāmena . Accuṇhāti sītena uppajjanakarogā . Visamaparihārajāti atiṭṭhānanisajjādinā visamaparihārena jātā . Opakkamikāti vadhabandhanādinā upakkamena jātā . Kammavipākajāti balavakammavipākasambhūtā . Sītaṃ uṇhaṃ … pe … samphassoti ime pākaṭā eva . Iti vāti evaṃ vā . Ime vuccantīti nigamento āha .
Dve parissayāti pākaṭāpākaṭavasena dve eva upaddavā , na ekaṃ , na tīṇi . Te vibhāgato dassetuṃ ‘‘ katame pākaṭaparissayā ’’ tiādimāha . Tattha kokāti kekā . Ayameva vā pāṭho . Corāti coriyakammehi yuttā . Māṇavāti sāhasikakammehi yuttā . Katakammāti sandhicchedādikatacorikakammā . Akatakammāti taṃ kammaṃ kātuṃ nikkhantā . Ettha assūti bhaveyyunti attho . Cakkhurogoti cakkhusmiṃ uppannarogo , rujatīti rogo . Cakkhurogotiādayo vatthuvasena veditabbā . Nibbattitapasādānañhi rogo nāma natthi . Kaṇṇarogoti bahikaṇṇarogo . Mukharogoti mukhe uppannarogo . Dantarogoti dantasūlaṃ . Kāsoti khayarogo . Sāsoti svāso uggārarogo . Pināsoti bahināsikāya rogo . Ḍāhoti abbhantare uppajjanako uṇho . MucchātiP1.61 sativissajjanakā . Pakkhandikāti lohitapakkhandikā atisāro . Sūlāti āmasūlā kucchivāto . Visūcikāti mahanto virecanako . Kilāsoti sabalo . Sosoti sukkhanako sosabyādhi . Apamāroti amanussaggāho veriyakkhābādho . Daddūti daddupīḷakā . Kaṇḍūti khuddakapīḷakā . Kacchūti mahākacchu . Rakhasāti nakhehi vilikhitaṭṭhāne rogo . ‘‘ Nakhasā ’’ tipi pāḷi . Vitacchikāti hatthatalapādatalesu hīraṃ hīraṃ katvā phālento uppajjanakarogo . Lohitapittan ti soṇitapittaṃ , rattapittantiV0.47 vuttaṃ hoti . Madhumehoti sarīrabbhantare ukkaṭṭharogo . Vuttañhetaṃ ‘‘ api ca madhumeho ābādho ukkaṭṭho ’’ ti ( pāci .15). Aṃsāti arisarogo . Pīḷakāti lohitapīḷakā . Bhagaṃ dālayatīti bhagandalā , vaccamaggaṃ phāletīti attho . Pittasamuṭṭhānāti pittena samuṭṭhānaṃ uppatti etesanti pittasamuṭṭhānā . Te kira dvattiṃsa honti . Semhasamuṭṭhānā dīsupi eseva nayo . Sannipātikāti vātapittasemhānaṃ sannipātenaM0.52 ekībhāvena uppannā . Ābādhaṭṭhena ābādhā . Utupariṇāmajāti utupariṇāmena . Accuṇhāti sītena uppajjanakarogā . Visamaparihārajāti atiṭṭhānanisajjādinā visamaparihārena jātā . Opakkamikāti vadhabandhanādinā upakkamena jātā . Kammavipākajāti balavakammavipākasambhūtā . Sītaṃ uṇhaṃ … pe … samphassoti ime pākaṭā eva . Iti vāti evaṃ vā . Ime vuccantīti nigamento āha .