Issues
Select Version
(DN) Sīlakkhandhavaggaṭṭhakathā
  • Ganthārambhakathā
  • Ganthārambhakathā
  • Nidānakathā
  • Paṭhamamahāsaṅgītikathā
  • 1. Brahmajālasuttavaṇṇanā
  • Paribbājakakathāvaṇṇanā
  • Cūḷasīlavaṇṇanā
  • Majjhimasīlavaṇṇanā
  • Mahāsīlavaṇṇanā
  • Pubbantakappikasassatavādavaṇṇanā
  • Ekaccasassatavādavaṇṇanā
  • Antānantavādavaṇṇanā
  • Amarāvikkhepavādavaṇṇanā
  • Adhiccasamuppannavādavaṇṇanā
  • Aparantakappikavaṇṇanā
  • Saññīvādavaṇṇanā
  • Asaññīvādavaṇṇanā
  • Ucchedavādavaṇṇanā
  • Diṭṭhadhammanibbānavādavaṇṇanā
  • Paritassitavipphanditavāravaṇṇanā
  • Phassapaccayavāravaṇṇanā
  • Diṭṭhigatikādhiṭṭhānavaṭṭakathāvaṇṇanā
  • Vivaṭṭakathādivaṇṇanā
  • 2. Sāmaññaphalasuttavaṇṇanā
  • Rājāmaccakathāvaṇṇanā
  • Komārabhaccajīvakakathāvaṇṇanā
  • Sāmaññaphalapucchāvaṇṇanā
  • Pūraṇakassapavādavaṇṇanā
  • Makkhaligosālavādavaṇṇanā
  • Ajitakesakambalavādavaṇṇanā
  • Pakudhakaccāyanavādavaṇṇanā
  • Nigaṇṭhanāṭaputtavādavaṇṇanā
  • Sañcayabelaṭṭhaputtavādavaṇṇanā
  • Paṭhamasandiṭṭhikasāmaññaphalavaṇṇanā
  • Dutiyasandiṭṭhikasāmaññaphalavaṇṇanā
  • Paṇītatarasāmaññaphalavaṇṇanā
  • Cūḷasīlavaṇṇanā
  • Indriyasaṃvarakathā
  • Satisampajaññakathā
  • Santosakathā
  • Nīvaraṇappahānakathā
  • Paṭhamajjhānakathā
  • Dutiyajjhānakathā
  • Tatiyajjhānakathā
  • Catutthajjhānakathā
  • Vipassanāñāṇakathā
  • Manomayiddhiñāṇakathā
  • Iddhividhañāṇādikathā
  • Āsavakkhayañāṇakathā
  • Ajātasattuupāsakattapaṭivedanākathā
  • Saraṇagamanakathā
  • 3. Ambaṭṭhasuttavaṇṇanā
  • Addhānagamanavaṇṇanā
  • Pokkharasātivatthuvaṇṇanā
  • Ambaṭṭhamāṇavakathā
  • Paṭhamaibbhavādavaṇṇanā
  • Dutiyaibbhavādavaṇṇanā
  • Tatiyaibbhavādavaṇṇanā
  • Dāsiputtavādavaṇṇanā
  • Ambaṭṭhavaṃsakathā
  • Khattiyaseṭṭhabhāvavaṇṇanā
  • Vijjācaraṇakathāvaṇṇanā
  • Catuapāyamukhakathāvaṇṇanā
  • Pubbakaisibhāvānuyogavaṇṇanā
  • Dvelakkhaṇadassanavaṇṇanā
  • Pokkharasātibuddhūpasaṅkamanavaṇṇanā
  • Pokkharasātiupāsakattapaṭivedanāvaṇṇanā
  • 4. Soṇadaṇḍasuttavaṇṇanā
  • Soṇadaṇḍaguṇakathā
  • Buddhaguṇakathā
  • Soṇadaṇḍaparivitakkavaṇṇanā
  • Brāhmaṇapaññattivaṇṇanā
  • Sīlapaññākathāvaṇṇanā
  • Soṇadaṇḍaupāsakattapaṭivedanākathā
  • 5. Kūṭadantasuttavaṇṇanā
  • Catuparikkhāravaṇṇanā
  • Aṭṭhaparikkhāravaṇṇanā
  • Catuparikkhārādivaṇṇanā
  • Niccadānaanukulayaññavaṇṇanā
  • Kūṭadantaupāsakattapaṭivedanāvaṇṇanā
  • 6. Mahālisuttavaṇṇanā
  • Brāhmaṇadūtavatthuvaṇṇanā
  • Oṭṭhaddhalicchavīvatthuvaṇṇanā
  • Catuariyaphalavaṇṇanā
  • Ariyaaṭṭhaṅgikamaggavaṇṇanā
  • Dve pabbajitavatthuvaṇṇanā
  • 7. Jāliyasuttavaṇṇanā
  • Dve pabbajitavatthuvaṇṇanā
  • 8. Mahāsīhanādasuttavaṇṇanā
  • Acelakassapavatthuvaṇṇanā
  • Samanuyuñjāpanakathāvaṇṇanā
  • Ariyaaṭṭhaṅgikamaggavaṇṇanā
  • Tapopakkamakathāvaṇṇanā
  • Tapopakkamaniratthakatāvaṇṇanā
  • Sīlasamādhipaññāsampadāvaṇṇanā
  • Sīhanādakathāvaṇṇanā
  • Titthiyaparivāsakathāvaṇṇanā
  • 9. Poṭṭhapādasuttavaṇṇanā
  • Poṭṭhapādaparibbājakavatthuvaṇṇanā
  • Abhisaññānirodhakathāvaṇṇanā
  • Ahetukasaññuppādanirodhakathāvaṇṇanā
  • Saññāattakathāvaṇṇanā
  • Cittahatthisāriputtapoṭṭhapādavatthuvaṇṇanā
  • Ekaṃsikadhammavaṇṇanā
  • Tayoattapaṭilābhavaṇṇanā
  • 10. Subhasuttavaṇṇanā
  • Subhamāṇavakavatthuvaṇṇanā
  • Sīlakkhandhavaṇṇanā
  • Samādhikkhandhavaṇṇanā
  • 11. Kevaṭṭasuttavaṇṇanā
  • Kevaṭṭagahapatiputtavatthuvaṇṇanā
  • Iddhipāṭihāriyavaṇṇanā
  • Ādesanāpāṭihāriyavaṇṇanā
  • Anusāsanīpāṭihāriyavaṇṇanā
  • Bhūtanirodhesakavatthuvaṇṇanā
  • 12. Lohiccasuttavaṇṇanā
  • Lohiccabrāhmaṇavatthuvaṇṇanā
  • Lohiccabrāhmaṇānuyogavaṇṇanā
  • Tayo codanārahavaṇṇanā
  • Na codanārahasatthuvaṇṇanā
  • 13. Tevijjasuttavaṇṇanā
  • Aciravatīnadīupamākathā
(DN) Sīlakkhandhavaggaṭṭhakathā
  • Ganthārambhakathā
  • Ganthārambhakathā
  • Nidānakathā
  • Paṭhamamahāsaṅgītikathā
  • 1. Brahmajālasuttavaṇṇanā
  • Paribbājakakathāvaṇṇanā
  • Cūḷasīlavaṇṇanā
  • Majjhimasīlavaṇṇanā
  • Mahāsīlavaṇṇanā
  • Pubbantakappikasassatavādavaṇṇanā
  • Ekaccasassatavādavaṇṇanā
  • Antānantavādavaṇṇanā
  • Amarāvikkhepavādavaṇṇanā
  • Adhiccasamuppannavādavaṇṇanā
  • Aparantakappikavaṇṇanā
  • Saññīvādavaṇṇanā
  • Asaññīvādavaṇṇanā
  • Ucchedavādavaṇṇanā
  • Diṭṭhadhammanibbānavādavaṇṇanā
  • Paritassitavipphanditavāravaṇṇanā
  • Phassapaccayavāravaṇṇanā
  • Diṭṭhigatikādhiṭṭhānavaṭṭakathāvaṇṇanā
  • Vivaṭṭakathādivaṇṇanā
  • 2. Sāmaññaphalasuttavaṇṇanā
  • Rājāmaccakathāvaṇṇanā
  • Komārabhaccajīvakakathāvaṇṇanā
  • Sāmaññaphalapucchāvaṇṇanā
  • Pūraṇakassapavādavaṇṇanā
  • Makkhaligosālavādavaṇṇanā
  • Ajitakesakambalavādavaṇṇanā
  • Pakudhakaccāyanavādavaṇṇanā
  • Nigaṇṭhanāṭaputtavādavaṇṇanā
  • Sañcayabelaṭṭhaputtavādavaṇṇanā
  • Paṭhamasandiṭṭhikasāmaññaphalavaṇṇanā
  • Dutiyasandiṭṭhikasāmaññaphalavaṇṇanā
  • Paṇītatarasāmaññaphalavaṇṇanā
  • Cūḷasīlavaṇṇanā
  • Indriyasaṃvarakathā
  • Satisampajaññakathā
  • Santosakathā
  • Nīvaraṇappahānakathā
  • Paṭhamajjhānakathā
  • Dutiyajjhānakathā
  • Tatiyajjhānakathā
  • Catutthajjhānakathā
  • Vipassanāñāṇakathā
  • Manomayiddhiñāṇakathā
  • Iddhividhañāṇādikathā
  • Āsavakkhayañāṇakathā
  • Ajātasattuupāsakattapaṭivedanākathā
  • Saraṇagamanakathā
  • 3. Ambaṭṭhasuttavaṇṇanā
  • Addhānagamanavaṇṇanā
  • Pokkharasātivatthuvaṇṇanā
  • Ambaṭṭhamāṇavakathā
  • Paṭhamaibbhavādavaṇṇanā
  • Dutiyaibbhavādavaṇṇanā
  • Tatiyaibbhavādavaṇṇanā
  • Dāsiputtavādavaṇṇanā
  • Ambaṭṭhavaṃsakathā
  • Khattiyaseṭṭhabhāvavaṇṇanā
  • Vijjācaraṇakathāvaṇṇanā
  • Catuapāyamukhakathāvaṇṇanā
  • Pubbakaisibhāvānuyogavaṇṇanā
  • Dvelakkhaṇadassanavaṇṇanā
  • Pokkharasātibuddhūpasaṅkamanavaṇṇanā
  • Pokkharasātiupāsakattapaṭivedanāvaṇṇanā
  • 4. Soṇadaṇḍasuttavaṇṇanā
  • Soṇadaṇḍaguṇakathā
  • Buddhaguṇakathā
  • Soṇadaṇḍaparivitakkavaṇṇanā
  • Brāhmaṇapaññattivaṇṇanā
  • Sīlapaññākathāvaṇṇanā
  • Soṇadaṇḍaupāsakattapaṭivedanākathā
  • 5. Kūṭadantasuttavaṇṇanā
  • Catuparikkhāravaṇṇanā
  • Aṭṭhaparikkhāravaṇṇanā
  • Catuparikkhārādivaṇṇanā
  • Niccadānaanukulayaññavaṇṇanā
  • Kūṭadantaupāsakattapaṭivedanāvaṇṇanā
  • 6. Mahālisuttavaṇṇanā
  • Brāhmaṇadūtavatthuvaṇṇanā
  • Oṭṭhaddhalicchavīvatthuvaṇṇanā
  • Catuariyaphalavaṇṇanā
  • Ariyaaṭṭhaṅgikamaggavaṇṇanā
  • Dve pabbajitavatthuvaṇṇanā
  • 7. Jāliyasuttavaṇṇanā
  • Dve pabbajitavatthuvaṇṇanā
  • 8. Mahāsīhanādasuttavaṇṇanā
  • Acelakassapavatthuvaṇṇanā
  • Samanuyuñjāpanakathāvaṇṇanā
  • Ariyaaṭṭhaṅgikamaggavaṇṇanā
  • Tapopakkamakathāvaṇṇanā
  • Tapopakkamaniratthakatāvaṇṇanā
  • Sīlasamādhipaññāsampadāvaṇṇanā
  • Sīhanādakathāvaṇṇanā
  • Titthiyaparivāsakathāvaṇṇanā
  • 9. Poṭṭhapādasuttavaṇṇanā
  • Poṭṭhapādaparibbājakavatthuvaṇṇanā
  • Abhisaññānirodhakathāvaṇṇanā
  • Ahetukasaññuppādanirodhakathāvaṇṇanā
  • Saññāattakathāvaṇṇanā
  • Cittahatthisāriputtapoṭṭhapādavatthuvaṇṇanā
  • Ekaṃsikadhammavaṇṇanā
  • Tayoattapaṭilābhavaṇṇanā
  • 10. Subhasuttavaṇṇanā
  • Subhamāṇavakavatthuvaṇṇanā
  • Sīlakkhandhavaṇṇanā
  • Samādhikkhandhavaṇṇanā
  • 11. Kevaṭṭasuttavaṇṇanā
  • Kevaṭṭagahapatiputtavatthuvaṇṇanā
  • Iddhipāṭihāriyavaṇṇanā
  • Ādesanāpāṭihāriyavaṇṇanā
  • Anusāsanīpāṭihāriyavaṇṇanā
  • Bhūtanirodhesakavatthuvaṇṇanā
  • 12. Lohiccasuttavaṇṇanā
  • Lohiccabrāhmaṇavatthuvaṇṇanā
  • Lohiccabrāhmaṇānuyogavaṇṇanā
  • Tayo codanārahavaṇṇanā
  • Na codanārahasatthuvaṇṇanā
  • 13. Tevijjasuttavaṇṇanā
  • Aciravatīnadīupamākathā

1. Brahmajālasuttavaṇṇanā

Author: 注释—善巧 @ 小僧善巧

Dullabhā sampattīti satipi manussattapaṭilābhe patirūpadesavāsaindriyāvekallasaddhāpaṭilābhādayo guṇā dullabhāti attho .
‘‘ Saṅkhārā ’’ ti idha cetanā adhippetāti vuttaṃ ‘‘ saṅkhārānaṃ cetanālakkhaṇan ’’ ti .
Namanaṃ ārammaṇābhimukhabhāvo .
Āyatanaṃ pavattanaṃ .Āyatanānaṃ vasena hi āyasaṅkhātānaṃ cittacetasikānaṃ pavatti .
Taṇhāya hetulakkhaṇan ti vaṭṭassa janakahetubhāvo , maggassa pana nibbānasampāpakattanti ayameva tesaṃ viseso .
TathalakkhaṇaṃM1.107 aviparītasabhāvo .
Ekaraso aññamaññānativattanaṃ anūnādhikabhāvo .
Yuganaddhā samathavipassanāva ,‘‘ saddhāpaññā paggahāvikkhepā ’’ tipi vadanti .
KhiṇotiV1.95 kileseti khayo , maggo .
Anuppādapariyosānatāya anuppādo , phalaṃ .Passaddhi kilesavūpasamo .
ChandassātiP1.138 kattukamyatāchandassa .Mūlalakkhaṇaṃ patiṭṭhābhāvo .
Samuṭṭhāpanalakkhaṇaṃ ārammaṇapaṭipādakatāya sampayuttadhammānaṃ uppattihetutā . Ārammaṇapaṭipādakatāya sampayutta-dhammānamuppattihetutā samuṭṭhāpanalakkhaṇaṃ .
Visayādisannipātena gahetabbākāro samodhānaṃ . Yā ‘‘ saṅgatī ’’ ti vuccati ‘‘ tiṇṇaṃ saṅgati phasso ’’ tiādīsu .Samaṃ , sammā vā odahanti sampiṇḍitā bhavanti sampayuttadhammā anenātipi samodhānaṃ , phasso , tabbhāvo samodhānalakkhaṇaṃ . Samodhānaṃ visayādisannipātena gahetabbākāro , yā ‘‘ saṅgatī ’’ ti vuccati .Samaṃ saha odahanti anena sampayuttadhammāti vā samodhānaṃ , phasso .
Samosaranti sannipatanti etthāti samosaraṇaṃ .Vedanāya vinā appavattamānā sampayuttadhammā vedanānubhavananimittaṃ samosaṭā viya hontīti evaṃ vuttaṃ .
Gopānasīnaṃ kūṭaṃ viya sampayuttānaṃ pāmokkhabhāvo pamukhalakkhaṇaṃ .
Tato , tesaṃ vā sampayuttadhammānaṃ uttari padhānanti taduttari .Paññuttarā hi kusalā dhammā .
Vimuttiyāti phalassa .Tañhi sīlādiguṇasārassa paramukkaṃsabhāvena sāraṃ .Ayañca lakkhaṇavibhāgo chadhātupañcajhānaṅgādivasena taṃtaṃsuttapadānusārena , porāṇaṭṭhakathāya āgatanayena ca katoti daṭṭhabbaṃ .Tathā hi vuttopi koci dhammo pariyāyantarappakāsanatthaṃ puna dassito , tato eva ca ‘‘ chandamūlakā kusalā dhammā manasikārasamuṭṭhānā , phassasamodhānā , vedanāsamosaraṇā ’’ ti ,‘‘ paññuttarā kusalā dhammā ’’ ti ,‘‘ vimuttisāramidaṃ brahmacariyan ’’ ti ,‘‘ nibbānogadhañhi āvuso brahmacariyaṃ nibbānapariyosānan ’’ ti ca suttapadānaṃ vasena ‘‘ chandassa mūlalakkhaṇan ’’ tiādi vuttaṃ .
TathadhammāP1.139 nāma cattāri ariyasaccāni aviparītasabhāvattā .
Tathāni taṃsabhāvattā .Avitathāni amusāsabhāvattā .Anaññathāni aññākārarahitattā .
Jātipaccayasambhūtasamudāgataṭṭhoti jātipaccayā sambhūtaṃ hutvā sahitassa attano paccayānurūpassa uddhaṃ uddhaṃ āgatabhāvo , anupavattatthoti attho .Atha vā sambhūtaṭṭho ca samudāgataṭṭho ca sambhūtasamudāgataṭṭho , na jātito jarāmaraṇaṃ na hoti , na ca jātiṃ vinā aññato hotīti jātipaccayasambhūtaṭṭho .Itthañca jātito samudāgacchatītiM1.108 jātipaccayasamudāgataṭṭho .Yā yā jāti yathā yathā paccayo hoti , tadanurūpaṃ pātubhāvoti attho .Avijjāya saṅkhārānaṃ paccayaṭṭhoti etthāpi na avijjā saṅkhārānaṃ paccayo na hoti , na ca avijjaṃ vinā saṅkhārā uppajjanti .Yā yā avijjā yesaṃ yesaṃ saṅkhārānaṃ yathā yathā paccayo hoti , ayaṃ avijjāya saṅkhārānaṃ paccayaṭṭho , paccayabhāvoti attho .
Niddosatāya anupavajjaṃ .Pakkhipitabbābhāvena anūnaṃ .Apanetabbābhāvena anadhikaṃ .Atthabyañjanādisampattiyā sabbākāraparipuṇṇaṃ .
No aññathāti ‘‘ tathevā ’’ ti vuttamevatthaṃ byatirekena sampādeti .Tena yadatthaṃM1.109 bhāsitaṃ , ekantena tadatthanipphādanato yathā bhāsitaṃ bhagavatā , tathevāti aviparītadesanataṃ dasseti .
‘‘ Gadattho ’’ ti etena tathaṃ gadatīti tathāgatoti da -kārassa ta -kāro kato niruttinayenāti dasseti .
Tathā gatamassāti tathāgato , gatanti ca kāyassa vācāya vā pavattīti attho .Tathāti ca vutte yaṃtaṃ -saddānaṃ abyabhicārisambandhitāya ‘‘ yathā ’’ ti ayamattho upaṭṭhitoyeva hoti .
Kāyavacīkiriyānañca aññamaññānulomena vacanicchāyaṃ , kāyassa vācā , vācāya ca kāyo sambandhībhāvena upatiṭṭhatīti imamatthaṃ dassento āha ‘‘ bhagavato hī ’’ tiādi .Imasmiṃ pana atthe tathāvāditāya tathāgatoti ayampi attho siddho hoti .
So pana pubbe pakārantarena dassitoti āha ‘‘ evaṃ tathākāritāya tathāgato ’’ ti .
‘‘ TiriyaṃV1.97 aparimāṇāsu lokadhātūsū ’’ ti etena yadeke ‘‘ tiriyaṃP1.141 viya upari adho ca santi lokadhātuyo ’’ ti vadanti , taṃ paṭisedheti .
Desanāvilāsoyeva desanāvilāsamayo yathā ‘‘ puññamayaṃ , dānamayan ’’ tiādīsu .