(6)1. Puggalavaggo
53.‘‘ Dveme
V1.92M1.76 , bhikkhave , puggalā loke uppajjamānā uppajjanti bahujanahitāya bahujanasukhāya , bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ .Katame dve ?
Tathāgato ca arahaṃ sammāsambuddho , rājā ca cakkavattī .
Ime kho , bhikkhave , dve puggalā loke uppajjamānā uppajjanti bahujanahitāya bahujanasukhāya , bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānan ’’ ti .
54.‘‘ Dveme , bhikkhave , puggalā loke uppajjamānā uppajjanti acchariyamanussā .
Katame
P1.77 dve ?Tathāgato ca arahaṃ sammāsambuddho , rājā ca cakkavattī .
Ime kho , bhikkhave , dve puggalā loke uppajjamānā
T1.97 uppajjanti acchariyamanussā ’’ ti . 55.‘‘ Dvinnaṃ , bhikkhave , puggalānaṃ kālakiriyā bahuno janassa anutappā hoti .
Katamesaṃ dvinnaṃ ?
Tathāgatassa ca arahato sammāsambuddhassa , rañño ca cakkavattissa .
Imesaṃ kho , bhikkhave , dvinnaṃ puggalānaṃ kālakiriyā bahuno janassa anutappā hotī ’’ ti .
56.‘‘ Dveme , bhikkhave , thūpārahā .
Katame dve ?
Tathāgato ca arahaṃ sammāsambuddho , rājā ca cakkavattī .
Ime kho , bhikkhave , dve thūpārahā ’’ ti .
57.‘‘ Dveme , bhikkhave , buddhā .
Katame dve ?
Tathāgato ca arahaṃ sammāsambuddho , paccekabuddho ca .
Ime kho , bhikkhave , dve buddhā ’’ ti .
58.‘‘ Dveme
V1.93 , bhikkhave , asaniyā phalantiyā na santasanti .Katame dve ?
Bhikkhu ca khīṇāsavo , hatthājānīyo ca .
Ime kho , bhikkhave , dve asaniyā phalantiyā na santasantī ’’ ti .
59.‘‘ Dveme , bhikkhave , asaniyā phalantiyā na santasanti .
Katame dve ?
Bhikkhu ca khīṇāsavo , assājānīyo ca .
Ime kho , bhikkhave , dve asaniyā phalantiyā na santasantī ’’ ti .
60.‘‘ Dveme
M1.77 , bhikkhave , asaniyā phalantiyā na santasanti .Katame dve ?
Bhikkhu ca khīṇāsavo , sīho ca migarājā .
Ime kho , bhikkhave , dve
T1.98 asaniyā phalantiyā na santasantī ’’ ti . 61.‘‘ Dveme , bhikkhave , atthavase sampassamānā kiṃpurisā mānusiṃ vācaṃ na bhāsanti .
Katame dve ?
Mā ca musā bhaṇimhā , mā ca paraṃ abhūtena abbhācikkhimhāti .
Ime kho , bhikkhave , dve atthavase sampassamānā kiṃpurisā mānusiṃ vācaṃ na bhāsantī ’’ ti .
62.‘‘ Dvinnaṃ
P1.78 dhammānaṃ , bhikkhave , atitto appaṭivāno mātugāmo kālaṃ karoti .Katamesaṃ dvinnaṃ ?
Methunasamāpattiyā ca vijāyanassa ca .
Imesaṃ kho , bhikkhave , dvinnaṃ dhammānaṃ atitto appaṭivāno mātugāmo kālaṃ karotī ’’ ti .
63.‘‘ Asantasannivāsañca vo , bhikkhave , desessāmi santasannivāsañca .
Taṃ suṇātha , sādhukaṃ manasi karotha ;
bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Kathañca , bhikkhave , asantasannivāso hoti , kathañca asanto sannivasanti ?
Idha , bhikkhave , therassa bhikkhuno evaṃ hoti –
‘ theropi maṃ na vadeyya , majjhimopi maṃ na vadeyya , navopi maṃ na vadeyya ;
therampāhaṃ na vadeyyaṃ , majjhimampāhaṃ na vadeyyaṃ , navampāhaṃ na vadeyyaṃ .
Thero cepi maṃ vadeyya ahitānukampī maṃ vadeyya no hitānukampī , noti naṃ vadeyyaṃ viheṭheyyaṃ [ viheseyyaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] passampissa nappaṭikareyyaṃ .
Majjhimo cepi maṃ vadeyya … pe … navo cepi maṃ vadeyya ahitānukampī
V1.94 maṃ vadeyya no hitānukampī , noti naṃ vadeyyaṃ viheṭheyyaṃ passampissa nappaṭikareyyaṃ ’T1.99 .Majjhimassapi bhikkhuno evaṃ hoti … pe … navassapi bhikkhuno evaṃ hoti –
‘ theropi maṃ na vadeyya , majjhimopi maṃ na vadeyya , navopi maṃ na vadeyya ;
therampāhaṃ na vadeyyaṃ , majjhimampāhaṃ na vadeyyaṃ , navampāhaṃ na vadeyyaṃ .
Thero cepi maṃ vadeyya ahitānukampī maṃ vadeyya no hitānukampī noti naṃ vadeyyaṃ viheṭheyyaṃ passampissa
P1.79 nappaṭikareyyaṃ .Majjhimo cepi maṃ vadeyya … pe … navo cepi maṃ
M1.78 vadeyya ahitānukampī maṃ vadeyya no hitānukampī , noti naṃ vadeyyaṃ viheṭheyyaṃ passampissa nappaṭikareyyaṃ ’.Evaṃ kho , bhikkhave , asantasannivāso hoti , evañca asanto sannivasanti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , santasannivāso hoti , kathañca santo sannivasanti ?
Idha , bhikkhave , therassa bhikkhuno evaṃ hoti –
‘ theropi maṃ vadeyya , majjhimopi maṃ vadeyya , navopi maṃ vadeyya ;
therampāhaṃ vadeyyaṃ , majjhimampāhaṃ vadeyyaṃ , navampāhaṃ vadeyyaṃ .
Thero cepi maṃ vadeyya hitānukampī maṃ vadeyya no ahitānukampī , sādhūti naṃ vadeyyaṃ na viheṭheyyaṃ passampissa paṭikareyyaṃ .
Majjhimo cepi maṃ vadeyya … pe … navo cepi maṃ vadeyya hitānukampī maṃ vadeyya no ahitānukampī , sādhūti naṃ vadeyyaṃ na naṃ viheṭheyyaṃ passampissa paṭikareyyaṃ ’.
Majjhimassapi bhikkhuno evaṃ hoti … pe … navassapi bhikkhuno evaṃ hoti –
‘ theropi maṃ vadeyya , majjhimopi maṃ vadeyya , navopi maṃ vadeyya ;
therampāhaṃ vadeyyaṃ , majjhimampāhaṃ vadeyyaṃ , navampāhaṃ vadeyyaṃ .
Thero cepi maṃ vadeyya
T1.100 hitānukampī maṃ vadeyya no ahitānukampī , sādhūti naṃ vadeyyaṃ na naṃ viheṭheyyaṃ passampissa paṭikareyyaṃ .Majjhimo cepi maṃ vadeyya … pe … navo cepi maṃ vadeyya hitānukampī maṃ vadeyya no ahitānukampī , sādhūti naṃ vadeyyaṃ na naṃ viheṭheyyaṃ passampissa paṭikareyyaṃ ’.
Evaṃ kho , bhikkhave , santasannivāso hoti , evañca santo sannivasantī ’’ ti .
64.‘‘ Yasmiṃ , bhikkhave , adhikaraṇe ubhato vacīsaṃsāro diṭṭhipaḷāso cetaso āghāto appaccayo anabhiraddhi ajjhattaṃ
P1.80 avūpasantaṃ hoti , tasmetaṃ , bhikkhave , adhikaraṇe pāṭikaṅkhaṃ –‘ dīghattāya kharattāya vāḷattāya saṃvattissati , bhikkhū ca na phāsuṃ [ phāsu ( ka .)] viharissanti ’.
Yasmiñca kho , bhikkhave , adhikaraṇe ubhato vacīsaṃsāro diṭṭhipaḷāso cetaso āghāto appaccayo anabhiraddhi ajjhattaṃ suvūpasantaṃ hoti , tasmetaṃ , bhikkhave , adhikaraṇe
V1.95 pāṭikaṅkhaṃ –‘ na dīghattāya kharattāya vāḷattāya saṃvattissati , bhikkhū ca phāsuṃ viharissantī ’’’ ti .
Puggalavaggo paṭhamo .