1. NavakanipātassaV3.255M3.257P4.162 paṭhame sambodhipakkhikānan ti catumaggasaṅkhātassa sambodhissa pakkhe bhavānaṃ , upakārakānanti attho . Pāḷiyaṃ āgate nava dhamme sandhāyevaṃ pucchati . Kā upanisāti ko upanissayapaccayo .

Abhisallekhantīti abhisallekhikā . Samathavipassanācittassa vivaraṇe sappāyā upakārakāti cetovivaraṇasappāyā . Appicchataṃ ārabbha pavattā kathā appicchakathā . Sesesupi eseva nayo .

AsubhāV3.256 bhāvetabbā rāgassa pahānāyāti ayamattho sālilāyakopamāya vibhāvetabbo – eko hi puriso asitaṃ gahetvā koṭito paṭṭhāya sālikkhette sāliyo lāyati . Athassa vatiṃ bhinditvā gāvo pavisiṃsu . So asitaṃ ṭhapetvā yaṭṭhiṃ ādāya teneva maggena gāvo nīharitvā vatiṃ pākatikaṃ katvā punapi asitaṃ ādāya sāliyo lāyi . Ettha sālikkhettaṃ viya buddhasāsanaṃ daṭṭhabbaṃ , sālilāyako viya yogāvacaro , asitaṃ viya paññā , lāyanakālo viya vipassanāya kammakaraṇakālo , yaṭṭhi viya asubhakammaṭṭhānaṃ , vati viya saṃvaro , vatiṃ bhinditvā gāvīnaṃP4.163 pavisanaṃ viya sahasā appaṭisaṅkhāya pamādaṃ ārabbha rāgassa uppajjanaṃ , asitaṃ ṭhapetvā yaṭṭhiṃ ādāya paviṭṭhamaggeneva gāvo nīharitvā vatiṃ paṭipākatikaṃ katvā puna koṭito paṭṭhāya sālilāyanaṃ viya asubhakammaṭṭhānena rāgaṃ vikkhambhetvā puna vipassanāya kammaṃ ārabhanakālo . Imamatthaṃ sandhāya vuttaṃ – ‘‘ asubhā bhāvetabbā rāgassa pahānāyā ’’ ti . TatthaM3.258 rāgassāti pañcakāmaguṇikarāgassa . Mettāti mettākammaṭṭhānaṃ . Byāpādassa pahānāyāti vuttanayeneva uppannassa kopassa pajahanatthāya . Ānāpānassatīti soḷasavatthukā ānāpānassati . Vitakkupacchedāyāti vuttanayeneva uppannānaṃ vitakkānaṃ upacchedanatthāya . Asmimānasamugghātāyāti asmīti uppajjanakassa mānassa samugghātatthāya .

Anattasaññā saṇṭhātīti aniccalakkhaṇe diṭṭhe anattalakkhaṇaṃ diṭṭhameva hoti . Etesu hi tīsu lakkhaṇesu ekasmiṃ diṭṭhe itaradvayaṃ diṭṭhameva hoti . Tena vuttaṃ – ‘‘ aniccasaññino , bhikkhave , anattasaññā saṇṭhātī ’’ ti .

Diṭṭheva dhamme nibbānan ti diṭṭheyeva dhamme apaccayaparinibbānañca pāpuṇātīti imasmiṃ sutte vaṭṭavivaṭṭaṃ kathitaṃ .