Issues
Select Version
Navakanipātapāḷi
Navakanipātapāḷi

Sīhanādasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

1. Sīhanādasuttavaṇṇanā

11. Dutiyassa paṭhame yena bhagavā tenupasaṅkamīti ‘‘ sace satthā cārikaṃ pakkamitukāmo assaV3.261 , imasmiṃ kāle pakkameyya . Handāhaṃ cārikaṃ gamanatthāya satthāraṃ āpucchāmī ’’ ti cintetvā bhikkhusaṅghaparivuto upasaṅkami .
Āyasmā maṃ , bhanteti so kira bhikkhu theraṃ mahatā bhikkhuparivārena gacchantaṃ disvā ‘‘ ime bhikkhū tathāgataṃ pahāya sāriputtaṃ parivāretvā nikkhantā , gamanavicchedamassa karissāmī ’’ ti aṭṭhāne kopaṃ bandhitvā evamāha . TatthaP4.171 āsajjāti ghaṭṭetvā . Appaṭinissajjāti akkhamāpetvā accayaṃ adesetvā . Kismiṃ pana so kāraṇe āghātaṃ bandhīti ? Therassa kira dasabalaṃ vanditvā uṭṭhāya gacchato cīvarakaṇṇo tassa sarīraṃ phusi , vāto paharītipi vadanti . Ettakena āghātaṃ bandhitvā theraṃ mahatā parivārena gacchantaṃ disvā usūyamāno ‘‘ gamanavicchedamassa karissāmī ’’ ti evamāha .
Ehi tvaṃ bhikkhūti satthāM3.263 tassa bhikkhuno vacanaṃ sutvā ‘‘ na taṃ bhikkhu sāriputto paharīti vutte ,‘ bhante , tumhe attano aggasāvakasseva pakkhaṃ vahatha , na mayhan ’ ti mayi manopadosaṃ katvā apāye nibbatteyyā ’’ ti ñatvā ‘‘ sāriputtaṃ pakkosāpetvā imamatthaṃ pucchissāmī ’’ ti ekaṃ bhikkhuṃ āmantetvā evamāha .
Avāpuraṇaṃ ādāyāti kuñcikaṃ gahetvā .
Sīhanādan ti seṭṭhanādaṃ pamukhanādaṃ appaṭivattiyanādaṃ . Evaṃ dvīhi mahātherehi ārocito bhikkhusaṅgho rattiṭṭhānadivāṭṭhānāni pahāya satthu santikaṃ agamāsi .
Khīyanadhamman ti kathādhammaṃ .
So idhāti so anupaṭṭhitakāyānupassanāsatipaṭṭhāno bhikkhu evaṃ kareyya , mādiso kathaṃ evarūpaṃ karissati , bhanteti paṭhamaṃ sīhanādaṃ nadi .
Gūthagatan ti gūthameva . Sesesupi eseva nayo . Pathavīsamenāti akujjhanaṭṭhena pathaviyā samānena . Na hi pathavī ‘‘ mayi suciṃ nikkhipantī ’’ ti somanassaṃ karoti , na ‘‘ asuciṃ nikkhipantī ’’ ti domanassaṃ . Mayhampi evarūpaṃ cittanti dasseti .
Vipulenāti aparittena . Mahaggatenāti mahantabhāvaṃ gatena . Appamāṇenāti vaḍḍhitappamāṇena . AverenātiP4.172 akusalaverapuggalaverarahitena . Abyāpajjhenāti niddukkhena vigatadomanassena .
Rajoharaṇan ti rajasammajjanacoḷakaṃ , pādapuñchanti , tasseva nāmaṃ .
Kaḷopihatthoti pacchihattho ukkhalihattho vā . Nantakavāsīti antacchinnapilotikavasano .
Sūratoti sucisīlo soraccena samannāgato . Sudantoti suṭṭhu damathaṃ upagato . Suvinītoti suṭṭhu sikkhito . Na kañci hiṃsatīti visāṇādīsu gaṇhantampi piṭṭhiṃ parimajjantampi na kañci viheṭheti .
Usabhachinnavisāṇasamenāti usabhassa chinnavisāṇassa cittasadisena .
Aṭṭīyeyyāti aṭṭoV3.262 pīḷito bhaveyya . Harāyeyyāti lajjeyya . Jiguccheyyāti jigucchaṃ āpajjeyya .
Medakathālikan ti medakathālikā vuccati sūnakārakehi yūsanikkhamanatthāya tattha tattha katachiddā thālikā . Parihareyyāti maṃsassa pūretvāM3.264 ukkhipitvā gaccheyya . Chiddāvachiddan tiP4.173 parittamahantehi chiddehi samannāgataṃ . Uggharantan ti uparimukhehi chiddehi nikkhamamānayūsaṃ . Paggharantan ti adhomukhehi nikkhamamānayūsaṃ . Evamassa sakalasarīraṃ yūsamakkhitaṃ bhaveyya .
Chiddāvachiddan ti navahi vaṇamukhehi parittamahanta chiddaṃ . Evamettha aṭṭhamanavamehi dvīhi aṅgehi thero attano sarīre nicchandarāgataṃ kathesi .
Atha kho so bhikkhūti evaṃ therena navahi kāraṇehi sīhanāde nadite atha so bhikkhu .
Accayoti aparādho . Maṃ accagamāti maṃ atikkamma abhibhavitvā pavatto .
Patiggaṇhatūti khamatu . Āyatiṃ saṃvarāyāti anāgate saṃvaraṇatthāya , puna evarūpassa aparādhassa akaraṇatthāya .
Tagghāti ekaṃsena .
Yathādhammaṃ paṭikarosīti yathā dhammo ṭhito , tatheva karosi , khamāpesīti vuttaṃ hoti . Taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāmāti taṃ tava aparādhaṃ mayaṃ khamāma .
Vuddhihesā bhikkhu ariyassa vinayeti esā bhikkhu ariyassa vinaye buddhassa bhagavato sāsane vuḍḍhi nāma . Katamā ? Accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaritvā āyatiṃ saṃvarāpajjanā . Desanaṃ pana puggalādhiṭṭhānaṃ karonto yo accayaṃ accayatoP4.174 disvā yathādhammaṃ paṭikaroti , āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjatīti āha .
Phalatīti sace hi thero na khameyya , tassa bhikkhuno tattheva sattadhā muddhā phaleyya . Tasmā bhagavā evamāha .
Sace maṃ soti sace maṃ ayaṃ bhikkhu khamāhīti evaṃ vadati . Khamatu ca me soti ayampi cāyasmā mayhaṃ khamatūti evaṃ thero tassa accayaṃ paṭiggaṇhitvā sayampi taṃ satthu sammukhe khamāpesīti .