1. Sīhanādasuttavaṇṇanā
11. Dutiyassa paṭhame yena bhagavā tenupasaṅkamīti ‘‘ sace satthā cārikaṃ pakkamitukāmo assa
V3.261 , imasmiṃ kāle pakkameyya .
Handāhaṃ cārikaṃ gamanatthāya satthāraṃ āpucchāmī ’’ ti cintetvā bhikkhusaṅghaparivuto upasaṅkami .Āyasmā maṃ , bhanteti so kira bhikkhu theraṃ mahatā bhikkhuparivārena gacchantaṃ disvā ‘‘ ime bhikkhū tathāgataṃ pahāya sāriputtaṃ parivāretvā nikkhantā , gamanavicchedamassa karissāmī ’’ ti aṭṭhāne kopaṃ bandhitvā evamāha .
Tattha
P4.171 āsajjāti ghaṭṭetvā .
Appaṭinissajjāti akkhamāpetvā accayaṃ adesetvā .
Kismiṃ pana so kāraṇe āghātaṃ bandhīti ?
Therassa kira dasabalaṃ vanditvā uṭṭhāya gacchato cīvarakaṇṇo tassa sarīraṃ phusi , vāto paharītipi vadanti .
Ettakena āghātaṃ bandhitvā theraṃ mahatā parivārena gacchantaṃ disvā usūyamāno ‘‘ gamanavicchedamassa karissāmī ’’ ti evamāha .Ehi tvaṃ bhikkhūti satthā
M3.263 tassa bhikkhuno vacanaṃ sutvā ‘‘ na taṃ bhikkhu sāriputto paharīti vutte ,‘ bhante , tumhe attano aggasāvakasseva pakkhaṃ vahatha , na mayhan ’ ti mayi manopadosaṃ katvā apāye nibbatteyyā ’’ ti ñatvā ‘‘ sāriputtaṃ pakkosāpetvā imamatthaṃ pucchissāmī ’’ ti ekaṃ bhikkhuṃ āmantetvā evamāha .Avāpuraṇaṃ ādāyāti kuñcikaṃ gahetvā .
Sīhanādan ti seṭṭhanādaṃ pamukhanādaṃ appaṭivattiyanādaṃ .
Evaṃ dvīhi mahātherehi ārocito bhikkhusaṅgho rattiṭṭhānadivāṭṭhānāni pahāya satthu santikaṃ agamāsi .
Khīyanadhamman ti kathādhammaṃ .
So idhāti so anupaṭṭhitakāyānupassanāsatipaṭṭhāno bhikkhu evaṃ kareyya , mādiso kathaṃ evarūpaṃ karissati , bhanteti paṭhamaṃ sīhanādaṃ nadi .
Gūthagatan ti gūthameva .
Sesesupi eseva nayo .
Pathavīsamenāti akujjhanaṭṭhena pathaviyā samānena .
Na hi pathavī ‘‘ mayi suciṃ nikkhipantī ’’ ti somanassaṃ karoti , na ‘‘ asuciṃ nikkhipantī ’’ ti domanassaṃ .
Mayhampi evarūpaṃ cittanti dasseti .
Vipulenāti aparittena .
Mahaggatenāti mahantabhāvaṃ gatena .
Appamāṇenāti vaḍḍhitappamāṇena .
Averenāti
P4.172 akusalaverapuggalaverarahitena .
Abyāpajjhenāti niddukkhena vigatadomanassena .Rajoharaṇan ti rajasammajjanacoḷakaṃ , pādapuñchanti , tasseva nāmaṃ .
Kaḷopihatthoti pacchihattho ukkhalihattho vā .
Nantakavāsīti antacchinnapilotikavasano .
Sūratoti sucisīlo soraccena samannāgato .
Sudantoti suṭṭhu damathaṃ upagato .
Suvinītoti suṭṭhu sikkhito .
Na kañci hiṃsatīti visāṇādīsu gaṇhantampi piṭṭhiṃ parimajjantampi na kañci viheṭheti .
Usabhachinnavisāṇasamenāti usabhassa chinnavisāṇassa cittasadisena .
Aṭṭīyeyyāti aṭṭo
V3.262 pīḷito bhaveyya .
Harāyeyyāti lajjeyya .
Jiguccheyyāti jigucchaṃ āpajjeyya .Medakathālikan ti medakathālikā vuccati sūnakārakehi yūsanikkhamanatthāya tattha tattha katachiddā thālikā .
Parihareyyāti maṃsassa pūretvā
M3.264 ukkhipitvā gaccheyya .
Chiddāvachiddan tiP4.173 parittamahantehi chiddehi samannāgataṃ .
Uggharantan ti uparimukhehi chiddehi nikkhamamānayūsaṃ .
Paggharantan ti adhomukhehi nikkhamamānayūsaṃ .
Evamassa sakalasarīraṃ yūsamakkhitaṃ bhaveyya .Chiddāvachiddan ti navahi vaṇamukhehi parittamahanta chiddaṃ .
Evamettha aṭṭhamanavamehi dvīhi aṅgehi thero attano sarīre nicchandarāgataṃ kathesi .
Atha kho so bhikkhūti evaṃ therena navahi kāraṇehi sīhanāde nadite atha so bhikkhu .
Accayoti aparādho .
Maṃ accagamāti maṃ atikkamma abhibhavitvā pavatto .
Patiggaṇhatūti khamatu .
Āyatiṃ saṃvarāyāti anāgate saṃvaraṇatthāya , puna evarūpassa aparādhassa akaraṇatthāya .
Tagghāti ekaṃsena .
Yathādhammaṃ paṭikarosīti yathā dhammo ṭhito , tatheva karosi , khamāpesīti vuttaṃ hoti .
Taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāmāti taṃ tava aparādhaṃ mayaṃ khamāma .
Vuddhihesā bhikkhu ariyassa vinayeti esā bhikkhu ariyassa vinaye buddhassa bhagavato sāsane vuḍḍhi nāma .
Katamā ?
Accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaritvā āyatiṃ saṃvarāpajjanā .
Desanaṃ pana puggalādhiṭṭhānaṃ karonto yo accayaṃ accayato
P4.174 disvā yathādhammaṃ paṭikaroti , āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjatīti āha .Phalatīti sace hi thero na khameyya , tassa bhikkhuno tattheva sattadhā muddhā phaleyya .
Tasmā bhagavā evamāha .
Sace maṃ soti sace maṃ ayaṃ bhikkhu khamāhīti evaṃ vadati .
Khamatu ca me soti ayampi cāyasmā mayhaṃ khamatūti evaṃ thero tassa accayaṃ paṭiggaṇhitvā sayampi taṃ satthu sammukhe khamāpesīti .