1. Ekakamātikādivaṇṇanā
751. Idāni
P0.396M0.379V0.374 tadanantare ñāṇavibhaṅge ekavidhena ñāṇavatthūtiādinā nayena paṭhamaṃ ekavidhādīhi dasavidhapariyosānehi dasahi paricchedehi mātikaṃ ṭhapetvā nikkhittapadānukkamena niddeso kato .Tattha ekavidhenāti ekappakārena , ekakoṭṭhāsena vā .
Ñāṇavatthūti ettha pana ñāṇañca taṃ vatthu ca nānappakārānaṃ sampattīnanti ñāṇavatthu ;
okāsaṭṭhena ñāṇassa vatthūtipi ñāṇavatthu .
Idha pana purimenevatthena ñāṇavatthu veditabbaṃ .
Teneva ekavidhaparicchedāvasāne ‘‘ yāthāvakavatthuvibhāvanā paññā – evaṃ ekavidhena ñāṇavatthū ’’ ti vuttaṃ .
Pañca viññāṇāti cakkhuviññāṇādīni pañca .
Na hetūtiādīni heṭṭhā dhammasaṅgahaṭṭhakathāyaṃ ( dha . sa . aṭṭha .1.6) vuttanayeneva veditabbāni .
Saṅkhepato panettha yaṃ vattabbaṃ taṃ niddesavāre āvi bhavissati .
Yathā cettha , evaṃ dukamātikādipadesupi yaṃ vattabbaṃ taṃ tattheva āvi bhavissati .
Nikkhepaparicchedamattaṃ panettha evaṃ veditabbaṃ .
Ettha hi ‘‘ na hetu ahetukā ’’ tiādīhi tāva dhammasaṅgahamātikāvasena ,‘‘ aniccā jarābhibhūtā ’’ tiādīhi amātikāvasenāti saṅkhepato duvidhehi pabhedato aṭṭhasattatiyā padehi ekakamātikā nikkhittā .
Dukānurūpehi pana pañcatiṃsāya dukehi dukamātikā nikkhittā .
Tikānurūpehi ‘‘ cintāmayā paññā ’’ tiādīhi catūhi bāhirattikehi ,‘‘ vipākā paññā ’’ tiādīhi
V0.375 aniyamitapaññāvasena vuttehi cuddasahi mātikātikehi , vitakkattike paṭhamapadena niyamitapaññāvasena vuttehi terasahi , dutiyapadena niyamitapaññāvasena vuttehi sattahi , tatiyapadena niyamitapaññāvasena vuttehi dvādasahi , pītittike ca paṭhamapadena niyamitapaññāvasena vuttehi terasahi , tathā dutiyapadena , tatiyapadena niyamitapaññāvasena vuttehi dvādasahīti aṭṭhāsītiyā tikehi tikamātikā nikkhittā .Catukkamātikā
P0.397M0.380 pana ‘ kammassakatañāṇan ’ tiādīhi ekavīsatiyā catukkehi , pañcakamātikā dvīhi pañcakehi , chakkamātikā ekena chakkena , sattakamātikā ‘‘ sattasattati ñāṇavatthūnī ’’ ti evaṃ saṅkhepato vuttehi ekādasahi sattakehi , aṭṭhakamātikā ekena aṭṭhakena , navakamātikā ekena navakena .