Issues
Select Version
kusalavatī-ကုသလဝတီ
မြန်မာဘာသာ
Therīgāthā-aṭṭhakathā
Therīgāthā-aṭṭhakathā

8. Somātherīgāthāvaṇṇanā

Author: kusalavatī-ကုသလဝတီ @ IAPT

ယံ တံ ဣသီဟိ ပတ္တဗ္ဗန္တိအာဒိကာ- - - ဤသို့အစရှိသောဂါထာတို့သည်။ သောမာယ၊ သောမာမည်သော။ ထေရိယာ၊ ထေရီမ၏။ ဂါထာ၊ ဂါထာတို့တည်း။
အယမ္ပိ၊ ဤသောမာထေရီမသည်လည်း။ ပုရိမ‌ဗု‌ဒ္ဓေသု၊ ရှေးဘုရားရှင်တို့၌။ ကတာဓိကာရာ၊ ပြုအပ်ပြီးသော လွန်ကဲသော ကောင်းမှုရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ၊ ထိုထိုဘဝ၌။ ဝိဝဋ္ဋျုပနိဿယံ၊ ဝဋ်ဆင်းရဲမှကင်းသောနိဗ္ဗာန်၏ အားကြီးသောအကြောင်းဖြစ်သော။ ကုသလံ၊ ကုသိုလ်ကို။ ဥပစိနန္တီ၊ ဆည်းပူးအားထုတ်လျက်။ သိခိဿ၊ သိခီမည်တော်မူသော။ ဘဂဝတော၊ ၏။ ကာလေ၊ လက်ထက်တော်၌။ ခတ္တိယမဟာသာလကုလေ၊ များသောဥစ္စာနှစ်ရှိသော မင်းမျိုး၌။ နိဗ္ဗတ္တိတွာ၊ ဖြစ်၍။ ဝိညုတံ၊ သိနားလည်သူ၏အဖြစ်သို့။ ပတွာ၊ ရောက်လတ်သော်။ အရုဏရညော၊ အရုဏမင်း၏။ အဂ္ဂမဟေသီ၊ မိဖုရားခေါင်းကြီးသည်။ အဟောသိ၊ ဖြစ်ပြီ။ ဣတိ၊ ဤသို့အစရှိသော။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော။ အတီတဝတ္ထု၊ အတိတ်ဝတ္ထုသည်။ အဘယတ္ထေရိယာ၊ အဘယာထေရီမ၏။ ဝတ္ထုသဒိသံ၊ ဝတ္ထုနှင့်တူ၏။
ပစ္စုပ္ပန္နဝတ္ထု ပန၊ ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထုသည်ကား။ အယံ ထေရီ၊ ဤသောမာထေရီမသည်။ တတ္ထ ဒေဝမနုဿေသု၊ ထိုထို နတ်ပြည် လူပြည်တို့၌။ သံသရန္တီ၊ ကျင်လည်လျက်။ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ၊ ဤ‌ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားပွင့်တော်မူရာ၌။ ရာဇဂ‌ဟေ၊ ရာဇဂြိုဟ်မြို့၌။ ဗိမ္ပိသာရဿ၊ ဗိမ္ဗိသာရမည်သော။ ရညော၊ မင်း၏။ ပုရောဟိတဿ၊ ပုရောဟိတ်ပုဏ္ဏား၏။ ဓိတာ၊ သမီးသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဖြစ်ပြီ။
တဿ၊ ထိုပုဏ္ဏေးမလေးအား။ သောမာတိ နာမံ၊ သောမာဟူသာ အမည်သည်။ အဟောသိ၊ ဖြစ်ပြီ။
သာ၊ ထိုပုဏ္ဏေးမလေးသောမာသည်။ ဝိညုတံ၊ သိနားလည်သူ၏ အဖြစ်သို့။ ပတ္တာ၊ ရောက်လတ်သော်။ သတ္ထု၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ ရာဇဂဟပဝေသနေ၊ ရာဇဂြိုဟ်မြို့သို့ဝင်‌ရာအခါ၌။ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓါ၊ ရအပ်သော သဒ္ဓါတရားရှိသော။ ဥပါသိကာ၊ ဥပါကာမသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ အပရဘာဂေ၊ နောက်အဖို့၌။ သဥ္ဇာတသံဝေဂါ၊ ကောင်းစွာဖြစ်သော သံဝေဂရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ ဘိက္ခုနီသု၊ ဘိက္ခုနီတို့၌၌။ ပဗ္ဗဇိတွာ၊ ရဟန်းပြု၍။ ကတပုဗ္ဗကိစ္စာ၊ ပြုအပ်ပြီးသောပုဗ္ဗကိစ္စရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ ဝိပဿနာယ၊ ဝိပဿနာဖြင့်။ ကမ္မံ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်မှုကို။ ကရောန္တီ၊ ပြုလတ်သော်။ န စိရဿေဝ၊ မကြာမြင့်မီသာလျှင်။ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ၊ ပဋိသမ္ဘိဒါတို့နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ အရဟတ္တံ၊ သို့။ ပါပုဏိ၊ ရောက်ပြီ။
တေန၊ ထို့ကြောင့်။ **အပဒါနေ**၊ ၌။
"နဂရေ အရုဏဝတိယာ။ ပ ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန"န္တိ - - - ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။ "အရုဏဝတိ၊ သော။ နဂရေ၊ မြို့၌။ အရုဏော နာမ၊ အရုဏမည်သော။ ခတ္တိယော၊ မင်းသည်။ အာသိ၊ ဖြစ်ပြီ။ အဟံ၊ သည်။ တဿ ရညော၊ ထိုမင်း၏။ ဘရိယာ၊ မိဖုရားသည်။ အဟုံ၊ ဖြစ်ပြီ။ အဟံ၊ သည်။ ဝါရိတံ၊ တားမြစ်ဖွယ်ကို။ ဝါရယာမိ၊ တားမြစ်၏။
ယာဝတာ ။ ပ ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန" န္တိ။
သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသည်။ အဘယတ္ထေရိယာ၊ အဘယာထေရီမ၏။ အပဒါနသဒိသံ၊ အပဒါန်နှင့်တူ၏။
ပန၊ ဆက်။ အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ပတွာ၊ ရောက်ပြီး၍။ ဝိမုတ္တိသုခေန၊ အရဟတ္တဖိုလ် ချမ်းသာဖြင့်။ သာဝတ္ထိယံ၊ သာဝတ္ထိပြည်၌။ ဝိဟရန္တီ၊ နေစဉ်။ ဧကဒိဝသံ၊ တစ်နေ့သ၌။ ဒိဝါဝိဟာရတ္ထာယ၊ နေ့အခါ၌နေခြင်းအကျိုးငှါ။ အန္ဓဝနံ၊ (မှောင်မိုက်‌သော) တောအုပ်ထဲသို့။ ပဝိသိတွာ၊ ဝင်၍။ အညတရသ္မိံ၊ တစ်ပင်သော။ ရုက္ခမူလေ၊ သစ်ပင်ရင်း၌။ နိသီဒိ၊ ထိုင်ပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။ နံ၊ ထိုသောမထေရီမကို။ ဝိဝေကတော၊ ဆိတ်ငြိမ်ရာဝိဝေကမှ။ (ဝါ) ဖလသမာပတ်မှ။ ဝိစ္ဆေဒေတုကာ‌မော၊ ဖြတ်တောက်ခြင်းငှါ အလိုရှိသော။ မာရော၊ မာရ်နတ်သည်။ အဒိဿမာနရူပေါ၊ မထင်ရှားသောအသွင်ရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ ဥပဂန္တွာ၊ ချဉ်းကပ်၍။ အာကာသေ၊ ကောင်းကင်၌။ ဌတွာ၊ တည်၍။
"ယံ တံ ဣသီဟိ ပတ္တဗ္ဗံ ။ ပ ။ သက္ကာ ပပ္ပေါတုမိတ္ထိယာ"တိ - - - ဟူသော။ ဣမံ ဂါထံ၊ ကို။ အာဟ၊ ပြောပြီ။ "သောမေ၊ သောမာမည်သောထေရီမ။ ဣသီဟိ၊ ဘုရားအစရှိသော ပညာရှိတို့သည်။ ပတ္တဗ္ဗံ၊ ရောက်အပ်သော။ ဒုရဘိသမ္ဘဝံ၊ သူတစ်ပါးတို့သည်ဖြစ်စေနိုင်ခဲသော။ (ဝါ) ရနိုင်ခဲသော။ ယံ တံ ဌာနံ၊ အကြင်အရဟတ္တဖိုလ်သည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏)။ တံ ဌာနံ၊ ထိုအရဟတ္တဖိုလ်ကို။ ဒွင်္ဂုလပညာယ ၁။ ဒွင်္ဂုလပညာယ- နှင့် ပက်သတ်၍ အဋ္ဌကထာဆရာအဖွင့်သည် မှတ်သားစရာကောင်းပါသည်၊ သို့သော် ဒွင်္ဂုလပညာယ- ဟူသည် မာရ်နတ်က မိန်းမများကိုနှိမ်ချလို၍ ‌ပြောသောစကားသည်၊ မိန်းမများသည် ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေး အဆင့်မမီိ၊ (လက်နှစ်သစ်လောက်ကဲ့သို့) အနည်းငယ်မျှလောက်သာဉာဏ်ပညာရှိသည်- ဟု မာရ်နတ်ဆိုလိုခြင်းလည်းဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ၊ လက်နှစ်သစ်မျှလောက်သော ပညာရှိသော။ (ဝါ) ယုတ်လျော့သေးသိမ်သော ပညာရှိသော။(ဝါ) နည်းသောပညာရှိသော။ ဣတ္ထိယာ၊ သင်ကဲ့သို့သော မိန်းမသားသည်။ ပပ္ပေါတုံ၊ ရောက်ခြင်းငှါ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။"
တဿ၊ ထိုဂါထာ၏။ အတ္ထော၊ အနက်ကား။ သီလက္ခန္ဓာဒီနံ၊ သီလက္ခန္ဓစသည်တို့ကို။ ဧသနဋ္ဌေန၊ ရှာမှီးခြင်းဟူသောအနက်ကြောင့်။ "ဣသီ"တိ၊ ဣသိဟူ၍။ လဒ္ဓနာမေဟိ၊ ရအပ်သော အမည်ရှိကုန်သော။ ဗုဒ္ဓါဒီဟိ၊ ဘုရားအစရှိကုန်သော။ မဟာပညေဟိ၊ ပညာရှိတို့သည်။ ပတ္တဗ္ဗံ၊ ရောက်အပ်၏။ (ဝါ) ရောက်အပ်သော။ (ယံတံ ဌာနံ၊ ၌စပ်)။ ပန၊ အဖို့တစ်ပါးကား။ တံ၊ ထိုအရဟတ္တဖိုလ်တည်းဟူသော လွန်မြောက်သောသက်သာရာကို။ အညေဟိ၊ တစ်ပါးသူတို့သည်။ **ဒုရဘိသမ္ဘဝံ**၊ ဖြစ်စေနိုင်ခဲ၏။ ဒုန္နိပ္ဖါဒနီယံ၊ ခဲယဉ်းသဖြင့် ပြီးစေအပ်၏။ (ဝါ) ပြီးစေနိုင်ခဲ၏။
အရဟတ္တသင်္ခါတံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဟုဆိုအပ်သော။ ယံ တံ ပရမဿသဋ္ဌာနံ၊ အကြင်လွန်မြတ်သော သက်သာရာသည်။ (အတ္ထိ)။ တံ၊ ထိုအရဟတ္တဖိုလ်တည်းဟူသော လွန်မြောက်သောသက်သာရာကို။ ဒွင်္ဂုလပညာယ၊ လက်နှစ်သစ်မျှလောက်သော ပညာရှိသော။ ဣတ္ထိယာ၊ သင်ကဲ့သို့သော မိန်းမသားအား။ (ဝါ) သည်။ ပါပုဏိတုံ၊ ရောက်ခြင်းငှါ။ (ဝါ) ရခြင်းငှါ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။ ဟိ၊ ချဲ့ဦးအံ့။ (တစ်နည်း) ဟိ ယသ္မာ၊ အကြင်ကြောင့်။
ဣတ္ထိယော၊ မိန်းမတို့သည်။ သတ္တဋ္ဌဝဿကာလတော၊ ခုနစ်နှစ် ရှစ်နှစ်အရွယ်မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ သဗ္ဗကာလံ၊ အခါခပ်သိမ်း။ ဩဒနံ၊ ထမင်းကို။ ပစန္တိယော၊ ချက်ကုန်လတ်သော်။ ပက္ကုထိတေ၊ ကျိုက်ကျိုက်ဆူသော။ ဥဒကေ၊ ရေ၌။ တဏ္ဍုလေ၊ ဆန်တို့ကို။ ပက္ခိပိတွာ၊ ထည့်၍။ **(နှာ- ၆၉)**"ဧတ္တာဝတာ၊ ဤမျှလောက်ဖြင့်။ ဩဒနံ၊ ထမင်းသည်။ ပက္ကံ၊ ကျက်ပြီ။" ဣတိ၊ ဤသို့။ န ဇာနန္တိ၊ မသိကြကုန်။ ပန၊ အနွယကား။ ပက္ကုထိယမာနေ၊ ရေဆူပွက်လတ်သော်။ တဏ္ဍုလေ၊ ဆန်တို့ကို။ ဒဗ္ဗိယာ၊ ယောက်မဖြင့်။ ဥဒ္ဓရိတွာ၊ ဆယ်၍။ ဒွီဟိ၊ နှစ်ချောင်းကုန်သော။ အင်္ဂုလီဟိ၊ လက်ချောင်းတို့ဖြင့်။ ပီဠေတွာ၊ ဖြစ်ညှစ်၍။ (ဝါ) ဖြစ်ညှစ်မှသာ။ ဇာနန္တိ၊ ကျက်မကျက်ကို သိကြကုန်၏။ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ ဒွင်္ဂုလပညာယာတိ ၁။ အဋ္ဌကထာစာမူ၌ ဒွင်္ဂုလိပညာယ- ဟု ရှိနေသည်။ ၊ ဒွင်္ဂုလပညာယ ဟူ၍။ ဝုတ္တာ၊ ဆိုအပ်ပြီ။
တံ၊ ထိုစကားကို။ သုတွာ၊ ကြားရလတ်သော်။ ထေရီ၊ သောမာထေရီမသည်။ မာရံ၊ မာရ်နတ်ကို။ အပသာဒေန္တီ၊ ခြိမ်းခြောက်လိုသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။
"ဣတ္ထိဘာဝေါ နော ကိံ ကယိရာ ။ ပ ။ နိဟတော တွမသိ အန္တကာ"တိ၊ ဟူကုန်သော။ ဒွေ၊ ကုန်သော။ ဣတရာ ဂါထာ၊ အခြားဂါထာတို့ကို။ အဘာသိ၊ ပြောကြားပြီ။
သမ္မာ၊ ကောင်းစွာ။ ဓမ္မံ၊ သစ္စာလေးပါးတရားကို။ ဝိပဿတော၊ ရှုမြင်နိုင်သူ ယောက်ျားမိန်းမဟူသမျှအား။ စိတ္တမှိ၊ စိတ်သည်။ သုသမာဟိတေ၊ အရဟတ္တမဂ်သမာဓိဖြင့်ကောင်းစွာတည်ကြည်လတ်သော်။ ဉာဏမှိ၊ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်သည်။ ဝတ္တမာနမှိ၊ ဖြစ်ပေါ်လတ်သော်။ (ဝါ) စိတ္တမှိ သုသမာဟိတေဉာဏမှိ ဝတ္တမာနမှိ= အရဟတ္တမဂ်ဆိုက်လတ်သော်။ ဣတ္ထိဘာဝေါ၊ မိန်းမ၏အဖြစ်သည်။ (ဝါ) မိန်းမဖြစ်နေခြင်းသည်။ နော၊ ငါတို့အား။ ကိံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်မရအောင် တားဆီးနိုင်သည့် အဘယ်အဆီးအတားကို။ ကယိရာ၊ ပြုနိုင်ရာအံံ့နည်း။ န ကရောတိ ဧဝ၊ မပြုနိုင်သည်သာတည်း။
(မယာ၊ သည်)။ သဗ္ဗတ္ထ၊ ခပ်သိမ်းသောအာရုံတို့၌။ နန္ဒီ၊ နှစ်သက််ခြင်းတဏှာကို။ ဝိဟတာ၊ ပယ်ဖျောက်အပ်ပြီ။ တမောက္ခန္ဓော၊ မောဟအစုကို။ ပဒါလိကော၊ ဖောက်ခွဲအပ်ပြီ။
ပါပိမ၊ မာရ်နတ်ယုတ်။ တွံ၊ သင်သည်။ မံ၊ ငါ့ကို။ ဧဝံ၊ ဤသို့ တဏှာ, အဝိဇ္ဇာကို ပယ်ပြီးသောသူဟူ၍။ ဇာနာဟိ၊ သိလော့။ အန္တက၊ ဟယ်မာရ်နတ်ယုတ်။ တွံ၊ သင့်ကို။ နိဟတော၊ ရှုံးစေအပ်သည်။ (တစ်နည်း) တွံ၊ သည်။ နိဟတော၊ ငါမှရှုံးခြင်းသို့ ရောက်သူသည်။ အသိ၊ ဖြစ်၏။"
တတ္ထ၊ ထိုဂါထာတို့၌။ ဣတ္ထိဘာဝေါ နော ကိံ ကယိရာတိ - - - ကား။ မာတုဂါမဘာဝေါ၊ မိန်းမ၏အဖြစ်သည်။ အမှာကံ၊ ငါတို့အား။ ကိံ၊ အဘယ်သို့သောအဆီးအတားကို။ ကရေယျ၊ ပြုနည်းအံ့နည်း။ အရဟတ္တပ္ပတ္တိယာ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်ခြင်းငှါ။ ကီဒိသံ၊ အဘယ်သို့သဘောရှိသော။ ဝိဗန္ဓံ၊ အဆီးအတားကို။ ဥပ္ပါဒေယျ၊ ဖြစ်စေနိုင်ရာအံ့နည်း။
စိတ္တမှိ သုသမာဟိတေတိ - - - ကား။ စိတ္တေ၊ စိတ်သည်။ အဂ္ဂမဂ္ဂသမာဓိနာ၊ အရဟတ္တမာဂ်သမာဓိဖြင့်။ သုဋ္ဌု၊ ကောင်းစွာ။ သမာဟိတေ၊ တည်ကြည်လတ်သော်။
ဉာဏမှိ ဝတ္တမာနမှီတိ ၁။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊ ၁၇၄-၌ ဉာဏမှိ ဝတ္တမာနမှီတိ ဖလသမာပတ္တိဉာ‌‌ဏေ ပဝတ္တမာနေ- ဟု တစ်မျိုးဖွင့်သည်ကိုတွေ့ရသည်။- - - ကား။ တတော၊ ထိုသမာဓိကြောင့်။ အရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏေ၊ အရဟတ္တမဂ် ဉာဏ်သည်။ ပဝတ္တမာနေ၊ ဖြစ်လတ်သော်.
သမ္မာ ဓမ္မံ ဝိပဿတောတိ- - - ကား။ စတုသစ္စဓမ္မံ၊ သစ္စာလေးပါးတရားကို။ ပရိညာဒိဝိဓိနာ၊ ပိုင်ခြား၍သိခြင်းအစရှိသော အစီအရင်ဖြင့်။ သမ္မဒေဝ၊ ကောင်းစွာသာလျှင်။ ပဿတော၊ ရှုမြင်နိုင်သူ ယောက်ျားမိန်းမဟူသမျှအား။
ဟိ၊ ဆက်၍ဆိုဦးအံ့။ ဧတ္ထ၊ ဤဂါထာ၌။ အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတံ့ကား။ သင်္ခေပေါ၊ အကျဉ်းချုပ်တည်း။ ပါပိမ၊ မာရ်နတ်ယုတ်။ ဣတ္ထီ ဝါ၊ မိန်းမသည်မူလည်း။ ဟောတု၊ ဖြစ်စေ။ ပုရိသောဝါ၊ ယောကျ်ားသည်မူလည်း။ ဟောတု၊ ဖြစ်စေ။ အဂ္ဂမဂ္ဂေ၊ အရဟတ္တမဂ်ကို။ အဓိကတေ၊ ရအပ်သော်။ အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သည်။ ဟတ္ထဂတမေဝ၊ လက်၌ ရောက်သည်သာတည်း။ ဣတိ၊ ဤကား အကျဉ်းချုပ်တည်း။
ဣဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ တဿ၊ ထိုမာရ်နတ်အား။ အတ္တနာ၊ မိမိသည်။ အဓိဂတဘာဝံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရအပ်သည်၏အဖြစ်ကို။ ဥဇုကမေဝ၊ ဖြောင့်ဖြောင့်သာလျှင်။ ဒဿေန္တီ၊ ပြလိုသည်။ (ဟုတွာ)။ "**သဗ္ဗတ္ထ ဝိဟတာ နန္ဒီ**" တိ ဂါထံ၊ "သဗ္ဗတ္ထဝိဟတာနန္ဒီ"အစရှိသောဂါထာကို။ အာဟ၊ ရွတ်ဆိုပြောကြားပြိီ။
သာ၊ ထိုဂါထာသည်။ ဝုတ္တတ္ထာယေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသောအနက်ရှိသည်သာ။
သောမာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
တိကနိပါတဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။