110. PārijaññapattassātiV1.223 parihāyatīti parijāni , issariyabhogādi , tassa bhāvo pārijaññaṃ , issariyabhogādikkhayo , taṃ pattoti pārijaññapatto , tassa .‘‘ Pārijuññapattassā ’’ tipi ukārena saha pāṭho atthi .
Khīṇakolaññoti ettha kule jātā kolaññā , ṇyapaccayo , nakārāgamo .Khīṇā kolaññā assāti khīṇakolaññotiM0.259 vacanatthaṃ dassento āha ‘‘ mātipakkhapitipakkhato ’’ tiādi .Tattha mātipakkhapitipakkhatoti mātuyā pakkho mātipakkho , pituno pakkho pitipakkho , mātipakkho ca pitipakkho ca mātipakkhapitipakkhā .
110. TheyyasaṃvāsakavatthumhiM2.120 kolaññāti kule jātā , tattha vā viditā ñātā pasiddhā , taṃ vā jānanti kolaññāti ñātakānaṃ nāmaṃ .
110. Theyyasaṃvāsakavatthumhi kolaññāti mātuvaṃse pituvaṃse ca jātā mātāpituppabhutisabbañātayo .
Phātiṃ kātun ti ettha phā-dhātu vaḍḍhanatthoti āha ‘‘ vaḍḍhetun ’’ ti .
‘‘ Pucchiyamāno ’’ ti iminā anuyuñjiyamānoti ettha anutyūpasaggavasena yujasaddo pucchanatthoti dasseti .
Theyyāya saṃvāso etassāti theyyasaṃvāsako .So ca na saṃvāsamattasseva thenako idhādhippeto , atha kho liṅgassa tadubhayassa ca thenakopīti āha ‘‘ tayo theyyasaṃvāsakā ’’ tiādi .
Theyyāya liṅgaggahaṇamattampi idha saṃvāso evāti āha ‘‘ tayo theyyasaṃvāsakā ’’ ti .
110. TheyyasaṃvāsakotiM0.430 ettha kiñcāpi byañjanatthavasena saṃvāsatthenakova theyyasaṃvāsakoti paññāyati , atha kho tayo theyyasaṃvāsakā .Saṃvāsoti cettha na ekakammādiko saṃvāso , kintu bhikkhuvassagaṇanādiko kiriyabhedo idha saṃvāso nāma .Imañhi sakkā theyyāya kātuṃ , netaranti aṭṭhakathāya adhippāyo .
Theyyasaṃvāsakoti thenanaṃ theyyaṃ nakārassa yakāraṃ katvā , theyyāya saṃvāsako imassāti theyyasaṃvāsako .Ettha ca na kevalaṃ vassagaṇanādikoyeva saṃvāso nāma hoti , atha kho theyyāya liṅgagahaṇampi saṃvāsoyeva nāma .Tasmā tassa tividhabhāvaṃ dassento āha ‘‘ tayo ’’ tiādi .
Na yathāvuḍḍhaṃ vandanan ti bhikkhūnaṃ , sāmaṇerānaṃ vā vandanaṃ na sādiyati .
Na yathāvuḍḍhaṃ vandanaṃ sādiyatīti yathāvuḍḍhaṃ bhikkhūnaṃ vā sāmaṇerānaṃ vā vandanaṃ na sādiyati .
Tattha liṅgaṃ thenetīti liṅgathenako , eseva nayo itaresupi .Tamatthaṃ vitthārento āha ‘‘ tatthā ’’ tiādi .Tattha yoti theyyasaṃvāsako .Liṅgamattassevāti ettha mattasaddena saṃvāsādayo nivatteti .
Videsaṃ gantvā pabbajitehi pucchite ‘‘ dasavasso ’’ tiādiṃ bhaṇantassa doso .Gihīnaṃ vutte doso natthīti keci .Rājabhayādīhi gahitaliṅgānaṃ ‘‘ gihī maṃ samaṇoti jānātū ’’ ti vañcanacitte satipi bhikkhūnaṃ vañcetukāmatāya , tehi saṃvasitukāmatāya ca abhāvā doso na jāto .
Videsan ti attano desato viyogaṃ desaṃ .Visaddo hettha viyogatthavācako .Atha vā vi dūraṃ desaṃ .Visaddo hettha dūratthavācako .Musāti abhūtatthe dutiyantanipāto , abhūtaṃ vacananti attho .Paṭibāhatīti aññe nivāreti .Saṃvāsathenako nāmāti ettha ko saṃvāso nāma , nanu ekakammādikoti āha ‘‘ bhikkhuvassagaṇanādiko ’’ tiādi .
Yathāvuḍḍhaṃ vandanan ti attanā musāvādena dassitavassakkamena bhikkhūnaṃ vandanaṃ sādiyati , daharasāmaṇero pana vuḍḍhasāmaṇerānaṃ , daharabhikkhu ca vuḍḍhānaṃ vandanaṃ sādiyantopi theyyasaṃvāsako na hoti .
Yathāvuḍḍhaṃ vandanaṃ sādiyatīti attanā musāvādaṃ katvā dassitavassānurūpaṃ yathāvuḍḍhaṃ vandanaṃ sādiyati .
Bhikkhuvassagaṇanādikoti iminā na ekakammādikova idha saṃvāso nāmāti dasseti .
Bhikkhuvassagaṇanādikoti ādisaddena yathāvuḍḍhaṃ vandanasādiyanaṃ āsanapaṭibāhanaṃ uposathapavāraṇādīsu sandissananti imāni saṅgaṇhāti .‘‘ Kiriyabhedo ’’ ti iminā saṃ ekato vasiyati anenāti saṃvāsoti vacanatthena kiriyabhedo saṃvāso nāmāti dasseti .
Imasmiṃ attheti saṃvāsatthenakatthe .
Imasmiṃ attheti imasmiṃ vatthumhi , imasmiṃ ṭhāneti attho .Iminā pārājikādiṭṭhāne pana ekakammādiko saṃvāso nāmāti dasseti .
‘‘ Bhikkhuvassānī ’’ ti idaṃ saṃvāsatthenake vuttapāṭhavasena vuttaṃ , sayameva pana pabbajitvā sāmaṇeravassāni gaṇentopi ubhayatthenako eva .Na kevalañca purisova , itthīpi bhikkhunīsu evaṃ paṭipajjati , theyyasaṃvāsikāva .Ādikammikāpi cettha na muccanti , upasampannesu eva paññattāpattiṃ paṭicca ādikammikā vuttā , tenevettha ādikammikopi na mutto .
‘‘ LiṅgassaM0.260 ceva saṃvāsassa cā ’’ ti iminā ubhayathenakoti ettha ubhayasarūpaṃ dasseti .
EtthātiV1.224 theyyasaṃvāsakaṭṭhāne .
Tatrāti tāsu gāthāsu .Idhāti imasmiṃ sāsane .Evan ti liṅge gahiyamāne .
Tasmin ti jane .Anosaritvāvāti anokkamitvāva .
Liṅgaṃ apanetvāti sayaṃ gahitaṃ samaṇaliṅgaṃ vināsetvā .
Pabbajitālayan ti pabbajitachāyaṃ .Pubbeti saṃvāsathenake .
Sabbapāsaṇḍiyabhattānīti sabbāni pāsaṇḍaṃ uddissa dinnāni bhattāni .
Sabbapāsaṇḍiyabhattānīti sabbasāmayikānaṃ sādhāraṇaṃ katvā paññattabhattāni , idañca bhikkhūnaññeva niyamitabhattagahaṇe saṃvāsopi sambhaveyyāti sabbasādhāraṇabhattaṃ vuttaṃ .Saṃvāsaṃ pana asādiyitvā abhikkhukavihārādīsu vihārabhattādīni bhuñjantopi theyyasaṃvāsako na hoti eva .
‘‘ Sabbapāsaṇḍiyabhattānīti vihāraṃ āgantvā saṅghikaṃ gaṇhantassa saṃvāsaṃ pariharituṃ dukkaraṃ , tasmā vuttan ’’ ti ca likhitaṃ .‘‘ Sūpasampanno ’’ ti vuttattā gahaṭṭhampi sace upasampādenti , sūpasampannoti āpannaṃ ,‘‘ anupasampannakāleyevā ’’ ti iminā sace upasampannakāle suṇāti , sūpasampanno eva anārocentopīti dasseti .
Sabbapāsaṇḍiyabhattāni bhuñjantoti ca iminā avūpasantatayenapi saṃvāsaṃ asādiyanteneva vasitabbanti dīpeti .Teneva tīsupi gaṇṭhipadesu vuttaṃ ‘‘ yasmā vihāraṃ āgantvā saṅghikaṃ gaṇhantassa saṃvāsaṃ pariharituṃ dukkaraṃ , tasmā sabbapāsaṇḍiyabhattāni bhuñjantoti idaṃ vuttan ’’ ti , tasmā rājabhayādīhi gahitaliṅgatāyevettha suddhacittatāti gahetabbaṃ .
Sabbapāsaṇḍiyabhattānīti sabbasāmayikānaṃ sādhāraṇaṃ katvā vīthicatukkādīsu ṭhapetvā dātabbabhattāni .
Satte vahatīti sattavāho .
Viramitabbanti veraṃ , taṃ pavattetīti veriko .
Kāyaparihāriyānīti kāyena pariharitabbāni .
Kāyena pariharitabbānīti kāyaparihāriyāni .
Tan ti tuvaṃ .
Abbhuggacchantīti abhimukhaṃ gacchanti .
Hīnāyāvattabhāvan ti hīnāya gihibhāvāya āvattabhāvaṃ .
Uppabbajitvāti pabbajaviyogaṃ katvā .
Kammantānuṭṭhānenāti kasigorakkhādikammakaraṇena .
Kammantānuṭṭhānenāti kasiādikammakaraṇena .Pattacīvaraṃ ādāyāti bhikkhuliṅgavesena sarīrena dhāretvā .
Tadeva pattacīvaraṃ ādāya vihāraṃ gacchatīti cīvarāni nivāsanapārupanavasena ādāya pattañca aṃsakūṭe laggetvā vihāraṃ gacchati .
Tamatthan ti uppabbajitasaṅkhātamatthaṃ .
Assāti mahāsāmaṇerassa .
Mahanto vāti ettha vā saddo garahattho .Pageva daharoti dasseti .Abyatto hotīti yojanā .Soti sāmaṇero .
VacchagorakkhādīnītiM0.261 ettha vacchoti taruṇagoṇo .So hi mātusantike vasatīti vaccho .Mātuyā viyogakāle vā vassatīti vacchoti vuccati .Iminā dammagavajaraggavāpi sāmaññato gahitā .Go vuccati khettabhūmi .Vaccho ca go ca vacchagavā , tesaṃ rakkhanaṃ vacchagorakkho , so ādi yesaṃ kasikammādīnanti vacchagorakkhādīni .‘‘ Sūpasampanno ’’ ti imināV1.225 gahaṭṭhampi sace upasampādeti , sūpasampannoti dasseti .
Nāpi sayaṃ jānātīti ‘‘ yo evaṃ pabbajati , so theyyasaṃvāsako nāma hotī ’’ ti vā ‘‘ evaṃ kātuṃ na labhatī ’’ ti vā ‘‘ evaṃ pabbajito samaṇo na hotī ’’ ti vā na jānāti .Yo evaṃ pabbajati , so theyyasaṃvāsako nāma hotīti idaṃ pana nidassanamattaṃ .
‘‘ Yo evaṃ pabbajati , so theyyasaṃvāsako nāma hotī ’’ ti idaṃ nidassanamattaṃ ,‘‘ theyyasaṃvāsako ’’ ti pana nāmaṃ ajānantopi ‘‘ evaṃ kātuṃ na vaṭṭatī ’’ ti vā ‘‘ evaṃ karonto samaṇo nāma na hotī ’’ ti vā ‘‘ yadi ārocessāmi , chaḍḍessanti man ’’ ti vā ‘‘ yena kenaci pabbajjā me na ruhatī ’’ ti jānāti , theyyasaṃvāsako hoti .Yo pana paṭhamaṃ ‘‘ pabbajjā evaṃ me gahitā ’’ tisaññī kevalaṃ antarā attano setavatthanivāsanādivippakāraṃ pakāsetuṃ lajjanto na katheti , so theyyasaṃvāsako na hoti .
Anupasampannakāleyevāti sāmaṇerakāleyeva .
Anupasampannakāleyevāti iminā upasampannakāle sutvā sacepi nāroceti , theyyasaṃvāsako na hotīti dīpeti .
Anupasampannakāleyevāti ettha avadhāraṇena upasampannakāle theyyasaṃvāsakalakkhaṇaṃ ñatvā vañcanāyapi nāroceti , theyyasaṃvāsako na hotīti dīpeti .So parisuddhacittena gahitaliṅgattā liṅgatthenako na hoti , laddhūpasampadattā tadanuguṇasseva saṃvāsassa sāditattā saṃvāsatthenakopi na hoti .Anupasampanno pana liṅgatthenako hoti , saṃvāsārahassa liṅgassa gahitattā saṃvāsasādiyanamattena saṃvāsatthenako hoti .
Vinayavinicchayeti vinaye vuttassa theyyasaṃvāsakassa vinicchaye .Theyyasaṃvāsako hoti liṅgassa apanītattā .
Sikkhaṃ appaccakkhāya … pe … theyyasaṃvāsako na hotīti idaṃ bhikkhūhi dinnaliṅgassa apariccattattā na liṅgathenako hoti , liṅgānurūpassa saṃvāsassa sāditattā nāpi saṃvāsathenako hotīti vuttaṃ .
Saliṅge ṭhitoti saliṅgabhāve ṭhito .
Theyyasaṃvāsako na hoti saliṅge ṭhitattā .
Theyyasaṃvāsako na hotīti bhikkhūhi dinnaliṅgassa apariccattattā liṅgatthenako na hoti , bhikkhupaṭiññāya apariccattattā saṃvāsatthenako na hotīti .Yaṃ pana mātikāṭṭhakathāyaṃ ‘‘ liṅgānurūpassa saṃvāsassa sāditattā na saṃvāsatthenako ’’ ti ( kaṅkhā . aṭṭha . paṭhamapārājikavaṇṇanā ) kāraṇaṃ vuttaṃ , tampi idameva kāraṇaṃ sandhāya vuttaṃ .ItarathāM2.122V2.117 sāmaṇerassapi bhikkhuvassagaṇanādīsu liṅgānurūpasaṃvāso eva sāditoti saṃvāsatthenakatā na siyā bhikkhūhi dinnaliṅgassa ubhinnampi sādhāraṇattā .Yathā cettha bhikkhu , evaṃ sāmaṇeropi pārājikaṃ samāpanno sāmaṇerapaṭiññāya apariccattattā saṃvāsatthenako na hotīti veditabbo .
Andhakaṭṭhakathāyaṃ , porāṇagaṇṭhipadesu ca dussīlabhikkhuV0.394 ‘‘ theyyasaṃvāsako ’’ ti vutto ‘‘ theyyāya vo , bhikkhave , raṭṭhapiṇḍo bhutto ’’ ti ( pārā .195) iminā kira pariyāyenāti veditabbaṃ .Tenevāha ‘‘ taṃ na gahetabban ’’ ti .
Eko bhikkhu kāsāye saussāhova odātaṃ nivāsetvāti etthāpi idameva kāraṇaṃV3.235 daṭṭhabbaṃ .
Ayampi theyyasaṃvāsako na hoti kāsāye saussāhattā .
Theyyasaṃvāsako hoti kāsāye dhurassa nikkhittattā .
Parato sāmaṇero saliṅge ṭhitotiādinā sāmaṇerassa vuttavidhānesupi atheyyasaṃvāsakapakkhe ayameva nayo .
Theyyasaṃvāsako na hoti saliṅge ṭhitattā .
Neva theyyasaṃvāsako hoti kāsāye saussāhattā .
Methunasevanādīhītiādisaddena pāṇātipātādayo saṅgaṇhāti .Theyyasaṃvāsako hoti kāsāye dhurassa nikkhittattā .
Ovaṭṭikan ti adhovaṭṭena karaṇaṃ .Rakkhati tāvāti tāva rakkhati vīmaṃsanena nivāsitattā .
Sobhatīti sampaṭicchitvāti kāsāvadhāraṇe dhuraṃ nikkhipitvā gihibhāvaṃ sampaṭicchitvā .
Liṅgan ti samaṇaliṅgaṃ .Theyyasaṃvāsako hoti gihiliṅgassa sampaṭicchitattā .
Vīmaṃsati vā sampaṭicchati vā rakkhatiyeva odātavatthassa antokāsāyabhāvato .
‘‘ Bhikkhuniyāpi eseva nayo ’’ ti vuttamevatthaṃ vibhāvento āha ‘‘ sāpī ’’ tiādi .Bhikkhuniyāpi eseva nayoti vuttamevatthaṃ ‘‘ sāpi hi gihibhāvaṃ patthayamānā ’’ tiādinā vibhāveti .
Vuḍḍhapabbajito sāmaṇeroti sambandho .
Yo koci vuḍḍhapabbajitoti sāmaṇeraṃ sandhāya vuttaṃ .
Yo koci vuḍḍhapabbajitotiM3.259 sāmaṇeraṃ sandhāya vuttaṃ .
Pāḷiyampīti pantiyampi .Seno maṃsapesiṃ gahetvā gacchati viya bhattapiṇḍe pattaṃ upanāmetvā gahetvā gacchati .
Mahāpeḷādīsūti etena gihisantakaṃ dassitaṃ .
Mahāpeḷādīsūti vilīvādimayesu gharadvāresu ṭhapitabhattabhājanavisesesu , etena vihāre bhikkhūhi saddhiṃ vassagaṇanādīnaṃ akaraṇaṃ dasseti .‘‘ Mahāpeḷādīsū ’’ ti etena gihisantakaṃ dassitaṃ .
Theyyasaṃvāsako na hoti vassānaṃ agaṇanattā .
Sayaṃ sāmaṇerova … pe … theyyasaṃvāsako na hotīti ettha kiñcāpi theyyasaṃvāsako na hoti , pārājikaṃ pana āpajjatiyeva .Sesamettha uttānameva .
Sayaṃ sāmaṇerova kūṭavassāni gaṇetvā gaṇhanto pārājiko hoti , theyyasaṃvāsako pana na hoti , tathā bhikkhupi , so pana bhaṇḍagghena kāretabboti iminā adhippāyena ‘‘ sayaṃ sāmaṇerovā ’’ tiādi vuttaṃ .Ayaṃ pana theyyasaṃvāsako nāma yasmā pabbajitova hoti , nāpabbajito , tasmā ‘‘ theyyasaṃvāsako , bhikkhave , apabbajito na pabbājetabbo , pabbajito nāsetabbo ’’ ti vattuṃ na sakkāti katvā imassa vasena paṇḍakato paṭṭhāya ‘‘ anupasampanno na upasampādetabbo ’’ tiādinā pāḷi ṭhapitā , na upasampadāmattasseva abhabbattā ekādasannampi nesaṃ pabbajjārahabhāvappasaṅgato .Apica aniṭṭhadosappasaṅgato tathā eva pāḷi ṭhapitā .Yasmā titthiyapakkamanaṃ , saṅghabhedanañca upasampannasseva hoti , nānupasampannassa , soM0.431 duvidhopi pabbajitova hoti , nāpabbajito , tasmā ‘‘ titthiyapakkantako , bhikkhave , apabbajito na pabbājetabbo ’’ tiādipāḷiyā sati te ubhopi apabbājetabbā hontīti aniṭṭhappasaṅgo āpajjatīti .Tīsu pana theyyasaṃvāsakesu sāmaṇerālayaṃ karonto liṅgatthenako , upasampannālayaṃ karonto saṃvāsatthenako , ubhayatthenako ca .Na hi sāmaṇerasaṃvāso idha saṃvāso nāma , teneva aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ bhikkhuvassagaṇanādiko hi sabbopi kiriyabhedo imasmiṃ atthe saṃvāso ’’ ti vuttanti eke .Yathāvuḍḍhaṃ vandanasādiyanāsanapaṭibāhanānaṃ sāmaṇerasaṃvāsasāmaññato nevāti ācariyo .