Issues
Select Version
Abhidhammatthasaṅgaho
Abhidhammatthasaṅgaho

6. Rūpaparicchedo

Author: 注释—善巧 @ 小僧善巧

29. Kāni pana tāni kammādīni , kathaṃ , kattha , kadā ca rūpasamuṭṭhānānīti āha ‘‘ tatthā ’’ tyādi .Paṭisandhimupādāyāti paṭisandhicittassa uppādakkhaṇaṃ upādāya .Khaṇe khaṇeti ekekassa cittassa tīsu tīsu khaṇesu , nirantaramevāti vuttaṃ hoti .Apare pana cittassa ṭhitikkhaṇaṃ ( vibha . mūlaṭī .20 pakiṇṇakakathāvaṇṇanā ), bhaṅgakkhaṇe ca rūpuppādaṃ ( vibha . mūlaṭī .20 pakiṇṇakakathāvaṇṇanā ) paṭisedhenti .Tattha kiñcāpi ṭhitikkhaṇābhāve tesaṃ upapatti ceva tattha vattabbañca heṭṭhā kathitameva , idhāpiM0.207 pana bhaṅgakkhaṇe rūpuppādābhāve upapattiyā tattha vattabbena ca saha sukhaggahaṇatthaṃ saṅgahetvā vuccati – ‘‘ Uppannuppajjamānanti , vibhaṅge evamādinaṃ ;Bhaṅgakkhaṇasmiṃ uppannaṃ , no ca uppajjamānakaṃ .‘‘ Uppajjamānamuppāde , uppannañcātiādinā ;Bhaṅguppādāva akkhātā , na cittassa ṭhitikkhaṇo .‘‘‘ UppādoV0.184 ca vayo ceva , aññathattaṃ ṭhitassa ca ;Paññāyatī ’ ti ( a . ni .3.47) vuttattā , ṭhiti atthīti ce mataṃ . ‘‘ Aññathattassa ekasmiṃ , dhamme anupaladdhito ;Paññāṇavacanā ceva , pabandhaṭṭhiti tatthapi .‘‘ Vuttā tasmā na cittassa , ṭhiti dissati pāḷiyaṃ ;Abhidhamme abhāvopi , nisedhoyeva sabbathā .‘‘ Yadā samudayo yassa , nirujjhati tadāssa kiṃ ;Dukkhamuppajjatītyettha , pañhe noti nisedhato .‘‘ Rūpuppādo na bhaṅgasmiṃ , tasmā sabbepi paccayā ;Uppādeyeva cittassa , rūpahetūti kecana .‘‘ Vuccate tattha ekasmiṃ , dhammeyeva yathā matā ;Uppādāvatthato bhinnā , bhaṅgāvatthā tatheva tu .‘‘ Bhaṅgassābhimukhāvatthā , icchitabbā ayaṃ ṭhiti ;Nayadassanato esā , vibhaṅge na tu desitā .‘‘ Lakkhaṇaṃ saṅkhatasseva , vattumuppādaādinaṃ ;Desitattā na tatthāpi , pabandhassa ṭhitīritā .‘‘ Upasaggassa dhātūnamattheyeva pavattito ;Paññāyatīti cetassa , attho viññāyate iti . ‘‘ BhaṅgeM0.208V0.185 rūpassa nuppādo , cittajānaṃ vasena vā ;Āruppaṃvābhisandhāya , bhāsito yamakassa hi .‘‘ Sabhāvoyaṃ yathālābha-yojanāti tato nahi ;Na cittaṭṭhiti bhaṅge ca , na rūpassa asambhavo ’’ ti .