သော၊ ထိုရဟန်းသည်။
တထာ ဂတေန ဝါ၊ သည်သော်လည်းကောင်း။
ဈာယိနာ၊ သော။
သမာပတ္တိကုသလေန၊ သော။
ပရစိတ္တကုသလေန၊ သော။
ပရစိတ္တပရိယာယကုသလေန၊ သော။
တထာဂတသာဝကေန ဝါ၊ ကောင်း။
သမနုယုဉ္ဇိယမာနော၊ အဖြေပေးအောင် စစ်ဆေးမေးမြန်းအပ်လသော်။
သမနုဂ္ဂါဟိယမာနော၊ အပ်လသော်။
သမနုဘယိယမာနော၊ အပ်လသော်။
ဣရီဏံ၊ အချည်းနှီး၏ အဖြစ်သို့။
ဣရီဏံ ဝိပိနံ
။ ။ "ဣရီဏန္တိ တုစ္ဆဘာဝံ၊ ဝိပိနန္တိ ဂုဏဝိဝိတ္တကံ၊ နိဂ္ဂုဏဘာဝံ၊ အထဝါ ဣရီဏသင်္ခါတံ အရညံ ဝိပိနသင်္ခါတံ မဟာဂဟနဉ္စ အာပန္နာ ဝိယ ဟောတိ" ဟူ၍ အဋ္ဌကထာ၌ နှစ်နည်းဖွင့်ပြ၏၊ ထိုတွင် ပဌမနည်းအလို ဣရီဏသဒ္ဒါသည် တုစ္ဆအနက်ဟောဖြစ်၍ ဝိပိနသဒ္ဒါသည် ဝိဝိတ္တအနက်ဟောဖြစ်၏၊ အနိဿယမဟီဘာဂေ၊ တွိရီဏံ ဦသရေ သိယာ " ဟူသော အဘိဓာန်ဂါထာ (၈၈၆) ၌ ဣရီဏသဒ္ဒါ၏ အနိဿယမဟီဘာဂ (လွင်တီးကောင် ဟင်းလင်းပြင်) ဟူသော အနက်သည် တုစ္ဆအနက်နှင့် သဘောတူ၏၊ ဝိပိနသဒ္ဒါဩ ဝိဝိတ္တအနက်နှင့်လည်း သဘောတူပင်တည်း။ ဤပဌမနည်း၌ "ဣရီဏံ (တုစ္ဆဘာဝံ)- အချည်းနှီး၏ အဖြစ်သို့၊ ဝိပိနံ(ဝိဝိတ္တဘာဝံ)- ဂုဏ်ဆိတ်သုဉ်းသည် အဖြစ်သို့" ဟူ၍ ဘာဝပ္ပဓာန ကြံရမည် ဖြစ်၏။
ဒုတိယအဖွင့်အလို ဣရီဏသဒ္ဒါနှင့် ဝိပိနသဒ္ဒါနှစ်လုံးပင် တောအနက် ဟောချည်းဖြစ်၏၊ ထိုတွင် သာမန်ရိုးရိုး အရည (တော) ကို ဣရီဏ ဟုဆိုလို၍ မဟာဂဟန (ကြီးစွာသော တောအုပ်တောရှုပ်) ကို ဝိပိန ဟု ဆိုလိုကြောင်း အဋ္ဌကထာဖွင့်ပြ၏၊ အဘိဓာန် (၅၃၆) ဂါထာ၌လည်း "အရညံ ကာနနံ ဒါယော၊ ဂဟနံ ဝိပိနံ ဝနံ" ဟူ၍ တောအနက်ဟော ပရိယာယ် ပုဒ်များ၌ ဂဟနနှင့် ဝိပိနကို ဖော်ပြထားပြီးဖြစ်၏၊ ဤအဘိဓာန်နှင့် အဋ္ဌကထာ အဖွင့်တို့ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ဝိပိနသဒ္ဒါသည်သာလျှင် ဣရီဏသဒ္ဒါနှင့် အနက်သဘောအားဖြင့် လိုက်လောညီထွေဖြစ်၍ ဣရီဏသဒ္ဓါ၏ တွဲဖက်ဖြစ်နိုင်၏၊ တာလုဇပဌမက္ခရာ "စ" လုံးနှင့် ဝိစိနသဒ္ဒါကား ဣရီဏသဒ္ဒါ၏တွဲဖက်မဖြစ်နိုင်၊ ထို့ကြောင့် တာလုဇ စလုံးဖြင့် ဝိစိနဟု မရှိသင့်ကြောင်းနှင့် အဋ္ဌကထာ၌လည်း "ဝိစိနတန္တိ ဂုဏဝိစိနတံ။ပ။ ဝိစိနသင်္ခါတံ"ဟု မရှိသင့်ကြောင်း ကိုလည်းကောင်း, သိမူအတိုင်း "ဝိပိနန္တိ ဂုဏတိဝိတ္တတံ ။ပ။ ဝိပနသင်္ခါတံ" ဟုသာ ရှိသင့်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း သတိပြုသင့်ပါသည်။
(အရဟတ္တဖိုလ်, မသိုမမှီး အချည်းနှီး၏ အဖြစ်သို့)။ အာပဇ္ဇတိ၊ ရောက်၏။ ဝိပိနံ၊ (အရဟတ္တဖိုလ်ဂုဏ်မှ) ဆိတ်သုဉ်းသည်အဖြစ်သို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ရောက်၏။ [တနည်း- ဣရီဏံ၊ လူသူမရော မြိုင်တောထဲသို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ရောက်သွားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ဝိပိနံ၊ ကြီးစွာသော တောအုပ်တောရှုပ်ထဲသို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ရောက်သွားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။] အနယံ၊ မကြီးပွားခြင်းသို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ရောက်၏။ ဗျသနံ၊ ပျက်စီးခြင်းသို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ရောက်၏။ အနယျဗျသနံ၊ မကြီးပွားခြင်း, ပျက်စီးခြင်းသို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ရောက်၏။ [သတ္တကနိပါတ် စာပိုဒ် (၂၂) ဝဿကာရသုတ်လည်းကြည့်။]