4. Padaṭṭhānahāravibhaṅgo
22. Tattha katamo padaṭṭhāno hāro ?
‘‘ Dhammaṃ deseti jino ’’ ti , ayaṃ padaṭṭhāno hāro .
Kiṃ
V0.25 deseti ?Sabbadhammayāthāvaasampaṭivedhalakkhaṇā avijjā , tassā vipallāsā padaṭṭhānaṃ .
Ajjhosānalakkhaṇā taṇhā , tassā piyarūpaṃ sātarūpaṃ padaṭṭhānaṃ .
Patthanalakkhaṇo lobho , tassa adinnādānaṃ padaṭṭhānaṃ .
Vaṇṇasaṇṭhānabyañjanaggahaṇalakkhaṇā subhasaññā , tassā indriyā saṃvaro padaṭṭhānaṃ .
Sāsavaphassaupagamanalakkhaṇā sukhasaññā , tassā assādo padaṭṭhānaṃ .
Saṅkhatalakkhaṇānaṃ dhammānaṃ asamanupassanalakkhaṇā niccasaññā , tassā viññāṇaṃ padaṭṭhānaṃ .
Aniccasaññādukkhasaññāasamanupassanalakkhaṇā attasaññā , tassā nāmakāyo padaṭṭhānaṃ .
Sabbadhammasampaṭivedhalakkhaṇā vijjā , tassā sabbaṃ neyyaṃ padaṭṭhānaṃ .
Cittavikkhepapaṭisaṃharaṇalakkhaṇo samatho , tassa asubhā padaṭṭhānaṃ .
Icchāvacarapaṭisaṃharaṇalakkhaṇo alobho , tassa adinnādānā veramaṇī [ veramaṇi ( ka .)] padaṭṭhānaṃ .
Abyāpajjalakkhaṇo
M0.25 adoso , tassa pāṇātipātā veramaṇī padaṭṭhānaṃ .Vatthuavippaṭipattilakkhaṇo [ vatthuavippaṭipādānalakkhaṇo ( sī . ka .)] amoho , tassa sammāpaṭipatti padaṭṭhānaṃ .
Vinīlakavipubbakagahaṇalakkhaṇā asubhasaññā , tassā nibbidā padaṭṭhānaṃ .
Sāsavaphassaparijānanalakkhaṇā dukkhasaññā , tassā vedanā padaṭṭhānaṃ .
Saṅkhatalakkhaṇānaṃ dhammānaṃ samanupassanalakkhaṇā aniccasaññā
P0.28 , tassā uppādavayā padaṭṭhānaṃ .Sabbadhammaabhinivesalakkhaṇā anattasaññā , tassā dhammasaññā padaṭṭhānaṃ .
Pañca kāmaguṇā kāmarāgassa padaṭṭhānaṃ , pañcindriyāni rūpīni rūparāgassa padaṭṭhānaṃ , chaṭṭhāyatanaṃ bhavarāgassa padaṭṭhānaṃ , nibbattabhavānupassitā pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ padaṭṭhānaṃ , pubbenivāsānussatiñāṇadassanassa padaṭṭhānaṃ .
Okappanalakkhaṇā saddhā adhimuttipaccupaṭṭhānā ca , anāvilalakkhaṇo pasādo sampasīdanapaccupaṭṭhāno ca .
Abhipatthiyanalakkhaṇā saddhā , tassā aveccapasādo padaṭṭhānaṃ .
Anāvilalakkhaṇo pasādo , tassa saddhā padaṭṭhānaṃ .
Ārambhalakkhaṇaṃ vīriyaṃ , tassa sammappadhānaṃ padaṭṭhānaṃ .
Apilāpanalakkhaṇā sati , tassā satipaṭṭhānaṃ padaṭṭhānaṃ .
Ekaggalakkhaṇo samādhi , tassa jhānāni padaṭṭhānaṃ .
Pajānanalakkhaṇā paññā , tassā saccāni padaṭṭhānaṃ .
Aparo nayo , assādamanasikāralakkhaṇo ayonisomanasikāro , tassa avijjā padaṭṭhānaṃ .
Saccasammohanalakkhaṇā avijjā , sā saṅkhārānaṃ padaṭṭhānaṃ .
Punabbhavavirohaṇalakkhaṇā saṅkhārā , te [ taṃ ( ka .)] viññāṇassa padaṭṭhānaṃ .
Opapaccayikanibbattilakkhaṇaṃ viññāṇaṃ , taṃ nāmarūpassa padaṭṭhānaṃ .
Nāmakāyarūpakāyasaṅghātalakkhaṇaṃ nāmarūpaṃ , taṃ chaḷāyatanassa padaṭṭhānaṃ .
Indriyavavatthānalakkhaṇaṃ chaḷāyatanaṃ , taṃ phassassa padaṭṭhānaṃ .
Cakkhurūpaviññāṇasannipātalakkhaṇo phasso , so vedanāya padaṭṭhānaṃ .
Iṭṭhāniṭṭhaanubhavanalakkhaṇā vedanā , sā taṇhāya padaṭṭhānaṃ .
Ajjhosānalakkhaṇā
V0.26 taṇhā , sā upādānassa padaṭṭhānaṃ .Opapaccayikaṃ upādānaṃ , taṃ bhavassa padaṭṭhānaṃ .
Nāmakāyarūpakāyasambhavanalakkhaṇo bhavo , so jātiyā
P0.29 padaṭṭhānaṃ .Khandhapātubhavanalakkhaṇā jāti , sā jarāya padaṭṭhānaṃ .
Upadhiparipākalakkhaṇā jarā , sā maraṇassa padaṭṭhānaṃ .
Jīvitindriyupacchedalakkhaṇaṃ maraṇaṃ , taṃ sokassa padaṭṭhānaṃ .
Ussukkakārako soko , so paridevassa padaṭṭhānaṃ
M0.26 .Lālappakārako paridevo , so dukkhassa padaṭṭhānaṃ .
Kāyasaṃpīḷanaṃ dukkhaṃ , taṃ domanassassa padaṭṭhānaṃ .
Cittasaṃpīḷanaṃ domanassaṃ , taṃ upāyāsassa padaṭṭhānaṃ .
Odahanakārako upāyāso , so bhavassa padaṭṭhānaṃ .
Imāni bhavaṅgāni yadā samaggāni nibbattāni bhavanti so bhavo , taṃ saṃsārassa padaṭṭhānaṃ .
Niyyānikalakkhaṇo maggo , so nirodhassa padaṭṭhānaṃ .
Titthaññutā pītaññutāya padaṭṭhānaṃ , pītaññutā pattaññutāya [ mattaññutāya ( sī . ka .)] padaṭṭhānaṃ , pattaññutā attaññutāya padaṭṭhānaṃ , attaññutā pubbekatapuññatāya padaṭṭhānaṃ , pubbekatapuññatā patirūpadesavāsassa padaṭṭhānaṃ , patirūpadesavāso sappurisūpanissayassa padaṭṭhānaṃ , sappurisūpanissayo attasammāpaṇidhānassa padaṭṭhānaṃ , attasammāpaṇidhānaṃ sīlānaṃ padaṭṭhānaṃ , sīlāni avippaṭisārassa padaṭṭhānaṃ , avippaṭisāro pāmojjassa padaṭṭhānaṃ , pāmojjaṃ pītiyā padaṭṭhānaṃ , pīti passaddhiyā padaṭṭhānaṃ , passaddhi sukhassa padaṭṭhānaṃ , sukhaṃ samādhissa padaṭṭhānaṃ , samādhi yathābhūtañāṇadassanassa padaṭṭhānaṃ , yathābhūtañāṇadassanaṃ nibbidāya padaṭṭhānaṃ , nibbidā virāgassa padaṭṭhānaṃ , virāgo vimuttiyā padaṭṭhānaṃ .
Vimutti vimuttiñāṇadassanassa padaṭṭhānaṃ .
Evaṃ yo koci upanissayo yo koci paccayo , sabbo so padaṭṭhānaṃ .
Tenāha āyasmā mahākaccāyano ‘‘ dhammaṃ deseti jino ’’ ti .
Niyutto padaṭṭhāno hāro .