(၁)ပညာဝိသုဒ္ဓါယ ဒယာယ သဗ္ဗေ၊ ဝိမောစိတာ ယေန ဝိနေယျသတ္တာ။ တံ စက္ခုဘူတံ သိရသာ နမိတွာ၊ လောကဿ လောကန္တဂတဿ ဓမ္မံ။
သံဃဉ္စ သီလာဒိဂုဏေဟိ ယုတ္တ- မာဒါယ သဗ္ဗေသု ပဒေသု သာရံ။ သင်္ခေပ ကာမေန မမာသယေန၊ သဉ္ဇောဒိတော ဘိက္ခုဟိတဉ္ဇ ဒိသွာ။
သမန္တပါသာဒိကသညိတာယ၊
သမ္ဗုဒ္ဓဃောသာစရိယောဒိတာယ။
သမာသတော လီနပဒေ လိခိဿံ၊
သမာသတော လီနပဒေ လိခိတံ။
[ရှေ့နှစ်ဂါထာသည် ရ-ဂိုဏ်းနှစ်ခု, ဇ-ဂိုဏ်းတခု ဂရု တခုရှိသော ဣန္ဒဝဇိရာ ဂါထာ မည်၏။ နောက်ဂါထာကား ဥပဇာတိဂါထာမည်၏။]ယေန ဗုဒ္ဓေန၊ အကြင်မြတ်ဘုရားသည်။ သဗ္ဗေ၊အလုံးစုံကုန်သော။ ဝိနေယျသတ္တာ၊ ကျွတ်ထိုက်သော သတ္တဝါတို့ကို။ ပညာဝိသုဒ္ဓါယ၊ ပညာကြောင့်စင်ကြယ်သော။ ဒယာယ၊ ကရုဏာတော်ကြောင့်။ ဝိမောစိတာ၊ လွတ်စေတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။ ဝါ-ဒယာယ၊ ကရုဏာတော်ကြောင့်။ ပညာဝိသုဒ္ဓါယ၊ စင်ကြယ်သောပညာတော်ဖြင့်။ ဝါ- ဝိသုဒ္ဓါယ၊ စင်ကြယ်စွာသော။ ဒယာယ၊ ကြောင့်။ ပဝတ္တာယ၊ ဖြစ်သော။ ဝိသုဒ္ဓါယ၊ စင်ကြယ်စွာသော။ ပညာ- ပညာယ၊ ပညာတော်ဖြင့်။ သဗ္ဗေ၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော။ ဝိနေယျသတ္တာ၊ ကျွတ်ထိုက်သော သတ္တဝါတို့ကို။ ဝဋ္ဋဒုက္ခတော၊ ဝဋ်ဆင်းရဲမှ။ ဝိမောစိတာ၊ လွတ်စေတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။ လောကဿ၊ အကြွင်းမရှိသော သတ္တလောက၏။ စက္ခုဘူတံ၊ မျက်စိသဖွယ် ဖြစ်တော်မူသော။ ဝါ၊ ငါးပါးအားဖြင့် စက္ခုအားထင်ခြင်းသို့ ရောက်တော်မူပြီးသော။ တံ ဗုဒ္ဓံ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားကို။ သိရသာ၊ ဦးဖြင့်၊ နမာမိ၊ ရှိခိုးပါ၏။ နိမိတွာ၊ ၍။ လောကန္တဂတဿ၊ လောကသုံးပါး၏အဆုံးသို့ ရောက်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၏။ သန္တကဘူတံ၊ ဥစ္စာဖြစ်၍ဖြစ်သော။ (ဓမ္မံ-၌စပ်) ဝါ၊ လောကသုံးပါး၏ အဆုံးသို့ ရောက်တော်မူပြီးသော မြတ်စွာ ဘုရားသည်။ သွာက္ခာတံ၊ ကောင်းစွာ ဟောတော်မူအပ်သော။ ဓမ္မဉ္ဇ၊ တရားတော်ကိုလည်း။ သိရသာ၊ ဦးဖြင့်။ နမာမိ၊ ၏။ နမိတွာ၊ ၍။ သီလာဒိ ဂုဏေဟိ၊ သီလစသော ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့နှင့်။ ယုတ္တံ၊ အမြဲယှဉ်တော်မူသော။ သံဃဉ္ဇ၊ သံဃာတော်ကိုလည်း။ နမိတွာ၊ နမာမိ၏။ နမိတွာ၊ ၍။ သင်္ခေပကာမေန၊ သင်္ခေပနည်းကိုအလိုရှိသော။ မမာသယေန၊ ငါ၏အလိုဖြင့်။ ဘိက္ခူဟိ၊ တို့သည်။ သဉ္ဇောဒိတော၊ ကောင်းစွာ တိုက်တွန်းတောင်းပန်အပ်သည်ဖြစ်၍။ သမန္တပါသာဒိကသညိတာယ၊ သမန္တပါသာဒိကာ အမည်ရှိသော။ ဝါ၊ သမန္တပါသာဒိကာ−ဟူသော အမည်ဖြင့် မှတ်အပ်သော။ သမ္ဗုဒ္ဓဃောသာစရိယောဒိတာယ၊ ဘုရားကဲ့သို့ ကျော်စောထင်ရှားသော အသံရှိသော အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသဆရာသည် စီရင်တော်မူအပ်သော။ ဝါ၊ ဗုဒ္ဓဃောသအမည်ရှိသော ဆရာမြတ်သည် စီရင်တော်မူအပ်သော။ (ဤ၌ သံ−အနက် မရှိ၊ ဂါထာ ဗန္ဓ ပဒပူရဏမျှသာ) သံဝဏ္ဏနာယ၊ ဝိနည်းအဋ္ဌကထာ၌။ သမဘိနိဝိဋ္ဌေသု၊ ကောင်းစွာ အကျုံးဝင်ကုန်သော။ သဗ္ဗေသု ပဒေသု၊ အလုံးစုံသော ပုဒ်တို့၌။ သာရံ၊ မြတ်ညောအနက်ကို။ ဝါ၊ အနှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်သော အနက် အဆုံးအဖြတ်တို့ကို။ အာဒါယ စ၊ ယူ၍လည်းကောင်း။ ဘိက္ခုဟိတံ၊ ဝိနည်း အဋ္ဌကထာကို သင်ကြားလေ့လာကုန်သော ရဟန်းတို့၏ အကျိုးကို။ ဒိသွာစ၊ ရှု၍လည်းကောင်း။ သံဝဏ္ဏနာယ၊ ဝိနည်းအဋ္ဌကထာ၏။ လီနပဒေ၊ ကွယ်သော ပုဒ်၌။ ယံ အတ္ထဝိနိစ္ဆယံ၊ အကြင်အနက် အဆုံးအဖြတ်ကို။ သမာသထော၊ အကျဉ်းအားဖြင့်။ မယာ၊ ငါသည်။ လိခိတံ၊ ရေးအပ်၏။ လီနပဒေ၊ ကွယ်သော ပုဒ်၌။ ဝါ၊ ကွယ်သော ပုဒ်ရှိသော အရာ၌။ တံ အတ္ထဝိနိစ္ဆိယံ၊ ထိုသို့သော အဆုံးအဖြတ်ကို။ သမာသတော၊ အကျဉ်းအားဖြင့်။ အဟံ၊ သည်။ လိခိဿံ− လိခိဿာမိ၊ ရေးပေအံ့။
ဝိနည်းအဋ္ဌကထာ၏ အဖွင့်ကိုရေးလိုသော ဝဇိရဗုဒ္ဓိဋီကာ ဆရာသည် ယော ကပ္ပကောဋီဟိ အစရှိသော သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗ ဖြစ်သော အဋ္ဌကထာ၏အဖွင့်ကိုသာ မပြုမူ၍ ပညာဝိသုဒ္ဓါယ ဒယာယ−စသည်ဖြင့် ရတနတ္တယပဏာမကို အဘယ်အကျိုးငှာ ပြုတော်မူသနည်း−ယူမူကားကျမ်းကို အားထုတ်သည်၏အစ၌ အလုံးစုံသော အဇ္ဈတ္တိက ဗာဟိရ ဖြစ်သော အန္တရာယ်ကို တားမြစ်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော ရတနတ္တယ ပဏာပကို ပြုခြင်းသည် မိမိ၏ ရတနာသုံးပါးအပေါင်း၌ သဒ္ဒါခြင်း ပုံသေခြင်း အစရှိသော ကျေးဇူး၏ ပြည့်စုံခြင်းကို သိရခြင်း အကျိုးရှိသည် ထိုသို့သိရခြင်းသည် ပညာရှိတို့၏ စိတ်နှလုံးကို နှစ်သိမ့်စေခြင်း အကျိုး ရှိသည်။ ထိုသို့နှစ်သိမ့်စေခြင်းသည် မိမိ၌ ပညာရှိတို့၏ များစွာ မြတ်နိုးခြင်းကို ဖြစ်စေခြင်း အကျိုးရှိသည်။ ထိုသို့ မြတ်နိုးခြင်းသည် သဒ္ဓါ အစရှိသော ကျေးဇူးနှင့်ပြည့်စုံသော ဆရာသည် ပြုအပ်သော အဖွင့်ကျမ်းသည်သာ ပမာဏဖြစ်၏−ဟု သံဝဏ္ဏနာဖြစ်သော ဋီကာကျမ်း၌ ရိုသေခြင်းကို အကျိုးရှိသည်။ ထိုသို့ဖြစ်သော ရိုသေခြင်းရှိသော ပညာရှိတို့သည် ကျမ်းကိုသင်ခြင်း ဆောင်ခြင်း မှတ်ယူခြင်းအကျိုးရှိသည်၊ ထိုသို့သင်ခြင်း ဆောင်ခြင်း မှတ်ယူခြင်းသည် သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗဖြစ်သော ဝိနည်းအဋ္ဌကထာကျမ်း၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ကောင်းစွာ သိခြင်း အကျိုးရှိသည်။ ထိုသို့ သိခြင်းသည် အဋ္ဌကထာနှင့်တကွသော ပါဠိဓမ္မကို ဟုတ်မှန်တိုင်း သိရခြင်း အကျိုးရှိသည်။ ထိုသို့သိခြင်းသည် မဖောက်မပြန် မှန်သောအကျင့်ကို ကျင့်ရခြင်း အကျိုးရှိ၏။ ထိုကျင့်ရခြင်းသည် အလုံးစုံသော လောကီလောကုတ္တရာ အကျိုးပြီးခြင်း အကျိုးရှိသည်သာ ဖြစ်သောကြောင့် ဝိနည်းအဋ္ဌကထာကျမ်း၏ အဖွင့်ဖြစ်သော ဋီကာကျမ်းကို အားထုတ်လိုသော အရှင်ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာဆရာသည် ‘’ယော ကပ္ပ ကောဋီဟိ’’ အစရှိသည်တို့၏ အဖွင့်ကို မပြုမီ ရှေ့အဖို့ ကျမ်း၏အစ၌ ရတနတ္ထယ ပဏာမကို ပြု၍ ထိုပဏာမဖြင့် ဖျောက်အပ်သော အန္တရာယ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ကျမ်းကို အားထုတ်ရာ၏ဟု နှလုံးထားတော်မူ၍ အတိုင်းမသိသော မရေမတွက်နိုင်သော ကာလ၌ ဆည်းပူးအပ်သောကုသိုလ် ပါရမီတော်တို့၏ အကျိုးဖြစ်သော ဒသဗလ အသာဓာရဏ ဝေသာရဇ္ဇ−ဉာဏ်အစရှိသော ကျေးဇူးတော် အပေါင်းတည်းဟူသော ဓမ္မကာယ လက္ခဏာတော်ကြီး လက္ခဏာတော်ငယ်တို့ဖြင့် တင့်တယ်စွာ ရူပကာယတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း ဝဋ်ဆင်းရဲ အပေါင်းမှ ထုတ်တတ်သော နိယျာနိက စသော များစွာသော ကျေးဇူးတို့နှင့် ပြည့်စုံသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း အနုတ္တရ ပုညက္ခေတ္တ အစရှိသော ကျေးဇူးတို့နှင့် ပြည့်စုံသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း အလုံးစုံသော လောကသည် ရှိခိုးခြင်း ပူဇော်ခြင်း မြတ်နိုးခြင်း အရိုအသေပြုခြင်းတို့၏ တည်ရာဖြစ်သော ရတနာသုံးပါး အပေါင်းအား အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်သော အကုသိုလ်ကို ဖြတ်ခြင်း ပယ်ခြင်း အကျိုးပြီးစိမ့်သောငှါ ရတနတ္တယပဏာမကို ပြုခြင်းငှါ ၏၏ပညာဝိသုဒ္ဓါယ ဒယာယ သဗ္ဗေ’’−စသော ဂါထာကို မိန့်၏။
တနည်းကား− ဝိနည်းအဋ္ဌကထာ၏ အဖွင့်ဖြစ်သော ဋီကာကျမ်းကိုပြုလိုသော အရှင်ဝဇိရဗုဒ္ဓိဆရာသည် ကျမ်းပြုဆရာတို့၏ သဘောကိုပြတတ်သော ရတနတ္တယပဏာမ ပဏာမိတဗ္ဗ ပဏာမဟေတု ပဏာမ ပယောဇဉ် နိမိတ် ကတ္တား ကရဏပ္ပကာရ ပကရဏပယောဇဉ် ပဋိညာဉ် ပဋိညာတဗ္ဗတို့ကို ပြုတော်မူခြင်းငှါ ‘’ပညာဝိသုဒ္ဓါယ ဒယာယ သဗ္ဗေ၊ ဝိမောစိတာ ယေန ဝိနေယျသတ္တာ၊’’− စသော သုံးဂါထာတို့ကို မိန့်တော်မူ၏။
ထိုပါဌ်တို့တွင် ရတနာသုံးပါးအပေါင်းတို့၏ ကျေးဇူးကို ညွတ်ခြင်းကိုင်းခြင်း ရှိုင်းခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့် အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်သော အကုသိုလ်တို့ကို ဖျောက်ခြင်း မြစ်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော ကုသိုလ်စေတနာသည် ပဏာမ မည်၏။
ထိုပဏာမကို နမိတွာ−၌ နမု−ဓာတ်ဖြင့် ပြတော်မူ၏။
မနှိုင်းယှဉ်အပ်သော ကျေးဇူးတော် အပေါင်းတို့၏ တည်ရာဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသောသူတို့၏ နှစ်သက်ခြင်း ဝမ်းမြောက်ခြင်းကိုဖြစ်စေတတ်သော ချမ်းသာကို ပေးတတ်သော ဘုရား တရား သံဃာ ရတနာသုံးပါးအပေါင်းသည် ပဏာမိတဗ္ဗမည်၏။
ထိုပဏာမိတဗ္ဗကို တံ ဗုဒ္ဓံ ဓမ္မံ သံဃဉ္စ−ပုဒ်တို့ဖြင့် ပြတော်မူ၏။
ပဏာမာရဟအဖြစ်−ဟု ဆိုအပ်သော ကျေးဇူးတော် အပေါင်းသည် ပဏာမဟေတု မည်၏။ ထိုပဏာမဟေတုကို ပညာဝိသုဒ္ဓါယ ဒယာယ။ပ။သတ္တာ၊စက္ခုဘူတံ လောကဿ လောကန္တဂတဿ သီလာ ဒိဂုဏေဟိ ယုတ္တံ−ဟူသောပုဒ်တို့ဖြင့် ပြတော်မူ၏။
အန္တရာယ်၏ အဘာဝသည် ပဘောဇဉ် မည်၏။
ရတနာသုံးပါးအပေါင်းအား ရှိခိုးခြင်းတို့ကို ပြုသဖြင့် အန္တရာယ် မရှိ ပျောက်ကင်းရကား ထိုပဏာမပယောဇဉ်ကို နမိတွာ−၌ အကျိုးဝင်သော နမု−ဓာတ်ဖြင့် ပြတော်မူ၏။
နိမိတ်သည် အဇ္ဈတ္တိကနိမိတ် ဗာဟိရနိမိတ်ဟူ၍ နှစ်ပါးအပြားရှိ၏၊ ထိုတွင် ကျမ်းပြုဆရာ၏ ကရုစာသည် အဇ္ဈတ္တိကနိမိတ် မည်၏။
ထိုအဇ္ဈတ္တိကနိမိတ်ကို မမာသယေန−ဟူသော ပုဒ်ဖြင့် ပြတော်မူ၏။
သောတုဇနအပေါင်းသည် ဗာဟိရနိမိတ် မည်၏။
ထိုဗာဟိရနိမိတ်ကို ဘိက္ခုဗာကဉ္ဆ ဒိသွာ−ပုဒ်ဖြင့် ပြတော်မူ၏၊ ကျမ်းပြုသော အခြင်းအရာသည် ကရဏပ္ပကာရ မည်၏။
ထို ကရဏပ္ပကာရကို ‘’အာဒါယ သဗ္ဗေသု ပဒေသု သာရံ သမာ သတော လီနပဒေ လိခိတံ’’−ပုဒ်တို့ဖြင့် ပြတော်မူ၏။
ကျမ်းပြုသော ဆရာသည် ကတ္တားမည်၏။
ထိုကတ္တားကို လိခိဿံ−ဟူသောပုဒ်၌ ဿံ−ဝိဘတ်သည် ဟောအပ်သော အဟံ−ဟူသော ကတ္တားဖြင့် ပြတော်မူ၏။
ကျမ်းကိုပြုအံ့ဟု ဝန်ခံခြင်းသည် ပဋိညာဉ် မည်၏။
ပြုအပ်သောကျမ်းသည် ပဋိညာတဗ္ဗ မည်၏။
ထိုပဋိညာဉ် ပဋိညာတဗ္ဗကို လီနပဒေ လိခိဿံ−ပုဒ်တို့ဖြင့်ပြတော်မူ၏။
ဤဋီကာကျမ်းဖြင့် သိအပ်သောအနက်အဆုံးအဖြတ်သည် ပကရဏ ပယောဇဉ်မည်၏။
ထိုပယောဇဉ်ကို လိခိဿ−၌ လိခ ဓာတ်ဖြင့် ပြတော်မူ၏။
ဤသို့ ပဏာမကိုပြုရာ၌ ကာယဏာမ မနောပဏာမ တို့ဖြင့်လည်း အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်သော အကုသိုလ်ကို ဖျောက်ခြင်း တားမြစ်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သည် ဖြစ်ကောင်းလျက် ဂန္ထဂရုက ဖြစ်သော ဝစီပဏာမကို အဘယ့်ကြောင့် ပြုအပ်လေသနည်း−ဟုမူ ကာယ ပဏာမ မနောပဏာမတို့ဖြင့် အန္တရာယ်ကိုပြုတတ်သော အကုသိုလ်ကို ဖျောက်ခြင်း တားမြစ်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော်လည်း ဝစိပဏာမသည်သာ ရတနာသုံးပါးတို့၏ ဟုတ်တိုင်းသော ကျေးဇူးကို ကြားခြင်း၌ စွမ်းနိုင်သည်၏အဖြစ်၌ သာတိသယဖြစ်သောကြောင့် ဝစီပဏာမကိုသာ ပြုတော်မူသည်ဟူလို။
ထိုအနက်ကို ‘’ယဿ သတ္ထုနော ပဏာမံ ကတ္တုကာမော တဿ ဂုဏဝိသေသဒဿနတ္ထံ ကရုဏာ ဝိယာတိအာဒိမာဟ’’ဟူသော မူလဋီကာကိုလည်းကောင်း ‘’ဂုဏဝိသေသဒဿနတ္ထန္တိ ဧတေန သတိပိ။ပ။သာတိသယော ဝစီပကာမော ဝိဟိတောတိ ဒဿေတိ’’−ဟူသော အနုဋီကာကိုလည်းကောင်း ထောက်၍ သိရာ၏။
ဝဇိရဗုဒ္ဓိဋီကာသည် မာဂဓဘာသာပြန်၍ အနည်းငယ်မျှသာ သီဟိုဠ်ဘာသာပါသည့် ဝဇိရတမျိုး မာဂဓဘာသာမပြန်မူ၍ သီဟိုဠ်ဘာသာအများပါသည့် ဝဇိရတမျိုးရှိသည်တွင် ယခုအနက်ရေးလတ္တံ့သည်မှာ မာဂဓဘာသာ ပြန်၍ အနည်းငယ်မျှသာ သီဟိုဠ်ဘာသာ ပါသော ဝဇိရဗုဒ္ဓဋိကာ၏ အနက်ကို ရေးပေအံ့။
ပါဌ်လည်း အဟုတ် အလွန်ရှိကြသည်၊ မာဂဓ ပြနိသည့်စာမှာ မရှိမူ၍ မပြန်သည့်စာမှာရှိသည်၊ မပြန်သည့်စာမှာရှိ၍ ပြန်သည့်စာမှာ မရှိမဖြစ်ကြသည် ဖြစ်၍ ပြန်စာရှိတိုင်းအနက်ကိုသာ သဗ္ဗန်အံ့။