Issues
(DN) Mahāvaggapāḷi
  • 1. Mahāpadānasuttaṃ
  • Pubbenivāsapaṭisaṃyuttakathā
  • Bodhisattadhammatā
  • Dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇā
  • Vipassīsamaññā
  • Jiṇṇapuriso
  • Byādhitapuriso
  • Kālaṅkatapuriso
  • Pabbajito
  • Bodhisattapabbajjā
  • Mahājanakāyaanupabbajjā
  • Bodhisattaabhiniveso
  • Brahmayācanakathā
  • Aggasāvakayugaṃ
  • Mahājanakāyapabbajjā
  • Purimapabbajitānaṃ dhammābhisamayo
  • Cārikāanujānanaṃ
  • Devatārocanaṃ
  • 2. Mahānidānasuttaṃ
  • Paṭiccasamuppādo
  • Attapaññatti
  • Naattapaññatti
  • Attasamanupassanā
  • Satta viññāṇaṭṭhiti
  • Aṭṭha vimokkhā
  • 3. Mahāparinibbānasuttaṃ
  • Vassakārabrāhmaṇo
  • Rājaaparihāniyadhammā
  • Bhikkhuaparihāniyadhammā
  • Sāriputtasīhanādo
  • Dussīlaādīnavā
  • Sīlavanttaānisaṃsā
  • Pāṭaliputtanagaramāpanaṃ
  • Ariyasaccakathā
  • Anāvattidhammasambodhiparāyaṇā
  • Dhammādāsadhammapariyāyā
  • Ambapālīgaṇikā
  • Veḷuvagāmavassūpagamanaṃ
  • Nimittobhāsakathā
  • Mārayācanakathā
  • Āyusaṅkhāraossajjanaṃ
  • Mahābhūmicālahetu
  • Aṭṭha parisā
  • Aṭṭha abhibhāyatanāni
  • Aṭṭha vimokkhā
  • Ānandayācanakathā
  • Nāgāpalokitaṃ
  • Catumahāpadesakathā
  • Kammāraputtacundavatthu
  • Pānīyāharaṇaṃ
  • Pukkusamallaputtavatthu
  • Yamakasālā
  • Upavāṇatthero
  • Catusaṃvejanīyaṭṭhānāni
  • Ānandapucchākathā
  • Thūpārahapuggalo
  • Ānandaacchariyadhammo
  • Mahāsudassanasuttadesanā
  • Mallānaṃ vandanā
  • Subhaddaparibbājakavatthu
  • Tathāgatapacchimavācā
  • Parinibbutakathā
  • Buddhasarīrapūjā
  • Mahākassapattheravatthu
  • Sarīradhātuvibhājanaṃ
  • Dhātuthūpapūjā
  • 4. Mahāsudassanasuttaṃ
  • Kusāvatīrājadhānī
  • Cakkaratanaṃ
  • Hatthiratanaṃ
  • Assaratanaṃ
  • Maṇiratanaṃ
  • Itthiratanaṃ
  • Gahapatiratanaṃ
  • Pariṇāyakaratanaṃ
  • Catuiddhisamannāgato
  • Dhammapāsādapokkharaṇī
  • Jhānasampatti
  • Caturāsīti nagarasahassādi
  • Subhaddādeviupasaṅkamanaṃ
  • Brahmalokūpagamaṃ
  • 5. Janavasabhasuttaṃ
  • Nātikiyādibyākaraṇaṃ
  • Ānandaparikathā
  • Janavasabhayakkho
  • Devasabhā
  • Sanaṅkumārakathā
  • Bhāvitaiddhipādo
  • Tividho okāsādhigamo
  • Catusatipaṭṭhānaṃ
  • Satta samādhiparikkhārā
  • 6. Mahāgovindasuttaṃ
  • Devasabhā
  • Aṭṭha yathābhuccavaṇṇā
  • Sanaṅkumārakathā
  • Aṭṭha yathābhuccavaṇṇā
  • Govindabrāhmaṇavatthu
  • Mahāgovindavatthu
  • Rajjasaṃvibhajanaṃ
  • Kittisaddaabbhuggamanaṃ
  • Brahmunā sākacchā
  • Reṇurājaāmantanā
  • Cha khattiyaāmantanā
  • Brāhmaṇamahāsālādīnaṃ āmantanā
  • Bhariyānaṃ āmantanā
  • Mahāgovindapabbajjā
  • 7. Mahāsamayasuttaṃ
  • Devatāsannipātā
  • 8. Sakkapañhasuttaṃ
  • Pañcasikhagītagāthā
  • Sakkūpasaṅkama
  • Gopakavatthu
  • Vedanākammaṭṭhānaṃ
  • Pātimokkhasaṃvaro
  • Indriyasaṃvaro
  • Somanassapaṭilābhakathā
  • 9. Mahāsatipaṭṭhānasuttaṃ
  • Uddeso
  • Kāyānupassanā ānāpānapabbaṃ
  • Kāyānupassanā iriyāpathapabbaṃ
  • Kāyānupassanā sampajānapabbaṃ
  • Kāyānupassanā paṭikūlamanasikārapabbaṃ
  • Kāyānupassanā dhātumanasikārapabbaṃ
  • Kāyānupassanā navasivathikapabbaṃ
  • Vedanānupassanā
  • Cittānupassanā
  • Dhammānupassanā nīvaraṇapabbaṃ
  • Dhammānupassanā khandhapabbaṃ
  • Dhammānupassanā āyatanapabbaṃ
  • Dhammānupassanā bojjhaṅgapabbaṃ
  • Dhammānupassanā saccapabbaṃ
  • Dukkhasaccaniddeso
  • Samudayasaccaniddeso
  • Nirodhasaccaniddeso
  • Maggasaccaniddeso
  • 10. Pāyāsisuttaṃ
  • Pāyāsirājaññavatthu
  • Natthikavādo
  • Candimasūriyaupamā
  • Coraupamā
  • Gūthakūpapurisaupamā
  • Tāvatiṃsadevaupamā
  • Jaccandhaupamā
  • Gabbhinīupamā
  • Supinakaupamā
  • Santattaayoguḷaupamā
  • Saṅkhadhamaupamā
  • Aggikajaṭilaupamā
  • Dve satthavāhaupamā
  • Gūthabhārikaupamā
  • Akkhadhuttakaupamā
  • Sāṇabhārikaupamā
  • Saraṇagamanaṃ
  • Yaññakathā
  • Uttaramāṇavavatthu
  • Pāyāsidevaputto
(DN) Mahāvaggapāḷi
  • 1. Mahāpadānasuttaṃ
  • Pubbenivāsapaṭisaṃyuttakathā
  • Bodhisattadhammatā
  • Dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇā
  • Vipassīsamaññā
  • Jiṇṇapuriso
  • Byādhitapuriso
  • Kālaṅkatapuriso
  • Pabbajito
  • Bodhisattapabbajjā
  • Mahājanakāyaanupabbajjā
  • Bodhisattaabhiniveso
  • Brahmayācanakathā
  • Aggasāvakayugaṃ
  • Mahājanakāyapabbajjā
  • Purimapabbajitānaṃ dhammābhisamayo
  • Cārikāanujānanaṃ
  • Devatārocanaṃ
  • 2. Mahānidānasuttaṃ
  • Paṭiccasamuppādo
  • Attapaññatti
  • Naattapaññatti
  • Attasamanupassanā
  • Satta viññāṇaṭṭhiti
  • Aṭṭha vimokkhā
  • 3. Mahāparinibbānasuttaṃ
  • Vassakārabrāhmaṇo
  • Rājaaparihāniyadhammā
  • Bhikkhuaparihāniyadhammā
  • Sāriputtasīhanādo
  • Dussīlaādīnavā
  • Sīlavanttaānisaṃsā
  • Pāṭaliputtanagaramāpanaṃ
  • Ariyasaccakathā
  • Anāvattidhammasambodhiparāyaṇā
  • Dhammādāsadhammapariyāyā
  • Ambapālīgaṇikā
  • Veḷuvagāmavassūpagamanaṃ
  • Nimittobhāsakathā
  • Mārayācanakathā
  • Āyusaṅkhāraossajjanaṃ
  • Mahābhūmicālahetu
  • Aṭṭha parisā
  • Aṭṭha abhibhāyatanāni
  • Aṭṭha vimokkhā
  • Ānandayācanakathā
  • Nāgāpalokitaṃ
  • Catumahāpadesakathā
  • Kammāraputtacundavatthu
  • Pānīyāharaṇaṃ
  • Pukkusamallaputtavatthu
  • Yamakasālā
  • Upavāṇatthero
  • Catusaṃvejanīyaṭṭhānāni
  • Ānandapucchākathā
  • Thūpārahapuggalo
  • Ānandaacchariyadhammo
  • Mahāsudassanasuttadesanā
  • Mallānaṃ vandanā
  • Subhaddaparibbājakavatthu
  • Tathāgatapacchimavācā
  • Parinibbutakathā
  • Buddhasarīrapūjā
  • Mahākassapattheravatthu
  • Sarīradhātuvibhājanaṃ
  • Dhātuthūpapūjā
  • 4. Mahāsudassanasuttaṃ
  • Kusāvatīrājadhānī
  • Cakkaratanaṃ
  • Hatthiratanaṃ
  • Assaratanaṃ
  • Maṇiratanaṃ
  • Itthiratanaṃ
  • Gahapatiratanaṃ
  • Pariṇāyakaratanaṃ
  • Catuiddhisamannāgato
  • Dhammapāsādapokkharaṇī
  • Jhānasampatti
  • Caturāsīti nagarasahassādi
  • Subhaddādeviupasaṅkamanaṃ
  • Brahmalokūpagamaṃ
  • 5. Janavasabhasuttaṃ
  • Nātikiyādibyākaraṇaṃ
  • Ānandaparikathā
  • Janavasabhayakkho
  • Devasabhā
  • Sanaṅkumārakathā
  • Bhāvitaiddhipādo
  • Tividho okāsādhigamo
  • Catusatipaṭṭhānaṃ
  • Satta samādhiparikkhārā
  • 6. Mahāgovindasuttaṃ
  • Devasabhā
  • Aṭṭha yathābhuccavaṇṇā
  • Sanaṅkumārakathā
  • Aṭṭha yathābhuccavaṇṇā
  • Govindabrāhmaṇavatthu
  • Mahāgovindavatthu
  • Rajjasaṃvibhajanaṃ
  • Kittisaddaabbhuggamanaṃ
  • Brahmunā sākacchā
  • Reṇurājaāmantanā
  • Cha khattiyaāmantanā
  • Brāhmaṇamahāsālādīnaṃ āmantanā
  • Bhariyānaṃ āmantanā
  • Mahāgovindapabbajjā
  • 7. Mahāsamayasuttaṃ
  • Devatāsannipātā
  • 8. Sakkapañhasuttaṃ
  • Pañcasikhagītagāthā
  • Sakkūpasaṅkama
  • Gopakavatthu
  • Vedanākammaṭṭhānaṃ
  • Pātimokkhasaṃvaro
  • Indriyasaṃvaro
  • Somanassapaṭilābhakathā
  • 9. Mahāsatipaṭṭhānasuttaṃ
  • Uddeso
  • Kāyānupassanā ānāpānapabbaṃ
  • Kāyānupassanā iriyāpathapabbaṃ
  • Kāyānupassanā sampajānapabbaṃ
  • Kāyānupassanā paṭikūlamanasikārapabbaṃ
  • Kāyānupassanā dhātumanasikārapabbaṃ
  • Kāyānupassanā navasivathikapabbaṃ
  • Vedanānupassanā
  • Cittānupassanā
  • Dhammānupassanā nīvaraṇapabbaṃ
  • Dhammānupassanā khandhapabbaṃ
  • Dhammānupassanā āyatanapabbaṃ
  • Dhammānupassanā bojjhaṅgapabbaṃ
  • Dhammānupassanā saccapabbaṃ
  • Dukkhasaccaniddeso
  • Samudayasaccaniddeso
  • Nirodhasaccaniddeso
  • Maggasaccaniddeso
  • 10. Pāyāsisuttaṃ
  • Pāyāsirājaññavatthu
  • Natthikavādo
  • Candimasūriyaupamā
  • Coraupamā
  • Gūthakūpapurisaupamā
  • Tāvatiṃsadevaupamā
  • Jaccandhaupamā
  • Gabbhinīupamā
  • Supinakaupamā
  • Santattaayoguḷaupamā
  • Saṅkhadhamaupamā
  • Aggikajaṭilaupamā
  • Dve satthavāhaupamā
  • Gūthabhārikaupamā
  • Akkhadhuttakaupamā
  • Sāṇabhārikaupamā
  • Saraṇagamanaṃ
  • Yaññakathā
  • Uttaramāṇavavatthu
  • Pāyāsidevaputto

Cārikāanujānanaṃ

Author: 注释—善巧 @ 小僧善巧

90. Khantī paramaṃ tapoti adhivāsanakhanti nāma paramaṃ tapo .Titikkhāti khantiyā eva vevacanaṃ .Titikkhā saṅkhātā adhivāsanakhanti uttamaṃ tapoti attho .
Nibbānaṃ paraman ti sabbākārena pana nibbānaṃ paramanti vadanti buddhā .
Na hi pabbajito parūpaghātīti yo adhivāsanakhantivirahitattā paraṃ upaghāteti bādheti hiṃsati , so pabbajito nāma na hoti .Catutthapādo pana tasseva vevacanaṃ .‘‘ Na hi pabbajito ’’ ti etassa hi na samaṇo hotīti vevacanaṃ .
Parūpaghātīti etassa paraṃ viheṭhayantoti vevacanaṃ .Atha vā parūpaghātīti sīlūpaghātī .Sīlañhi uttamaṭṭhena paranti vuccati .Yo ca samaṇo paraṃ yaṃ kañci sattaṃ viheṭhayanto parūpaghātī hoti , attano sīlaṃ vināsako , so pabbajito nāma na hotīti attho .Athavā yo adhivāsanakhantiyā abhāvato parūpaghātī hoti , paraṃ antamaso ḍaṃsamakasampi sañcicca jīvitā voropeti , so na hi pabbajito .Kiṃ kāraṇā ?Malassa apabbājitattā .‘‘ Pabbājayamattano malaṃ , tasmā pabbajitoti vuccatī ’’ ti ( dha . pa .388) idañhi pabbajitalakkhaṇaṃ .Yopi na heva kho upaghāteti , na māreti , api ca daṇḍādīhi viheṭheti , so paraṃ viheṭhayanto samaṇo na hoti .Kiṃ kāraṇā ?Vihesāya asamitattā .‘‘ Samitattā hi pāpānaṃP2.479 , samaṇoti pavuccatī ’’ ti ( dha . pa .265) idañhi samaṇalakkhaṇaṃ .
Dutiyagāthāya sabbapāpassāti sabbākusalassa .Akaraṇan ti anuppādanaṃ .Kusalassāti catubhūmikakusalassa .Upasampadāti paṭilābho .
Sacittapariyodapanan ti attano cittajotanaṃ , taṃ panaV2.62 arahattena hoti .Iti sīlasaṃvarena sabbapāpaṃ pahāya samathavipassanāhi kusalaṃ sampādetvā arahattaphalena cittaṃ pariyodāpetabbanti etaṃ buddhānaṃ sāsanaṃ ovādo anusiṭṭhīti .
TatiyagāthāyaM2.70 anūpavādoti vācāya kassaci anupavadanaṃ .Anūpaghātoti kāyena upaghātassa akaraṇaṃ .Pātimokkheti yaṃ taṃ paatimokkhaṃ , atipamokkhaṃ , uttamasīlaṃ , pāti vā agativisesehi mokkheti duggatibhayehi , yo vā naṃ pāti , taṃ mokkhetīti ‘‘ pātimokkhan ’’ ti vuccati .Tasmiṃ pātimokkhe ca saṃvaro .
Mattaññutāti paṭiggahaṇaparibhogavasena pamāṇaññutā .Pantañca sayanāsanan ti sayanāsanañca saṅghaṭṭanavirahitanti attho .Tattha dvīhiyeva paccayehi catupaccayasantoso dīpito hotīti veditabbo .
Etaṃ buddhāna sāsanan ti etaṃ parassa anupavadanaṃ anupaghātanaṃ pātimokkhasaṃvaro paṭiggahaṇaparibhogesu mattaññutā aṭṭhasamāpattivasibhāvāya vivittasenāsanasevanañca buddhānaṃ sāsanaṃ ovādo anusiṭṭhīti .Imā pana sabbabuddhānaṃ pātimokkhuddesagāthā hontīti veditabbā .