165. Anantaraṃ
M2.138 abāhiran ti dhammavasena vā puggalavasena vā ubhayaṃ akatvā .‘‘ Ettakaṃ dhammaṃ parassa na desessāmī ’’ tiP2.548 hi cintento dhammaṃ abbhantaraṃ karoti nāma .‘‘ Ettakaṃ parassa desessāmī ’’ ti cintento dhammaṃ bāhiraṃ karoti nāma .‘‘ Imassa puggalassa desessāmī ’’ ti cintento pana puggalaṃ abbhantaraṃ karoti nāma .‘‘ Imassa na desessāmī ’’ ti cintento puggalaṃ bāhiraṃ karoti nāma .Evaṃ akatvā desitoti attho .Ācariyamuṭṭhīti yathā bāhirakānaṃ ācariyamuṭṭhi nāma hoti .Daharakāle kassaci akathetvā pacchimakāle maraṇamañce nipannā piyamanāpassa antevāsikassa kathenti , evaṃ tathāgatassa –‘‘ idaṃ mahallakakāle pacchimaṭṭhāne kathessāmī ’’ ti muṭṭhiṃ katvā ‘‘ pariharissāmī ’’ ti ṭhapitaṃ kiñci natthīti dasseti .
Ahaṃ
V2.124 bhikkhusaṅghan ti ahameva bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmīti vā mamuddesikoti ahaṃ uddisitabbaṭṭhena uddeso assāti mamuddesiko .Maṃyeva uddisitvā mama paccāsīsamāno bhikkhusaṅgho hotu , mama accayena vā mā ahesuṃ , yaṃ vā taṃ vā hotūti iti vā yassa assāti attho .Na evaṃ hotīti bodhipallaṅkeyeva issāmacchariyānaṃ vihatattā evaṃ na hoti .
Sa kin ti so kiṃ .
Āsītikoti asītisaṃvacchariko .Idaṃ pacchimavayaanuppattabhāvadīpanatthaṃ vuttaṃ .
Veṭhamissakenāti bāhabandhacakkabandhādinā paṭisaṅkharaṇena veṭhamissakena .Maññeti jiṇṇasakaṭaṃ viya veṭhamissakena maññe yāpeti .Arahattaphalaveṭhanena catuiriyāpathakappanaṃ tathāgatassa hotīti dasseti .
Idāni tamatthaṃ pakāsento yasmiṃ , ānanda , samayetiādimāha .Tattha sabbanimittānan ti rūpanimittādīnaṃ .Ekaccānaṃ vedanānan ti lokiyānaṃ vedanānaṃ .
Tasmātihānandāti yasmā iminā phalasamāpattivihārena phāsu hoti , tasmā tumhepi tadatthāya evaṃ viharathāti dasseti .Attadīpāti mahāsamuddagatadīpaṃ viya attānaṃ dīpaṃ patiṭṭhaṃ katvā viharatha .Attasaraṇāti attagatikāva hotha , mā aññagatikā .Dhammadīpadhammasaraṇa padesupi eseva nayo .
Tamataggeti tamaagge .Majjhe takāro padasandhivasena vutto .Idaṃ vuttaṃ hoti –‘‘ ime aggatamāti tamataggā ’’ ti .Evaṃ sabbaṃ tamayogaṃ chinditvā ativiya agge uttamabhāve ete
M2.139 , ānandaP2.549 , mama bhikkhū bhavissanti .Tesaṃ atiagge bhavissanti , ye keci sikkhākāmā , sabbepi te catusatipaṭṭhānagocarāva bhikkhū agge bhavissantīti arahattanikūṭena desanaṃ saṅgaṇhāti .